FA(3) — struktura logiczna e-faktury KSeF (analiza schematu XSD)

FA(3) to obowiązująca od 1 lutego 2026 r. struktura logiczna e-faktury wymieniana przez Krajowy System e-Faktur (KSeF). Definiuje ją plik XSD opublikowany przez Ministerstwo Finansów na Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów (CRWD) pod adresem http://crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/. Schemat zastąpił FA(2) i wprowadza szereg nowych pól (m.in. obsługa grup VAT, jednostek JST, podmiotów upoważnionych, załączników strukturalnych, identyfikatora płatności IPKSeF).

Ten artykuł stanowi systematyczne omówienie wszystkich węzłów struktury — z myślą o programistach integrujących KSeF, księgowych weryfikujących wystawiane faktury i administratorach systemów księgowych. Bazuje na bezpośredniej analizie pliku FA(3).xsd (3949 linii) oraz na broszurze informacyjnej MF z 4 marca 2026 r.

TaxMachine wystawia faktury w schemacie FA(3) automatycznie — pełna integracja z KSeF, znaczniki MPP/GTU/procedur, korekty, faktury zaliczkowe, załączniki strukturalne. Sekcja „FA(3) w TaxMachine" zawiera mapowanie między polami programu a węzłami XSD.

Metadane techniczne schematu

Parametr	Wartość
Target namespace	http://crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/
Data wzoru	25 czerwca 2025 r. (/2025/06/25/13775/)
Wersja schematu	1-0E (atrybut wersjaSchemy)
Kod systemowy	FA (3) (atrybut kodSystemowy)
WariantFormularza	3
Kodowanie XML	UTF-8
Format dat	ISO 8601 — YYYY-MM-DD (xsd:date) lub YYYY-MM-DDThh:mm:ssZ (xsd:dateTime, czas UTC)
Format kwot	xsd:decimal, separator dziesiętny kropka, do 18 cyfr (2 po przecinku) dla kwot, do 22 (8 po przecinku) dla kursów
Język dokumentacji	xml:lang="pl"
Element root	<Faktura>

Importowany schemat

Schemat importuje definicje typów wspólnych ze schematu StrukturyDanych_v10-0E.xsd z namespace http://crd.gov.pl/xml/schematy/dziedzinowe/mf/2022/01/05/eD/DefinicjeTypy/ (prefiks etd). Wykorzystywane typy:

• etd:TKodKraju — kody krajów ISO 3166 (rozszerzona lista poza UE),
• etd:TNrNIP — walidacja polskiego NIP-u,
• etd:TNrIdentyfikacjiPodatkowej — uniwersalny identyfikator podatkowy,
• etd:TAdresEmail — walidowany adres e-mail,
• etd:TWybor1 — typ wyboru o wartości tylko „1" (znacznik „tak"),
• etd:TWybor1_2 — typ wyboru o wartościach „1" (tak) lub „2" (nie),
• etd:TNrKRS, etd:TNrREGON — numery rejestrowe,
• etd:TTekstowy — długi tekst,
• etd:TData, etd:TDataCzas — typy bazowe dat,
• etd:TNaturalny — liczby naturalne.

Struktura główna dokumentu

Element root <Faktura> zawiera w określonej kolejności:

<Faktura>
  ├── <Naglowek>                          (obowiązkowy)
  ├── <Podmiot1>                          (obowiązkowy — sprzedawca)
  ├── <Podmiot2>                          (obowiązkowy — nabywca)
  ├── <Podmiot3>            minOccurs=0   maxOccurs=100  (dodatkowi)
  ├── <PodmiotUpowazniony>  minOccurs=0   maxOccurs=1
  ├── <Fa>                                (obowiązkowy — sama faktura)
  ├── <Stopka>              minOccurs=0
  └── <Zalacznik>           minOccurs=0

Naglowek (TNaglowek)

Identyfikuje schemat i moment wytworzenia dokumentu:

Pole	Typ	Obowiąz.	Opis
KodFormularza	enum FA + atrybuty fixed	✓	kodSystemowy="FA (3)" wersjaSchemy="1-0E"
WariantFormularza	xsd:byte = 3	✓	Stała wartość 3
DataWytworzeniaFa	xsd:dateTime	✓	UTC, zakres 2025-09-01T00:00:00Z → 2050-01-01T23:59:59Z
SystemInfo	TZnakowy (256 zn.)	–	Nazwa systemu, który wystawił fakturę

DataWytworzeniaFa ≠ P_1. Pierwsza to moment fizyczny wytworzenia XML-a (musi być w UTC, z dokładnością do sekundy); druga to data wystawienia faktury w rozumieniu art. 106e ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT (data kalendarzowa).

Podstawowe typy danych

Schemat definiuje własne typy bazowe, używane wielokrotnie:

