0115-KDWT.4011.322.2026.1.JŁR
Skutki podatkowe zniesienia współwłasności i sprzedaży udziału w nieruchomości.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w A (obręb (...)), o łącznym obszarze 0,5794 ha, składającej się z działek: nr I o pow. 0,0538 ha, nr II o pow. 0,0536 ha, nr III o pow. 0,0490 ha, nr IV o pow. 0,0531 ha, nr V o pow. 0,0619 ha, nr VI o pow. 0,0705 ha, nr VII o pow. 0,0790 ha, nr VIII o pow. 0,0841 ha oraz nr IX o pow. 0,0950 ha. Nieruchomość jest objęta księgą wieczystą nr (...).
Stan własnościowy nieruchomości kształtował się historycznie w następujący sposób:
1. 1981/1982 r.: Udział w wysokości 1/4 części w gospodarstwie rolnym (składającym się wówczas z działki macierzystej nr X o powierzchni 0,8116 ha) Wnioskodawczyni nabyła w drodze dziedziczenia po zmarłej w 1981 r. matce, A A (potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego (...) z (…) 1982 r., sygn. akt (...)). Spadkobiercami ogólnymi po zmarłej (w ułamkach po 1/5 części) było całe rodzeństwo: B A, C A, D A, E A oraz Wnioskodawczyni, przy czym samo gospodarstwo rolne (działka X) przypadło z mocy ustawy wyłącznie czwórce z nich (Wnioskodawczyni oraz braciom: B A, C A i D A) w równych częściach po 1/4. Udział Wnioskodawczyni odpowiadał wówczas fizycznie powierzchni 20,29 ara.
2. 2008 r. ((…) marca): (…) marca 2008 r. przed notariuszem (...) w A (Rep. (...)) zawarto umowę darowizny oraz przedwstępną umowę zniesienia współwłasności nieruchomości. Na jej mocy Wnioskodawczyni oraz jej bracia (B A, C A i D A) darowali bratu E A udziały wynoszące po 5/100 części każdy. W efekcie tej czynności udział Wnioskodawczyni w działce nr X uległ zmniejszeniu z 1/4 do 20/100 części. Udział Wnioskodawczyni po tej darowiźnie odpowiadał fizycznie powierzchni ok. 15,83 ara.
3. 2008 r. ((…) kwietnia): (…) kwietnia 2008 r. przed notariuszem (...) w A ((...)) zawarto umowę zniesienia współwłasności nieruchomości składającej się z wyżej wymienionej działki nr X o powierzchni 0,8116 ha, w wykonaniu umowy przedwstępnej stronami czynności byli spadkobiercy zmarłej A A: Wnioskodawczyni, B A, C A, D A oraz E A. Czynność ta polegała na rozdziale własności działki nr X na podstawie Wstępnego Projektu Podziału - wydzielone z podziału działki nr X/1 (o pow. 0,0658 ha) i X/2 ( o pow. 0,1125 ha) przypadły na wyłączną własność E A. Własność działki nr X/3 (o pow. 0,6333 ha) została przypisana: Wnioskodawczyni, B A, C A oraz D A, z których każde posiadało od tego momentu równy udział wynoszący dokładnie po 1/4 części. Udział Wnioskodawczyni po tym rozdziale w nowej działce nr X/3 odpowiadał fizycznie powierzchni ok. 15,83 ara.
4. 2015 r.: (…) 2015 r. (...) doszło do darowizny udziałów w nieruchomości X/3 między innymi współwłaścicielami (Pan C A darował część udziałów Panu E A). Wnioskodawczyni nie była stroną tej czynności, a Jej udział we współwłasności nieruchomości X/3 w tym czasie nie uległ żadnej zmianie – Wnioskodawczyni nie zwiększyła ani nie zmniejszyła swojego udziału i Jej udział pozostał na poziomie 1/4 części. Fizyczna powierzchnia przypadająca na udział Wnioskodawczyni wciąż wynosiła 15,83 ara.
5. 2017 r.: (…) 2017 r., na podstawie decyzji podziałowej nr (...) , wydanej przez Prezydenta Miasta (...), działka nr X/3 podzieliła się na działki nr: X/4, I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII oraz IX.
