0111-KDIB1-3.4010.489.2026.1.PC

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 30 lipca 2026 r., o wydanie interpretacji indywidualnej, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest Spółką Akcyjną podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Od dnia 1 października 2024 r. Wnioskodawca podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek (tzw. CIT estoński) na zasadach określonych w Rozdziale 6b ustawy o CIT.

Przed wyborem tej formy opodatkowania, przeciwko Wnioskodawcy został wytoczony proces sądowy przez niezależnego kontrahenta (dalej: „Wierzyciel”), który nie jest w żaden sposób podmiotem powiązanym z Wnioskodawcą w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT ani z jego wspólnikami. Spór sądowy dotyczył roszczeń Wierzyciela z tytułu wykonanej na rzecz Wnioskodawcy umowy handlowej o świadczenie usług doradztwa transakcyjnego, zawartej w ramach standardowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Wnioskodawca kwestionował zasadność roszczenia na etapie procesu.

Wyrok Sądu zasądzający należność na rzecz Wierzyciela uprawomocnił się i został ogłoszony w momencie, gdy Wnioskodawca był już opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek. Na podstawie wyroku Wnioskodawca został zobowiązany do zapłaty:

1.  Kwoty głównej wynikającej z umowy handlowej.

2.  Odsetek za opóźnienie.

3.  Kosztów procesu (kosztów zastępstwa procesowego, koszty egzekucji).

Z uwagi na przejściowe spory decyzyjne, Wnioskodawca nie uregulował należności dobrowolnie. W konsekwencji Wierzyciel wszczął postępowanie egzekucyjne. Komornik sądowy dokonał zajęcia rachunku bankowego Wnioskodawcy i wyegzekwował kwotę główną, odsetki, koszty procesu oraz naliczone koszty egzekucyjne. Wszystkie te środki zostały przymusowo pobrane z majątku Wnioskodawcy w trakcie ponoszenia przez niego opodatkowania CIT-em estońskim.

Pytania

1.  Czy wyegzekwowana przez komornika sądowego kwota długu głównego (wynikająca z zawartej umowy handlowej) stanowi dla Wnioskodawcy dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT) lub ukrytych zysków (art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT) i podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek?

2.  Czy wyegzekwowane przez komornika sądowego koszty uboczne w postaci odsetek za opóźnienie, kosztów procesu oraz kosztów egzekucyjnych (komorniczych) stanowią dla Wnioskodawcy dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT i podlegają opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek?

Państwa stanowisko w sprawie

W zakresie pytania nr 1:

Zdaniem Wnioskodawcy, wyegzekwowana kwota długu głównego nie stanowi wydatku niezwiązanego z działalnością gospodarczą ani ukrytego zysku, a tym samym nie podlega opodatkowaniu CIT-em estońskim. Dług główny wynika bezpośrednio z umowy handlowej zawartej w celach biznesowych (w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania źródła przychodu). Spłata zobowiązania wobec zewnętrznego kontrahenta za wykonaną usługę/towar jest klasycznym elementem prowadzenia działalności gospodarczej. Fakt, że zapłata nastąpiła przymusowo w drodze egzekucji, nie zmienia gospodarczego charakteru tego wydatku. Nie jest to również ukryty zysk, ponieważ Wierzyciel nie jest wspólnikiem spółki.

W zakresie pytania nr 2:

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty uboczne (odsetki, koszty procesu, koszty komornicze) również nie stanowią wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą i nie powinny podlegać opodatkowaniu ryczałtem.

Pojęcie „wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą” nie zostało zdefiniowane w ustawie o CIT, jednak zgodnie z Ministerstwem Finansów (Przewodnik do Ryczałtu od dochodów spółek) należy je rozumieć jako wydatki niemające żadnego podłoża biznesowego (np. cele prywatne).

Koszty procesu, odsetki i koszty komornicze są bezpośrednią, prawną konsekwencją sporu wokół umowy handlowej. Ryzyko sporów sądowych oraz przymusowej egzekucji jest wpisane w prowadzenie działalności gospodarczej. Wydatki te zostały poniesione w celu ostatecznego uregulowania i zakończenia sporu prawnego, który blokował funkcjonowanie majątku spółki (zajęcie konta). Skoro wydatek ten służy uwolnieniu operacyjnemu spółki i dotyczy długu stricte biznesowego, wykazuje on ścisły, choć negatywny, związek z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Poniesienie kosztów egzekucyjnych było konieczne, aby spółka mogła dalej funkcjonować i generować przychody po zwolnieniu blokad egzekucyjnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

W myśl art. 28m ust. 3 ustawy o CIT:

W świetle art. 28m ust. 4 ustawy o CIT:

W myśl art. 28n ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT:

Stosownie do art. 28t ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT:

Przedmiotem opodatkowania w systemie ryczałtu jest zatem co do zasady efektywna dystrybucja zysku ze spółki kapitałowej do jej udziałowca/akcjonariusza, przy czym przepisy nie ograniczają się wyłącznie do opodatkowania dywidend, ale uwzględniają również inne formy dystrybucji.

