VAT w imporcie towarów — SAD/PZC, procedura art. 33a, AIS/IMPORT PLUS (2026)

Import towarów (z państwa trzeciego, czyli spoza UE) to samodzielna czynność opodatkowana VAT — niezależna od WNT (nabycia wewnątrzwspólnotowego), które dotyczy zakupów z innych krajów Unii. Podatek VAT w imporcie rozlicza się w dwóch podstawowych modelach:

Standardowo (SAD / PZC) — VAT wpłaca się w terminie 10 dni od decyzji organu celnego, niezależnie od deklaracji VAT,
Procedura uproszczona art. 33a — VAT należny i naliczony rozlicza się w jednej deklaracji JPK_V7 (bez fizycznej wpłaty importowej) — najczęściej VAT do zapłaty = 0 (jeżeli pełne odliczenie).

Procedura uproszczona to standardowa praktyka dla regularnie importujących — eliminuje konieczność angażowania środków między zapłatą cła a odzyskaniem VAT-u z urzędu. Wymaga jednak spełnienia warunków (zaświadczenia o braku zaległości, status AEO lub reprezentacja celna, miesięczne deklaracje VAT).

TaxMachine obsługuje oba modele importu: standardowy (księgowanie SAD/PZC z prawidłowym oznaczeniem IMP w JPK_V7) i uproszczony art. 33a (z automatycznym wykazaniem VAT należnego w polach P_25–P_28 i naliczonego w P_42–P_44 w jednej deklaracji). Sekcja „Import w TaxMachine" niżej.

Czym jest import towarów

Import to przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego (poza UE) na terytorium Unii Europejskiej (art. 2 pkt 7 ustawy o VAT). Państwa trzecie to wszystkie kraje spoza UE — np. Chiny, USA, Wielka Brytania (od Brexitu), Norwegia, Szwajcaria, Ukraina, Turcja.

Import vs WNT — kluczowa różnica

	Import	WNT (nabycie wewnątrzwspólnotowe)
Skąd	Spoza UE (państwa trzecie)	Z innego kraju UE
Procedura celna	TAK (odprawa, SAD, cło)	NIE (jednolity rynek UE)
VAT	Procedura SAD lub art. 33a	Mechanizm „odwrotnego obciążenia" (self-assessment)
Cło	TAK	NIE
Dokument bazowy	SAD / PZC	Faktura UE
Deklaracja	JPK_V7 + ew. VAT-IM	JPK_V7 + VAT-UE

Wyjątki — towary niepodlegające VAT przy wejściu do UE

Niektóre procedury celne odsuwają moment powstania VAT-u (opodatkowanie powstaje dopiero przy zakończeniu procedury):

Uszlachetnianie czynne (import surowca → produkcja → eksport),
Odprawa czasowa (np. towary wystawowe, sprzęt na targi),
Składowanie celne (towar w magazynie celnym bez dopuszczenia do obrotu),
Tranzyt (przewóz przez terytorium UE bez dopuszczenia),
Wolne obszary celne.

Miejsce opodatkowania

VAT z tytułu importu należny jest w kraju UE, w którym towary wchodzą na rynek (zostają dopuszczone do obrotu) — najczęściej w kraju odprawy celnej. Dla polskich importerów najczęściej jest to Polska (przy odprawie np. w Gdyni, Gdańsku, Warszawie), ale możliwe są też scenariusze z odprawą w innym kraju UE (np. Hamburg, Rotterdam) z rozliczeniem VAT w Polsce poprzez WNT (po dopuszczeniu w innym kraju UE i przewozie do PL).

Kto jest podatnikiem

Podatnikiem VAT w imporcie jest podmiot zobowiązany do zapłaty cła (art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT) — najczęściej:

Importer (polski przedsiębiorca-nabywca towaru),
Przedstawiciel celny działający w imieniu importera (agencja celna).

Czynny vs bierny podatnik VAT

Czynni podatnicy VAT — mogą odliczyć VAT zapłacony w imporcie (jako podatek naliczony w zakresie czynności opodatkowanych).
Bierni podatnicy VAT (zwolnieni, np. korzystający ze zwolnienia podmiotowego do 240 000 zł) — nie mogą odzyskać zapłaconego VAT-u — staje się on kosztem zakupu.

Podstawa opodatkowania

Podstawą opodatkowania VAT w imporcie jest wartość celna towaru + cło + dodatkowe koszty (art. 30b ustawy o VAT).

