Pełna księgowość — księgi rachunkowe

Wzorce planu kont i okno „Załóż księgi rachunkowe”

Pięć wzorców planu kont według załączników do ustawy o rachunkowości (1, 4, 5, 6), moduły włączane konfiguracją firmy, konta analityczne z wzorca, pozycje bilansu i rachunku zysków i strat oraz znaczniki JPK_KR_PD. Zakładanie planu, dzienników i rejestrów VAT z wzorca.

Opublikowano

Pełna księgowość — wersja Profesjonalna i dla biur

Program zakłada plan kont z jednego z pięciu wzorców. Wzorzec to gotowy zakładowy plan kont z przypisanymi pozycjami bilansu i rachunku zysków i strat (tak, żeby raport sprawozdania liczył się z sald kont) oraz znacznikami JPK_KR_PD. Konta wzorca są podzielone na moduły — do planu firmy trafiają tylko te, które pasują do jej konfiguracji rachunkowości.

Plan z wzorca zakłada kreator pełnej księgowości albo okno Załóż księgi rachunkowe (opis niżej). Oba są w wersji Profesjonalnej i w wersji dla biur rachunkowych.

Wzorce

WzorzecKiedyKont we wzorcu
Podmiot komercyjny — załącznik 1, rachunek porównawczyjednostka pozostała albo wybór załącznika nr 178
Podmiot komercyjny — załącznik 1, rachunek kalkulacyjnyjw., wariant kalkulacyjny (zespół 5)81
Jednostka mała — załącznik 5jednostka mała (albo mikro z wyborem załącznika nr 5)77
Jednostka mikro — załącznik 4jednostka mikro62
Fundacja / stowarzyszenie — załącznik 6organizacja pozarządowa66

Liczba kont dotyczy pełnego wzorca ze wszystkimi modułami i kontami analitycznymi — plan konkretnej firmy ma ich mniej. Wzorce opierają się na „Wzorcowym planie kont” (2025) i opracowaniu dla fundacji i stowarzyszeń, sprawdzonych z aktualnym tekstem ustawy o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522).

Moduły — które konta trafiają do planu

ModułKiedy wchodzi
rdzeń (środki pieniężne, rozrachunki, kapitały, przychody, wynik)zawsze
środki trwałe, pracownicyzawsze
zespół 4 / zespół 5według ewidencji kosztów
VATczynny podatnik VAT
kasa„Kasa (obrót gotówkowy)”
waluty obce„Operacje walutowe”
projekty, umowy długoterminowe„Projekty / zlecenia”, „Umowy długoterminowe”
podatek dochodowy jednostkipodatnik CIT (także fundacja i stowarzyszenie)
odroczony podatek (aktywa i rezerwy)podatnik CIT, który nie odstąpił od odroczonego podatku
dotacje, działalność statutowa odpłatna, działalność gospodarczafundacja, stowarzyszenie

Konta analityczne z wzorca

Część kont ma we wzorcu analitykę, bo sprawozdanie wymaga podziału, którego konto syntetyczne nie daje:

  • 010 i 070 — pięć grup środków trwałych (grunty; budynki i lokale; urządzenia techniczne i maszyny; środki transportu; inne) z wartością i umorzeniem; w załączniku nr 1 to osobne wiersze aktywów A.II.1.a–e,
  • 750, 755 — odsetki, różnice kursowe (przy walutach), pozostałe,
  • 760, 765 — przychód ze zbycia i wartość netto zbytych niefinansowych aktywów trwałych, dotacje, pozostałe,
  • 700 w fundacji i stowarzyszeniu — podział według rodzajów przychodów działalności statutowej.

Każde konto analityczne ma własną pozycję w sprawozdaniu i własny znacznik JPK_KR_PD (pozycje nie są dziedziczone z konta nadrzędnego). Konto nadrzędne z analityką (010, 070, a w fundacji 700) nie ma znacznika — słownik JPK_KR_PD ma kody tylko dla grup; znacznik konta nadrzędnego wskazuje księgowy (Znaczniki JPK_KR_PD).

Okno planu kont spółki po założeniu z wzorca — konto 010 „Środki trwałe” z kontami analitycznymi grup środków trwałych, panel konta z pozycją bilansu i oznaczeniami JPK_KR_PD

Analitykę z wzorca program zakłada tylko pod konto, które powstaje w tym samym przebiegu. Pod konto, które było w planie wcześniej (może mieć zapisy albo własną analitykę firmy), jej nie dokłada — mówi o tym w podglądzie; w razie potrzeby dodaje się ją w oknie planu kont.

Pozycje sprawozdania przy kontach

Konto z wzorca wskazuje do trzech pozycji bilansu (całe saldo albo osobno saldo Wn i saldo Ma — konta rozrachunkowe, które mogą być po obu stronach bilansu) i do dwóch pozycji rachunku zysków i strat. Konta zespołu 4 przy rachunku kalkulacyjnym i konto 490 nie wchodzą do rachunku zysków i strat (są wyłączone, żeby koszty nie liczyły się podwójnie). Raport bilansu i rachunku zysków i strat sumuje własne saldo każdego konta w pozycji, którą konto wskazuje — sumy wyższych pozycji liczy wzór sprawozdania. Szczegóły pól konta: Plany kont.

Okno „Załóż księgi rachunkowe”

Przycisk Załóż księgi rachunkowe… jest na dole zakładki Konfiguracja rachunkowości w oknie firmy. Okno zakłada plan kont, dzienniki częściowe i rejestry VAT — bez kroków kreatora:

  • Rok — rok planu kont,
  • Wzorzec — „(dobierz automatycznie z konfiguracji firmy)” albo jeden z wzorców wybrany ręcznie,
  • Podgląd — co powstanie: konta, dzienniki, rejestry VAT, uwagi do sprawdzenia (zapis wymaga osobnego kliknięcia),
  • Załóż księgi — zapis.

W wersji dla biur rachunkowych okno uwzględnia wzorzec biura, jeżeli biuro ma go zapisanego (przygotowuje się go przez asystenta AI z planu kont wybranej firmy).

Ponowny zapis jest bezpieczny: konto albo dziennik, który już jest, zostaje bez zmian i trafia do licznika „istniejące”.

Dzienniki i rejestry VAT z wzorca

DziennikKiedy
SP — Sprzedaż, ZA — Zakup, BA — Wyciągi bankowe, PK — Polecenia księgowaniazawsze
KA — Raporty kasowefirma prowadzi kasę
PL — Listy płaczawsze (moduł pracowników)
AM — Amortyzacjazawsze (moduł środków trwałych)
PR — Projekty i kontrakty (w fundacji: Projekty i dotacje)projekty albo umowy długoterminowe (w fundacji: dotacje)

Czynny podatnik VAT dostaje rejestry: sprzedaż krajowa, zakupy krajowe, zakupy środków trwałych. Rejestr tego samego rodzaju, który firma już ma, zostaje bez zmian.

Schematów księgowania wzorzec nie zakłada — dzienniki i schematy.

Plany założone wcześniej

Wzorce mają numery wersji. Plan założony ze starszej wersji wzorca nie zmienia się sam po aktualizacji programu — kreator i okno „Załóż księgi” tylko dokładają konta, których w planie brakuje; istniejących kont i ich pozycji nie poprawiają.

Księgi rachunkowe w TaxMachine

Pełna księgowość jest w wersji Profesjonalnej i w wersji dla biur rachunkowych: kreator planu kont, projekt polityki rachunkowości, schematy księgowania, sprawozdanie finansowe i JPK_KR_PD.