Zapłaty z faktur od razu na liście „Płatności”, ulga na złe długi liczona z płatności

Wydanie 3.6802 z 23 października. Zapłaty wpisane do faktur trafiają na listę Płatności i do dokumentów księgi bez dodatkowych kroków, a nowe okno Ulga na złe długi podpowiada korekty VAT z art. 89a na podstawie tych zapłat — na minus po 90 dniach od terminu płatności i na plus po zapłacie skorygowanej faktury.

Zapłaty z faktur trafiają same na listę „Płatności”

Zapłaty wpisane do faktur wystawionych w programie przechodzą na listę Płatności (Ewidencje księgowe → Płatności), a dokumenty księgi powstałe z tych faktur w KPiR albo ewidencji przychodów pokazują zapłatę. Na liście mają źródło Faktura.

Wpłata zapisana przy fakturze już zaksięgowanej — także przez Dodaj KP i Dodaj przelew przy kliencie — trafia na listę od razu. Zmiana kwoty albo daty wpłaty i jej usunięcie też od razu poprawiają listę.
Faktury jeszcze niezaksięgowane dostają zapłaty przy księgowaniu faktur. Pierwsze księgowanie po aktualizacji przenosi zapłaty od początku roku, więc może potrwać chwilę dłużej — w firmie z dużą liczbą faktur około minuty. Nic nie trzeba robić; ręcznie można to zrobić przez Narzędzia → Przepisz zapłaty faktur do płatności księgowych na liście dokumentów księgowych. Ponowne uruchomienie niczego nie dubluje.
Gdy ten sam przelew jest już na liście z wyciągu bankowego, zapłata z faktury dołącza do niego, zamiast tworzyć drugą płatność. Taka płatność z wyciągu zostaje także wtedy, gdy wpłatę przy fakturze później usunięto.
Wpłaty, z której zaksięgowano już przychód w PIT kasowym, nie da się zmienić ani usunąć — program wskazuje wpis przychodu, który trzeba najpierw usunąć.
Faktura wysłana do KSeF i zapłacona w całości ma wtedy datę zapłaty także na liście e-faktur.

Lista „Płatności”: co znaczą kolumny rozliczenia

Rozliczono — ile z płatności przypisano już do dokumentów (dekretów, dokumentów księgi, e-faktur).
Do rozliczenia — część płatności, która czeka na dokument, np. przelew za fakturę, której jeszcze nie ma w programie.
Poza rozrachunkiem — część przelewu z wyciągu zaksięgowana poza kontem kontrahenta (odsetki, opłaty, grosze); nie czeka na fakturę.
Bez rozrachunku — operacja z wyciągu zaksięgowana wprost, bez rozrachunku z kontrahentem (np. darowizna, opłata, podatek, ZUS); też nie czeka na fakturę.

Prawy przycisk myszy na liście → Pokaż tylko nierozliczone (czekające na fakturę) zostawia płatności, które naprawdę czekają na dokument.

Okno e-faktury: rozliczenie w płatnościach

W oknie e-faktury, na zakładce e-Faktura pod Płatność, sekcja Rozliczenie w płatnościach pokazuje, ile z faktury rozliczono płatnościami i kiedy była ostatnia płatność. Gdy fakturę rozliczają płatności, o Zapłacone i dacie zapłaty decydują rozliczenia: przy rozliczeniu częściowym ręcznie zaznaczone „Zapłacone” zejdzie przy następnym przeliczeniu, a resztę — także zapłaconą gotówką — trzeba rozliczyć płatnością. Sekcja pojawia się tylko przy fakturach rozliczonych w płatnościach.

Ulga na złe długi z płatności

W Dokumentach księgowych → Narzędzia jest nowa pozycja Ulga na złe długi…. Okno pokazuje faktury sprzedaży z VAT, którym w wybranym miesiącu minęło 90 dni od terminu płatności, a należność nie jest zapłacona do końca miesiąca. Zapłaty program bierze z płatności dokumentu i z zapłat wpisanych do faktury, więc przy częściowej zapłacie od razu podaje kwotę korekty i VAT do korekty.