Składniki podstawy

Wartość celna towaru (cena CIF lub inna ustalona wg Unijnego Kodeksu Celnego);
Cło (jeżeli obowiązuje stawka > 0%);
Akcyza (dla wyrobów akcyzowych);
Dodatkowe koszty ponoszone do pierwszego miejsca przeznaczenia w UE (lub do innego miejsca w UE, jeżeli znane w momencie odprawy):
- prowizje,
- opakowanie,
- transport (poza UE i w UE do pierwszego miejsca przeznaczenia),
- ubezpieczenie.

Procedury specjalne

Procedura	Podstawa VAT
Uszlachetnianie czynne (po zakończeniu)	Wartość produktów przetworzonych + cło + koszty
Uszlachetnianie bierne	Różnica wartości po procedurze i przed
Odprawa czasowa z całkowitym zwolnieniem	Wartość celna bez cła
Odprawa czasowa z częściowym zwolnieniem	Wartość celna + 3% cła miesięcznie

Moment powstania obowiązku podatkowego

Zasada (art. 19a ust. 9 ustawy o VAT):

Obowiązek VAT powstaje w momencie powstania długu celnego.

Kiedy powstaje dług celny

Standardowo: dzień dopuszczenia towaru do obrotu (zgłoszenie celne, przyjęcie SAD przez urząd).
Uszlachetnianie czynne / odprawa czasowa: dzień zakończenia procedury.
Procedury ze zwolnieniami: dzień wymagalności opłat wyrównawczych.

Dla deklaracji JPK_V7 moment ten określa, w którym okresie import wykazuje się w ewidencji (miesięcznej lub kwartalnej).

Stawki VAT w imporcie

Stawki są takie same jak w obrocie krajowym (art. 41 ustawy o VAT):

23% — towary podstawowe,
8% — towary z załącznika nr 3 (m.in. żywność przetworzona, leki, niektóre usługi),
5% — towary z załącznika nr 10 (podstawowe artykuły spożywcze, książki),
0% — niektóre towary (np. statki, samoloty pasażerskie, wybrane wyroby na cele dyplomatyczne).

Pełne omówienie stawek: VAT — kompendium.

Procedura standardowa (SAD / PZC)

Najprostszy — i najczęściej najbardziej kosztowny — model rozliczenia.

Krok po kroku

Importer (lub agencja celna w jego imieniu) składa zgłoszenie celne SAD (Single Administrative Document) elektronicznie w systemie celnym (od 2023 r. — AIS/IMPORT, od 19.06.2025 — AIS/IMPORT PLUS).
Organ celny weryfikuje zgłoszenie i wydaje PZC (poświadczone zgłoszenie celne) — równoważne SAD-owi.
Importer otrzymuje decyzję / informację o kwocie należnego VAT-u (oraz cła + akcyzy).
Wpłaca VAT w terminie 10 dni od otrzymania informacji urzędu celno-skarbowego.
Po zapłacie — VAT staje się podatkiem naliczonym, możliwym do odliczenia w JPK_V7 za okres powstania obowiązku.

Pułapka płynnościowa

Importer wpłaca VAT z własnych środków i dopiero odzyskuje go poprzez odliczenie w deklaracji VAT (a w przypadku nadwyżki — zwrot w 60 lub 25 dni).

Przy regularnych importach o dużej wartości — może to oznaczać „zamrożenie" setek tysięcy zł w skarbie na okres do 60 dni.

Wykazanie w JPK_V7

VAT importowy (przy procedurze standardowej):

Należny — nie wykazywany w JPK_V7 (zapłacony do urzędu celnego, nie podatkowego).
Naliczony — wykazywany w JPK_V7 w polach P_42 i P_44 (jeżeli środki trwałe / WNiP — P_45/P_46) z oznaczeniem procedury IMP w ewidencji zakupu.

Procedura uproszczona — art. 33a

Najpopularniejsza w praktyce — eliminuje konieczność wpłaty importowego VAT-u i pozwala rozliczyć go w jednej deklaracji JPK_V7 (jednocześnie należny i naliczony).

Mechanizm

Importer nie wpłaca VAT-u importowego do urzędu celnego;
Wykazuje go w deklaracji JPK_V7 jednocześnie:
- po stronie należnej (P_25–P_28: stawki 23%, 8%, 5%, 0%),
- po stronie naliczonej (P_42–P_44 lub P_45/P_46 dla ŚT), z oznaczeniem procedury IMP;
Efektywnie — VAT do zapłaty = 0 (jeżeli pełne odliczenie).

