0111-KDIB1-3.4010.289.2026.2.DW

Interpretacja indywidualna2026-08-27Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Zapłata dodatkowego wynagrodzenia, wynikająca z zawartej Ugody, stanowi wynagrodzenie za prace dodatkowe, które zwiększa wartość środków trwałych

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 10 sierpnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Spółka (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest polskim rezydentem podatkowym i podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: „podatek CIT”).

Spółka została powołana (…). Działalność Spółki polega na zarządzaniu i administrowaniu (…).

Spółka korzysta ze zwolnienia z podatku CIT od dochodów w części przeznaczonej na budowę, rozbudowę i modernizację infrastruktury (…) oraz na realizację zadań określonych w art. 7 ust. 1 pkt 2 i 4 u.p.p.m., zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 278 ze zm.; dalej: „ustawa o CIT”).

W celu realizacji zadania zarządzania (…), (…) 2010 r. Spółka (jako zamawiająca) oraz Kontrahenci (jako wykonawcy działający w ramach konsorcjum; dalej: „Kontrahenci”) zawarli umowę na wykonanie robót budowalnych pod nazwą „(…)” (dalej: „Umowa”).

Do zakończenia realizacji inwestycji wynikającej z Umowy oraz przyjęcia do użytkowania środków trwałych powstałych w ramach tej inwestycji (dalej: „Środki trwałe”) doszło (…) 2014 r., natomiast w (…) 2014 r. Spółka rozpoczęła amortyzację Środków trwałych, przy czym na moment składania niniejszego wniosku Środki trwałe nie zostały jeszcze w pełni zamortyzowane. Dokonywane przez Spółkę odpisy amortyzacyjne są uwzględniane przez Spółkę jako koszty uzyskania przychodu przy obliczaniu dochodu, w tym – przy obliczaniu dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT, w zakresie, w jakim odpisy te nie są pokryte dofinansowaniem z tytułu otrzymanej przez Spółkę na środki trwałe dotacji.

Z uwagi na opóźnienia w ukończeniu robót, Spółka we (…) 2015 r. wystawiła na rzecz Kontrahentów notę obciążeniową z tytułu kary umownej naliczonej za to opóźnienie (dalej: „Kara umowna”), która ostatecznie została przez Kontrahentów uregulowana w wyniku realizacji gwarancji bankowej oraz potrącenia z wierzytelnościami wynikających z kwot zatrzymanych przez Spółkę z tytułu realizacji kontraktu przez Kontrahentów.

Otrzymanie Kary umownej w przeszłości zostało przez Spółkę potraktowane dla celów podatku CIT jako osiągnięcie przychodu podatkowego, uwzględnionego w kalkulacji dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT.

Kwota Kary umownej została przez Spółkę ujęta podatkowo w rozliczeniach podatku CIT Spółki za 2017 r. (w rozliczeniu za (…) 2017 r.) oraz w rozliczeniach 2018 r. (w rozliczeniu za (…) 2018 r.) w odpowiednich częściach.

W związku z naliczeniem Kary umownej przez Spółkę za nieterminowe wykonanie przedmiotu Umowy, jak również faktem, iż – w ocenie Kontrahentów – w trakcie realizacji inwestycji objętej Umową okazało się, że konieczne jest przeprowadzenie przez Kontrahentów dodatkowych prac, nieobjętych wcześniejszą wyceną i Umową, które wynikały z nieprzewidzianych warunków gruntowych i pogodowych, pomiędzy Spółką a Kontrahentami zaistniał spór, w związku z którym Kontrahenci wystąpili przeciwko Spółce z powództwami.

Powództwa Kontrahentów dotyczyły łącznie określonej przez Kontrahentów kwoty, na którą składały się:

-     powództwo o zapłatę (zwrot) kwoty Kary umownej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz

-     powództwa na kwotę określoną przez Kontrahentów i wnioskowaną z tytułu prac dodatkowych (dalej: „Prace dodatkowe”), na którą składały się:

-     powództwo o zapłatę wynagrodzenia za roboty dodatkowe związane z nieprzewidzianymi warunkami gruntowymi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie;

-     powództwo o pokrycie dodatkowych kosztów poniesionych w związku z niekorzystnymi warunkami pogodowymi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie;

-     powództwo o zapłatę wynagrodzenia za roboty dodatkowe związane ze zmianami projektowymi dotyczącymi prac betonowych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie;

-     powództwo o pokrycie dodatkowych kosztów wykonywania robót czerpalnych w ilościach zwiększonych w stosunku do przedmiaru określonego w dokumentacji przetargowej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W celu polubownego zakończenia sporów powstałych w związku z wniesieniem wskazanych powództw oraz innych potencjalnych sporów związanych z realizacją Umowy, jak również mając na względzie konieczność uchylenia niepewności co do sytuacji prawnej wynikającej z roszczeń Kontrahentów, strony postanowiły dokonać wzajemnych ustępstw i (…) 2024 r. Spółka oraz Kontrahenci zawarli przed Sądem Okręgowym (…) ugodę sądową (dalej: „Ugoda”).

Zgodnie z treścią Ugody, Spółka została zobowiązana do zapłaty na rzecz Kontrahentów kwoty określonej w Ugodzie – niższej niż całkowita kwota wynikająca z pierwotnego powództwa ze strony Kontrahentów – mającej zaspokoić ich roszczenia w następujących częściach:

-     kwota odpowiadająca naliczonej w przeszłości Karze umownej – tytułem zwrotu Kary umownej naliczonej za opóźnienie w ukończeniu robót;

-     kwota skalkulowana w celu pokrycia części odsetek za zwłokę, kalkulowanych od powyższej Kary umownej (dalej: „Odsetki”);

-     kwota określona przez strony, przeznaczona na pokrycie Prac dodatkowych (dalej również zwana: „Dodatkowym wynagrodzeniem”) – w niższej wysokości niż pierwotnie wnioskowana przez Kontrahentów w powództwach.

Ugoda uprawomocniła się w (…) 2024 roku, a całkowita kwota określona w Ugodzie została zapłacona przez Spółkę przelewem bankowym (…) 2024 r. – przy czym Spółka dokonała płatności za pośrednictwem jednego przelewu na całą kwotę wynikającą z Ugody, bez zastosowania mechanizmu podzielonej płatności.

Zapłata kwoty wynikającej z Ugody wyczerpała wszystkie wzajemne roszczenia powstałe w związku z realizacją Umowy.

Zapłata nastąpiła ze środków Spółki i miała charakter definitywny.

Dodatkowe wynagrodzenie dotyczyło usług budowlano-montażowych, które na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług są objęte tzw. mechanizmem podzielonej płatności. Prace dodatkowe zostały zrealizowane i – jako element całej inwestycji objętej Umową – były związane z osiąganymi przez Spółkę przychodami.

Kwoty Dodatkowego wynagrodzenia związane z Pracami dodatkowymi nie zostały udokumentowane fakturą ze strony Kontrahentów – obowiązek zapłaty wynikał wyłącznie z Ugody.

Według najlepszej wiedzy Spółki – Kontrahenci powinni byli wystawić fakturę dokumentującą Prace dodatkowe, za które następnie uzyskali – na podstawie Ugody – Dodatkowe wynagrodzenie. Należy jednak zauważyć, iż w momencie zawierania Ugody – z perspektywy podatku od towarów i usług uległ przedawnieniu okres, w którym Prace dodatkowe zostały wykonane, a zatem – według wiedzy Spółki – uległ również przedawnieniu okres, w którym można było wystawić fakturę dokumentującą te Prace dodatkowe. Niemniej, Spółka nie jest ani uprawniona do analizowania sytuacji Kontrahentów z uwagi na ograniczoną wiedzę na temat ich rozliczeń podatkowych, ani odpowiedzialna za rozliczenia podatkowe Kontrahentów.

