Kreator pełnej księgowości — plan kont, dzienniki i rejestry VAT z wzorca
Kreator zakłada firmie na księgach rachunkowych rok obrotowy, plan kont z wzorca dopasowanego do wielkości jednostki, dzienniki częściowe i rejestry VAT. Cztery kroki, podgląd przed zapisem, bezpieczne ponowne uruchomienie.
Opublikowano
Kreator prowadzi przez wszystko, co trzeba przygotować, zanim firma zacznie księgować na księgach rachunkowych: rok obrotowy, konfigurację rachunkowości, plan kont, dzienniki częściowe i rejestry VAT. Plan kont powstaje z wzorca dobranego do wielkości jednostki i wzoru sprawozdania finansowego — z pozycjami bilansu i rachunku zysków i strat oraz znacznikami JPK_KR_PD przy kontach.
Przed zapisem kreator pokazuje podgląd: co powstanie, co już jest i czego nie da się ustalić bez księgowego.
Dostępność. Kreator jest w wersji Profesjonalnej i w wersji dla biur rachunkowych. W niższych wersjach przycisk jest widoczny, a po kliknięciu program pokazuje komunikat o wersji.
Jak uruchomić
- Na liście Firmy (w wersji dla biur: Klienci) zaznacz firmę i kliknij Edytuj na wstążce.
- Na zakładce Księgi ustaw Forma ewidencji: Księgi rachunkowe. Dopiero wtedy pojawiają się zakładki Konfiguracja rachunkowości i Polityka rachunkowości.
- Na zakładce Konfiguracja rachunkowości kliknij Kreator: uruchom pełną księgowość….
Kreator bierze na start to, co jest już zapisane na zakładce konfiguracji. Pełny opis pól tej zakładki: Konfiguracja rachunkowości w oknie firmy.
Krok 1 — podmiot
Nazwa, NIP, forma działalności i status czynnego podatnika VAT pochodzą z kartoteki firmy. Kreator ich nie zmienia — poprawia się je w oknie firmy. Forma działalności decyduje m.in. o tym, czy jednostka jest podatnikiem CIT (konta i blok polityki o odroczonym podatku) i czy jest organizacją pozarządową (wzorzec załącznika nr 6).




Krok 2 — rok obrotowy i wielkość jednostki
- Rok obrotowy — rok, na który kreator zakłada księgi (domyślnie bieżący). Jeżeli rok już jest w programie, kreator go nie zmienia.
- Suma aktywów, przychody netto, zatrudnienie — za rok bieżący i poprzedni. Puste pola roku poprzedniego znaczą „tak jak bieżący”. Z tych liczb program ustala, czy jednostka jest mikro, mała, czy pozostała, i według którego załącznika do ustawy sporządza sprawozdanie — wynik widać pod polami (np. „jednostka mała; sprawozdanie wg załącznika 5”). Zasady: Wielkość jednostki i wzór sprawozdania.
- Podpowiedz z danych programu… — wpisuje przychody netto policzone z ksiąg firmy: z obrotów kont sprzedaży na księgach rachunkowych, a gdy ich nie ma — z kolumny przychodu ze sprzedaży w KPiR. Sumy aktywów program nie zna (bilans otwarcia jest poza kreatorem), więc to pole trzeba wpisać.
Bez danych o wielkości kreator nie przejdzie dalej — od wielkości zależy załącznik. Wyjątki: organizacja pozarządowa (fundacja, stowarzyszenie) sporządza sprawozdanie według załącznika nr 6 niezależnie od wielkości, a firma z wyborem „Załącznik nr 1” w polu Wzór sprawozdania finansowego nie potrzebuje danych o wielkości. Jednostek z katalogu art. 3 ust. 1h ustawy (m.in. banki, zakłady ubezpieczeń) kreator nie obsługuje — ich sprawozdania mają osobne załączniki.
Krok 3 — rachunek kosztów i zakres ewidencji
- Ewidencja kosztów — rodzajowy (zespół 4), kalkulacyjny (zespół 5) albo oba zespoły naraz.