Warunki łączne

Aby skorzystać z procedury 33a, podatnik musi spełnić:

Status czynnego podatnika VAT.
Zaświadczenia — wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed importem — o:
- braku zaległości w ZUS (≤ 3% zobowiązania),
- braku zaległości w podatkach (≤ 3% zobowiązania),
- potwierdzeniu statusu podatnika VAT czynnego;
Reprezentacja przez przedstawiciela celnego (agencję celną), chyba że importer ma:
- status AEO (Authorised Economic Operator) — upoważniony przedsiębiorca,
- pozwolenie na uproszczenia (np. zgłoszenie uproszczone, wpis do rejestru zgłaszającego);
Obowiązkowe miesięczne deklaracje VAT (JPK_V7M) — po zastosowaniu 33a podatnik traci prawo do kwartalnych (JPK_V7K) na minimum 12 miesięcy od ostatniego importu.

Oświadczenia zamiast zaświadczeń

Od pewnego czasu możliwa jest też alternatywa: zamiast zaświadczeń podatnik może złożyć oświadczenia o braku zaległości — pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie (art. 233 § 6 k.k.). Wymaga to większej ostrożności (kontrola weryfikuje stan zaległości).

Termin rozliczenia

VAT importowy w procedurze 33a wykazuje się w deklaracji za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy (= moment powstania długu celnego).

Termin korekty (4 miesiące)

Jeżeli importer nie wykaże VAT-u w prawidłowym okresie — ma 4 miesiące (4 kolejne okresy rozliczeniowe) na uzupełnienie przez korektę. Po tym terminie — utrata prawa do procedury uproszczonej dla danego importu i konieczność zapłaty VAT-u standardową drogą + odsetki.

Wyjątek: przedsiębiorcy upoważnieni do zgłoszenia uproszczonego (rejestr zgłaszającego) mają inne (bardziej elastyczne) terminy.

Utrata prawa do kwartalnych

To najczęściej pomijany koszt procedury 33a. Po jej zastosowaniu podatnik:

składa JPK_V7M (miesięcznie),
nie może wrócić do JPK_V7K przez 12 miesięcy od ostatniego importu w procedurze 33a.

Dla firmy importującej regularnie — to trwałe zobowiązanie do miesięcznego raportowania.

System AIS/IMPORT i AIS/IMPORT PLUS

AIS/IMPORT (do 18.06.2025)

System elektroniczny składania zgłoszeń celnych standardowych.

AIS/IMPORT PLUS (od 19.06.2025) — nowość

Rozszerzenie systemu o obsługę:

zgłoszeń uproszczonych (Simplified Declaration),
wpisu do rejestru zgłaszającego (Entry in the Declarant's Records — EIDR),
zgłoszeń uzupełniających (Supplementary Declaration),
automatycznego wyliczania należności w zgłoszeniu uzupełniającym.

Różnice w wyliczaniu należności

Typ zgłoszenia	Kto wylicza VAT	System
Standardowe (SAD/PZC)	System celny + importer w JPK_V7	AIS/IMPORT
Uproszczone (procedura 33a)	Importer w JPK_V7	AIS/IMPORT PLUS
Wpis do rejestru zgłaszającego	Importer w JPK_V7 + zgłoszenie uzupełniające	AIS/IMPORT PLUS

Odprawa scentralizowana

Centralized Clearance — możliwość fizycznej obecności towaru w jednym urzędzie celnym, a załatwiania formalności w urzędzie swojej siedziby (lub innym wybranym).

Mechanizm

Importer ma status AEO i pozwolenie na odprawę scentralizowaną,
Towar może wjechać przez dowolny port UE (np. Hamburg, Rotterdam, Antwerpia),
Formalności załatwia się w polskim urzędzie (urzędzie siedziby importera),
VAT rozlicza się w Polsce (procedurą 33a lub standardową).

Deklaracja VAT-IM + załącznik VAT-IM/A

Dla odprawy scentralizowanej w innym kraju UE z rozliczeniem VAT w Polsce — składa się:

VAT-IM — deklaracja importowa,
VAT-IM/A — załącznik szczegółowy z listą importów.

Termin: do 16. dnia miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku.

Dokumenty do odliczenia VAT

Aby skorzystać z prawa do odliczenia VAT-u importowego, importer musi posiadać co najmniej jeden z dokumentów:

SAD (Single Administrative Document) — historycznie papierowy,
PZC (poświadczone zgłoszenie celne) — elektroniczny ekwiwalent SAD-u,
Deklaracja importowa (przy odprawie scentralizowanej — VAT-IM),
Plik JPK_V7 z zaewidencjonowanym importem (przy 33a),
Decyzja naczelnika urzędu celno-skarbowego (w razie korekt / decyzji weryfikacyjnych),
Wpis do rejestru (przy zgłoszeniu uproszczonym).