Zaznaczone faktury dostają korektę w tym miesiącu jednym przyciskiem Utwórz korekty: na minus o kwotę niezapłaconą, z numerem i datami faktury, terminem płatności i datą VAT równą dniowi, w którym minęło 90 dni.
Faktury, o których zapłacie program nic nie wie, są na liście niezaznaczone — warto sprawdzić, czy nie zapłacono poza programem.
Gdy zapłata przyszła po końcu miesiąca, ale przed 25. dniem następnego, okno o tym przypomina: jeśli deklaracja za ten miesiąc nie była jeszcze złożona, korekty nie ma.
Faktury, którym 90 dni minęło wcześniej, a korekty nie zrobiono, są pokazane do informacji.
Na tej samej liście są korekty na plus: faktury skorygowane wcześniej na minus, które klient zapłacił w tym miesiącu. Zwiększenie w miesiącu zapłaty jest obowiązkowe (art. 89a ust. 4), więc te pozycje są zaznaczone od razu. Korekta powstaje na kwotę zapłaty, najwyżej do kwoty korekty na minus, z datą VAT równą dacie zapłaty. Zapłaty z wcześniejszych miesięcy bez korekty na plus są pokazane do informacji.
Po księgowaniu faktur program sam pyta, czy otworzyć okno, gdy w miesiącu są takie faktury albo takie zapłaty.
Faktury dla nabywców bez NIP są na liście niezaznaczone: gdy dłużnik nie jest podatnikiem VAT czynnym, ulga przysługuje tylko na warunkach art. 89a ust. 2a.
Faktury korygujące wystawione do końca miesiąca, w którym minęło 90 dni, zmniejszają kwotę ulgi. Faktura skorygowana do zera nie trafia na listę. O korektach wystawionych później i o korekcie zbiorczej okno tylko informuje.
Korekta zrobiona wcześniej ręcznie z numerem zapisanym inaczej niż na fakturze (na przykład „12/5” zamiast „12/5/2026/FV”) jest rozpoznana po kontrahencie i dacie wystawienia, więc faktura nie wraca na listę, a jej późniejsza zapłata daje korektę na plus.
Faktura, do której przypisano zapłaty większe niż jej kwota, jest na liście niezaznaczona z uwagą — taki zapis zapłaty bywa pomyłką przy przypisaniu wpłat. Tak samo faktury kontrahenta, którego żadna faktura nie ma w programie zapisanej zapłaty i od którego od dwóch lat nie ma żadnej zapłaty — rozliczenia mogą iść poza programem.
Przyciskiem Pomiń kontrahenta w oknie ulgi wyklucza się kontrahenta z zaznaczonego wiersza z ulgi w tej firmie, np. gdy jego zapłat nie wpisuje się w programie. Jego faktury przestają być proponowane do korekty na minus, korekty na plus po zapłacie zostają. Listę pominiętych widać w oknie; Przywróć kontrahenta zdejmuje go z niej.
W bazach z włączonymi pastylkami przy firmie pojawia się pastylka 89a z liczbą korekt do zrobienia: czerwona, gdy jest korekta na plus po zapłacie, szara, gdy są tylko korekty na minus. Do 25. dnia miesiąca dotyczy poprzedniego miesiąca, potem bieżącego. Kliknięcie otwiera okno ulgi tej firmy.
W których firmach program śledzi złe długi (pastylka, pytanie po księgowaniu), ustala się w Konfiguracja → Opcje bazy danych → Opcje dla biur rachunkowych, osobno dla sprzedaży (ulga, art. 89a) i zakupów (korekta VAT naliczonego, art. 89b): wszystkie firmy, tylko firmy oznaczone jako biuro rachunkowe albo wyłączone. Domyślnie śledzenie jest wyłączone we wszystkich wersjach programu, także w wersji dla biur — u klientów z KPiR program zwykle nie zna zapłat. Pojedynczą firmę włącza się w oknie ulgi polem Śledzenie ulgi w tej firmie. Okno z Dokumentów księgowych działa w każdej firmie.