Jednocześnie, Spółka była zobligowana do uiszczenia kwot wynikających z Ugody – w celu wyczerpania wszystkich roszczeń i uniknięcia dalszych sporów, jak również w celu ograniczenia ryzyka naliczenia ewentualnych dodatkowych odsetek za zwłokę. Ponadto, Ugoda nie regulowała, czy Kontrahenci są zobowiązani do wystawienia faktury, jak również nie wskazywała, że płatność miałaby nastąpić po wykonaniu takiego obowiązku. Z tego względu, Spółka posiadając dokumenty jednoznacznie potwierdzające istnienie obowiązku zapłaty – tj. Ugodę – jak również posiadając wiedzę, że Prace dodatkowe zostały wykonane i Dodatkowe wynagrodzenie jest uzasadnione (co również potwierdzała Ugoda), dokonała tej płatności, pomimo iż Kontrahenci nie wystawili faktury.

Kontrahenci – działający w formie konsorcjum – byli zarejestrowani na potrzeby podatku VAT jako podatnik VAT czynny w Polsce, według stanu na dzień dokonania płatności z tytułu Dodatkowego wynagrodzenia.

Płatność za Dodatkowe wynagrodzenie została dokonana przelewem na rachunek bankowy (…) zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o VAT (tj. na tzw. białej liście).

Ponadto, w uzupełnieniu z 10 sierpnia 2026 r. wskazali Państwo, że kwalifikują Dodatkowe wynagrodzenie jako wynagrodzenie za Prace dodatkowe, które nie ma charakteru odszkodowawczego.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska, zgodnie z którym skoro zapłata na rzecz Kontrahentów Dodatkowego wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie za Prace dodatkowe, które nie ma charakteru odszkodowawczego, wówczas:

-     wartość Dodatkowego wynagrodzenia powinna zostać zaliczona do wartości początkowej Środków trwałych na bieżąco, tj. w 2024 r. w momencie zawarcia Ugody i tym samym zwiększyć ich wartość;

-     kolejne odpisy amortyzacyjne dokonywane przez Spółkę powinny być dokonywane od podwyższonej wartości Środków trwałych i mogą być rozpoznawane jako koszty uzyskania przychodu, uwzględniane przy obliczaniu dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT;

-     Spółka jest uprawniona do dokonania korekty wysokości wcześniejszych odpisów amortyzacyjnych, przy czym korekta ta powinna zostać dokonana na bieżąco, tj. w 2024 r. jako roku zawarcia Ugody i powinna dotyczyć tej części odpisów amortyzacyjnych, które nie uległy przedawnieniu;

-     na powyższe wnioski nie wpływa fakt, iż zapłata Dodatkowego wynagrodzenia została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego, prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym skoro zapłata na rzecz Kontrahentów Dodatkowego wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie za Prace dodatkowe, które nie ma charakteru odszkodowawczego, wówczas:

-     wartość Dodatkowego wynagrodzenia powinna zostać zaliczona do wartości początkowej Środków trwałych na bieżąco, tj. w 2024 r. w momencie zawarcia Ugody i tym samym zwiększyć ich wartość;

-     kolejne odpisy amortyzacyjne dokonywane przez Spółkę powinny być dokonywane od podwyższonej wartości Środków trwałych i mogą być rozpoznawane jako koszty uzyskania przychodu, uwzględniane przy obliczaniu dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT;

-     Spółka jest uprawniona do dokonania korekty wysokości wcześniejszych odpisów amortyzacyjnych, przy czym korekta ta powinna zostać dokonana na bieżąco, tj. w 2024 r. jako roku zawarcia Ugody i powinna dotyczyć tej części odpisów amortyzacyjnych, które nie uległy przedawnieniu;

-     na powyższe wnioski nie wpływa fakt, iż zapłata Dodatkowego wynagrodzenia została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Poniżej Wnioskodawca przedstawia szczegółowe uzasadnienie przedstawionego powyżej stanowiska.

Uzasadnienie

Na wstępie Spółka wskazuje, iż w celu oceny stanowiska Spółki należy przeanalizować następujące aspekty:

-     w związku ze wskazaniem przez Spółkę w opisie stanu faktycznego, że Dodatkowe wynagrodzenie nie ma charakteru odszkodowawczego – należy zweryfikować, jak wartość Dodatkowego wynagrodzenia poniesionego w 2024 r. wpływa na wartość początkową Środków trwałych, których dotyczyły Prace dodatkowe objęte tym Dodatkowym wynagrodzeniem – tj. czy powinna zwiększać wartość początkową Środków trwałych i jeśli tak – w jakim okresie;

-     jeżeli wartość początkowa Środków trwałych ulegnie zwiększeniu – jak należy rozliczać przeszłe i przyszłe odpisy amortyzacyjne w tym zakresie;

-     czy na możliwość zaliczenia zwiększonych odpisów amortyzacyjnych do kosztów podatkowych wpływa fakt, iż zapłata Dodatkowego wynagrodzenia została przez Spółkę dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Jednocześnie, na analizę powyższych zagadnień wpływa to czy Dodatkowe wynagrodzenie ma charakter odszkodowawczy, czy powinno być uznane za wynagrodzenie za Prace dodatkowe niebędące odszkodowaniem. Jak Spółka wskazała w opisie stanu faktycznego – Dodatkowe wynagrodzenie stanowi wynagrodzenie za Prace dodatkowe niebędące odszkodowaniem. Kwalifikacja ta jest zatem elementem stanu faktycznego.

Poniżej Spółka prezentuje analizę powyższych zagadnień.

Na wstępie Spółka podkreśla, iż – jak wskazała w opisie stanu faktycznego – Dodatkowe wynagrodzenie stanowi wynagrodzenie za Prace dodatkowe niebędące odszkodowaniem. Poniżej Spółka wskazuje analizę tej kwalifikacji – przy czym kwalifikacja ta jest elementem stanu faktycznego.

Przepisy podatkowe nie zawierają definicji legalnej pojęcia „odszkodowania”, jednak określenie to jest istotne z perspektywy prawidłowego wypełniania obowiązków podatkowych i m.in. określania kosztów podatkowych.

Art. 15 ust. 1 ustawy o CIT stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.

Należy wskazać, iż instytucja „odszkodowania” regulowana jest pośrednio przez przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.; dalej: „Kodeks cywilny”).

Jak wynika z art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego, można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

Zgodnie natomiast z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN (www.sjp.pwn.pl), „odszkodowanie” to „wynagrodzenie za poniesione przez kogoś straty”.

W opinii Wnioskodawcy, suma roszczeń Kontrahentów wynikająca z Ugody i dotycząca Prac dodatkowych – tj. Dodatkowe wynagrodzenie – dla celów podatkowych nie powinna być uznawana za odszkodowanie ani karę umowną nałożoną przez Kontrahentów na Spółkę. W rezultacie nie będzie również traktowana jako kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług – o których mowa w przywołanych powyżej przepisach.

Powyższe wynika z faktu, iż Kontrahenci w powództwach wytoczonych przeciwko Spółce sami wskazali, że żądają zapłaty dodatkowego wynagrodzenia oraz pokrycia dodatkowych kosztów, wynikających z Prac dodatkowych, które zostały zrealizowane, a nie były objęte wcześniejszymi kosztorysami, czy Umową. Były one bowiem związane z dodatkowymi – niemożliwymi do przewidzenia na etapie przetargu – okolicznościami, warunkami pogodowymi i glebowymi, które obligowały Kontrahentów do wykonania dodatkowych prac, w celu realizacji Umowy.

