0115-KDWT.4011.293.2026.2.DS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 lipca 2026 r. złożyła Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami złożonymi 12 sierpnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wraz z dwoma współkredytobiorcami (łącznie 3 osoby fizyczne: Pani, Pani mąż oraz Pani teściowa) zawarli Państwo w przeszłości umowę kredytu hipotecznego indeksowanego/denominowanego do waluty CHF z (…) S.A. (...). Podmiot ten w wyniku późniejszych przekształceń prawnych i fuzji stał się (…) S.A., wobec którego następnie ogłoszono upadłość. Środki z tego kredytu zostały wypłacone w dwóch transzach, z których każda została w całości przeznaczona na realizację własnych celów mieszkaniowych w kręgu najbliższej rodziny współkredytobiorców, z zachowaniem następującej struktury własnościowej i użytkowej: Jedyną właścicielką obu sfinansowanych lokali mieszkalnych jest Pani teściowa (współkredytobiorca). Obie te nieruchomości zostały sfinansowane na podstawie tej jednej, wspólnej umowy kredytowej. Środki z pierwszej transzy kredytu zostały przeznaczone bezpośrednio na sfinansowanie przekształcenia lokalu mieszkalnego ze spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (którego jedyną właścicielką pozostaje Pani teściowa). W lokalu tym na stałe zamieszkują i nieprzerwanie zaspokajają swoje własne, wyłączne cele mieszkaniowe Pani wraz z mężem oraz ich 18-letnią córką. Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie m.in. sprzedaży detalicznej przez Internet, produkcji wyrobów tekstylnych oraz działalności artystycznej i twórczej (działalność rękodzielnicza) i posiada w tym lokalu zarejestrowany adres firmy. Rejestracja ta ma charakter wyłącznie ewidencyjny. W lokalu nie wydzielono żadnych pomieszczeń ani przestrzeni dedykowanych wyłącznie do prowadzenia działalności, a żadne faktury i koszty związane z utrzymaniem nieruchomości (np. prąd, czynsz, media) nie są odpisywane ani zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w rozliczeniu podatkowym Pani firmy. Pani oraz Pani mąż rozliczają się z podatku dochodowego wspólnie jako małżonkowie. Druga transza kredytu została uruchomiona pod zabezpieczenie hipoteczne ustanowione na wyżej wymienionym (pierwszym) mieszkaniu. Środki z tej transzy zostały w całości przeznaczone na zakup drugiej nieruchomości (drugiego odrębnego lokalu mieszkalnego) na rzecz Pani teściowej. Pani teściowa jest emerytką, na stałe zamieszkuje w tej drugiej ze sfinansowanych nieruchomości i zaspokaja w niej swoje własne cele mieszkaniowe. Nieruchomość ta służy wyłącznie prywatnym celom mieszkaniowym teściowej. Pani teściowa prowadzi wprawdzie pozarolniczą działalność gospodarczą, jednak jest ona zarejestrowana i faktycznie wykonywana w zupełnie innym, odrębnym lokalu komercyjnym, w żaden sposób niepowiązanym z przedmiotowym kredytem ani sfinansowanymi nieruchomościami.

W (…) 2026 r. zawarli Państwo (wszyscy trzej kredytobiorcy) ugodę z Syndykiem Masy Upadłości (…) S.A. w upadłości. W treści ugody strony dokonały ostatecznego rozliczenia umowy kredytowej, uznając, że kredytobiorcy spłacili już na rzecz banku kwotę znacząco przewyższającą nominalną wartość faktycznie wypłaconego im pierwotnie kapitału w PLN. W konsekwencji zawartej ugody, Syndyk dokonał zamknięcia konta kredytowego i technicznego wyzerowania pozostałego w systemie bankowym, wirtualnego salda zadłużenia w CHF. W tekście ugody nie wskazano konkretnej kwoty kwotowego umorzenia, jednak Syndyk zawarł w niej zapis informujący, że w związku z tą operacją na początku 2027 roku wystawi na rzecz każdego z trzech kredytobiorców osobny formularz PIT-11. Syndyk zamierza wykazać w nim przychód z tzw. "innych źródeł" (art. 20 ust. 1 ustawy o PIT) stanowiący dla każdej z tej osób dokładnie po 1/3 całości kwoty technicznego wyzerowania salda. Żaden z kredytobiorców nie korzystał nigdy wcześniej z zaniechania poboru podatku od umorzenia innych kredytów hipotecznych. Podkreśla Pani, że w wyniku operacji wyzerowania konta nie otrzymali Państwo żadnych realnych środków finansowych ani fizycznego przysporzenia majątkowego.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że umowa o kredyt została zawarta w dniu (…) 2006 r. Wszyscy kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie, do pełnej wysokości. Kredyt został udzielony przez bank podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Zgodnie z treścią umowy kredytowej, kredyt został zaciągnięty i podzielony na dwie transze przeznaczone na następujące cele :

I transza

–    pokrycie części wkładu budowlanego związanego z ustanowieniem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,

–    uiszczenie składki z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty wartości nieruchomości,

–    zapłatę prowizji od kredytu,

–    pokrycie składek ubezpieczeniowych,

–    pokrycie kosztów z tytułu ustanowienia hipoteki.