6. 2021 r.: (…) 2021 r. (...) dokonano zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Czynność ta polegała na wydzieleniu (z działki macierzystej nr X/3) nowej działki nr X/4 o powierzchni 0,0539 ha i przyznaniu jej na wyłączną własność Pani Q Q, która do tej pory posiadała udział we współwłasności nieruchomości po zmarłym ojcu E A. W wyniku tej czynności Pani Q Q przestała być współwłaścicielem pozostałej części nieruchomości. We współwłasności pomniejszonego majątku działek nr: I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII oraz IX (powstałych z macierzystej działki X/3) pozostali wyłącznie z nowo przeliczonymi ułamkami: Wnioskodawczyni – 27/100 części, B A – 27/100, C A – 27/100, D A – 18/100. Po tej zmianie, w pomniejszonej do 57,94 ara nieruchomości, przeliczony ułamek Wnioskodawczyni (27/100) wciąż odpowiadał fizycznie powierzchni ok. 15,83 ara.
Wnioskodawczyni podkreśla, że w wyniku czynności z 2021 r. nie otrzymała żadnych spłat, dopłat ani ekwiwalentu majątkowego. Powierzchnia fizyczna gruntu przypadająca na udział Wnioskodawczyni nie uległa zwiększeniu – przeciwnie, nastąpiło „okrojenie” majątku wspólnego o wydzieloną działkę dla Pani Q Q. Wzrost ułamka procentowego Wnioskodawczyni był wyłącznie skutkiem matematycznego przeliczenia udziałów w mniejszej powierzchniowo nieruchomości, a nie nabyciem nowego prawa. Wnioskodawczyni nie nabyła fizycznie żadnego nowego majątku ani większego areału – Jej stan posiadania w sensie ekonomicznym pozostał niezmienny. Wnioskodawczyni zamierza odpłatnie zbyć posiadany przez siebie udział w nieruchomości.
Pytanie
Czy umowa zniesienia współwłasności z 2021 r. (...) powinna być traktowana na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako nowa podstawa (data) nabycia, od której należy liczyć pięcioletni okres podatkowy, w sytuacji gdy Wnioskodawczyni nie nabyła w tym procesie żadnego nowego majątku, nie otrzymała spłat ani dopłat, a wzrost Jej udziału procentowego był wyłącznie technicznym skutkiem nieodpłatnego pomniejszenia majątku nieruchomości o część wydzieloną osobie trzeciej (tj. o działkę nr X/4)?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, umowa zniesienia współwłasności z 2021 r. nie stanowi nowej daty nabycia. Za datę nabycia należy uznać daty pierwotnych czynności (spadek 1981 r.), a tym samym sprzedaż udziału po upływie pięciu lat od tej daty jest neutralna podatkowo.
Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, jeżeli w wyniku zniesienia współwłasności nie dochodzi do przysporzenia majątkowego po stronie współwłaściciela, to czynność ta jest podatkowo neutralna i nie otwiera nowego terminu pięcioletniego. Wnioskodawczyni nie dokonała w 2021 r. nabycia udziału (nie było zakupu), a jedynie technicznej korekty stanu prawnego w „okrojonym” majątku wskutek nieodpłatnego pomniejszenia majątku o działkę wydzieloną Q Q (córce E A). Skoro czynność ta nie miała charakteru odpłatnego nabycia, to w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT nie stanowi źródła przychodu, a tym samym nie wywołuje obowiązku podatkowego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego nastąpi po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie stanowi ono źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej, to stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy, co do zasady decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma ustalenie daty ich nabycia.
Aby stwierdzić, czy sprzedaż nieruchomości lub udziału w nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy ustalić, od jakiego momentu liczy się bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wyjaśnić należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, nie wskazuje, czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne. Nie określa również, na podstawie jakiej czynności prawnej może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych. Zatem, pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw. Zatem, poprzez „nabycie”, należy rozumieć każde zwiększenie aktywów podatnika.
Nabyciem w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zatem każda czynność, na mocy której na osobę fizyczną – nabywcę, przechodzi własność nieruchomości, bez względu na to, czy nabycie następuje w sposób odpłatny czy nieodpłatny.
Przepis art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia pięcioletniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkobiercy, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło pięć lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.
Przejście majątku, a więc praw i obowiązków majątkowych zmarłego, na inne osoby fizyczne i prawne reguluje Księga IV ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 795).
Art. 922 § 1 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Stosownie do art. 924 ustawy Kodeks cywilny:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Z art. 925 ww. ustawy wynika, że:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Stosownie do treści art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego:
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Według art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Stosownie do art. 1035 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Zgodnie z art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Natomiast celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.