Tym samym, Wnioskodawca uważa, że skoro Dodatkowe wynagrodzenie związane było wprost z Pracami dodatkowymi, które faktycznie zostały wykonane – a z uwagi na to, iż były niezbędne do wykonania, w celu wywiązania się z Umowy, zostały również zaakceptowane/odebrane przez Spółkę – należy zakwalifikować je jako wynagrodzenie za wykonane usługi (Prace dodatkowe), a nie jako odszkodowanie czy karę umowną.

Odszkodowanie bowiem jest formą „wynagrodzenia za poniesione przez kogoś straty”, a zatem, zdaniem Wnioskodawcy, zasadniczo jest świadczeniem wymagalnym przez jedną stronę, które ma na celu wyrównanie zawinionej szkody materialnej i które nie jest związane z wykonanym świadczeniem.

W przypadku Spółki natomiast, zdaniem Wnioskodawcy, taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż roszczenia wynikające z powództw są Dodatkowym wynagrodzeniem za wykonanie przez Kontrahentów na rzecz Spółki przedmiotu łączącej ich Umowy – lecz w szerszym zakresie, niż był pierwotnie ustalony, z uwagi na nieoczekiwane okoliczności – i nie mają charakteru odszkodowawczego.

Powyższe stanowisko Spółki znajduje również potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z 24 listopada 2023 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.525.2023.2.RH) dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych i ugody sądowej zawartej z pracownikiem, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że: „skoro wskazane we wniosku wynagrodzenie za korzystanie przez Wnioskodawcę z objętego patentem wynalazku związane jest z łączącym uprzednio Wnioskodawcę z twórcą (Pracownikiem) stosunkiem pracy (…) i stanowi dla tego Pracownika wynagrodzenie ze stosunku pracy to (…) Wnioskodawca uprawniony jest do uznania wydatku tytułem ww. wynagrodzenia za koszt podatkowy. Istnieje bowiem ścisły związek ww. wydatku z rodzajem działalności gospodarczej prowadzonym przez Wnioskodawcę. Zatem należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że wypłacone przez Wnioskodawcę na podstawie podpisanej ugody sądowej wynagrodzenie ze stosunku pracy dla Pracownika za korzystanie z wynalazku, stanowi koszt uzyskania przychodu”.

Ponadto, w wyroku z 7 lutego 2025 r. (sygn. II FSK 614/22) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku, gdy poniesione przez spółkę wydatki nie stanowią opłaty za korzystanie z praw własności intelektualnej grupy na podstawie licencji lub w innej formie, lecz spółka zobowiązana jest zapłacić na gruncie ugody określone świadczenie (jednostronne), związane z zawinionym działaniem spółki, to wydatki te nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

A contrario należy zatem wywnioskować, że w sytuacji Spółki, skoro poniesione wydatki nie mają charakteru jednostronnego, a Spółka wypłaca Dodatkowe wynagrodzenie na rzecz Kontrahentów w związku z realizacją przedmiotu Umowy i faktycznie zrealizowanymi Pracami dodatkowymi, to taki wydatek może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu na gruncie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Biorąc pod uwagę powyższe, Spółka uznaje, że Dodatkowe wynagrodzenie, które Spółka była zobowiązana zapłacić na rzecz Kontrahentów w związku z zawartą Ugodą, nie ma charakteru odszkodowawczego.

Wnioskodawca zwraca również uwagę na fakt, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego, zapłata kary umownej dotyczy naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.

W opinii Spółki jednak, zapłata Dodatkowego wynagrodzenia wynikającego z Ugody, nie stanowi kary umownej, gdyż Dodatkowe wynagrodzenie jest formą zapłaty za Prace dodatkowe, których wykonanie zrealizowane zostało w wyniku pojawienia się okoliczności nieznanych Spółce i Kontrahentom w momencie zawarcia Umowy. Spółka zatem nie dostrzega możliwości powiązania wydatków poniesionych na Prace dodatkowe z jakimkolwiek naprawieniem szkody, która mogłaby wyniknąć z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.

Reasumując, Spółka – jako element stanu faktycznego – wskazała, że Dodatkowe wynagrodzenie uznaje za wydatek z tytułu świadczenia przez Kontrahentów dodatkowych usług (Prac dodatkowych) i w rezultacie nie jest on traktowany jako odszkodowanie.

W tym miejscu należy również wskazać, iż – przed dokonaniem analizy jak Dodatkowe wynagrodzenie powinno zostać rozliczone, w tym, czy jego wartość powinna zwiększać wartość początkową Środków trwałych – konieczne jest również ustalenie, czy wypłacane przez Spółkę Dodatkowe wynagrodzenie spełnia ogólne przesłanki zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Zgodnie z regulacjami wskazanymi w przepisach podatkowych, podstawowym przepisem regulującym możliwość zaliczenia ponoszonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów enumeratywnie wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

W związku z ogólnym charakterem powyższej definicji, w praktyce organów podatkowych wykształciła się linia interpretacyjna, zgodnie z którą podatnik jest uprawniony do rozpoznania danego wydatku jako kosztu uzyskania przychodów, jeśli spełnione zostały łącznie następujące warunki:

-     podatnik jest w stanie wykazać, iż poniesiony przez niego wydatek jest związany z osiąganymi przez niego przychodami (tj. że dany wydatek jest związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i w racjonalny sposób może przyczynić się do powstania przychodu w przyszłości); związek wydatku z działalnością prowadzoną przez podatnika może mieć przy tym charakter pośredni;

-     podatnik jest w stanie wykazać, iż w związku z poniesieniem danego wydatku uzyskał rzeczywistą korzyść;

-     podatnik posiada dokumentację potwierdzającą poniesienie danego wydatku przez podatnika, tj. wydatek musi zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika;

-     wydatek jest definitywny, tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi zwrócona;

-     wydatek nie został wymieniony w katalogu kosztów niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, określonym w art. 16 ustawy o CIT;

-     podatnik posiada dokumentację potwierdzającą, że usługi zostały rzeczywiście wykonane.

Jak zostało wskazane w stanie faktycznym sprawy, inwestycja realizowana na podstawie Umowy – ostatecznie obejmująca swoim zakresem również Prace dodatkowe rozliczone w oparciu o Dodatkowe wynagrodzenie – była związana z działalnością gospodarczą Spółki i istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy jej realizacją a uzyskiwanymi przychodami przez Spółkę.

Ponadto, wszelkie wydatki w tym zakresie zostały poniesione przez Spółkę jako podatnika i nie zostały jej zwrócone, a zatem miały charakter definitywny.

Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia – wydatek ten nie jest również, zdaniem Spółki, wymieniony w katalogu kosztów niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, określonym w art. 16 ustawy o CIT.

Wszelkie usługi – w tym Prace dodatkowe – zostały również rzeczywiście wykonane, na co Spółka posiada odpowiednie dowody.

Należy również wskazać, iż Spółka posiada odpowiednią dokumentację potwierdzającą poniesienie tych wydatków przez Spółkę – a zatem wydatki, w tym te dotyczące Dodatkowego wynagrodzenia, zostały przez Spółkę odpowiednio udokumentowane, w szczególności w formie Ugody oraz potwierdzenia przelewu dokumentującego zapłatę Dodatkowego wynagrodzenia.

Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodów na gruncie ustawy o CIT nie jest konieczne posiadanie faktury. Przepisy ustawy o CIT nie wskazują sposobu udokumentowania poniesionych kosztów oraz nie wprowadzają wymogu dokumentowania kosztów podatkowych wyłącznie fakturą ani innym ściśle określonym rodzajem dokumentu. Art. 15 ust. 1 ustawy o CIT nie uzależnia możliwości zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych od formy dokumentu, którym wydatek ten jest potwierdzony.

W konsekwencji, dla celów podatkowych wystarczające jest posiadanie jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu, z którego wynika poniesienie wydatku, jego wysokość oraz związek z prowadzoną działalnością. A zatem w przedstawionym stanie faktycznym jednym z takich dowodów może być Ugoda zawarta pomiędzy Wnioskodawcą a Kontrahentami. Ugoda nie regulowała, czy Kontrahenci są zobowiązani do wystawienia faktury, jak również nie wskazywała, że płatność miałaby nastąpić po wykonaniu takiego obowiązku. Z tego względu, Spółka posiadając dokumenty jednoznacznie potwierdzające istnienie obowiązku zapłaty – tj. Ugodę – jak również posiadając wiedzę, że Prace dodatkowe zostały wykonane i Dodatkowe wynagrodzenie jest uzasadnione (co również potwierdzała Ugoda), dokonała tej płatności, pomimo iż Kontrahenci nie wystawili faktury.

Wnioskodawca nie ma obiektywnej możliwości wyegzekwowania faktury od Kontrahentów. Okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla oceny podatkowej wydatku, o ile podatnik jest w stanie wykazać, że wydatek został rzeczywiście poniesiony (co – oprócz Ugody – potwierdza również potwierdzenie przelewu dokumentujące poniesienie Dodatkowego wynagrodzenia) oraz spełnia przesłanki określone w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Brak faktury nie może prowadzić do automatycznego wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów, jeżeli obowiązek jej wystawienia nie wynika z przepisów ustawy o CIT.

Jednocześnie, należy podkreślić, że ustawa o CIT nie zawiera odesłań do przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości w zakresie dokumentowania kosztów podatkowych. Przepisy ustawy o rachunkowości regulują zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz dokumentowania operacji gospodarczych dla celów bilansowych, a nie przesądzają o podatkowej kwalifikacji wydatków. W konsekwencji, nieuprawnione jest automatyczne przenoszenie wymogów rachunkowych, w tym obowiązku posiadania faktury, na grunt podatku dochodowego.

Powyższe stanowisko potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 maja 2018 r. (sygn. II FSK 1034/16), w którym wskazuje, iż „możliwość rozpoznania kosztu mimo braku faktury/rachunku zarezerwowana jest wyłącznie do przypadków, gdy brak ten ma charakter trwały; nie chodzi tu zatem o chwilowy brak faktury, wynikający z normalnego toku czynności wystawiającego ją podmiotu, czy nawet opóźnienia po jego stronie, ale o przypadki, kiedy faktura/rachunek w ogóle nie będą wystawione”.

Zatem, jak wynika z przywołanego powyżej wyroku trwały brak faktury nie wyklucza prawa do ujęcia wydatku w kosztach podatkowych. W przedstawionym stanie faktycznym brak faktury ma charakter trwały, a Spółka nie ma możliwości jej wyegzekwowania od Kontrahentów.

Dodatkowo, jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Prace dodatkowe zostały wykonane w trakcie realizacji inwestycji (zakończonej w 2014 r.), zaś Dodatkowe wynagrodzenie zostało ustalone dopiero w drodze Ugody, tj. pod koniec 2024 r. Oznacza to, iż w momencie zawarcia Ugody – zdaniem Spółki – po stronie Kontrahentów przedawnione było prawo do wystawienia faktury dokumentującej Prace dodatkowe, co również potwierdza trwały charakter braku takiej faktury po stronie Spółki.

Kwestia przedawnienia możliwości dokumentowania zdarzeń gospodarczych po upływie okresu przedawnienia wskazanego w przepisach Ordynacji podatkowej była poruszona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2025 r. (sygn. I FSK 1035/22), w którym sąd wskazał, że „przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, które regulują instytucję przedawnienia podatkowego, mają uniwersalny charakter i odnoszą się do wszystkich rodzajów podatków. Z tego powodu w ustawie o podatku od towarów i usług nie zachodzi konieczność zamieszczania przepisów odnoszących się do tej instytucji prawnej. Mimo że ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera regulacji zabraniających dokonania korekty faktury po upływie terminu przedawnienia, to na tle wyżej nakreślonych zasad funkcjonowania systemu podatkowego oczywistym powinno być, że podatnik co do zasady nie może po upływie terminu przedawnienia z art. 70 § 1 O.p. dokonać skutecznie zmiany wcześniej deklarowanego podatku. Zatem mimo formalnie nieograniczonego żadnym terminem prawa do wystawienia faktury korygującej do faktury pierwotnej, z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie jest możliwe uwzględnienie korekty faktury w rozliczeniu za okres, w którym wystawiono pierwotną fakturę, jak również w rozliczeniu za okres, w którym wystawiono fakturę korygującą”.

Skoro zatem – zgodnie z powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – dany podatnik nie ma możliwości skorygowania faktury wystawionej np. 10 lat temu – to przez analogię, w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnik nie ma również możliwości wystawienia faktury dokumentującej usługi wykonane np. 10 lat temu.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy, skoro ustawa o CIT nie określa szczególnej formy dokumentowania kosztów uzyskania przychodów, to każdy dowód, który w sposób rzetelny i jednoznaczny potwierdza poniesienie wydatku, powinien zostać uznany za wystarczający dla celów podatkowych. Tym samym, wydatek udokumentowany Ugodą i potwierdzeniem przelewu może stanowić koszt uzyskania przychodów, mimo braku faktury.

Na podstawie art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Jak wynika z art. 15 ust. 6 ustawy o CIT, kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane zgodnie z art. 16a-16m ustawy o CIT, przy czym w przypadku spółek nieruchomościowych odpisy dotyczące środków trwałych zaliczonych do grupy 1 Klasyfikacji nie mogą być w roku podatkowym wyższe niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki.

Na mocy art. 16g ust. 1 pkt 1-2 ustawy o CIT, za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-14 tej regulacji, uważa się:

-     w razie odpłatnego nabycia cenę ich nabycia;

-     w razie częściowo odpłatnego nabycia, cenę ich nabycia powiększoną o wartość przychodu określonego w art. 12 ust. 5a ustawy o CIT;

-     w razie wytworzenia we własnym zakresie koszt wytworzenia.

Zgodnie natomiast z art. 16g ust. 4 ustawy o CIT, za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi, i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Do kosztu wytworzenia nie zalicza się: kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Na mocy z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, jeżeli korekta kosztu uzyskania przychodów, w tym odpisu amortyzacyjnego, nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie kosztów uzyskania przychodów poniesionych w okresie rozliczeniowym, w którym została otrzymana faktura korygująca lub w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Z kolei w myśl art. 15 ust. 4k pkt 1 ustawy o CIT, przepisów ust. 4i i 4j tej regulacji nie stosuje się do korekty dotyczącej kosztu uzyskania przychodów związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

Jak wynika z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

A zatem, mając na uwadze powyższe regulacje, należy w pierwszej kolejności wskazać, iż stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o CIT, niektóre wydatki ponoszone przez podatnika, jeżeli są związane ze środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi – nie mogą być bezpośrednio ujmowane w kosztach podatkowych, lecz powinny być uwzględniane w formie odpisów amortyzacyjnych.