Istotą przyjętego modelu jest odroczenie opodatkowania dystrybuowanego zysku do dnia podjęcia uchwały o przeznaczeniu tego zysku i wypłat równoważnych takiej dystrybucji. Intencją ustawodawcy jest zatem uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowania także innych, alternatywnych niż dywidenda, świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców/akcjonariuszy lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami/akcjonariuszami, (tzw. ukryte zyski).

Wypłata ukrytych zysków oznacza powstanie dla spółki odpowiadającego im dochodu, podlegającego opodatkowaniu ryczałtem, zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.

Jak wskazano powyżej, definicję ukrytych zysków zawiera art. 28m ust. 3 ustawy o CIT, zgodnie z którym przez ukryte zyski rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec albo akcjonariusz lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem lub akcjonariuszem.

Dochód z tytułu ukrytego zysku powstaje w wyniku wszelkich świadczeń związanych z funkcjonowaniem podatnika w grupie podmiotów powiązanych, których beneficjentem jest wspólnik lub inny podmiot powiązany (bezpośrednio lub pośrednio) z podatnikiem (spółką) lub z jego wspólnikiem. Aby świadczenie uznane było za ukryty zysk powinno być związane z wywieraniem wpływu na działanie i decyzje spółki będącej podatnikiem ryczałtu. Innymi słowy, świadczenie powinno bezpośrednio lub pośrednio wynikać z uzgodnień pomiędzy podmiotami powiązanymi, niezależnie od ich formy. Świadczenie uznane za ukryty zysk, w przypadku którego stroną jest wspólnik spółki opodatkowanej ryczałtem, może być ocenianie w kontekście świadczenia ekwiwalentnego dywidendzie. Takie świadczenie powstanie m.in. w sytuacji, kiedy podatnik dokonując czynności prawnej (jednej lub wielu) osiąga taki sam efekt ekonomiczny, jaki osiągnąłby poprzez wypłatę zysku w formie dywidendy.

Ukryte zyski stanowić zatem będą dla podatnika wszelkie świadczenia spółki:

·      wykonane w związku z prawem do udziału w zysku,

·      inne niż podzielony zysk o charakterze pieniężnym, niepieniężnym, odpłatnym, nieodpłatnym lub częściowo odpłatnym (wartość nieodpłatnych i częściowo odpłatnych świadczeń określa się zgodnie z art. 12 ust. 5-6a ustawy o CIT),

·      wykonane bezpośrednio lub pośrednio na rzecz udziałowca/akcjonariusza/wspólnika lub podmiotu powiązanego,

·      wykonane bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu powiązanego z podatnikiem lub z tym udziałowcem/akcjonariuszem/wspólnikiem.

Za ukryte zyski uznaje się każde świadczenie, którego beneficjentem bezpośrednio lub pośrednio jest wspólnik lub inny podmiot powiązany.

Stosownie do art. 28c pkt 1 ustawy o CIT:

W myśl art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT:

W katalogu dochodów do opodatkowania w systemie ryczałtu ustawodawca w art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, wymienił również dochody z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Dochody z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą podatnika odpowiada wysokości takich wydatków.

Dochody niezwiązane z działalnością gospodarczą mogą częściowo pokrywać się z dochodami stanowiącymi ukryte zyski. W przypadku jednak wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą nie jest konieczne i wymagane badanie powiązań z podmiotem na rzecz którego dokonywana jest wypłata lub z którym dokonuje się transakcji.

Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą”. Tutaj, jednakże, w pewnym stopniu pomocny może być wydany przez Ministerstwo Finansów „Przewodnik do Ryczałtu od dochodów spółek” z dnia 23 grudnia 2021 r., w którym zaznaczono, iż „Sposób kwalifikacji tego dochodu uzależniony jest od indywidualnego stanu faktycznego, w jakim pozostaje spółka. W ocenie wydatków kwalifikujących się do tego rodzaju dochodów można się posiłkować kwalifikacją wydatków do kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 15 ust. 1, wynikającą z praktyki podmiotu jak również bogatego orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Wprawdzie pojęcie „wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą” nie jest tożsame z pojęciem „wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów”, jednak należy zwrócić uwagę na podobieństwo, jakie może je cechować. Podobieństwa pomiędzy wydatkami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą a wydatkami niestanowiącymi kosztów uzyskania przychodu, należy upatrywać przede wszystkim w celu ich poniesienia. Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Te same cele powinny realizować wydatki związane z działalnością gospodarczą Należy bowiem zwrócić uwagę, że jedną z immanentnych cech działalności gospodarczej, która wyróżnia ją od innego rodzaju aktywności, jest jej zarobkowy charakter”.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia:

·      czy wyegzekwowana przez komornika sądowego kwota długu głównego (wynikająca z zawartej umowy handlowej) stanowi dla Wnioskodawcy dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT) lub ukrytych zysków (art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT) i podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek oraz

·      czy wyegzekwowane przez komornika sądowego koszty uboczne w postaci odsetek za opóźnienie, kosztów procesu oraz kosztów egzekucyjnych (komorniczych) stanowią dla Wnioskodawcy dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT i podlegają opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.

