Pełna księgowość — księgi rachunkowe

Zawartość projektu polityki rachunkowości

Z czego TaxMachine składa projekt polityki rachunkowości: układ według art. 10 ust. 1 ustawy, punkty zależne od konfiguracji firmy (wielkość jednostki, zapasy, uproszczenia, CIT, NGO), dane z ksiąg i miejsca do uzupełnienia przez jednostkę.

Opublikowano

Pełna księgowość — wersja Profesjonalna i dla biur

Projekt składa się z punktów (bloków). Każdy punkt ma treść, podstawę prawną i warunek, kiedy wchodzi do dokumentu. Treść punktów jest przygotowana przez TaxMachine z przepisów ustawy o rachunkowości (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 522) — nie jest przepisana z żadnego opracowania. Numeracja punktów liczy się po wybraniu tych, które pasują do firmy, więc w dokumencie nie ma dziur.

Układ dokumentu

Cztery części, jak w art. 10 ust. 1 ustawy:

  1. Rok obrotowy i okresy sprawozdawcze — rok kalendarzowy, okresem sprawozdawczym jest miesiąc.
  2. Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego — założenie kontynuacji działalności, środki trwałe i amortyzacja, składniki niskocenne, zapasy, należności i zobowiązania, odpisy i rezerwy, kasa, waluty, rozliczenia międzyokresowe kosztów (czynne i bierne) i przychodów, uproszczenia, leasing, odroczony podatek, bilans i rachunek zysków i strat, rachunek kosztów, koszty wspólne, umowy długoterminowe, wyodrębnienie działalności w organizacjach pozarządowych, ciągłość i zmiana zasad, błędy lat poprzednich, zdarzenia po dniu bilansowym.
  3. Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych — kto i gdzie prowadzi księgi, zakładowy plan kont, księgi i dzienniki, numeracja zapisów, ewidencja VAT, księgi pomocnicze, znaczniki JPK_KR_PD (podatnik CIT), system przetwarzania danych z wersją programu, wykaz zbiorów danych, dowody, inwentaryzacja.
  4. System służący ochronie danych i ich zbiorów — miejsce i sposób przechowywania, ochrona zbiorów (kopie zapasowe, dostęp), okresy przechowywania (art. 74).

Co zależy od konfiguracji firmy

UstawienieCo zmienia w projekcie
Wielkość jednostki / wzór sprawozdaniawzór bilansu i rachunku zysków i strat: załącznik nr 1 (z wariantem), nr 4 albo nr 5 (z miejscem na datę decyzji organu zatwierdzającego, art. 49c), nr 6 w organizacji pozarządowej; bez ustalonej wielkości — miejsce do uzupełnienia
Amortyzacja według zasad podatkowychamortyzacja środków trwałych według przepisów podatkowych (art. 32 ust. 7) zamiast metody liniowej
Bez odpisów aktualizujących i rezerwpunkt o rezygnacji z zasady ostrożności (art. 7 ust. 2b), należności bez odpisów, bez punktu o rezerwach
Bez biernych rozliczeń na świadczenia pracowniczebierne rozliczenia kosztów bez przyszłych świadczeń pracowniczych (art. 39 ust. 6)
Ewidencja zapasówbrak zapasów — jeden punkt; odpisywanie w koszty przy zakupie — ze stanem na dzień bilansowy, bez metody rozchodu; ilościowo-wartościowa — z metodą rozchodu; „nie wybrano” — wycena i rozchód jak dotąd
„Metoda wyceny zapasów” (zakładka „Magazyn” w oknie firmy)wpisana metoda albo miejsce do uzupełnienia
Kasa, waluty, umowy długoterminowe, koszty wspólnepunkty o kasie (z miejscem na okres raportu kasowego), kursach walut, stopniu zaawansowania usług, kluczach podziałowych
Uproszczenia, leasing, odroczony podatekpunkty z przepisami: art. 4 ust. 4, art. 3 ust. 6, art. 37 ust. 1 albo ust. 10
Podatnik CITodroczony podatek dochodowy i znaczniki JPK_KR_PD (rozporządzenie MF z 16.08.2024, Dz.U. poz. 1314)
Próg istotności RMKkwota progu albo miejsce do uzupełnienia
Fundacja, stowarzyszeniewyodrębnienie działalności statutowej, działalność gospodarcza, środki z 1,5% podatku (OPP), wycena składników otrzymanych nieodpłatnie (art. 28 ust. 2), rozliczenia międzyokresowe przychodów z dotacji i darowizn
Zakres analitykiprzekroje ksiąg pomocniczych