W świetle powyżej wskazanej regulacji, zdaniem Wnioskodawcy, należy zatem przeanalizować, czy w wartości początkowej Środków trwałych można uwzględnić kwotę Dodatkowego wynagrodzenia wynikającą z Ugody, aby prawidłowo ustalić wysokość odpisów amortyzacyjnych.

Zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zostały uregulowane w art. 16g ustawy o CIT, który w ust. 4 wskazuje, że do kosztów wytworzenia środka trwałego, wpływających na jego wartość początkową od której dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, zalicza się wartość, w cenie nabycia, zużytych do jego wytworzenia:

-     rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych;

-     kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi;

-     innych kosztów dających się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych.

Posłużenie się zatem przez ustawodawcę zwrotem „inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych” oznacza, że katalog wydatków ponoszonych na wytworzenie środka trwałego (które powiększają jego wartość początkową) jest katalogiem otwartym.

Wnioskodawca uważa zatem, że warunkiem zaliczenia danego wydatku do wartości początkowej środka trwałego, jest możliwość powiązania tego wydatku z procesem wytworzenia danego środka trwałego.

Regulacja zawarta w art. 16g ust. 4 ustawy o CIT wskazuje bowiem, że również koszty, które nie zostały wymienione wprost w tym przepisie, mogą wpływać na wartość początkową danego środka trwałego.

W opinii Wnioskodawcy zatem, Dodatkowe wynagrodzenie za Prace dodatkowe, które Spółka była zobowiązana uiścić na rzecz Kontrahentów w wyniku zawartej Ugody, niewątpliwie jest wydatkiem, który ma ścisły i nierozerwalny związek ze Środkami trwałymi, powstałymi w ramach realizacji inwestycji będącej przedmiotem Umowy. Tym samym, Dodatkowe wynagrodzenie wypłacone przez Spółkę powinno, zdaniem Wnioskodawcy, stanowić element ich wartości początkowej, tj. zwiększać wartość początkową tych Środków trwałych.

Za taką argumentacją przemawia również fakt, że gdyby wydatki te zostały przez Spółkę poniesione przed oddaniem Środków trwałych do użytkowania, to Spółka uznałaby je za wydatki zwiększające wartość początkową Środków Trwałych.

Zwiększenie wartości początkowej Środków trwałych powinno nastąpić na bieżąco, tj. w momencie zawarcia Ugody.

Ponadto, biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, kolejne odpisy amortyzacyjne – tj. powstające po zwiększeniu wartości początkowej Środków trwałych w momencie zawarcia Ugody – powinny być dokonywane od podwyższonej wartości początkowej Środków trwałych.

Z uwagi na korzystanie przez Spółkę ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT, odpisy amortyzacyjne mogą być uwzględniane – jako koszty podatkowe – przy kalkulacji dochodu zwolnionego, o którym mowa w tej regulacji.

Jednocześnie, Spółka stoi na stanowisku, iż jest uprawniona do skorygowania również przeszłych odpisów amortyzacyjnych związanych ze Środkami trwałymi. Z uwagi jednak na fakt, że Spółka wydatki na Prace dodatkowe poniosła dopiero w (…) 2024 r. (tj. w momencie zapłaty Dodatkowego wynagrodzenia), gdyż Ugoda zawarta z Kontrahentami została zawarta w (…) 2024 r., natomiast Środki trwałe zostały przez nią przyjęte do użytkowania w (…) 2014 r., w ocenie Spółki, analizie powinny również podlegać przepisy dotyczące przedawnienia, w kontekście możliwości dokonywania korekt wcześniejszych odpisów amortyzacyjnych.

Przepisem, który dopuszcza możliwość dokonywania korekt w tym zakresie jest art. 15 ust. 4i ustawy o CIT. W świetle tej regulacji wskazać należy, że korekta kosztu uzyskania przychodu – w tym odpisu amortyzacyjnego – może być dokonywana wstecz wówczas, gdy przyczyną korekty jest błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka. Jeżeli jednak taka korekta kosztu uzyskania przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się na bieżąco, tj. w momencie otrzymania dokumentu potwierdzającego przyczyny korekty, np. faktury korygującej lub innego dokumentu.

Odnosząc się do analizy pojęć „błąd rachunkowy” oraz „oczywista omyłka”, wskazać należy, że pojęcia te nie zostały zdefiniowane w przepisach ustawy o CIT i nie posiadają definicji legalnej. Szczegółowa analiza tych pojęć została przedstawiona natomiast we wcześniejszej części niniejszego wniosku.

Zdaniem Wnioskodawcy, konieczność dokonania obecnie korekty odpisów amortyzacyjnych nie może być rozpatrywana w kategoriach „błędu rachunkowego” lub „oczywistej omyłki”. W momencie przyjmowania Środków trwałych do używania, Spółka nie wiedziała bowiem, że dojdzie do zawarcia Ugody i że będzie zobowiązana do zapłaty Dodatkowego wynagrodzenia na rzecz Kontrahentów. Zawarcie Ugody i w rezultacie zapłata Dodatkowego wynagrodzenia za Prace dodatkowe były zatem, w ocenie Spółki, nowymi okolicznościami, których Spółka nie była w stanie przewidzieć rozpoczynając amortyzację Środków trwałych.

Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy, w sytuacji poniesienia przez Spółkę wydatków na Dodatkowe wynagrodzenie po przyjęciu Środków trwałych do używania, Spółka może dokonać korekty wysokości wartości początkowej Środków trwałych oraz przeszłych odpisów amortyzacyjnych na zasadach przewidzianych w art. 15 ust. 4i ustawy CIT, tj. na bieżąco, na podstawie innego dokumentu potwierdzającego przyczyny korekty – np. Ugody z 2024 r.

Wnioskodawca zwraca uwagę, że powyższe znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 czerwca 2021 r. (sygn. 0115-KDIT3.4011.333.2021.1.AW) dotyczącej kwot zasądzonych wyrokiem w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził stanowisko wnioskodawcy co do sposobu i daty rozliczenia korekty odpisów amortyzacyjnych. W swoim stanowisku wnioskodawca wskazał m.in., że może dokonać korekty odpisów amortyzacyjnych w skumulowanej wartości w momencie poznania ostatecznej wartości roszczenia (tj. po otrzymaniu wyroku sądowego), gdyż w sprawie będącej przedmiotem wniosku o interpretację również wystąpiła sytuacja, iż z dochodzonej pierwotnie kwoty sąd zasądził ostatecznie tylko jej część. Za skumulowaną wartość należy z kolei przyjąć, zdaniem wnioskodawcy, skumulowaną część, o którą korygowany będzie miesięczny odpis od miesiąca następującego po miesiącu przekazania środków trwałych do używania, aż do miesiąca, w którym dokonywana jest korekta – z uwzględnieniem okresu przedawnienia. Wnioskodawca podkreślił również, że może dokonać korekty wartości początkowej środka trwałego na potrzeby przyszłych okresów, w których dokona odpisów amortyzacyjnych w zmienionej wysokości. Organ podatkowy zgodził się zaś z powyższymi twierdzeniami i odstąpił od przedstawienia własnego uzasadnienia.

Podobne stanowisko zostało zaprezentowane również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 26 maja 2017 r. (sygn. 0114-KDIP2-3.4010.32.2017.1.DP) dotyczącej kwoty zasądzonej wyrokiem w zakresie podatku CIT oraz interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 lipca 2022 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.281.2022.1.AW) dotyczącej wydatków poniesionych po zakończonej inwestycji i przyjęciu środka trwałego do użytkowania.