Jak wcześniej wspomniano, aby dane świadczenie mogło zostać uznane za ukryty zysk, konieczne jest, aby świadczenie było wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, a jego beneficjentem bezpośrednio albo pośrednio był wspólnik, akcjonariusz, udziałowiec albo podmiot powiązany. W analizowanym stanie faktycznym przesłanki te nie będą spełnione.

Spłata zobowiązania wobec zewnętrznego kontrahenta, który nie jest powiązany ze Spółką, za wykonaną usługę nie wpisuje się w zakres objęty art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, gdyż nie jest to świadczenie wykonane w związku z prawem do udziału w zysku ani jego beneficjentem nie jest podmiot powiązany.

Odnosząc się z kolei do uznania poniesionych wydatków za wydatki nie związane z działalnością gospodarczą, wskazać należy, że z przepisów ustawy o CIT nie wynika wprost jakiego rodzaju wydatki mogą być uznane za dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Ustawodawca jedynie w art. 28m ust. 4a ustawy o CIT doprecyzował, że wydatkami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą są wydatki i odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu trwałej utraty wartości od składników majątku (np. samochodów osobowych), które są wykorzystywane w celach mieszanych.

W związku z powyższym, aby ustalić jakie kategorie wydatków oraz kosztów mieszczą się w zakresie wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, należy odwołać się do znaczenia, jakie posiada niniejsze pojęcie w języku powszechnym. W tym aspekcie warto odnotować, że jedną z immanentnych cech działalności gospodarczej, która wyróżnia ją od innego rodzaju aktywności, jest jej zarobkowy charakter.

Wskazać również należy, że prowadzenie działalności wiąże się z ponoszeniem wydatków, ale nie każdy z tych wydatków jest związany z działalnością gospodarczą, która jest ukierunkowana na osiągnięcie przychodu. Zatem, nie każdy wydatek ma na celu osiągnięcie przychodów, a część ponoszonych wydatków wynika z „negatywnych” działań podatnika i takie wydatki powinny być uznane za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą w myśl art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT.

Wyegzekwowana kwota długu głównego nie stanowi wydatku niezwiązanego z działalnością gospodarczą. Dług główny wynika bezpośrednio z umowy handlowej zawartej w celach biznesowych (w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania źródła przychodu).

Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 należało uznać za prawidłowe.

W Przewodniku do Ryczałtu od dochodów spółek z 23 grudnia 2021 roku wskazano, że: „Za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą będą uznane publicznoprawne wydatki o charakterze sankcyjnym, np. kary, grzywny czy odsetki od nieterminowego uregulowania zobowiązania podatkowego. Takie wydatki oprócz tego, że mają charakter sankcyjny, nie są również poniesione w celu osiągnięcia, zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodów jak również ich ponoszenie nie jest podstawą prowadzenia działalności gospodarczej”. Jako przykład wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (Przykład 29, s. 42) w Przewodniku wskazano jednocześnie wydatki związane z opłatą kar, grzywien orzeczonych w postępowaniu karnym, poniesione przez spółkę produkującą buty. W odniesieniu do tego typu wydatków w przytoczonym przykładzie wskazano, że ze względu m.in. na ich sankcyjny charakter oraz brak związku z istotą działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy CIT, jako wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.

Odnosząc powyższe na grunt interpretowanych przepisów, stwierdzić należy, że wydatki na odsetki za opóźnienie oraz koszty procesu (koszty zastępstwa procesowego) są bezpośrednią, prawną konsekwencją sporu wokół umowy handlowej. Ryzyko sporów sądowych jest wpisane w prowadzenie działalności gospodarczej. Wydatki te zostały poniesione w celu ostatecznego uregulowania i zakończenia sporu prawnego, dlatego nie stanowią dla Państwa Spółki wydatków niezwiązanych działalnością gospodarczą.

Państwa stanowisko w zakresie odsetek za opóźnienie oraz kosztów procesu należy uznać za prawidłowe.

Natomiast, koszty egzekucyjne będą stanowić wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, ponieważ są to niewątpliwie wydatki o charakterze sankcyjnym, i nie są to wydatki, które ponoszone są w toku prawidłowo prowadzonej działalności gospodarczej. Wydatki, te wynikają z naruszeń obowiązujących przepisów prawa tj. powstały w związku z nieuregulowaniem należność dobrowolnie i wszczęciem przez Wierzyciela postępowania egzekucyjnego, zatem takie wydatki nie są ukierunkowane na osiągnięcie przychodu przez Spółkę.

Państwa stanowisko w zakresie kosztów egzekucyjnych jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.