Konfiguracja rachunkowości w oknie firmy
Zakładka „Konfiguracja rachunkowości”: wielkość jednostki i wzór sprawozdania, rachunek kosztów, zakres ewidencji, ewidencja zapasów, uproszczenia jednostki mikro i małej, analityka. Z tych odpowiedzi program składa plan kont i projekt polityki rachunkowości.
Opublikowano
Zakładka Konfiguracja rachunkowości w oknie firmy zbiera odpowiedzi, z których program składa plan kont i projekt polityki rachunkowości. Zakładka jest widoczna, gdy firma ma na zakładce Księgi formę ewidencji „Księgi rachunkowe” (domyślną albo na bieżący rok).
Formy działalności, statusu VAT, wariantu rachunku zysków i strat ani metody rozchodu zapasów nie ma na tej zakładce — program bierze je z pozostałych zakładek okna firmy. Zapisane wartości czytają też narzędzia asystenta AI.

Na górze zakładki jest przycisk kreatora, na dole — Sprawdź wielkość jednostki i spójność (wielkość, załącznik sprawozdania i lista niezgodności z ustawą, każda z przepisem) oraz Załóż księgi rachunkowe… (okno zakładania ksiąg z wzorca).
Wielkość jednostki i wzór sprawozdania
Pola Suma aktywów bilansu, Przychody netto i Średnioroczne zatrudnienie (etaty) — osobno za rok bieżący i poprzedni (puste pola roku poprzedniego = jak bieżący). Program ustala z nich wielkość według art. 3 ust. 1 pkt 1a–1c ustawy o rachunkowości: jednostka nie przekroczyła w roku obrotowym i w roku poprzedzającym co najmniej dwóch z trzech wielkości.
| Jednostka | Suma aktywów | Przychody netto | Zatrudnienie | Wzór sprawozdania |
|---|---|---|---|---|
| mikro | 2 000 000 zł | 4 000 000 zł | 10 etatów | załącznik nr 4 |
| mała | 33 000 000 zł | 66 000 000 zł | 50 etatów | załącznik nr 5 |
| pozostała | ponad progi | załącznik nr 1 |
Organizacja pozarządowa (fundacja, stowarzyszenie) sporządza sprawozdanie według załącznika nr 6.
Wzór sprawozdania finansowego pozwala odejść od wzoru wynikającego z wielkości:
- Według wielkości jednostki — jak w tabeli (ustawienie domyślne),
- Załącznik nr 1 (pełny) — może go stosować każda jednostka; organizacja pozarządowa zamiast załącznika nr 6 (art. 46 ust. 6 i art. 47 ust. 5),
- Załącznik nr 5 (jednostka mała) — także jednostka mikro, która stosuje uproszczenia jednostki małej (art. 49c ust. 2).
O sporządzaniu sprawozdania z uproszczeniami jednostki mikro albo małej decyduje organ zatwierdzający (art. 49c) — projekt polityki zostawia na datę tej decyzji miejsce do uzupełnienia. Wzór sprawozdania decyduje też o wzorcu planu kont, ale tylko przy zakładaniu planu — planu już założonego nie zmienia.
Pozostałe pola grupy Status jednostki:
- Jednostka z katalogu art. 3 ust. 1h (m.in. banki, zakłady ubezpieczeń, SKOK-i) — takiej jednostce uproszczenia jednostek mikro i małych nie przysługują, a generator planu kont jej nie obsługuje,
- Sprawozdanie podlega badaniu (art. 64),
- Spółka jawna jest podatnikiem CIT — tylko przy spółce jawnej; od tego zależą konta i blok polityki o odroczonym podatku dochodowym.
Rachunek kosztów
- Ewidencja kosztów działalności operacyjnej — rodzajowy (zespół 4), kalkulacyjny (zespół 5) albo oba zespoły.
- Koszty wspólne (nieprzypisane do działalności) — obciążają koszty zarządu albo są dzielone kluczami na działalności i projekty (klucze to miejsce do uzupełnienia w polityce).
Zakres ewidencji
- Kasa (obrót gotówkowy) — konto kasy, dziennik raportów kasowych, blok polityki o kasie.
- Operacje walutowe i Wycena rozchodu walut (FIFO, średnia ważona, kurs średni NBP z dnia poprzedzającego).
- Projekty / zlecenia rozliczane odrębnie i Umowy długoterminowe (art. 34a).
- Ewidencja zapasów (art. 17 ust. 2):
- Nie wybrano — projekt polityki opisuje wycenę zapasów i metodę rozchodu jak dotąd,
- Jednostka nie ma zapasów — w polityce jeden blok zamiast wyceny i rozchodu,
- W koszty przy zakupie, stan na dzień bilansowy — odpisywanie w koszty z ustaleniem stanu i korektą kosztów nie później niż na dzień bilansowy (art. 17 ust. 2 pkt 4), bez metody rozchodu,
- Ewidencja ilościowo-wartościowa — wycena, ewidencja i metoda rozchodu.
Organizacje pozarządowe
Status OPP (1,5% podatku) i Prowadzi działalność gospodarczą — tylko dla fundacji i stowarzyszeń; dodają konta i bloki polityki o wyodrębnieniu działalności.
Uproszczenia i wycena

| Pole | Przepis | Komu przysługuje |
|---|---|---|
| Uproszczenia w ramach istotności | art. 4 ust. 4 | każdej jednostce |
| Leasing według zasad podatkowych | art. 3 ust. 6 | jednostce mikro i małej |
| Bez odroczonego podatku dochodowego | art. 37 ust. 10 | jednostce mikro i małej (podatnikowi CIT) |
| Amortyzacja środków trwałych według zasad podatkowych | art. 32 ust. 7 | jednostce mikro i małej, nie spółce kapitałowej |
| Bez odpisów aktualizujących i rezerw | art. 7 ust. 2b | jw. |
| Bez biernych rozliczeń na przyszłe świadczenia pracownicze | art. 39 ust. 6 | jw. |
- Uproszczeń jednostki mikro i małej nie ma jednostka z katalogu art. 3 ust. 1h.
- Trzech ostatnich nie ma spółka z o.o. ani spółka akcyjna (art. 32 ust. 8, art. 7 ust. 2c, art. 39 ust. 7) — przy tych formach pól nie widać, chyba że któreś jest już zaznaczone (wtedy można je odznaczyć). Ten sam katalog wyłączeń obejmuje też spółkę komandytowo-akcyjną oraz spółkę jawną i komandytową, w której wszystkimi wspólnikami odpowiadającymi bez ograniczeń są spółki kapitałowe — tego program z kartoteki nie rozpozna; sprawdza księgowy.
- Gdy wielkość jednostki nie jest ustalona, Sprawdź wielkość jednostki i spójność zgłasza uwagę, ale nie blokuje zapisu; przy jednostce średniej albo dużej wybór uproszczenia jest błędem blokującym kreator.
Próg istotności RMK — kwota, poniżej której jednostka nie rozlicza kosztów w czasie (0 = wszystkie rozlicza się w czasie). Bez progu projekt polityki zostawia na niego miejsce do uzupełnienia.
Każde z tych pól zmienia treść projektu polityki rachunkowości — np. przy amortyzacji według zasad podatkowych blok o amortyzacji cytuje art. 32 ust. 7 zamiast metody liniowej.
Zakres analityki (księgi pomocnicze)
Kontrahenci, Miejsca powstawania kosztów, Projekty, Stawki VAT, Waluty — przekroje ksiąg pomocniczych wymienione w polityce (art. 17 ust. 1).