- Wariant RZiS — porównawczy albo kalkulacyjny. Program pilnuje zgodności z ewidencją kosztów: sam zespół 4 nie pozwoli sporządzić rachunku kalkulacyjnego.
- Prowadzi kasę, waluty obce, projekty / zlecenia — włączają moduły wzorca: konto kasy i dziennik raportów kasowych, konta i rozliczenie różnic kursowych, konta i dziennik projektów.
- Analityka według kontrahentów i według stawek VAT — zakres ksiąg pomocniczych.
Konfiguracji sprzecznej z ustawą (np. rachunek kalkulacyjny bez zespołu 5 albo uproszczenie jednostki mikro i małej w spółce z o.o.) kreator nie przepuści — podaje powód i przepis.
Pozostałe ustawienia (umowy długoterminowe, uproszczenia jednostki mikro i małej, próg istotności rozliczeń międzyokresowych, status OPP, ewidencja zapasów, wzór sprawozdania) ustawia się na zakładce Konfiguracja rachunkowości.
Krok 4 — podgląd: co powstanie
Podgląd wymienia:
- wzorzec planu kont i załącznik sprawozdania (np. „Jednostka mała — załącznik 5”),
- rok obrotowy — założony teraz albo istniejący,
- konta do założenia razem z kontami analitycznymi z wzorca (np. 010-1…010-5 dla grup środków trwałych, 750-1 i 750-9 dla podziału przychodów finansowych) oraz liczbę kont, które już są w planie,
- dzienniki częściowe i rejestry VAT — do założenia i już istniejące,
- sekcję DO SPRAWDZENIA PRZEZ KSIĘGOWEGO: konta bez oznaczenia JPK_KR_PD (konto nadrzędne z analityką, np. 010 i 070, oznaczenie wskazuje się w planie kont) i oznaczenia podpowiedziane z numeru konta, gdy nazwa różni się od wzorcowej.
Analityki z wzorca kreator nie dokłada pod konto, które było w planie wcześniej — takie konto może mieć zapisy albo własną analitykę firmy. Podgląd wymienia ją osobno; w razie potrzeby dodaje się ją w oknie planu kont.
Załóż księgi zapisuje wszystko po potwierdzeniu.
Wynik i zapis okna firmy

Ostatnia strona opisuje, co kreator założył, oraz listę co zostało do zrobienia: dokument polityki rachunkowości, pozostałe ustawienia konfiguracji, schematy księgowań i miesiące księgowe.
Zapisz okno firmy. Konfigurację z kroków 2 i 3 kreator wpisuje do otwartego okna firmy. Plan kont, dzienniki i rejestry są już w bazie, ale konfiguracja przepadnie, jeżeli zamkniesz okno firmy bez Zapisz.
Ponowne uruchomienie
Kreator można uruchomić drugi raz — na ten sam rok albo na kolejny. Konta, dzienniki i rejestry, które już są, zostają bez zmian (podgląd mówi wtedy „Wszystkie konta wzorca są już w planie”); kreator dokłada tylko brakujące. Na nowy rok kreator zakłada nowy plan kont z wzorca. Sald z poprzedniego roku nie przenosi — do tego służy kopiowanie kont do planu na nowy rok i bilans otwarcia.
Czego kreator nie robi
- Bilans otwarcia — salda otwarcia wprowadza się w planie kont.
- Schematy księgowań — w oknie dzienników i schematów albo kopiowaniem z innej firmy (kopiowanie dzienników i schematów).
- Miesiące obrotowe — zakłada się je osobno.
- Polityka rachunkowości — projekt dokumentu składa się przyciskiem na zakładce Polityka rachunkowości.
- Oznaczenia JPK_KR_PD kont nadrzędnych z analityką (010, 070) — wskazuje je księgowy w oknie Znaczniki JPK_KR_PD.
Zobacz też
- Wzorce planu kont i okno „Załóż księgi rachunkowe” — te same wzorce bez kroków kreatora, z ręcznym wyborem wzorca.
- Przyjęcie nowego klienta — kreator nowego podmiotu w wersji dla biur.