Narzędzia
Sprawdź, jakim ubezpieczeniom i składkom podlegasz
Kalkulatory składek odpowiadają na pytanie ile. To narzędzie odpowiada na pytanie o krok wcześniejsze: z czego w ogóle podlegasz ubezpieczeniom, co jest obowiązkowe, co dobrowolne, a czego nie ma. Zaznacz swoje tytuły — etat, zlecenie, dzieło, działalność, radę nadzorczą, zasiłek — a dostaniesz tabelę z uzasadnieniem i podstawą prawną przy każdej pozycji.
Twoja sytuacja w danym miesiącu
Zaznacz wszystkie tytuły, które masz jednocześnie. Kwoty podaj takie, jakie stanowią podstawę składek w badanym miesiącu — przy zleceniu jest to zwykle wypłacony przychód, a nie kwota z umowy.
Minimalne wynagrodzenie 4806,00 zł · najniższa podstawa dla działalności 5652,00 zł (60% prognozowanego przeciętnego).
Rozstrzyga o FGŚP — budżetówka i organizacje społeczne go nie płacą.
Osoba fizyczna bez pracowników nie płaci ani FP, ani FGŚP.
Wynik
obowiązkowo podlegasz ubezpieczeniom społecznym z tytułu: umowa o pracę; dobrowolnie możesz przystąpić z: umowa zlecenia; składkę zdrowotną płacisz 2 razy — z każdego tytułu odrębnie.
Z czego i w jakim zakresie podlegasz
Wiersze to ubezpieczenia i składki, kolumny — Twoje tytuły. Przy zbiegu z jednego tytułu coś bywa obowiązkowe, a z drugiego dobrowolne, więc jedna wspólna odpowiedź byłaby nieprawdziwa.
| Ubezpieczenie / składka | Umowa o pracępodstawa 6000,00 zł · minimalne zagwarantowane w umowie | Umowa zleceniapodstawa 2500,00 zł |
|---|---|---|
| Emerytalnepłacą obaj | obowiązkowe | dobrowolne |
| Rentowepłacą obaj | obowiązkowe | dobrowolne |
| Chorobowepłaci ubezpieczony | obowiązkowe | nie podlegasz |
| Wypadkowepłaci płatnik | obowiązkowe | obowiązkowedopiero po przystąpieniu do dobrowolnych |
| Zdrowotnepłaci ubezpieczony | obowiązkowe | obowiązkowe |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowypłaci płatnik | obowiązkowe | nie podlegasz |
| FGŚPpłaci płatnik | obowiązkowe | nie podlegasz |
| FEP (emerytury pomostowe)płaci płatnik | nie podlegasz | nie podlegasz |
Ubezpieczenie zdrowotne nie zna zbiegu — składkę opłaca się z każdego tytułu odrębnie (art. 82 ust. 1 ustawy zdrowotnej).
Dlaczego tak wychodzi
Umowa o pracę
Emerytalne
Pracownik podlega wszystkim ubezpieczeniom społecznym bez względu na wymiar etatu, inne tytuły, wiek, status studenta czy prawo do emerytury.
art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 1 i 4 u.s.u.s.
Chorobowe
Przy stosunku pracy chorobowe jest obowiązkowe — nie ma tu wyboru.
art. 11 ust. 1 u.s.u.s.
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy
Łączna podstawa (6000,00 zł) osiąga minimalne wynagrodzenie, więc należne są FP i FS — razem 2,45% podstawy, w całości po stronie płatnika.
art. 259 ustawy o rynku pracy; art. 4–5 ustawy o Funduszu Solidarnościowym
FGŚP
FGŚP jest należny od pierwszej złotówki — NIE MA progu minimalnego wynagrodzenia, inaczej niż FP. Stawka 0,10%, w całości płaci płatnik. Obejmuje także zleceniobiorców z obowiązkowymi emerytalno-rentowymi oraz małżonka i dzieci pracodawcy (to wyłączenie zniesiono 5 września 2017 r.).
art. 10 i art. 29 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych
Umowa zlecenia
Emerytalne
Podstawa z wcześniejszych tytułów osiągnęła w tym miesiącu minimalne wynagrodzenie (4806,00 zł), więc z tego tytułu obowiązku już nie ma — możesz przystąpić dobrowolnie.
art. 9 ust. 1 i 1a u.s.u.s.
Chorobowe
Skoro z tego tytułu emerytalne i rentowe są dobrowolne, chorobowego nie ma w ogóle — do dobrowolnego chorobowego mogą przystąpić tylko osoby objęte OBOWIĄZKOWO emerytalnym i rentowym.
art. 11 ust. 2 u.s.u.s.
Wypadkowe
Jeżeli przystąpisz do dobrowolnych emerytalnego i rentowego, wypadkowe stanie się obowiązkowe.
art. 12 ust. 1 u.s.u.s.