Typ	Bazowy	Restrykcje	Zastosowanie
TKwotowy	xsd:decimal	totalDigits 18, fractionDigits 2	Wszystkie kwoty na fakturze (max 9 999 999 999 999 999,99)
TKwotowy2	xsd:decimal	totalDigits 22, fractionDigits 8	Ceny jednostkowe, dokładność do 8 miejsc
TIlosci	xsd:decimal	totalDigits 22, fractionDigits 6	Ilości, kursy walut (do 6 miejsc po przecinku)
TProcentowy	xsd:decimal	totalDigits 9, fractionDigits 6, 0–100	Udział procentowy, stawka XII rozdziału 6a
TNaturalny	etd:TNaturalny	> 0	Numery wierszy
TZnakowy	xsd:token	1–256 zn.	Tekst krótki
TZnakowy2	xsd:token	0–256 zn.	Tekst krótki dopuszczający pusty
TZnakowy20	xsd:token	1–20 zn.	Krótkie kody (GTIN)
TZnakowy50	xsd:token	1–50 zn.	Indeksy, klasyfikacje
TZnakowy512	xsd:token	1–512 zn.	Adresy, nazwy długie, opisy pozycji
TData	etd:TData	2016-07-01 → 2050-01-01	Daty (po wprowadzeniu JPK_VAT)
TDataT	etd:TData	2006-01-01 → 2050-01-01	Daty transakcyjne
TDataU	etd:TData	1990-01-01 → 2050-01-01	Daty umów (historyczne)
TDataCzas	etd:TDataCzas	2021-10-01T00:00:00Z → 2050-01-01T23:59:59Z	Datę-czas (UTC)
TNumerKSeF	regex	wzorzec NIP + data + 12 hex	Numer faktury w KSeF
TNrRB	xsd:string	10–34 zn.	Numer rachunku
SWIFT_Type	regex	[A-Z]{6}[A-Z0-9]{2}([A-Z0-9]{3})?	Kod SWIFT/BIC (8 lub 11 zn.)
TGLN	xsd:token	1–13 zn.	Globalny Numer Lokalizacyjny
TNrVatUE	regex	`(\d	[A-Z]
TNIPIdWew	regex	NIP-XXXXX	NIP + identyfikator wewnętrzny (5 cyfr)

Format numeru KSeF (TNumerKSeF)

Pattern:

([1-9]((\d[1-9])|([1-9]\d))\d{7}  ← NIP wystawcy 10 cyfr
| M\d{9}                            ← lub identyfikator masowy
| [A-Z]{3}\d{7})                    ← lub kod 3-liter + 7 cyfr
-(YYYY)(MM)(DD)                     ← data wystawienia
-([0-9A-F]{6})-?([0-9A-F]{6})       ← część kontrolna 1 + 2
-([0-9A-F]{2})                      ← suma kontrolna

Przykład: 1234567890-20260201-FF00AA-BB1122-33.

Podmiot1 — sprzedawca

Sprzedawca w FA(3) to zawsze podatnik polski (PrefiksPodatnika ma fixed wartość PL). Sekcja Podmiot1 zawiera:

Pole	Typ	Obowiąz.	Opis
PrefiksPodatnika	TKodyKrajowUE = PL fixed	–	Tylko gdy istotne dla VAT UE
NrEORI	TZnakowy	–	Numer EORI sprzedawcy
DaneIdentyfikacyjne	TPodmiot1	✓	NIP + Nazwa
Adres	TAdres	✓	Adres siedziby
AdresKoresp	TAdres	–	Adres korespondencyjny
DaneKontaktowe	choice	– maxOccurs=3	Email + Telefon
StatusInfoPodatnika	TStatusInfoPodatnika	–	Status szczególny (likwidacja itp.)

TStatusInfoPodatnika

Wartość	Status
1	Podatnik w stanie likwidacji
2	Podatnik w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego
3	Podatnik w stanie upadłości
4	Przedsiębiorstwo w spadku

Podmiot2 — nabywca

Nabywca może mieć różne identyfikatory (choice — wybór jednej opcji):

Opcja	Pola	Zastosowanie
A	NIP	Polski podatnik VAT
B	KodUE + NrVatUE	Kontrahent UE (WDT)
C	KodKraju + NrID	Kontrahent spoza UE z identyfikatorem podatkowym
D	BrakID = 1	Konsument bez NIP (faktura B2C)

Dodatkowe pola Podmiot2:

Pole	Typ	Opis
NrEORI	TZnakowy	Numer EORI nabywcy
Adres, AdresKoresp	TAdres	Adres (opcjonalny dla faktur uproszczonych)
DaneKontaktowe	choice	Email + Telefon (max 3)
NrKlienta	TZnakowy	Numer klienta w systemie sprzedawcy
IDNabywcy	TZnakowy50 max 32	Klucz powiązania korekt
JST	1 lub 2	Znacznik jednostki podrzędnej JST — gdy 1, należy wypełnić Podmiot3 z rolą = 8
GV	1 lub 2	Znacznik członka grupy VAT — gdy 1, należy wypełnić Podmiot3 z rolą = 10

Pola JST i GV są nowością FA(3). Wraz z odpowiednim wpisem w Podmiot3 umożliwiają udostępnianie faktury jednostce podrzędnej JST lub członkowi grupy VAT z pominięciem standardowego mechanizmu autoryzacji.

Podmiot3 — podmioty trzecie

Sekcja Podmiot3 (max 100 wystąpień) reprezentuje wszystkich pozostałych uczestników faktury — faktorów, odbiorców, dodatkowych nabywców itp. Struktura identyczna jak Podmiot2, plus pole IDWew (NIP + wewnętrzny identyfikator 5-cyfrowy) i:

TRolaPodmiotu3 (11 wartości)

Wartość	Rola
1	Faktor — dane faktora przy cesji wierzytelności
2	Odbiorca — jednostka wewnętrzna nabywcy (np. oddział)
3	Podmiot pierwotny — podmiot przejęty/przekształcony
4	Dodatkowy nabywca — kolejny nabywca poza Podmiot2
5	Wystawca faktury — gdy fakturę wystawia inny podmiot w imieniu podatnika
6	Dokonujący płatności — podmiot regulujący zobowiązanie w miejsce nabywcy
7	JST — wystawca
8	JST — odbiorca (powiązane z Podmiot2/JST=1)
9	Członek grupy VAT — wystawca
10	Członek grupy VAT — odbiorca (powiązane z Podmiot2/GV=1)
11	Pracownik

Pole Rola można też zastąpić parą RolaInna = 1 + OpisRoli (dowolny tekst).