Termin odliczenia VAT importowego

Standardowe okno odliczenia:

Okres powstania obowiązku podatkowego (miesiąc / kwartał powstania długu celnego),
+ 2 następne okresy dla rozliczeń kwartalnych,
+ 3 następne okresy dla rozliczeń miesięcznych.

Przykład: import 15 marca 2026 → obowiązek powstaje w marcu → odliczenie w JPK_V7M za marzec, kwiecień, maj lub czerwiec (3 okresy następne).

Po upływie tego okna — odliczenie wymaga korekty deklaracji za miesiąc powstania obowiązku (art. 86 ust. 13 ustawy o VAT).

Procedury specjalne

Uszlachetnianie czynne (inward processing)

Import surowca/komponentów do przetworzenia w UE i eksportu gotowego produktu poza UE.

W trakcie procedury: brak VAT-u importowego (zawieszenie),
Po zakończeniu (eksport produktu): brak VAT-u w ogóle (eksport zwolniony / stawka 0%),
W razie zmiany przeznaczenia (towar zostaje w UE): VAT liczony od wartości przetworzonych produktów + cło + koszty.

Uszlachetnianie bierne (outward processing)

Eksport towaru z UE do przetworzenia poza UE i powrót gotowego produktu do UE.

VAT liczy się od różnicy wartości po procedurze i przed (czyli od wartości dodanej w przetworzeniu).

Odprawa czasowa (temporary admission)

Import towaru na określony okres (max 24 miesiące) z zamiarem wywozu z UE — np. sprzęt wystawowy, kontenery, palety.

Całkowite zwolnienie z cła i VAT — gdy spełnione warunki (np. sprzęt wystawowy w wybranych przypadkach);
Częściowe zwolnienie — 3% cła miesięcznie.

Składowanie celne (customs warehousing)

Towar przechowywany w magazynie celnym (bez dopuszczenia do obrotu) — VAT powstaje dopiero przy wprowadzeniu na rynek UE (dopuszczenie do obrotu).

Tranzyt

Przewóz towaru przez UE (np. z Chin do Rosji przez Polskę) — bez powstania VAT-u w UE.

Wolne obszary celne (free zones)

Wydzielone strefy (np. Wolny Obszar Celny Gdańsk) — VAT powstaje przy wprowadzeniu poza WOC na rynek UE.

Import w TaxMachine

TaxMachine obsługuje import w obu modelach z prawidłowym oznaczeniem w JPK_V7 i KPiR.

Księgowanie SAD / PZC (procedura standardowa)

Moduł księgowości:

import SAD/PZC jako osobny typ dokumentu („Dokument celny — import"),
automatyczne rozksięgowanie podstawy: wartość towaru
- cło + akcyza + koszty pomocnicze,
automatyczne wyliczenie VAT wg podanej stawki (23/8/5/0),
zapis w kolumnie 10 KPiR (zakupy towarów handlowych) lub 11 (koszty uboczne) z wartością netto + odrębnym wierszem VAT-u importowego,
automatyczne oznaczenie procedury IMP w ewidencji zakupu JPK_V7,
prawidłowe wykazanie w polach P_42/P_44 (zakupy zwykłe) lub P_45/P_46 (środki trwałe / WNiP).

Procedura uproszczona art. 33a

Przy konfiguracji firmy (zaznaczenie „Import w procedurze art. 33a") program:

automatycznie wykazuje VAT należny w polach P_25–P_28 (wg stawki) i VAT naliczony w P_42–P_44 w tej samej deklaracji,
generuje alert o terminie korekty (4 okresy rozliczeniowe),
przełącza firmę na JPK_V7M (miesięczne) i blokuje powrót do kwartalnych przez 12 miesięcy od ostatniego importu.

Deklaracja VAT-IM + załącznik VAT-IM/A

Dla odprawy scentralizowanej program generuje VAT-IM + załącznik VAT-IM/A z listą importów — z prawidłowym terminem do 16. dnia następnego miesiąca.

Weryfikacja zaświadczeń (33a)

Program przypomina o 6-miesięcznym terminie ważności zaświadczeń o:

braku zaległości ZUS,
braku zaległości podatkowych,
statusie VAT czynnego.

Przy zbliżającym się końcu ważności — alert: „pobierz nowe zaświadczenia, inaczej tracisz prawo do procedury 33a".