Na podstawie art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
W świetle art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Według art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Istota współwłasności polega na tym, że współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, a nie o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Będąca przedmiotem współwłasności rzecz jest niepodzielna i każdemu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do całej rzeczy w trakcie trwania współwłasności, a nie jedynie do jej części określonej wielkością jego udziału. Każdy ze współwłaścicieli ma jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współwłaścicieli, a mianowicie każdy jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 ustawy Kodeks cywilny).
Art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
Przez zniesienie współwłasności rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu.
Na podstawie art. 211 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
Zgodnie z art. 212 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.
§ 2. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
§ 3. Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych.
W świetle powyższego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie, w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności. Jednym ze sposobów zniesienia współwłasności jest fizyczny podział rzeczy wspólnej między współwłaścicielami. Następuje to w drodze przyznania każdemu ze współwłaścicieli wyodrębnionej (podzielonej) rzeczy.
Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej oraz odbyło się bez spłat i dopłat. Za datę nabycia nieruchomości lub prawa – w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku zniesienia współwłasności, należy zatem przyjąć datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku zniesienia współwłasności mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz zniesienie współwłasności zostało dokonane bez spłat i dopłat. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu, mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego.
Ponadto, należy wyjaśnić, że o tym, czy w wyniku zniesienia współwłasności doszło do nowego nabycia ponad wcześniej posiadany udział decyduje porównanie wartości tych nieruchomości, a nie ich powierzchni. Może się zdarzyć, że większą wartość będzie miała nieruchomość o mniejszej powierzchni. Tak więc, co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w wyniku tego zniesienia współwłasności podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał.
Zatem, jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad posiadany udział przed zniesieniem współwłasności oznacza to, że dla części udziału w nieruchomości nabytego w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności.
Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku zniesienia współwłasności jest nabyciem tych rzeczy. Natomiast mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku zniesienia współwłasności, jeżeli:
a) podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty, lub
b) wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku dokonanego podziału mieści się w wartości udziału, jaki przysługiwał tej osobie.
Jeżeli więc spełnione są wymienione wyżej warunki, zniesienie współwłasności nieruchomości nie może być rozpatrywane w kategoriach nabycia. W takiej sytuacji za datę jej nabycia uznać należy datę pierwotnego nabycia udziału we współwłasności nieruchomości. Jeżeli jednak na skutek dokonanego podziału nieruchomości lub zniesienia współwłasności przysługujący danej osobie udział ulega powiększeniu lub też towarzyszą mu spłaty i dopłaty wówczas czynność ta skutkuje nabyciem ponad dotychczas posiadany udział.
Z opisu sprawy wynika, że:
· W 1981/1982 r. Pani oraz Pani bracia: B A, C A, D A, odziedziczyli po zmarłej w 1981 r. matce udział w wysokości 1/4 części w gospodarstwie rolnym (działka nr X o powierzchni 0,8116 ha). Pani udział odpowiadał wówczas fizycznie powierzchni 20,29 ara.
· (…) marca 2008 r. przed notariuszem (Rep. (...)) zawarto umowę darowizny oraz przedwstępną umowę zniesienia współwłasności nieruchomości. Na jej mocy Pani oraz Pani bracia (B A, C A i D Aj) darowali bratu E A udziały wynoszące po 5/100 części każdy. W efekcie tej czynności Pani ułamek w działce nr X uległ zmniejszeniu z 1/4 do 20/100 części. Pani udział po tej darowiźnie odpowiadał fizycznie powierzchni ok. 15,83 ara.
· (…) kwietnia 2008 r. przed notariuszem ((...)) zawarto umowę zniesienia współwłasności nieruchomości składającej się z działki nr X o powierzchni 0,8116 ha, w wykonaniu umowy przedwstępnej stronami czynności byli: Wnioskodawczyni, B A, C A, D A oraz E A. Czynność ta polegała na rozdziale własności działki nr X na podstawie Wstępnego Projektu Podziału – wydzielone z podziału działki nr X/1 (o pow. 0,0658 ha) i X/2 (o pow. 0,1125 ha) przypadły na wyłączną własność E A. Własność działki nr X/3 (o pow. 0,6333 ha) została przypisana: Wnioskodawczyni, B A, C A oraz D A, z których każde posiadało od tego momentu równy udział wynoszący dokładnie po 1/4 części. Pani udział po tym rozdziale w nowej działce nr X/3 odpowiadał fizycznie powierzchni ok. 15,83 ara.
