Pełna księgowość — księgi rachunkowe

Konfiguracja rachunkowości w oknie firmy

Zakładka „Konfiguracja rachunkowości”: wielkość jednostki i wzór sprawozdania, rachunek kosztów, zakres ewidencji, ewidencja zapasów, uproszczenia jednostki mikro i małej, analityka. Z tych odpowiedzi program składa plan kont i projekt polityki rachunkowości.

Opublikowano

Pełna księgowość — wersja Profesjonalna i dla biur

Zakładka Konfiguracja rachunkowości w oknie firmy zbiera odpowiedzi, z których program składa plan kont i projekt polityki rachunkowości. Zakładka jest widoczna, gdy firma ma na zakładce Księgi formę ewidencji „Księgi rachunkowe” (domyślną albo na bieżący rok).

Formy działalności, statusu VAT, wariantu rachunku zysków i strat ani metody rozchodu zapasów nie ma na tej zakładce — program bierze je z pozostałych zakładek okna firmy. Zapisane wartości czytają też narzędzia asystenta AI.

Okno firmy, zakładka „Konfiguracja rachunkowości”: przycisk „Kreator: uruchom pełną księgowość…”, dane wielkości za rok bieżący i poprzedni, status jednostki z polem „Wzór sprawozdania finansowego”, rachunek kosztów i zakres ewidencji z polem „Ewidencja zapasów”

Na górze zakładki jest przycisk kreatora, na dole — Sprawdź wielkość jednostki i spójność (wielkość, załącznik sprawozdania i lista niezgodności z ustawą, każda z przepisem) oraz Załóż księgi rachunkowe… (okno zakładania ksiąg z wzorca).

Wielkość jednostki i wzór sprawozdania

Pola Suma aktywów bilansu, Przychody netto i Średnioroczne zatrudnienie (etaty) — osobno za rok bieżący i poprzedni (puste pola roku poprzedniego = jak bieżący). Program ustala z nich wielkość według art. 3 ust. 1 pkt 1a–1c ustawy o rachunkowości: jednostka nie przekroczyła w roku obrotowym i w roku poprzedzającym co najmniej dwóch z trzech wielkości.

JednostkaSuma aktywówPrzychody nettoZatrudnienieWzór sprawozdania
mikro2 000 000 zł4 000 000 zł10 etatówzałącznik nr 4
mała33 000 000 zł66 000 000 zł50 etatówzałącznik nr 5
pozostałaponad progizałącznik nr 1

Organizacja pozarządowa (fundacja, stowarzyszenie) sporządza sprawozdanie według załącznika nr 6.

Wzór sprawozdania finansowego pozwala odejść od wzoru wynikającego z wielkości:

  • Według wielkości jednostki — jak w tabeli (ustawienie domyślne),
  • Załącznik nr 1 (pełny) — może go stosować każda jednostka; organizacja pozarządowa zamiast załącznika nr 6 (art. 46 ust. 6 i art. 47 ust. 5),
  • Załącznik nr 5 (jednostka mała) — także jednostka mikro, która stosuje uproszczenia jednostki małej (art. 49c ust. 2).

O sporządzaniu sprawozdania z uproszczeniami jednostki mikro albo małej decyduje organ zatwierdzający (art. 49c) — projekt polityki zostawia na datę tej decyzji miejsce do uzupełnienia. Wzór sprawozdania decyduje też o wzorcu planu kont, ale tylko przy zakładaniu planu — planu już założonego nie zmienia.

Pozostałe pola grupy Status jednostki:

  • Jednostka z katalogu art. 3 ust. 1h (m.in. banki, zakłady ubezpieczeń, SKOK-i) — takiej jednostce uproszczenia jednostek mikro i małych nie przysługują, a generator planu kont jej nie obsługuje,
  • Sprawozdanie podlega badaniu (art. 64),
  • Spółka jawna jest podatnikiem CIT — tylko przy spółce jawnej; od tego zależą konta i blok polityki o odroczonym podatku dochodowym.

Rachunek kosztów

  • Ewidencja kosztów działalności operacyjnej — rodzajowy (zespół 4), kalkulacyjny (zespół 5) albo oba zespoły.
  • Koszty wspólne (nieprzypisane do działalności) — obciążają koszty zarządu albo są dzielone kluczami na działalności i projekty (klucze to miejsce do uzupełnienia w polityce).

Zakres ewidencji

  • Kasa (obrót gotówkowy) — konto kasy, dziennik raportów kasowych, blok polityki o kasie.
  • Operacje walutowe i Wycena rozchodu walut (FIFO, średnia ważona, kurs średni NBP z dnia poprzedzającego).
  • Projekty / zlecenia rozliczane odrębnie i Umowy długoterminowe (art. 34a).
  • Ewidencja zapasów (art. 17 ust. 2):
    • Nie wybrano — projekt polityki opisuje wycenę zapasów i metodę rozchodu jak dotąd,
    • Jednostka nie ma zapasów — w polityce jeden blok zamiast wyceny i rozchodu,
    • W koszty przy zakupie, stan na dzień bilansowy — odpisywanie w koszty z ustaleniem stanu i korektą kosztów nie później niż na dzień bilansowy (art. 17 ust. 2 pkt 4), bez metody rozchodu,
    • Ewidencja ilościowo-wartościowa — wycena, ewidencja i metoda rozchodu.

Organizacje pozarządowe

Status OPP (1,5% podatku) i Prowadzi działalność gospodarczą — tylko dla fundacji i stowarzyszeń; dodają konta i bloki polityki o wyodrębnieniu działalności.

Uproszczenia i wycena

Zakładka „Konfiguracja rachunkowości” w spółce jawnej, grupa „Uproszczenia i wycena”: uproszczenia w ramach istotności, leasing według zasad podatkowych, bez odroczonego podatku, amortyzacja według zasad podatkowych i bez odpisów aktualizujących i rezerw (zaznaczone), bez biernych rozliczeń na świadczenia pracownicze, próg istotności RMK

PolePrzepisKomu przysługuje
Uproszczenia w ramach istotnościart. 4 ust. 4każdej jednostce
Leasing według zasad podatkowychart. 3 ust. 6jednostce mikro i małej
Bez odroczonego podatku dochodowegoart. 37 ust. 10jednostce mikro i małej (podatnikowi CIT)
Amortyzacja środków trwałych według zasad podatkowychart. 32 ust. 7jednostce mikro i małej, nie spółce kapitałowej
Bez odpisów aktualizujących i rezerwart. 7 ust. 2bjw.
Bez biernych rozliczeń na przyszłe świadczenia pracowniczeart. 39 ust. 6jw.
  • Uproszczeń jednostki mikro i małej nie ma jednostka z katalogu art. 3 ust. 1h.
  • Trzech ostatnich nie ma spółka z o.o. ani spółka akcyjna (art. 32 ust. 8, art. 7 ust. 2c, art. 39 ust. 7) — przy tych formach pól nie widać, chyba że któreś jest już zaznaczone (wtedy można je odznaczyć). Ten sam katalog wyłączeń obejmuje też spółkę komandytowo-akcyjną oraz spółkę jawną i komandytową, w której wszystkimi wspólnikami odpowiadającymi bez ograniczeń są spółki kapitałowe — tego program z kartoteki nie rozpozna; sprawdza księgowy.
  • Gdy wielkość jednostki nie jest ustalona, Sprawdź wielkość jednostki i spójność zgłasza uwagę, ale nie blokuje zapisu; przy jednostce średniej albo dużej wybór uproszczenia jest błędem blokującym kreator.

Próg istotności RMK — kwota, poniżej której jednostka nie rozlicza kosztów w czasie (0 = wszystkie rozlicza się w czasie). Bez progu projekt polityki zostawia na niego miejsce do uzupełnienia.

Każde z tych pól zmienia treść projektu polityki rachunkowości — np. przy amortyzacji według zasad podatkowych blok o amortyzacji cytuje art. 32 ust. 7 zamiast metody liniowej.

Zakres analityki (księgi pomocnicze)

Kontrahenci, Miejsca powstawania kosztów, Projekty, Stawki VAT, Waluty — przekroje ksiąg pomocniczych wymienione w polityce (art. 17 ust. 1).

Księgi rachunkowe w TaxMachine

Pełna księgowość jest w wersji Profesjonalnej i w wersji dla biur rachunkowych: kreator planu kont, projekt polityki rachunkowości, schematy księgowania, sprawozdanie finansowe i JPK_KR_PD.