Pole Udzial (TProcentowy) określa procentowy udział dodatkowego nabywcy (rola 4). Różnica do 100% to udział Podmiot2.

PodmiotUpowazniony

Reprezentuje podmiot upoważniony przez ustawę do wystawienia faktury w cudzym imieniu:

TRolaPodmiotuUpowaznionego

Wartość	Rola	Podstawa
1	Organ egzekucyjny	art. 106c pkt 1 ustawy o VAT
2	Komornik sądowy	art. 106c pkt 2 ustawy o VAT
3	Przedstawiciel podatkowy	art. 18a–18d ustawy o VAT

Dane kontaktowe podmiotu upoważnionego mają specjalne nazwy pól: EmailPU i TelefonPU (zamiast standardowych Email i Telefon).

Adres (TAdres)

Typ adresu używany w całym schemacie:

Pole	Typ	Obowiąz.	Opis
KodKraju	etd:TKodKraju	✓	ISO 3166 (PL, DE, FR…)
AdresL1	TZnakowy512	✓	Pierwsza linia (ulica + numer)
AdresL2	TZnakowy512	–	Druga linia (miejscowość + kod pocztowy)
GLN	TGLN (13 zn.)	–	Global Location Number

Uproszczenie FA(3). Schemat nie ma osobnych pól dla województwa, powiatu, gminy, kodu pocztowego, miejscowości, ulicy, numeru domu/lokalu (jak w starym formacie ePUAP). Cały adres mieści się w dwóch liniach po 512 znaków.

Element Fa — sama faktura

Najobszerniejszy węzeł, zawierający wszystkie dane finansowe i opisowe faktury.

Identyfikacja i daty

Pole	Typ	Obowiąz.	Opis
KodWaluty	TKodWaluty	✓	ISO 4217 (~180 walut)
P_1	TDataT (2006-01-01 →)	✓	Data wystawienia faktury
P_1M	TZnakowy	–	Miejsce wystawienia
P_2	TZnakowy	✓	Kolejny numer faktury
WZ	TZnakowy	– maxOccurs=1000	Numery dokumentów magazynowych (wydanie zewn.)

Data dokonania (choice — wybór jednej opcji)

Opcja	Pola	Zastosowanie
A	P_6 (TDataT)	Pojedyncza data dostawy / wykonania
B	OkresFa (P_6_Od + P_6_Do)	Okres rozliczeniowy (najem, media, usługi ciągłe — art. 19a ust. 3)

Jeżeli daty wykonania różnią się dla pozycji, należy podać P_6A w każdym wierszu zamiast P_6 w nagłówku.

Sumy podatku (P_13_, P_14_, P_15)

Każda kombinacja stawka × waluta ma osobne pola:

Pole	Stawka	Opis
P_13_1 / P_14_1	23% lub 22% (historyczna)	Suma netto / VAT
P_14_1W	dla walut obcych	Kwota VAT po przeliczeniu na PLN
P_13_2 / P_14_2 / P_14_2W	8% lub 7% (historyczna)	—
P_13_3 / P_14_3 / P_14_3W	5%	—
P_13_4 / P_14_4 / P_14_4W	Ryczałt taksówek (4%)	—
P_13_5 / P_14_5	Procedura XII rozdziału 6a (OSS)	Stawka VAT od wartości dodanej
P_13_6_1	0% — sprzedaż krajowa	—
P_13_6_2	0% — WDT	—
P_13_6_3	0% — eksport	—
P_13_7	Zwolnione (ZW)	—
P_13_8	Dostawa poza terytorium kraju	(poza P_13_5 i P_13_9)
P_13_9	Usługi z art. 100 ust. 1 pkt 4 (UE)	—
P_13_10	Odwrotne obciążenie	art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8 + inne
P_13_11	Procedura marży (art. 119, 120)	—
P_15	Należność ogółem (brutto)	Suma do zapłaty
KursWalutyZ	TIlosci	Kurs dla art. 106b ust. 1 pkt 4 (zaliczka)

Adnotacje

Sekcja Adnotacje zawiera znaczniki tekstowe wymagane przez art. 106e ustawy o VAT:

Pole	Typ	Wartości	Treść adnotacji
P_16	TWybor1_2	1 / 2	„metoda kasowa" (art. 19a ust. 5 pkt 1 lub art. 21 ust. 1)
P_17	TWybor1_2	1 / 2	„samofakturowanie" (art. 106d ust. 1)
P_18	TWybor1_2	1 / 2	„odwrotne obciążenie"
P_18A	TWybor1_2	1 / 2	„mechanizm podzielonej płatności" (faktura > 15 000 zł brutto + zał. 15)
P_23	TWybor1_2	1 / 2	Procedura uproszczona (art. 136 ust. 1)

Zwolnienie (choice)

Opcja	Pola	Znaczenie
A	P_19 = 1 + (P_19A lub P_19B lub P_19C)	Faktura zwolniona; w P_19A — przepis ustawy, w P_19B — przepis dyrektywy 2006/112/WE, w P_19C — inna podstawa
B	P_19N = 1	Brak zwolnienia (faktura nie zwolniona)

NoweSrodkiTransportu (choice)

Sekcja dla WDT nowych środków transportu (samochodów, jachtów, samolotów). Wymagana zawsze — jako oświadczenie:

Opcja A — występuje WDT nowych środków:

• P_22 = 1 — znacznik WDT NST
• P_42_5 (1/2) — obowiązek z art. 42 ust. 5 ustawy
• NowySrodekTransportu (max 10 000):
  • P_22A — data dopuszczenia do użytku
  • P_NrWierszaNST — numer wiersza FaWiersz
  • P_22BMK (marka), P_22BMD (model), P_22BK (kolor), P_22BNR (nr rej.), P_22BRP (rok produkcji)
  • Choice typu pojazdu (jeden z trzech):
    • P_22B (pojazd lądowy) — przebieg + opcjonalnie:
      • P_22B1 (VIN), P_22B2 (nr nadwozia), P_22B3 (nr podwozia), P_22B4 (nr ramy), P_22BT (typ)
    • P_22C (jednostka pływająca) — godziny robocze + opcjonalnie P_22C1 (nr kadłuba)
    • P_22D (statek powietrzny) — godziny robocze + opcjonalnie P_22D1 (nr fabryczny)

Opcja B — brak WDT NST:

• P_22N = 1 — znacznik braku

PMarzy (choice)

Opcja A — procedura marży:

• P_PMarzy = 1 — znacznik wystąpienia
• Choice (jedna z czterech wariantów):
  • P_PMarzy_2 = 1 → „procedura marży dla biur podróży" (art. 119 ust. 1)
  • P_PMarzy_3_1 = 1 → „procedura marży — towary używane" (art. 120)
  • P_PMarzy_3_2 = 1 → „procedura marży — dzieła sztuki" (art. 120)
  • P_PMarzy_3_3 = 1 → „procedura marży — przedmioty kolekcjonerskie i antyki" (art. 120)

Opcja B — brak marży:

• P_PMarzyN = 1

RodzajFaktury (TRodzajFaktury)

Wartość	Rodzaj	Opis
VAT	Faktura podstawowa	Standardowa faktura sprzedażowa
KOR	Faktura korygująca	Korekta faktury VAT
ZAL	Faktura zaliczkowa	Dokumentująca otrzymanie zaliczki przed dostawą (art. 106f ust. 4)
ROZ	Faktura rozliczeniowa/końcowa	Wystawiona po dostawie z rozliczeniem zaliczek (art. 106f ust. 3)
UPR	Faktura uproszczona	Faktura do 450 zł brutto (art. 106e ust. 5 pkt 3)
KOR_ZAL	Korekta faktury zaliczkowej	—
KOR_ROZ	Korekta faktury rozliczeniowej	—

Uwaga. Schemat FA(3) nie definiuje typu KOR_UPR (korekta faktury uproszczonej). Korekta faktury uproszczonej powinna być wystawiona jako standardowa KOR.

Korekty — DaneFaKorygowanej

Sekwencja wymagana, gdy RodzajFaktury to KOR, KOR_ZAL lub KOR_ROZ:

Pole	Typ	Opis
PrzyczynaKorekty	TZnakowy	Tekst przyczyny
TypKorekty	TTypKorekty	Skutek korekty w ewidencji VAT
DaneFaKorygowanej	sekwencja	max 50 000 — dane faktur korygowanych
OkresFaKorygowanej	TZnakowy	Okres korekty zbiorczej (art. 106j ust. 3)
NrFaKorygowany	TZnakowy	Poprawny numer faktury — gdy korekta dotyczy błędnego numeru
Podmiot1K	sekwencja	Dane sprzedawcy z faktury korygowanej (gdy się zmieniły)
Podmiot2K	sekwencja (max 101)	Dane nabywcy z faktury korygowanej
P_15ZK	TKwotowy	Kwota zapłaty przed korektą (dla KOR_ZAL/KOR_ROZ)
KursWalutyZK	TIlosci	Kurs walutowy przed korektą

DaneFaKorygowanej — element wewnętrzny

Pole	Typ	Opis
DataWystFaKorygowanej	TDataT	Data wystawienia faktury korygowanej
NrFaKorygowanej	TZnakowy	Numer faktury korygowanej
Choice:
NrKSeF = 1 + NrKSeFFaKorygowanej	TNumerKSeF	Korygowana wystawiona w KSeF
NrKSeFN = 1	TWybor1	Korygowana wystawiona poza KSeF

TTypKorekty

Wartość	Skutek w ewidencji VAT
1	Korekta w dacie faktury pierwotnej (in minus z błędu)
2	Korekta w dacie faktury korygującej (in plus, in minus z innych przyczyn)
3	Korekta w innej dacie (różne daty dla różnych pozycji)

FaWiersz — pozycje faktury

Element opcjonalny dla faktur zaliczkowych, korygujących zbiorczych oraz ROZ (gdzie dane są w Zamowienie). Dla zwykłych faktur — wymagany. Max 10 000 pozycji.

Pola pozycji

Pole	Typ	Obowiąz.	Opis
NrWierszaFa	TNaturalny	✓	Kolejny numer wiersza
UU_ID	TZnakowy50	–	Uniwersalny unikalny ID wiersza
P_6A	TDataT	–	Data dostawy/wykonania (gdy różni się od P_6)
P_7	TZnakowy512	–	Nazwa (rodzaj) towaru lub usługi
Indeks	TZnakowy50	–	Wewnętrzny kod towaru sprzedawcy
GTIN	TZnakowy20	–	Global Trade Item Number (kod kreskowy)
PKWiU	TZnakowy50	–	Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług
CN	TZnakowy50	–	Nomenklatura Scalona (dla eksportu)
PKOB	TZnakowy50	–	Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych
P_8A	TZnakowy	–	Jednostka miary (szt., kg, h, m²…)
P_8B	TIlosci	–	Ilość
P_9A	TKwotowy2	–	Cena jednostkowa netto (8 miejsc po przecinku)
P_9B	TKwotowy2	–	Cena jednostkowa brutto (gdy stosuje się art. 106e ust. 7-8)
P_10	TKwotowy2	–	Kwota rabatu lub obniżki
P_11	TKwotowy	–	Wartość sprzedaży netto
P_11A	TKwotowy	–	Wartość sprzedaży brutto
P_11Vat	TKwotowy	–	Kwota VAT (art. 106e ust. 10)
P_12	TStawkaPodatku	–	Stawka VAT (enum, niżej)
P_12_XII	TProcentowy	–	Stawka VAT-OD (procedura XII rozdziału 6a, OSS)
P_12_Zal_15	TWybor1	–	Znacznik załącznika nr 15 (1 = MPP-able)
KwotaAkcyzy	TKwotowy	–	Akcyza w cenie towaru
GTU	TGTU	–	Kod towaru/usługi wrażliwej (GTU_01–13)
Procedura	TOznaczenieProcedury	–	Procedura szczególna
KursWaluty	TIlosci	–	Kurs dla art. działu VI ustawy
StanPrzed	TWybor1	–	Znacznik stanu przed korektą (1 = wiersz „przed")

TStawkaPodatku — stawki VAT

Wartość	Znaczenie
23	Stawka podstawowa 23%
22	Stawka 22% (historyczna, dla korekt sprzed 2011)
8	Stawka obniżona pierwsza 8%
7	Stawka 7% (historyczna)
5	Stawka obniżona druga 5%
4	Stawka 4% (historyczna)
3	Stawka 3% (historyczna)
0 KR	0% na terytorium kraju (poza WDT i eksportem)
0 WDT	0% — WDT (wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów)
0 EX	0% — eksport
zw	Zwolnione od podatku
oo	Odwrotne obciążenie
np I	Niepodlegające — dostawa/usługi poza krajem (poza art. 100 ust. 1 pkt 4 i OSS)
np II	Niepodlegające — usługi z art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy

TGTU — kody towarów i usług wrażliwych

Wszystkie 13 kodów odsyła do § 10 ust. 3 pkt 1/2 rozporządzenia o JPK_VAT:

Kod	Towar / usługa
GTU_01	Napoje alkoholowe
GTU_02	Towary z zał. 15 (paliwa, oleje)
GTU_03	Olej opałowy, oleje smarowe
GTU_04	Wyroby tytoniowe i nowatorskie
GTU_05	Odpady
GTU_06	Urządzenia elektroniczne (komputery, smartfony, konsole)
GTU_07	Pojazdy i części samochodowe
GTU_08	Metale szlachetne i nieszlachetne
GTU_09	Leki i wyroby medyczne objęte zakazem wywozu
GTU_10	Budynki, budowle, grunty
GTU_11	Usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów
GTU_12	Usługi niematerialne (doradcze, księgowe, prawne…)
GTU_13	Usługi transportowe i magazynowe

TOznaczenieProcedury — procedury szczególne

Kod	Procedura	Podstawa
WSTO_EE	Wewnątrzwspólnotowa sprzedaż towarów na odległość i usługi elektroniczne	§ 10 ust. 4 pkt 2a
IED	Sprzedaż przez interfejs elektroniczny (rejestrowana w UE)	§ 10 ust. 4 pkt 2b
TT_D	Dostawa towarów poza UE (transakcja trójstronna)	§ 10 ust. 4 pkt 5
I_42	Procedura 42 — odprawa celna z VAT odroczonym	§ 10 ust. 4 pkt 8
I_63	Procedura 63 — powrót zwolniony z cła	§ 10 ust. 4 pkt 9
B_SPV	Bon jednego przeznaczenia (Single Purpose Voucher)	§ 10 ust. 4 pkt 10
B_SPV_DOSTAWA	Dostawa towarów/usług w zamian za SPV	§ 10 ust. 4 pkt 11
B_MPV_PROWIZJA	Prowizja z bonu różnego przeznaczenia (MPV)	§ 10 ust. 4 pkt 12

Dla pozycji zamówienia (w sekcji Zamowienie) używa się typu TOznaczenieProceduryZ — okrojonej listy bez I_42 i I_63.

Inne znaczniki w Fa

Pole	Typ	Opis
FP	TWybor1	Faktura uproszczona z art. 109 ust. 3d (paragon-faktura)
TP	TWybor1	Powiązania nabywca-dostawca (§ 10 ust. 4 pkt 3)
DodatkowyOpis	TKluczWartosc	max 10 000 par klucz-wartość — pola dodatkowe
FakturaZaliczkowa	sekwencja	max 100 — numery faktur zaliczkowych powiązanych
ZwrotAkcyzy	TWybor1	Faktura uprawniająca do zwrotu akcyzy od oleju napędowego (rolnicy)
ZaliczkaCzesciowa	sekwencja	max 31 — daty i kwoty zaliczek częściowych

ZaliczkaCzesciowa

Pole	Typ	Opis
P_6Z	TDataT	Data otrzymania zaliczki
P_15Z	TKwotowy	Kwota zaliczki częściowej
KursWalutyZW	TIlosci	Kurs walutowy zastosowany