II transza

–    pokrycie części ceny nabycia nieruchomości: spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

Kredyt sfinansował zatem nie tylko bezpośrednie cele mieszkaniowe (wkład budowlany oraz zakup drugiego lokalu), ale również koszty około-kredytowe, takie jak prowizja od kredytu, opłaty z tytułu ustanowienia hipoteki oraz składki ubezpieczeniowe wynikające z umowy.

Wypłata II transzy została przewidziana bezpośrednio w pierwotnej treści umowy kredytowej na pokrycie części ceny nabycia drugiego lokalu mieszkalnego. Wypłata ta nastąpiła w wykonaniu pierwotnych postanowień umowy kredytowej i nie wymagała zawarcia osobnego aneksu do umowy. Lokale położone są w Polsce pod adresami:

•     ul. A1

•     ul. B1.

Drugi lokal stanowi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nastąpiło w dniu (…) 2006 r., a zakup drugiego lokalu nastąpił w dniu (…) 2006 r.

Raty kredytu nie były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej przez któregokolwiek z kredytobiorców. Zawarta ugoda miała charakter pozasądowy. Strony w ugodzie dokonały modyfikacji warunków rozliczenia umowy kredytowej w związku ze sporem co do jej wykonania, przy czym okres trwania umowy ustalono zgodnie z jej pierwotnym okresem. Ugoda doprowadziła do ostatecznego rozliczenia wzajemnych roszczeń, uznania kredytu za spłacony w całości i całkowitego wygaśnięcia zobowiązania.

Rozliczenie kredytu w ramach zawartej ugody zostało dokonane w taki sposób, że kredyt od daty jego zawarcia potraktowano tak, jakby był kredytem złotowym ze stałym oprocentowaniem przez cały czas jego trwania. Wszystkie spłaty dokonywane były bezpośrednio w walucie polskiej (PLN).

W ramach ugody nie nastąpiła wypłata jakichkolwiek dodatkowych kwot ani świadczeń pieniężnych na rzecz Kredytobiorcy. W wyniku przyjętych zasad rozliczenia pozostała w systemie bankowym część zadłużenia została w całości umorzona, co doprowadziło do uznania kredytu za spłacony i całkowitego wygaśnięcia zobowiązania.

W treści ugody użyto wprost sformułowania, że Syndyk "uznaje Kredyt za spłacony i zwalnia Kredytobiorcę z długu, umarzając jednocześnie zadłużenie Kredytobiorcy w księgach z tytułu tej części Kredytu, która pozostała jeszcze do spłaty". Wyzerowanie salda oznacza zatem prawne zwolnienie z długu (umorzenie zobowiązania) wynikającego z zawartej umowy kredytowej.

Na kwotę umorzonych wierzytelności składała się ta część kredytu (kapitału oraz odsetek), która pozostała jeszcze do spłaty w księgach banku na dzień zawarcia ugody i została objęta zwolnieniem z długu na mocy postanowień ugody.

Umorzenie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkowało całkowitym wygaśnięciem zobowiązania wobec banku po stronie każdego z nich.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Pytanie nr 1:

Czy operacja wyzerowania salda księgowego kredytu w CHF przez Syndyka Masy Upadłości w wyniku zawartej ugody (zwolnienie z długu) skutkuje powstaniem po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT)?

Pytanie nr 2:

W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1 – czy w sytuacji, gdy środki z umowy kredytowej sfinansowały cele mieszkaniowe, może Pani skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w odniesieniu do przypadającej na Panią kwoty umorzenia?

Pani stanowisko w sprawie

Pani stanowisko w zakresie Pytania nr 1:

Pani zdaniem, operacja wyzerowania salda księgowego kredytu przez Syndyka Masy Upadłości w wyniku zawartej ugody nie skutkuje powstaniem po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT). Czynność ta ma charakter czysto księgowy i ewidencyjny. Nie stanowi dla Pani realnego ani definitywnego przysporzenia majątkowego, zważywszy na fakt, że suma wpłat dokonanych w wykonaniu umowy kredytu przewyższyła wartość kapitału udzielonego przez bank.

Pani stanowisko w zakresie Pytania nr 2:

W przypadku uznania przez organ, że po Pani stronie powstał przychód podlegający opodatkowaniu (odpowiedź twierdząca na pytanie nr 1), Pani zdaniem, do przypadającej na Panią kwoty umorzenia znajduje w całości zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Środki z kredytu hipotecznego zostały w całości przeznaczone na realizację celów mieszkaniowych wpisujących się w zakres przedmiotowy powołanego Rozporządzenia. Spełnia Pani warunki podmiotowe oraz przedmiotowe do zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych wyłącznie w zakresie własnej sytuacji prawnopodatkowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z ww. przepisem:

Źródłami przychodów są:

1)  stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;

2)  działalność wykonywana osobiście;

3)  pozarolnicza działalność gospodarcza;

4)  działy specjalne produkcji rolnej;

5)  (uchylony)

6)  najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;

7)  kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;

8)  odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a)  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d)  innych rzeczy,

–    jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;

8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;

8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;

9)  inne źródła.

Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym, świadczenie mające realną wartość finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia Pani przez bank w 2026 r. wierzytelności z tytułu zaciągniętego w 2006 r. kredytu hipotecznego, wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Natomiast instytucja zwolnienia z długu uregulowana została w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Istota zwolnienia z długu sprowadza się do tego, że skoro wierzytelność jest prawem wierzyciela, nie ma przeszkód, aby wierzyciel zrzekł się tego prawa, tj. by umorzył zobowiązanie bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Zwolnienie z długu należy do czynności prawnych rozporządzających, bowiem skutkuje ono wygaśnięciem zobowiązania. Samo zrzeczenie się wierzyciela aktem jednostronnym nie wystarcza do zwolnienia z długu. Dla umorzenia wierzytelności konieczna jest bowiem zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu, czy też poprzez oświadczenie, umowę). Wierzytelność będzie umorzona wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on (dłużnik) zwolnienie z długu.

Konsekwencją rozporządzeniowego charakteru umowy o zwolnienie z długu jest przysporzenie po stronie dłużnika, które następuje przez zmniejszenie pasywów jego majątku. Skoro zatem dłużnik godzi się na zwolnienie z długu to osiąga on przychód, bowiem uzyskuje on przysporzenie majątkowe.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że:

(…) gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Wobec powyższego, wartość umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kwoty kapitału i odsetek) stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672):

1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

–    położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Z opisu sprawy wynika, że kredyt zaciągnięty w 2006 r. będący przedmiotem zapytania został podzielony na II transze i przeznaczony na następujące cele:

1)  I transza:

•     pokrycie części wkładu budowlanego związanego z ustanowieniem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,

•     uiszczenie składki z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty wartości nieruchomości,

•     zapłatę prowizji od kredytu,

•     pokrycie składek ubezpieczeniowych,

•     pokrycie kosztów z tytułu ustanowienia hipoteki.

2)  II transza:

•     pokrycie części ceny nabycia nieruchomości: spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

Natomiast na podstawie zawartej w (…) 2026 roku ugody doszło do umorzenia zadłużenia i zwolnienia z długu.

Z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że jednym z warunków jego zastosowania jest to, by kredyt był zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Natomiast, przez jedno gospodarstwo domowe, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Zatem, z ww. rozporządzenia wynika wprost, że aby można było skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodu związanego z umorzeniem osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, to kredyt hipoteczny powinien zostać zaciągnięty na jedną inwestycję mieszkaniową.

Tymczasem, z przedstawionego przez Pani opisu wynika, że kredyt zaciągnięty w 2006 r. nie został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. związanej z jednym spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego, lecz dotyczył dwóch odrębnych inwestycji mieszkaniowych (dwóch spółdzielczych własnościowych praw do lokali mieszkalnych).

Powyższego nie zmienia fakt, że w jednym lokalu mieszkalnym mieszka Pani z mężem oraz córką, a w drugim lokalu mieszkalnym mieszka Pani teściowa, ponieważ przedmiotem kredytowania były dwa odrębne spółdzielcze własnościowe prawa do lokali mieszkalnych:

·      pokrycie części wkładu budowlanego związanego z ustanowieniem (…) 2006 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego,

·      zakup (…) 2006 r. drugiego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

Mając zatem na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2006 r., która została Pani umorzona przez bank w 2026 r. (kwota kapitału i odsetek), stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zatem, Pani stanowisko w odniesieniu do pytania nr 1, należało uznać za nieprawidłowe.

Skoro kredyt zaciągnięty w 2006 r. dotyczył dwóch różnych inwestycji mieszkaniowych, tj. nabycia dwóch spółdzielczych własnościowych praw do lokali mieszkalnych (pokrywał część wkładu budowlanego związanego z ustanowieniem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i finansował zakup drugiego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego), to zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych – na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe – nie znajdzie zastosowania do przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu tego kredytu.

W konsekwencji, od dochodu, który uzyskała Pani w 2026 r. w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kwoty kapitału i odsetek), jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zatem, Pani stanowisko w odniesieniu do pytania nr 2, również należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Ponadto, wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (np. pozostałych kredytobiorców).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.