Objaśnienia podatkowe z 19 czerwca 2026 r.

Zasady opodatkowania przychodów z tytułu ustawowej waloryzacji środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym lub imiennym rachunku członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.

Objaśnienia dotyczą stanu prawnego obowiązującego na 1 lipca 2026 r.

---

---

1.  Przyczyna wydania objaśnień i czego one dotyczą

Objaśnienia podatkowe omawiają zasady opodatkowania przychodów z waloryzacji środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych, dokonanej na podstawie art. 59a ust. 5 ustawy – Prawo bankowe^[1] oraz waloryzacji środków pieniężnych znajdujących się na imiennych rachunkach członków spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (zwanych dalej: „SKOK”), dokonanej na podstawie art. 13a ust. 5 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych^[2]. W szczególności wyjaśnia się w nich, jak stosować przepisy ustawy PIT w celu określenia:

-     źródła przychodów, do jakiego należy zakwalifikować przychody z waloryzacji środków pieniężnych na takich rachunkach,

-     momentu powstania przychodu z waloryzacji dla celów podatkowych,

-     obowiązku poboru przez płatnika podatku od przychodów z waloryzacji środków pieniężnych znajdujących się na takich rachunkach.

Celem wydania objaśnień jest wyjaśnienie wątpliwości, co do zasad opodatkowania przychodów z tytułu waloryzacji środków pieniężnych znajdujących się na rachunku bankowym lub imiennym rachunku członka SKOK (zwanych dalej: „rachunkami”), którego umowa wygasła wskutek niewykazywania przez posiadacza żadnej aktywności w odniesieniu do takiego rachunku w okresie 10 lat (niezłożenie przez posiadacza jakiejkolwiek dyspozycji dotyczącej takiego rachunku). 

Zgodnie z obowiązującymi od 1 lipca 2016 r.^[3] przepisami Prawa bankowego  i ustawy o SKOK  –  gdy umowa rachunku bankowego (niezawarta w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej) lub imiennego rachunku członka SKOK została zawarta na czas oznaczony nie dłuższy niż 10 lat i jest ona odnawialna, to odnawianie takie (przedłużanie) może następować bez złożenia dyspozycji przez posiadacza rachunku, tylko jeżeli na skutek odnowienia umowa ta wiązałaby nie dłużej niż 10 lat. W przypadku braku takiej dyspozycji, umowa rachunku wygasa z mocy prawa. Z kolei jeżeli umowa rachunku jest zawarta na czas oznaczony dłuższy niż 10 lat, przedłużenie jej może nastąpić tylko przez wydanie dyspozycji przez oszczędzającego. W przypadku braku takiej dyspozycji, umowa rachunku wygasa z mocy prawa.

Waloryzacją objęte są środki na rachunkach, których umowy zostały zawarte od 1 lipca 2016 r. W konsekwencji waloryzacja środków pieniężnych znajdujących się na tych rachunkach będzie następowała począwszy od 1 lipca 2026 r.

Zgodnie z art. 59a ust. 5 Prawa bankowego oraz art. 13a ust. 5 ustawy o SKOK od dnia wygaśnięcia umowy rachunku do dnia wypłaty środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny, środki te podlegają waloryzacji o prognozowany w ustawie budżetowej na dany rok średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem. Waloryzacji tej dokonuje się na ostatni dzień roku kalendarzowego.

Wskazane wyżej wątpliwości dotyczące zasad opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych powstały z uwagi na to, że przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych^[4], określający rodzaje przychodów zaliczanych do źródła „kapitały pieniężne” (art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy PIT) wskazuje tylko na „odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania”. Z literalnego brzmienia tego przepisu zatem nie wynika, żeby do tego źródła zaliczały się również inne niż odsetki przychody od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach.

Z kolei powiązany z tym rodzajem przychodów przepis określa zasadę poboru zryczałtowanego podatku „z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów” (art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy PIT).  Z tego przepisu jednak wynika możliwość opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym również innych niż odsetki przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku.

2.  Zasady opodatkowania przychodów z waloryzacji środków pieniężnych

Przy kwalifikacji do źródła przychodów na gruncie ustawy PIT, przychodów z waloryzacji środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach, istotny jest charakter uzyskanego przysporzenia. Przysporzeniem jest „dopisanie” dodatkowych środków pieniężnych do takich rachunków z tytułu waloryzacji. Przychody z waloryzacji stanowią zatem następstwo posiadania środków pieniężnych na rachunkach. W konsekwencji przychody z waloryzacji, jako ściśle związane z gromadzeniem środków pieniężnych na rachunkach, należy zaliczać do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy PIT, czyli z kapitałów pieniężnych.

Przychody z tego tytułu, stosownie do art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, jako wskazane w tym przepisie „inne przychody od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika”, podlegają opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Przychód taki  powstaje w momencie „dopisania” środków z waloryzacji do rachunku w banku lub rachunku w SKOK (w dacie waloryzacji), czyli powiększenia stanu środków pieniężnych  na rachunku o kwotę waloryzacji, a nie w momencie wypłaty środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny.

Od przychodów z waloryzacji, na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy PIT, bank lub SKOK jako płatnik jest obowiązany pobierać zryczałtowany podatek dochodowy i wpłacać go organowi podatkowemu zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 1 ustawy PIT.

3.  Podstawa prawna objaśnień i ich moc ochronna

Objaśnienia podatkowe są wydawane na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej^[5]. Minister właściwy do spraw finansów publicznych  wydaje je z urzędu w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe.

Podatnik, płatnik lub inny podmiot, który w danym okresie rozliczeniowym podatku dochodowego od osób fizycznych zastosuje się do niniejszych objaśnień, korzysta z ochrony przewidzianej w art. 14k– 14m Ordynacji podatkowej (zgodnie z art. 14n § 4 pkt 1, art. 14p Ordynacji podatkowej).

Wyjątek: Na podstawie art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej, ochrona przewidziana w  art. 14k– 14n tej ustawy nie przysługuje, jeśli w wyniku zastosowania się do objaśnień podatkowych uzyskano korzyść podatkową stwierdzoną w decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług^[6];

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.