Dodatkowo, Wnioskodawca podkreśla, że pojęcie „na bieżąco” zgodnie z literalnym brzmieniem art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, powinno być rozumiane jako moment otrzymania dokumentu potwierdzającego przyczyny korekty. Dokumentem takim – zgodnie ze wskazaniem ustawodawcy – jest m.in. faktura korygująca. Spółka jednak nie otrzymała od Kontrahentów faktury korygującej, a zatem podstawą dokonania korekty powinien być w jej przypadku inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji Spółki dokumentem potwierdzającym przyczyny korekty jest Ugoda i w momencie jej zawarcia, Spółka była uprawniona do dokonania korekty wcześniejszych odpisów amortyzacyjnych Środków trwałych (w oparciu o skorygowaną wartość początkową Środków trwałych).

Niezależnie od powyższego – jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia – należy również przeanalizować powyższe wnioski w kontekście okresu przedawnienia.

Zgodnie z art. 15 ust. 4k pkt 1 ustawy o CIT, przepisów dotyczących korekty kosztów uzyskania przychodów – w tym odpisów amortyzacyjnych – nie stosuje się do korekty dotyczącej kosztu uzyskania przychodów (w tym przypadku korekty odpisów amortyzacyjnych stanowiących koszty podatkowe) związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

Wnioskodawca uważa zatem, że w myśl powyżej wskazanego przepisu, korekty przeszłych odpisów amortyzacyjnych, na zasadach wskazanych powyżej, wynikających z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, może dokonać z uwzględnieniem okresu przedawnienia – tj. Spółka jest uprawniona do rozliczenia wyłącznie różnicy wynikającej z tych „przeszłych” odpisów amortyzacyjnych, które dotychczas nie uległy przedawnieniu, a zatem z zastosowaniem art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, który przewiduje 5-letni okres przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Powyższa kwestia została również potwierdzona w przywołanej we wcześniejszej części uzasadnienia interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 czerwca 2021 r. (sygn. 0115-KDIT3.4011.333.2021.1.AW).

W myśl art. 108a ust. 1a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775; dalej: „ustawa o VAT”), przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15.000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności. Do przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania.

Zgodnie z art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT, została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a ustawy o VAT.

Jak zostało wskazane w opisie stanu faktycznego, cała kwota wynikająca z Ugody – uwzględniająca m.in. Dodatkowe wynagrodzenie – została zapłacona przez Spółkę na rzecz Kontrahentów za pomocą jednego przelewu, bez zastosowania tzw. mechanizmu podzielonej płatności. Dokumentem zobowiązującym Spółkę do wypłaty tej kwoty była Ugoda, zaś Spółka nie otrzymała od Kontrahentów faktury dokumentującej w szczególności Dodatkowe wynagrodzenie.

Dodatkowe wynagrodzenie – dotyczące Prac dodatkowych – dotyczyło zaś usług budowlano- montażowych, które na gruncie ustawy o VAT zasadniczo są objęte tzw. mechanizmem podzielonej płatności.

W świetle art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, należy zatem przeanalizować, czy płatność ta dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, może skutkować wyłączeniem danego kosztu z kosztów uzyskania przychodu.

Wskazany przepis stanowi bowiem, iż podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT – została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a tej ustawy.

Z powyższego przepisu wynika zatem, iż sankcja w postaci braku możliwości zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu ma zastosowanie, gdy: (i) faktura była wystawiona i (ii) faktura zawierała oznaczenie mechanizmu podzielonej płatności, a jednocześnie (iii) nie została opłacona z zastosowaniem tego mechanizmu.

Wnioskując zatem a contrario – w opinii Wnioskodawcy, jeśli faktura nie zawierała takiego oznaczenia (w sytuacji, gdy było ono obligatoryjne) i została zapłacona z pominięciem tzw. mechanizmu podzielonej płatności – sankcja zawarta w art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT nie ma zastosowania.

Takie rozumienie art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT jest zgodne z informacjami zamieszczonymi na rządowej stronie internetowej (https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00227) dotyczącymi mechanizmu podzielonej płatności: „jeśli zapłacisz za fakturę z pominięciem MPP, taki wydatek (płatność) nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodu na gruncie podatku dochodowego. (…) Wyłączenie możliwości zaliczenia płatności dokonanej z pominięciem MPP do kosztów uzyskania przychodu nie wystąpi, jeżeli faktura nie zawierała właściwego oznaczenia (czyli zwrotu „mechanizm podzielonej płatności”)”.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, wyjaśnienie zawarte na rządowej stronie internetowej może mieć zastosowanie poprzez analogię w sytuacji Spółki, tj. w przypadku nieotrzymania przez Spółkę faktury w ogóle i dokonania płatności Dodatkowego wynagrodzenia za Prace dodatkowe w oparciu o inny dokument (Ugodę).

W ocenie Wnioskodawcy, skoro wyłączenie z kosztów podatkowych nie ma zastosowania, gdy faktura istniała i nie zawierała odpowiedniego oznaczenia, nie można uznać, iż takie wyłączenie z kosztów podatkowych istnieje, gdy faktura w ogóle nie została wystawiona.

Reasumując, w opinii Spółki, fakt, iż płatność z tytułu Prac dodatkowych została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, nie wpłynie negatywnie na możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych (przeszłych i przyszłych), o których mowa powyżej.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, skoro zapłata na rzecz Kontrahentów Dodatkowego wynagrodzenia jest przez Spółkę traktowana jako wynagrodzenie za Prace dodatkowe, które nie ma charakteru odszkodowawczego, wówczas:

-     wartość Dodatkowego wynagrodzenia powinna zostać zaliczona do wartości początkowej Środków trwałych na bieżąco, tj. w 2024 r. w momencie zawarcia Ugody i tym samym zwiększyć ich wartość;

-     kolejne odpisy amortyzacyjne dokonywane przez Spółkę powinny być dokonywane od podwyższonej wartości Środków trwałych i mogą być rozpoznawane jako koszty uzyskania przychodu, uwzględniane przy obliczaniu dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT;

-     Spółka jest uprawniona do dokonania korekty wysokości wcześniejszych odpisów amortyzacyjnych, przy czym korekta ta powinna zostać dokonana na bieżąco, tj. w 2024 r. jako roku zawarcia Ugody i powinna dotyczyć tej części odpisów amortyzacyjnych, które nie uległy przedawnieniu;

-     na powyższe wnioski nie wpływa fakt, iż zapłata Dodatkowego wynagrodzenia została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie stanowiska przedstawionego we wniosku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że pytanie przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytania). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniem, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego, zgodnie z którym skoro zapłata na rzecz Kontrahentów Dodatkowego wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie za Prace dodatkowe, które nie ma charakteru odszkodowawczego, wówczas:

-     wartość Dodatkowego wynagrodzenia powinna zostać zaliczona do wartości początkowej Środków trwałych na bieżąco, tj. w 2024 r. w momencie zawarcia Ugody i tym samym zwiększyć ich wartość;

-     kolejne odpisy amortyzacyjne dokonywane przez Spółkę powinny być dokonywane od podwyższonej wartości Środków trwałych i mogą być rozpoznawane jako koszty uzyskania przychodu, uwzględniane przy obliczaniu dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT;

-     Spółka jest uprawniona do dokonania korekty wysokości wcześniejszych odpisów amortyzacyjnych, przy czym korekta ta powinna zostać dokonana na bieżąco, tj. w 2024 r. jako roku zawarcia Ugody i powinna dotyczyć tej części odpisów amortyzacyjnych, które nie uległy przedawnieniu;

-     na powyższe wnioski nie wpływa fakt, iż zapłata Dodatkowego wynagrodzenia została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”),

kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania.

Kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki:

-    został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,

-    jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

-    pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

-    poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,

-    został właściwie udokumentowany,

-    nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w stosownych przepisach ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.

Właściwa i zgodna z treścią ustawowej regulacji kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów powinna brać pod uwagę:

-    przeznaczenie wydatku (jego celowość, zasadność dla funkcjonowania podmiotu) oraz

-    potencjalną możliwość (analizowaną w dacie poniesienia wydatku na podstawie obiektywnych przesłanek) przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodu.

W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciami: „w celu” osiągnięcia przychodu, jak i „zachowanie” lub „zabezpieczenie” źródła przychodów.

Zgodnie z definicjami zawartymi w Słowniku języka polskiego PWN, pojęcie:

-    „celowość” oznacza: „przydatność do jakichś potrzeb”, „świadome zmierzanie do celu”, „taki przebieg zjawisk, zdarzeń, działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu”,

-    „zabezpieczyć” oznacza: „zapewnienie ochrony przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym”, „uczynienie bezpiecznym”, „zapewnienie utrzymania czegoś w dotychczasowym stanie”, „zapewnienie komuś środków do życia”, „zapewnienie zaspokojenia roszczenia lub wykonanie kary”, natomiast

-    „zachować” oznacza: „pozostać w posiadaniu czegoś”, „dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności”, „uchronić przed zapomnieniem”.

Jak już wskazano powyżej, wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu zaistnieje związek przyczynowy i koszt nie będzie objęty dyspozycją art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

W związku z powyższym, konieczne jest dokonanie oceny, czy wypłacane przez Państwa Spółkę kwoty Dodatkowego wynagrodzenia poniesione zostały w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Jak wynika z opisu sprawy, wydatki na Dodatkowe wynagrodzenie mają związek z prowadzoną przez Państwa Spółkę działalnością gospodarczą polegająca na zarządzaniu i administrowaniu (…). Co istotne, Dodatkowe wynagrodzenie kwalifikują Państwo jako wydatek z tytułu świadczenia na rzecz Kontrahentów dodatkowych usług (Prac dodatkowych) i w rezultacie nie jest on traktowany jako odszkodowanie.

W świetle powyższego, wydatki, które ponieśli Państwo w związku z wypłatą Dodatkowego wynagrodzenia za wykonanie dodatkowych prac, spełniają przesłanki wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Odnosząc się do ustalenia, czy wartość Dodatkowego wynagrodzenia powinna zostać zaliczona do wartości początkowej Środków trwałych, należy wskazać na regulacje prawne w tym zakresie.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o CIT,

kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane zgodnie z art. 16a-16m, przy czym w przypadku spółek nieruchomościowych odpisy dotyczące środków trwałych zaliczonych do grupy 1 Klasyfikacji nie mogą być w roku podatkowym wyższe niż dokonywane zgodnie z przepisami o rachunkowości odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe z tytułu zużycia środków trwałych, obciążające w tym roku podatkowym wynik finansowy jednostki.

W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o CIT:

amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c , stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1 , zwane środkami trwałymi.

Zgodnie z art. 16f ust. 1 ustawy o CIT:

podatnicy, z wyjątkiem tych, którzy ze względu na ogłoszoną upadłość nie prowadzą działalności gospodarczej, dokonują odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 16a ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 oraz w art. 16b.

Jak wskazuje art. 16f ust. 3 ustawy o CIT:

odpisów amortyzacyjnych dokonuje się zgodnie z art. 16h-16m , gdy wartość początkowa środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej w dniu przyjęcia do używania jest wyższa niż 10 000 zł. W przypadku gdy wartość początkowa jest równa lub niższa niż 10 000 zł, podatnicy, z zastrzeżeniem art. 16d ust. 1 , mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16h-16m albo jednorazowo w miesiącu oddania do używania tego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, albo w miesiącu następnym.

Jednocześnie, na podstawie art. 16g ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT:

za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-14, uważa się, w razie odpłatnego nabycia cenę ich nabycia, a w razie wytworzenia we własnym zakresie koszt wytworzenia.

Jak stanowi art. 16g ust. 4 ustawy o CIT,

za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi, i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Do kosztu wytworzenia nie zalicza się: kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że do kosztu wytworzenia nie zalicza się:

-     kosztów ogólnych zarządu;

-     kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych;

-     kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Użycie przez ustawodawcę zwrotu „inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych” oznacza, iż katalog wydatków poniesionych w związku z wytworzeniem środka trwałego powiększających jego wartość początkową jest otwarty, co wskazuje na to, że mieszczą się w nim również inne, niewymienione wprost koszty, które mogą mieć wpływ na wartość początkową danego składnika majątku.

W celu określenia, czy dany wydatek może zostać uznany za element wartości początkowej wytworzonego we własnym zakresie środka trwałego, należy ustalić, czy stanowi on element procesu wytwarzania tego składnika majątku podatnika.

Z wyżej przytoczonych regulacji ustawowych wynika również, że decydujące znaczenie dla zaliczenia określonego wydatku do wydatków stanowiących koszt wytworzenia środka trwałego ma możliwość powiązania danego wydatku z konkretnym przedsięwzięciem, czyli środkiem trwałym. Wszelkie wydatki pozostające w związku z wytworzeniem środka trwałego i poniesione do dnia oddania go do używania mają wpływ na jego koszt wytworzenia. Koszt ten zarazem stanowi o wartości początkowej środka trwałego od której dokonuje się następnie odpisów amortyzacyjnych.

Jak Państwo wskazali, Dodatkowe wynagrodzenie za Prace dodatkowe, które byli Państwo zobowiązani uiścić na rzecz Kontrahentów w wyniku zawartej Ugody, jest wydatkiem, który ma ścisły i nierozerwalny związek ze środkami trwałymi powstałymi w ramach realizacji inwestycji będącej przedmiotem Umowy.

Zatem, wydatki na Dodatkowe wynagrodzenie za wykonanie Prac dodatkowych powinny zostać zaliczone do wartości początkowej środków trwałych i tym samym powinny podlegać zaliczeniu w koszty podatkowe poprzez odpisy amortyzacyjne.

Przepisy ustawy o CIT przewidują również możliwość wprowadzania korekt dokonywanych odpisów amortyzacyjnych.

Zgodnie z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT,

jeżeli korekta kosztu uzyskania przychodów, w tym odpisu amortyzacyjnego, nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie kosztów uzyskania przychodów poniesionych w okresie rozliczeniowym, w którym została otrzymana faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Ponadto, w myśl art. 15 ust. 4j ustawy o CIT,

jeżeli w okresie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 4i, podatnik nie poniósł kosztów uzyskania przychodów lub kwota poniesionych kosztów uzyskania przychodów jest niższa niż kwota zmniejszenia, podatnik jest obowiązany zwiększyć przychody o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone koszty uzyskania przychodów.

Z powyższego wynika, że gdy Państwa Spółka poniosła wydatki, o których mowa powyżej, po przyjęciu środka trwałego do ewidencji, powinna dokonać korekty wysokości odpisów amortyzacyjnych na zasadach przewidzianych w art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, czyli na bieżąco..

W konsekwencji, w analizowanej sprawie, wartość Dodatkowego wynagrodzenia wypłacona kontrahentom po zawarciu Ugody powinna zostać zaliczona do wartości początkowej Środków trwałych na bieżąco, tj. w momencie zawarcia Ugody i tym samym zwiększyć ich wartość.

Mając natomiast na uwadze ustalenie, jak rozliczać kolejne odpisy amortyzacyjne dokonywane przez Spółkę wskazać należy, że jak wynika z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, powinni Państwo ustalić nową wartość początkową Środków trwałych w miesiącu zawarcia Ugody. Od tego też momentu Państwa Spółka powinna dokonywać odpisów amortyzacyjnych w zaktualizowanej wysokości.