Rozliczenie

Sekcja dodatkowych rozliczeń (obciążenia + odliczenia):

Element	Pola	Limity
Obciazenia	Kwota + Powod	max 100
SumaObciazen	TKwotowy	—
Odliczenia	Kwota + Powod	max 100
SumaOdliczen	TKwotowy	—
choice:
DoZaplaty	TKwotowy	Należność do zapłaty = P_15 + obciążenia − odliczenia
DoRozliczenia	TKwotowy	Kwota nadpłacona do zwrotu

Platnosc — warunki płatności

Status zapłaty (choice)

Opcja	Pola
A	Zaplacono = 1 + DataZaplaty (zapłacono w całości)
B	ZnacznikZaplatyCzesciowej (1=część / 2=całość po częściach) + ZaplataCzesciowa (max 100)

ZaplataCzesciowa — element wewnętrzny

Pole	Typ	Opis
KwotaZaplatyCzesciowej	TKwotowy	Kwota raty
DataZaplatyCzesciowej	TData	Data raty
choice:
FormaPlatnosci	TFormaPlatnosci	Forma z enum
PlatnoscInna = 1 + OpisPlatnosci		Inna forma + opis

TerminPlatnosci (max 100)

Pole	Typ	Opis
Termin	TData	Konkretna data
TerminOpis	sekwencja	Słowny opis (Ilosc + Jednostka + ZdarzeniePoczatkowe) np. „14 dni od dnia wystawienia"

TFormaPlatnosci

Wartość	Forma
1	Gotówka
2	Karta
3	Bon
4	Czek
5	Kredyt
6	Przelew
7	Mobilna (np. BLIK)

Rachunki bankowe

Element	Limit
RachunekBankowy	max 100
RachunekBankowyFaktora	max 20

TRachunekBankowy

Pole	Typ	Opis
NrRB	TNrRB (10–34 zn.)	Pełny numer rachunku (NRB / IBAN)
SWIFT	SWIFT_Type	Kod SWIFT/BIC
RachunekWlasnyBanku	TRachunekWlasnyBanku	Typ 1-3
NazwaBanku	TZnakowy	Nazwa banku
OpisRachunku	TZnakowy	Opis (np. „Rachunek VAT", „Rachunek główny")

TRachunekWlasnyBanku (rachunki banków)

Wartość	Opis
1	Rachunek banku/SKOK do rozliczeń z tytułu nabywanych wierzytelności pieniężnych (faktoring)
2	Rachunek banku/SKOK do pobrania należności i przekazania jej dostawcy (np. konto powiernicze)
3	Rachunek banku/SKOK prowadzony w ramach gospodarki własnej (niebędący rachunkiem rozliczeniowym)

Skonto, link do płatności

Pole	Typ	Opis
Skonto	sekwencja	WarunkiSkonta + WysokoscSkonta (tekstowe)
LinkDoPlatnosci	URL z parametrem IPKSeF	Link do płatności bezgotówkowej
IPKSeF	[0-9]{3}[a-zA-Z0-9]{10}	Identyfikator płatności KSeF (13 zn.)

IPKSeF to nowość FA(3) — umożliwia identyfikację konkretnej płatności w systemie KSeF (np. dla bramek płatności online).

WarunkiTransakcji

Sekcja opcjonalna z parametrami zamówienia/dostawy:

Element	Limit	Pola
Umowy	max 100	DataUmowy + NrUmowy
Zamowienia	max 100	DataZamowienia + NrZamowienia
NrPartiiTowaru	max 1000	Numery partii towaru
WarunkiDostawy	1	Incoterms (EXW, FOB, CIF…)
KursUmowny + WalutaUmowna	1	Kurs umowny (nie dla działu VI ustawy)
Transport	max 20	Patrz niżej
PodmiotPosredniczacy	1	Transakcja łańcuchowa (art. 22 ust. 2d)

Transport (max 20)

Pole	Opis
Choice: RodzajTransportu lub TransportInny+OpisInnegoTransportu
Przewoznik	DaneIdentyfikacyjne + AdresPrzewoznika
NrZleceniaTransportu	Numer zlecenia
Choice: OpisLadunku (TLadunek) lub LadunekInny+OpisInnegoLadunku
JednostkaOpakowania	Jednostka
DataGodzRozpTransportu, DataGodzZakTransportu	Daty/czas (UTC)
WysylkaZ, WysylkaPrzez (max 20), WysylkaDo	Adresy

TRodzajTransportu

Wartość	Rodzaj
1	Transport morski
2	Transport kolejowy
3	Transport drogowy
4	Transport lotniczy
5	Przesyłka pocztowa
7	Stałe instalacje przesyłowe
8	Żegluga śródlądowa

TLadunek (20 wartości)

1-Bańka, 2-Beczka, 3-Butla, 4-Karton, 5-Kanister, 6-Klatka, 7-Kontener, 8-Kosz/koszyk, 9-Łubianka, 10-Opakowanie zbiorcze, 11-Paczka, 12-Pakiet, 13-Paleta, 14-Pojemnik, 15-Pojemnik do ładunków masowych stałych, 16-Pojemnik do ładunków masowych w postaci płynnej, 17-Pudełko, 18-Puszka, 19-Skrzynia, 20-Worek.