Dane z ksiąg i z programu

  • Dzienniki częściowe — lista dzienników firmy; przy jednym dzienniku punkt mówi o jednym dzienniku.
  • Kto prowadzi księgi — w wersji dla biur rachunkowych, gdy w bazie jest dokładnie jedno biuro rachunkowe (i nie jest nim ta firma), program wpisuje jego nazwę i NIP jako podmiot, któremu powierzono prowadzenie ksiąg (art. 11 ust. 2). Adres i miejsce prowadzenia ksiąg zostają do uzupełnienia; przypomnienie o zawiadomieniu urzędu skarbowego przy księgach poza siedzibą (art. 11a) jest w treści.
  • Wersja programu — w oknie programu wpisuje się bieżąca wersja (np. 3.6979); data rozpoczęcia eksploatacji zostaje do uzupełnienia.
  • Wykaz zbiorów danych (art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. b) — opis zbiorów, z których program buduje księgi: plan kont i konta, dzienniki, dowody księgowe, zapisy, rejestry VAT, rozrachunki i płatności, ewidencja środków trwałych, schematy i parametry księgowania. Dziennik, księga główna i zestawienia obrotów i sald są zestawieniami sporządzanymi z dowodów i zapisów.

Miejsca do uzupełnienia

Program nie wypełnia tego, co należy do decyzji albo wiedzy jednostki. Zależnie od konfiguracji projekt zawiera miejsca na:

  • próg jednorazowego odpisu składników niskocennych,
  • próg istotności rozliczeń międzyokresowych (gdy nie ma go w konfiguracji),
  • próg, od którego błąd lat poprzednich uznaje się za istotny,
  • sposób ustalania odpisów aktualizujących należności,
  • metodę rozchodu zapasów albo ceny wyceny stanu zapasów na dzień bilansowy,
  • okres raportu kasowego, klucze podziałowe kosztów wspólnych, sposób pomiaru zaawansowania usług,
  • datę decyzji organu zatwierdzającego o sprawozdaniu z uproszczeniami (jednostka mikro, jednostka mała),
  • kto i gdzie prowadzi księgi, miejsce i osobę odpowiedzialną za przechowywanie dokumentacji,
  • datę rozpoczęcia eksploatacji programu i powiązania z innymi systemami jednostki,
  • osoby uprawnione do zatwierdzania dowodów, częstotliwość i miejsce kopii zapasowych.

W treści każde takie miejsce ma oznaczenie DO UZUPEŁNIENIA; okno projektu podaje ich liczbę. Dokumentu z takimi miejscami nie powinno się zatwierdzać.

Projekty złożone wcześniej

Treść punktów zmienia się z wersjami programu (np. 17–20.11.2026 doszły punkty o rezerwach, rozliczeniach międzyokresowych, błędach, zdarzeniach po dniu bilansowym, kontynuacji działalności, prowadzeniu ksiąg i wykazie zbiorów danych). Polityka zapisana w firmie nie zmienia się sama — nowy projekt trzeba złożyć i porównać z obecnym dokumentem.

Księgi rachunkowe w TaxMachine

Pełna księgowość jest w wersji Profesjonalnej i w wersji dla biur rachunkowych: kreator planu kont, projekt polityki rachunkowości, schematy księgowania, sprawozdanie finansowe i JPK_KR_PD.