Biorąc pod uwagę, że korekcie powinny podlegać nie tylko przyszłe odpisy amortyzacyjne, lecz również te odpisy, które zostały już wcześniej dokonane, po zawarciu Ugody, która wpłynie na zmodyfikowanie wartości początkowej ulepszonych Środków trwałych, modyfikacji będą podlegały wszystkie odpisy amortyzacyjne rozliczane począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym Środki trwałe wprowadzono do ewidencji.

Tym samym, prawidłowe jest Państwa stanowisko wskazujące, że kolejne odpisy amortyzacyjne – tj. powstające po zwiększeniu wartości początkowej Środków trwałych w momencie zawarcia Ugody – powinny być dokonywane od podwyższonej wartości początkowej Środków trwałych.

Ponadto, z uwagi na korzystanie przez Państwa ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT, odpisy amortyzacyjne mogą być uwzględniane – jako koszty podatkowe – przy kalkulacji dochodu zwolnionego.

Odnosząc się natomiast do ustalenia, czy Państwa Spółka powinna dokonać korekty odpisów amortyzacyjnych, które nie uległy przedawnieniu, należy wskazać, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 622 ze zm.):

zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Jak wynika z art. 15 ust. 4k pkt 1 ustawy o CIT,

przepisów ust. 4i i 4j nie stosuje się do korekty dotyczącej kosztu uzyskania przychodów związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

W przepisie tym zawarto wyłączenie możliwości dokonywania korekty kosztów uzyskania przychodów, w tym odpisu amortyzacyjnego związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

W konsekwencji, korekty przeszłych odpisów amortyzacyjnych, na zasadach wskazanych w art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, należy dokonać z uwzględnieniem okresu przedawnienia. Zatem, Państwa Spółka jest uprawniona do dokonania korekty odpisów amortyzacyjnych w odniesieniu do tej części odpisów amortyzacyjnych, które dotychczas nie uległy przedawnieniu.

Odnosząc się natomiast do ustalenia, czy na możliwość zaliczenia zwiększonych odpisów amortyzacyjnych do kosztów podatkowych wpływa fakt, iż zapłata Dodatkowego wynagrodzenia została przez Państwa Spółkę dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, należy wskazać na regulacje w tym zakresie.

Zgodnie z art. 15d ust. 1 ustawy o CIT,

podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców:

1)  została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub

2)  została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny, lub

3)  pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku od towarów i usług, została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a tej ustawy.

Stosownie do art. 15d ust. 2 ustawy o CIT,

w przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców została dokonana z naruszeniem ust. 1, podatnicy w tej części:

1)  zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo

2)  w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów - zwiększają przychody

– w miesiącu, w którym odpowiednio została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego, został zlecony przelew albo płatność została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Jak wynika z art. 15d ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT,

przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych.

Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.),

dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:

1)  stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz

2)  jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Analiza ww. przepisów prowadzi do wniosku, że w przypadku każdej transakcji o wartości przekraczającej 15.000 zł, istnieje obowiązek dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, przy czym naruszenie tego obowiązku, a więc dokonanie płatności w całości lub w części z pominięciem takiego rachunku oznacza brak możliwości zaliczenia kosztu do kosztów uzyskania przychodów w tej części, w jakiej płatność dotycząca tej transakcji została dokonana z pominięciem rachunku płatniczego.

Natomiast, zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej „ustawa o VAT”),

faktura powinna zawierać, w przypadku faktur, w których kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, obejmujących dokonaną na rzecz podatnika dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy - wyrazy „mechanizm podzielonej płatności”, przy czym do przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania.

Z kolei, jak wynika z art. 108a ust. 1a ustawy o VAT,

przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności. Do przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania.

Zgodnie z art. 108a ust. 2 ustawy o VAT,

zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności polega na tym, że:

1)  zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty podatku wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT;

2)  zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony rachunek VAT, albo jest rozliczana w inny sposób.

Zgodnie z przepisem art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku od towarów i usług, została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a tej ustawy.

W rozpatrywanej sprawie dokonali Państwo płatności za Dodatkowe wynagrodzenie, które dotyczyło usług budowlano-montażowych, które na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług są objęte tzw. mechanizmem podzielonej płatności. Kwoty Dodatkowego wynagrodzenia związane z Pracami dodatkowymi nie zostały udokumentowane fakturą ze strony Kontrahentów – obowiązek zapłaty wynikał wyłącznie z Ugody.

Kontrahenci – działający w formie konsorcjum – byli zarejestrowani na potrzeby podatku VAT jako podatnik VAT czynny w Polsce, według stanu na dzień dokonania płatności z tytułu Dodatkowego wynagrodzenia. Płatność za Dodatkowe wynagrodzenie została dokonana przelewem na rachunek bankowy Kontrahenta, zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o VAT (tj. na tzw. białej liście).

Z powyższego wynika, że żaden z warunków zawartych w przepisie art. 15d ust. 1 ustawy o CIT, nie został spełniony, bowiem płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 Prawo przedsiębiorców:

1)  została dokonana za pośrednictwem rachunku płatniczego,

2)  została dokonana przelewem na rachunek zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług,

3)  nie została dokonana na podstawie faktury.

Z powyższego wynika, że w analizowanej sprawie nie ma zastosowania wyłączenie zawarte w art. 15d ust. 1 ustawy o CIT.

Zatem fakt, że płatność z tytułu Prac dodatkowych została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, nie wpłynie negatywnie na możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w rozpatrywanej sprawie.

Tym samym, należy zgodzić się z Państwa stanowiskiem, według którego, skoro zapłata na rzecz Kontrahentów Dodatkowego wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie za Prace dodatkowe, które nie ma charakteru odszkodowawczego, wówczas:

-     wartość Dodatkowego wynagrodzenia powinna zostać zaliczona do wartości początkowej Środków trwałych na bieżąco, tj. w 2024 r. w momencie zawarcia Ugody i tym samym zwiększyć ich wartość;

-     kolejne odpisy amortyzacyjne dokonywane przez Spółkę powinny być dokonywane od podwyższonej wartości Środków trwałych i mogą być rozpoznawane jako koszty uzyskania przychodu, uwzględniane przy obliczaniu dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT;

-     Spółka jest uprawniona do dokonania korekty wysokości wcześniejszych odpisów amortyzacyjnych, przy czym korekta ta powinna zostać dokonana na bieżąco, tj. w 2024 r. jako roku zawarcia Ugody i powinna dotyczyć tej części odpisów amortyzacyjnych, które nie uległy przedawnieniu;

-     na powyższe wnioski nie wpływa fakt, iż zapłata Dodatkowego wynagrodzenia została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

Państwa stanowisko należy uznać za prawidłowe.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa Spółkę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

W odniesieniu do powołanych interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami wydanymi w konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym i tylko do nich się odnoszącymi, w związku z tym, nie mają waloru wykładni powszechnie obowiązującej. Orzeczenia sądowe są dla organu nieocenionym źródłem wiedzy i materiałem poznawczym, bieżąco wykorzystywanym w toku załatwiania spraw. Z tego względu należy pamiętać, że orzeczenia mają charakter indywidualny, nie wiążą organów podatkowych i są formalnie wiążące dla organu podatkowego tylko w konkretnej sprawie. Orzeczenia nie mają mocy prawnej precedensów i charakteru wykładni powszechnie obowiązującej.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.