W oknie Kopiuj wskazane dokumenty do następnego miesiąca…, przy korekcie ulgi z jednej faktury, pole Zapłacono podpowiada się z płatności dokumentu.

Kopia bazy danych: kompresja w tle, bez czekania

W oknie Kopia bazy danych, obok Kompresuj dane do archiwum 7-Zip (.7z), jest nowe pole w tle, bez czekania na zakończenie — domyślnie zaznaczone. Program zapisuje kopię, okno od razu się kończy, a kompresję (i szyfrowanie hasłem, jeśli jest zaznaczone) robi osobny mały program. Można dalej pracować albo zamknąć TaxMachine — kompresja skończy się sama.

Na czas kompresji w zasobniku systemowym (obok zegara) jest ikona TaxMachine z postępem w podpowiedzi. Windows 11 chowa nowe ikony pod strzałką „^” — na stałe można ją przypiąć w ustawieniach paska zadań.
O rozpoczęciu i zakończeniu informuje komunikat Windows w prawym dolnym rogu ekranu.
Po skompresowaniu w katalogu kopii zostaje samo archiwum .7z, jak dotąd.
Gdy komputer zostanie wyłączony w trakcie kompresji, program dokończy ją przy następnym uruchomieniu.
Kopia zapisywana w chmurze nadal jest kompresowana w oknie kopii, z czekaniem — wysyłka potrzebuje gotowego archiwum.

Firmy, dla których biuro nie prowadzi ksiąg: bez przypomnień o ewidencji

W wersji dla biur rachunkowych firma, dla której biuro wystawia faktury albo prowadzi inne sprawy, ale nie prowadzi ksiąg ani rejestrów VAT, nie musi już mieć pastylek VAT-UE, JPK, do zaksięgowania, limitów i 89a. Wystarczy zaznaczyć Nie prowadzimy ksiąg ani rejestrów VAT w oknie firmy (fakturowanie dla biur, grupa Umowa) albo kliknąć Nie prowadzimy ksiąg… przy firmie na liście deklaracji do wysłania (po kliknięciu pastylki VAT-UE albo JPK). Ustawienie dotyczy całej firmy, nie pojedynczego miesiąca; odznaczenie przywraca przypomnienia.

Pojazdy: e-faktury księgowane z aktualnymi procentami z karty pojazdu

Gdy procenty odliczenia na karcie pojazdu zmienią się już po rozpoznaniu e-faktury (np. samochód przestaje być składnikiem majątku firmy i koszty spadają z 75% do 20%), księgowanie bierze procenty z aktualnej karty pojazdu — nie trzeba poprawiać dokumentu ani wpisywać kwot od nowa. Procenty zmienione ręcznie w oknie e-faktury zostają takie, jak je ustawiono. To samo dotyczy pojazdu nieustalonego: procenty z bieżącego ustawienia firmy.

Na liście dokumentów opis Koszty z karty pojazdu podaje teraz pełną podstawę ograniczenia, np. „koszt pierwotnie: 406,59 + nieodliczony VAT 46,76 = 453,35” — procent kosztów liczy się od netto razem z nieodliczoną częścią VAT, więc kwotę w księdze da się odtworzyć z opisu.

Pastylka „do zaksięgowania” znika od razu po usunięciu dokumentów

Po usunięciu z listy dokumentów źródłowych albo e-faktur pastylka do zaksięgowania przy firmie przelicza się od razu, a nie po kilku minutach.

Wydanie 3.6802 z 23 października. Aktualizacja: program sprawdza i pobiera ją sam po uruchomieniu; bez ponownego uruchamiania można ją sprawdzić w Konfiguracja → Sprawdź aktualizacje.