Zamowienie (dla faktur zaliczkowych)

Opcjonalna sekcja z pozycjami zamówienia/umowy — wymagana przy fakturze zaliczkowej (ZAL), gdzie dokumentuje zakres pełnego zamówienia (z którego rozliczana jest tylko część):

Pole	Typ	Opis
WartoscZamowienia	TKwotowy	Wartość zamówienia (brutto)
ZamowienieWiersz	sekwencja	max 10 000 — pozycje zamówienia

ZamowienieWiersz (pola z sufiksem „Z")

Struktura analogiczna do FaWiersz, ale z osobnymi nazwami pól (by uniknąć kolizji): NrWierszaZam, UU_IDZ, P_7Z, IndeksZ, GTINZ, PKWiUZ, CNZ, PKOBZ, P_8AZ, P_8BZ, P_9AZ, P_11NettoZ, P_11VatZ, P_12Z, P_12Z_XII, P_12Z_Zal_15, GTUZ, ProceduraZ, KwotaAkcyzyZ, StanPrzedZ.

Stopka

Element	Limit	Pola
Informacje	max 3	StopkaFaktury (długi tekst)
Rejestry	max 100	PelnaNazwa, KRS, REGON, BDO

BDO (Baza Danych o Odpadach) — maksymalnie 9 znaków.

Załącznik (nowość FA(3))

Strukturalny załącznik — może zawierać dane uzupełniające (np. specyfikację techniczną, kalkulacje):

Element	Limit	Opis
BlokDanych	max 1000	Blok semantyczny
BlokDanych/ZNaglowek	–	Nagłówek bloku
BlokDanych/MetaDane	max 1000	Pary klucz-wartość
BlokDanych/Tekst/Akapit	max 10	Akapity tekstu
BlokDanych/Tabela	max 1000	Tabela z danymi

Tabela

Element	Limit	Opis
TMetaDane	max 1000	Klucz-wartość
Opis	1	Tytuł
TNaglowek/Kol	max 20	Definicja kolumn z atrybutem Typ
Wiersz/WKom	max 1000 / 20	Komórki wiersza
Suma/SKom	max 20	Komórki podsumowania

Typ kolumny tabeli (atrybut Typ)

date, datetime, dec (liczba), int (całkowita), time, txt (tekst).

Cel załącznika. Pozwala dołączyć specyfikację lub kalkulację w formacie strukturalnym (zamiast jako oddzielny PDF). Cała dana przechodzi przez walidację XSD i jest dostępna programowo dla nabywcy.

Tryby wysyłki w KSeF (poza schematem XSD)

Schemat XSD definiuje strukturę dokumentu, ale tryby wysyłki opisuje API KSeF:

Tryb	Opis
Online	Faktura wysyłana natychmiast w momencie wystawienia
Offline24	Faktura wystawiona, ale do KSeF trafia maks. 24 h później
Offline72	Awaria KSeF — wysyłka do 72 h od ustania awarii

W trybach offline w XML-u znajdują się tylko dane wystawcy + treść — KSeF nadaje NrKSeF dopiero po przyjęciu.

FA(3) w TaxMachine

TaxMachine wystawia, wysyła i odbiera e-faktury w schemacie FA(3) — automatycznie i z pełnym wsparciem wszystkich węzłów schematu.

Mapowanie pól programu → FA(3)

Pole TaxMachine	Pole FA(3)	Uwagi
Nazwa kontrahenta	Podmiot2/DaneIdentyfikacyjne/Nazwa	—
NIP / VAT UE	Podmiot2/.../NIP lub KodUE+NrVatUE	Auto-detekcja typu
Data wystawienia	Fa/P_1	—
Numer	Fa/P_2	—
Pozycja faktury	Fa/FaWiersz	jeden wiersz = jeden FaWiersz
PKWiU / GTIN / PKOB / CN	FaWiersz/PKWiU, GTIN, PKOB, CN	—
Stawka VAT (23/8/5/zw/oo/np)	FaWiersz/P_12	Mapowanie na enum TStawkaPodatku
Znacznik MPP	Fa/Adnotacje/P_18A = 1 + FaWiersz/P_12_Zal_15 = 1	Auto przy fakturze > 15 000 zł z zał. 15
Znacznik GTU	FaWiersz/GTU	Dropdown w pozycji towaru
Procedury (SW, EE, TT_D, B_SPV…)	FaWiersz/Procedura	Multiple checkbox
Rachunek bankowy	Fa/Platnosc/RachunekBankowy	Dwa rachunki z karty firmy
Termin płatności	Fa/Platnosc/TerminPlatnosci/Termin	—
Forma płatności (przelew, BLIK, karta…)	Fa/Platnosc/FormaPlatnosci	Mapowanie na enum 1-7
Status zapłaty	Fa/Platnosc/Zaplacono + DataZaplaty	—
Korekta	Fa/RodzajFaktury = KOR + DaneFaKorygowanej	Wybór z listy
Numer KSeF faktury korygowanej	DaneFaKorygowanej/NrKSeFFaKorygowanej	Auto przy korekcie e-faktury
Magazyn (WZ)	Fa/WZ	Powiązanie WZ ↔ faktura
Faktura zaliczkowa	Fa/RodzajFaktury = ZAL + Zamowienie	—
Faktura rozliczeniowa	Fa/RodzajFaktury = ROZ + powiązane FakturaZaliczkowa	—

Walidacja przed wysyłką

Program przed wysyłką do KSeF wykonuje walidację offline przeciwko FA(3).xsd:

• sprawdza obowiązkowe pola (zgodnie z minOccurs/maxOccurs),
• weryfikuje formaty (NIP, kwoty, daty, kursy),
• sprawdza spójność (np. czy suma P_11 wierszy = P_13_1 + ... + P_13_11),
• weryfikuje znaczniki MPP (czy faktura > 15 000 zł + pozycje z P_12_Zal_15 = 1 mają P_18A = 1),
• wykrywa braki adnotacji (np. metoda kasowa wymagana, bo dostawa < 30 dni przed zapłatą — program podpowiada).