Termin odliczenia

Moduł śledzi termin odliczenia (powstanie + 3 okresy dla miesięcznych / 2 dla kwartalnych) i ostrzega przy zbliżającym się końcu okna: „masz X dni na ujęcie odliczenia, inaczej korekta deklaracji za okres powstania".

Integracja z systemem celnym

W wersji Pro+ program importuje PZC w formacie XML z systemu AIS/IMPORT lub AIS/IMPORT PLUS — eliminuje ręczne wprowadzanie danych z odprawy.

Najczęstsze błędy

1. Wpłata VAT-u przy procedurze 33a

Klasyk — księgowy „dla bezpieczeństwa" wpłaca VAT do urzędu celnego, mimo że firma jest w procedurze 33a. To nadpłata — trzeba ją odzyskać poprzez wniosek o zwrot.

2. Brak oznaczenia IMP w JPK_V7

Brak procedury IMP w ewidencji zakupu = nieprawidłowy plik JPK + ryzyko sankcji administracyjnej (do 500 zł za uchybienie).

3. Wykazanie VAT należnego w P_25 bez naliczonego w P_42 (33a)

Procedura 33a wymaga jednocześnie wykazania należnego i naliczonego. Wykazanie tylko jednej strony = błąd deklaracji.

4. Nieaktualne zaświadczenia (33a)

Zaświadczenia ważne 6 miesięcy — po upływie podatnik traci prawo do procedury uproszczonej i musi wrócić do SAD/PZC.

5. Próba powrotu do JPK_V7K po 33a

Niemożliwe przez 12 miesięcy od ostatniego importu w 33a. Niektórzy podatnicy próbują, urząd to wykrywa i wymusza powrót do JPK_V7M + korekty.

6. Mylenie importu z WNT

Towar z Chin przez Niemcy do Polski: jeżeli odprawa w Niemczech → WNT w Polsce (nie import). Jeżeli odprawa w Polsce → import. Mylenie powoduje błędne deklaracje.

7. Pominięcie kosztów pomocniczych w podstawie

Importer wykazuje tylko wartość towaru, pomija transport, ubezpieczenie, prowizje. To zaniżenie podstawy VAT-u → korekta + sankcja.

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2024 poz. 361 ze zm.):
- art. 2 pkt 7 — definicja importu towarów,
- art. 17 ust. 1 pkt 1 — podatnik VAT w imporcie,
- art. 19a ust. 9 — moment powstania obowiązku (dług celny),
- art. 26a — miejsce opodatkowania importu,
- art. 30b — podstawa opodatkowania w imporcie,
- art. 33 — termin zapłaty VAT importowego (10 dni),
- art. 33a — procedura uproszczona (rozliczenie w JPK_V7),
- art. 33b — zgłoszenie uproszczone, wpis do rejestru,
- art. 34 — odprawa scentralizowana, VAT-IM,
- art. 37 — korekta deklaracji importowej,
- art. 41 — stawki VAT (jak krajowe),
- art. 86 — odliczenie VAT (terminy okna odliczenia
  - ust. 13 dla korekt).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. — Unijny Kodeks Celny:
- art. 38 — status AEO,
- art. 166 — zgłoszenie uproszczone (SDP),
- art. 179 — odprawa scentralizowana.
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 — szczegółowe przepisy wykonawcze do UKC (procedury celne, EIDR, AIS/IMPORT, AIS/IMPORT PLUS).
Rozporządzenie MF z 17 grudnia 2024 r. w sprawie wzoru deklaracji VAT-IM oraz VAT-IM/A.

Powiązane

VAT — kompendium 2026 — stawki, JPK_V7, korekty, odsetki
FA(3) — struktura e-faktury KSeF — zachowanie schematu przy fakturach importowych
MPP — Mechanizm Podzielonej Płatności — z rachunku VAT można zapłacić VAT z importu (jedna z dopuszczalnych form)
Kasy fiskalne — sprzedaż detaliczna importowanych towarów
Biała lista VAT — narzędzie — przy płatnościach krajowych w cyklu importowym
Księgowość uproszczona w TaxMachine — księgowanie SAD/PZC w KPiR
JPK w TaxMachine — pola IMP, P_25–P_28, P_42–P_46 dla importu
KSeF 2.0 — niezwiązane bezpośrednio (faktury od dostawców spoza UE w KSeF nie są)
Stawki i limity PIT 2025/2026

Coś niejasne? Konkretna procedura celna? Napisz nam — uzupełnimy.