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy
FP i FS należą się tylko za okres OBOWIĄZKOWYCH ubezpieczeń emerytalnego i rentowego.
art. 259 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia
Co z tego wynika w praktyce
- Ubezpieczenie zdrowotne nie zna zbiegu tytułów: składkę opłaca się z KAŻDEGO tytułu odrębnie. Można więc podlegać społecznym tylko z jednej umowy, a zdrowotnej ze wszystkich naraz.
- Z tytułu, z którego podlegasz dobrowolnie, NIE przystąpisz do chorobowego — czyli nie będzie z niego zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego. To najczęściej pomijany skutek zbiegu.
Zanim to zastosujesz
- Wynik dotyczy JEDNEGO miesiąca. Podstawą przy zleceniu jest zwykle przychód, więc miesiąc bez wypłaty daje inne rozstrzygnięcie niż miesiąc z wypłatą — próg bada się odrębnie za każdy miesiąc.
Narzędzie nie obejmuje: rolnicy i domownicy ubezpieczeni w KRUS, praca za granicą, delegowanie i zaświadczenia A1 (rozporządzenia 883/2004 i 987/2009), umowa uaktywniająca z nianią, służby mundurowe, sędziowie i prokuratorzy, praca nakładcza i osoby duchowne, kontrakty menedżerskie — o kwalifikacji rozstrzyga charakter umowy i sposób opodatkowania przychodu, zwolnienia ze składki zdrowotnej dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności (art. 82 ust. 9–10 ustawy zdrowotnej). W tych sprawach rozstrzygnięcie zależy od przepisów spoza ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Policz teraz kwoty
Wynik powyżej mówi, czy podlegasz. Kalkulatory liczą, ile to kosztuje. Kalkulator zlecenia otworzy się z ustawieniami przeniesionymi z tej tabeli — nie musisz ich przepisywać.
Trzy zasady, które rozstrzygają najwięcej
Zdrowotna nie zna zbiegu
Przy ubezpieczeniach społecznych zbieg tytułów prowadzi do wyboru jednego. Przy zdrowotnej takiego mechanizmu nie ma — składkę opłaca się z każdego tytułu odrębnie. Trzy zlecenia to trzy składki zdrowotne, nawet gdy społecznym podlegasz tylko z jednego.
Chorobowe tylko przy obowiązkowych
Do dobrowolnego chorobowego mogą przystąpić wyłącznie osoby objęte obowiązkowo emerytalnym i rentowym. Jeśli zbieg zepchnął tytuł do dobrowolnych — chorobowego z niego nie ma w ogóle, a więc i zasiłku.
Umowa u własnego pracodawcy to nie nowy tytuł
Zlecenie albo dzieło zawarte z własnym pracodawcą (lub wykonywane na jego rzecz) traktuje się jak umowę o pracę: przychód dolicza się do podstawy pracowniczej. Ta zasada wygrywa nawet ze zwolnieniem dla studentów do 26 lat.
Progi, o które najczęściej chodzi
- Minimalne wynagrodzenie — próg przy zbiegu etatu ze zleceniem i przy kilku zleceniach. Bada się go odrębnie za każdy miesiąc, od podstawy z tego miesiąca.
- 60% prognozowanego przeciętnego — próg przy zbiegu zlecenia z działalnością na pełnym ZUS. Przy składkach preferencyjnych i małym ZUS plus obowiązuje inny próg: minimalne wynagrodzenie.
- Fundusz Pracy — należny dopiero od podstawy równej minimalnemu wynagrodzeniu, i to łącznej ze wszystkich tytułów. Wtedy opłaca go każdy płatnik od swojej części.
- FGŚP — bez progu kwotowego, należny od pierwszej złotówki. Ale płacą go wyłącznie przedsiębiorcy: urząd, szkoła, stowarzyszenie i fundacja nie.
- Wiek 55 lat u kobiet i 60 u mężczyzn — koniec Funduszu Pracy, Funduszu Solidarnościowego i FGŚP, bezterminowo.
Powiązane tematy i narzędzia
Podstawa prawna
- Art. 6, 8 ust. 2a, 9, 11, 12 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych — tytuły ubezpieczenia i zbieg tytułów.
- Art. 66, 79, 81, 82 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych — w tym art. 82 ust. 1: składkę opłaca się z każdego tytułu odrębnie.
- Art. 259–265 ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia — Fundusz Pracy. Zastąpiła uchyloną 1 maja 2025 r. ustawę o promocji zatrudnienia, na którą powołuje się jeszcze część opracowań.
- Art. 4–5 ustawy z 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym — te same zasady co przy Funduszu Pracy, jedna łączna kwota 2,45%.
- Art. 9–10 i 29 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy — FGŚP.
- Art. 35–36 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych — FEP.
Zbieg tytułów rozstrzyga się przy każdej liście płac
Tu sprawdzasz jedną sytuację w jednym miesiącu. W programie TaxMachine rozstrzygnięcie zapada automatycznie przy naliczaniu listy płac i rachunków do umów zleceń — z kodami tytułu ubezpieczenia, zgłoszeniami ZUS ZUA i ZZA oraz przekazaniem danych do Płatnika.