Generowanie identyfikatora IPKSeF

Przy włączonej opcji „link do płatności w fakturze" program generuje 13-znakowy IPKSeF i wpisuje go w pole LinkDoPlatnosci (z URL bramki płatniczej) oraz IPKSeF.

Importu e-faktur od dostawców

Przy pobraniu e-faktury z KSeF:

• program parsuje XML zgodnie z FA(3),
• mapuje pola na strukturę dokumentu księgowego,
• automatycznie wykrywa MPP, GTU, procedury — i podpowiada formy płatności,
• zachowuje oryginalny XML + NrKSeF + PDF wizualizacji w karcie faktury.

KSeF 2.0 w TaxMachine →

Różnice względem FA(2)

Najważniejsze nowości w FA(3) względem poprzedniej wersji:

• JST i GV — znaczniki dla jednostek JST i grup VAT
  • odpowiadające role w Podmiot3 (8 i 10),
• PodmiotUpowazniony — sformalizowana sekcja dla organów egzekucyjnych, komorników, przedstawicieli podatkowych,
• Zalacznik — strukturalny załącznik z tabelami,
• IPKSeF i LinkDoPlatnosci — identyfikator i URL płatności online,
• UU_ID / UU_IDZ — uniwersalne unikalne identyfikatory wierszy,
• ZaliczkaCzesciowa — natywne wsparcie zaliczek częściowych,
• Skonto — sformalizowane warunki + wysokość skonta,
• rozszerzona sekcja Transport — pełen łańcuch logistyczny z przewoźnikiem, ładunkiem, datami,
• rozszerzona sekcja WarunkiTransakcji — Incoterms, kursy umowne, transakcje łańcuchowe,
• RachunekBankowyFaktora — osobne pole dla faktoringu.

Walidacja przed wysyłką — checklist

Przed wysyłką do KSeF warto sprawdzić:

1. ✅ Naglowek/DataWytworzeniaFa jest w UTC (nie lokalnie!)
2. ✅ Naglowek/KodFormularza ma atrybuty kodSystemowy="FA (3)" i wersjaSchemy="1-0E"
3. ✅ Fa/P_1 (data wystawienia) ≤ DataWytworzeniaFa (jeżeli różne)
4. ✅ Fa/P_2 (numer) jest unikalny w skali roku
5. ✅ Sumy P_13_* zgadzają się z sumą P_11 pozycji o danej stawce
6. ✅ P_15 (brutto) = suma P_13_* + P_14_*
7. ✅ Faktura > 15 000 zł z pozycjami P_12_Zal_15 = 1 ma P_18A = 1 (MPP)
8. ✅ Korekta ma wypełnione PrzyczynaKorekty, TypKorekty, DaneFaKorygowanej
9. ✅ Faktura w obcej walucie ma wypełnione P_14_*W (VAT w PLN)
10. ✅ Adnotacje są zawsze wypełnione (każde z pól P_16, P_17, P_18, P_18A wymaga wartości 1 lub 2 — nie pomija się ich)
11. ✅ Sekcja Zwolnienie ma wybraną opcję A (z P_19A/B/C) albo B (P_19N)
12. ✅ Sekcja NoweSrodkiTransportu ma wybraną opcję A (z pełnymi danymi) albo B (P_22N)
13. ✅ Sekcja PMarzy ma wybraną opcję A (z konkretnym wariantem marży) albo B (P_PMarzyN)

Podstawa prawna

• Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2024 poz. 361 ze zm.):
  • art. 106e — wymagane dane faktury (mapowanie na pola P_*)
  • art. 106d — samofakturowanie (P_17)
  • art. 106f — faktury zaliczkowe (ZAL) i rozliczeniowe (ROZ)
  • art. 106j — faktury korygujące (KOR)
  • art. 106na — data wystawienia w KSeF
  • art. 17, 119, 120, 135, 136 — procedury szczególne
• Rozporządzenie MF z 18 października 2024 r. w sprawie wykorzystywania Krajowego Systemu e-Faktur (Dz.U. 2024 poz. 1546) — schemat FA(3) jako oficjalna struktura logiczna.
• Centralny Repozytorium Wzorów Dokumentów — schemat FA(3) pod URI http://crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/.
• Broszura informacyjna MF z 4 marca 2026 r. — interpretacja struktury logicznej FA(3).

Powiązane

• KSeF 2.0 — funkcje w TaxMachine — wystawianie, wysyłka, pobieranie, certyfikaty
• Portal akceptacji e-faktur — dla biur rachunkowych
• Fakturowanie i magazyn w TaxMachine — wystawianie faktur z mapowaniem na pola FA(3)
• VAT — kompendium 2026 — stawki, JPK_V7, adnotacje
• MPP — Mechanizm Podzielonej Płatności — adnotacja P_18A
• Biała lista VAT — narzędzie online — weryfikacja kontrahenta przed wystawieniem faktury
• JPK w TaxMachine — JPK_V7, oznaczenia GTU/procedur
• Pomoc — KSeF 2.0 — instrukcja konfiguracji i obsługi w programie

Coś jest niezrozumiałe? Brakuje pola? Pomyłka w opisie? Napisz nam — uzupełnimy.