· (…) 2015 r. (...) Pan C A darował część udziałów w działce nr X/3 Panu E A. Nie była Pani stroną tej czynności.
· (…) 2017 r., na podstawie decyzji podziałowej, wydanej przez Prezydenta Miasta, działka nr X/3 została podzielona na działki nr: X/4, I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII oraz IX.
· (…) 2021 r. (...) dokonano zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Czynność ta polegała na wydzieleniu (z działki macierzystej nr X/3) nowej działki nr X/4 o powierzchni 0,0539 ha i przyznaniu jej na wyłączną własność Pani Q Q, która do tej pory posiadała udział we współwłasności nieruchomości po zmarłym ojcu E A. W wyniku tej czynności Pani Q Q przestała być współwłaścicielem pozostałej części nieruchomości. We współwłasności pomniejszonego majątku działek nr: I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII oraz IX (powstałych z macierzystej działki X/3) pozostali wyłącznie z nowo przeliczonymi ułamkami: Pani – 27/100 części, B A – 27/100, C A – 27/100, D A – 18/100. Po tej zmianie, w pomniejszonej do 57,94 ara nieruchomości, Pani przeliczony ułamek (27/100) wciąż odpowiadał fizycznie powierzchni ok. 15,83 ara.
· Podkreśla Pani, że w wyniku czynności z 2021 r. nie otrzymała żadnych spłat, dopłat ani ekwiwalentu majątkowego. Powierzchnia fizyczna gruntu przypadająca na Pani udział nie uległa zwiększeniu. Wzrost ułamka procentowego był wyłącznie skutkiem matematycznego przeliczenia udziałów w mniejszej powierzchniowo nieruchomości, a nie nabyciem nowego prawa. Nie nabyła Pani fizycznie żadnego nowego majątku ani większego areału – Pani stan posiadania w sensie ekonomicznym pozostał niezmienny.
· Zamierza Pani odpłatnie zbyć posiadany przez siebie udział w nieruchomości.
Mając na uwadze przedstawiony opis zdarzenia oraz powołane uprzednio przepisy prawa, należy stwierdzić, że dokonane w 2021 r. zniesienie współwłasności działki nr X/3 (powstałej z odziedziczonej działki nr X) nie stanowiło dla Pani nowego nabycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku zniesienia współwłasności nie doszło bowiem do zwiększenia przysługującego Pani udziału w nieruchomości w stosunku do udziału pierwotnie nabytego w drodze spadku. Jak wynika z przedstawionych przez Panią okoliczności, w związku ze zniesieniem współwłasności nie otrzymała Pani żadnych spłat, dopłat ani innego ekwiwalentu majątkowego. Zwiększenie wartości procentowej udziału wynikało wyłącznie z matematycznego przeliczenia udziałów w nieruchomości o mniejszej powierzchni, a nie z nabycia dodatkowego prawa majątkowego. W konsekwencji, zniesienie współwłasności nie doprowadziło do faktycznego przysporzenia po Pani stronie ani do zwiększenia posiadanego przez Panią majątku, a Pani stan posiadania w ujęciu ekonomicznym pozostał niezmieniony.
Z opisu sprawy wynika ponadto, że odziedziczyła Pani po zmarłej w 1981 r. matce udział w gospodarstwie rolnym (działka nr X). Tym samym, dla celów określenia momentu nabycia nieruchomości należy odwołać się do daty jej nabycia przez spadkodawcę – Pani matkę, a nie do daty zniesienia współwłasności w 2021 r. W konsekwencji, pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niewątpliwie upłynął.
Wobec powyższego sprzedaż udziału w przedmiotowej nieruchomości nie będzie stanowiła dla Pani źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana z tej sprzedaży nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, sprzedaż przez Panią udziału w przedmiotowej nieruchomości nie będzie wiązała się z powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Jednakże w tym miejscu należy zaznaczyć, że w przedstawionej sytuacji momentem nabycia przedmiotowej nieruchomości jej nabycie przez spadkodawcę, tj. Pani matkę, a nie jak Pani wskazała w swoim stanowisku „data pierwotnych czynności (spadek w 1981 r.)”. Błąd ten dokonany w argumentacji nie ma wpływu – w przedstawionych okolicznościach – na kwestię powstania przychodu, w związku z czym Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (pozostałych współwłaścicieli nieruchomości).
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Wydając interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu tej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.
Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów