0115-KDWT.4011.292.2026.1.JŁR

Interpretacja indywidualna2026-09-14Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Koszty uzyskania przychodu a zakończenie umowy ubezpieczenia na życie związanej z funduszem kapitałowym

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

8 września 2010 r. zawarł Pan za pośrednictwem A umowę ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym B oferowaną przez C Numer umowy: (...). Umowa obowiązywała od 8 września 2010 r. do 8 września 2025 r. i została zakończona. W związku z wykonywaniem umowy wpłacił Pan na rzecz zakładu ubezpieczeń: opłatę wstępną (wejściową) w wysokości 13 500 zł, składki miesięczne w wysokości 372 zł przez 180 miesięcy, co daje 66 960 zł. Łączna wartość środków wpłaconych przez Pana do zakładu ubezpieczeń wyniosła 80 460 zł. Zgodnie z warunkami umowy zakład ubezpieczeń pobierał miesięczne opłaty w wysokości 72 zł. Łączna wartość pobranych opłat wyniosła 12 960 zł. Po zakończeniu umowy otrzymał Pan wypłatę środków w wysokości 68 583,67 zł. C wystawiło informację PIT-8C, w której przyjęło jako koszt kwotę 67 500 zł. Kwota ta odpowiada wpłaconym przez Pana składkom pomniejszonym o pobrane przez zakład ubezpieczeń opłaty. W Pana ocenie na potrzeby ustalenia dochodu z tytułu umowy ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym istotne jest ustalenie, czy przez „sumę składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń” należy rozumieć pełną kwotę 80 460 zł faktycznie wpłaconą przez Pana do zakładu ubezpieczeń, czy też kwotę pomniejszoną o opłaty pobrane przez zakład ubezpieczeń. Wniosek dotyczy wyłącznie przedstawionego wyżej stanu faktycznego. Po otrzymaniu informacji PIT-8C zwrócił się Pan do C o jej skorygowanie poprzez uwzględnienie pełnej kwoty składek wpłaconych przez Pana do zakładu ubezpieczeń.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, przy ustalaniu dochodu z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, o którym mowa w art. 24 ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez „sumę składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń” należy rozumieć całość składek faktycznie wpłaconych przez Pana do zakładu ubezpieczeń w kwocie 80 460 zł, obejmującą również część składek pobraną przez zakład ubezpieczeń w formie opłat przewidzianych w umowie, czy wyłącznie część składek przeznaczoną na nabycie jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, przez „sumę składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń”, o której mowa w art. 24 ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy rozumieć całość składek faktycznie wpłaconych przez ubezpieczającego do zakładu ubezpieczeń. Przepis posługuje się pojęciem „sumy składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń”, a nie pojęciem składek zainwestowanych, zaalokowanych do funduszu lub przeznaczonych na nabycie jednostek uczestnictwa UFK. W przedstawionym stanie faktycznym wpłacił Pan do C łącznie 80 460 zł, na co składała się opłata wstępna w wysokości 13 500 zł oraz składki miesięczne w łącznej wysokości 66 960 zł. Środki te zostały wpłacone do zakładu ubezpieczeń i stanowiły Pana rzeczywisty wydatek ekonomiczny. Okoliczność, że część wpłaconych przez Pana środków została następnie pobrana przez zakład ubezpieczeń w formie opłat przewidzianych w umowie, nie zmienia faktu, że kwoty te zostały przez Pana wpłacone do zakładu ubezpieczeń. W konsekwencji powinny być uwzględnione przy ustalaniu dochodu lub straty z tytułu umowy ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. W związku z powyższym uważa Pan, że przy ustalaniu wyniku podatkowego należy przyjąć sumę składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń w wysokości 80 460 zł, a nie kwotę 67 500 zł wynikającą z informacji PIT‑8C sporządzonej przez zakład ubezpieczeń.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych ustawodawca wziął pod uwagę, że przysporzenia, które uzyskują osoby fizyczne mogą być skutkiem różnego rodzaju czynności i zdarzeń. Stworzył klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów. Źródła przychodów są określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Świadczenie wypłacane z ubezpieczenia – co do zasady – stanowi przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy:

Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c.

W myśl art. 5a pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ilekroć w ustawie jest mowa o funduszach kapitałowych - oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Stosownie do art. 24 ust. 15 ww. ustawy:

Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.

Z powyższego wynika, że w przypadku otrzymania świadczenia z umowy ubezpieczenia związanej z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym opodatkowaniu podlega dochód rozumiany – zgodnie z art. 24 ust. 15 ww. ustawy – jako różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do towarzystwa ubezpieczeniowego i przekazanych na fundusz kapitałowy.

Dodać przy tym należy, że wskazany powyżej przepis dotyczy dochodów uzyskanych w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1526).

Od 1 stycznia 2024 r. opodatkowanie dochodu uzyskanego z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych wynika z art. 30b ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy. Art. 30b ust. 2 tej ustawy określa, co jest dochodem, o którym mowa w ust. 1, natomiast art. 39 ust. 3 nakłada na wskazane podmioty obowiązek przesłania imiennej informacji o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 30b ust. 2.

W myśl art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów uzyskanych z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych – podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Jednocześnie ustawodawca wskazał, że zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 7 tej ustawy:

Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 – osiągnięta w roku podatkowym.

Przy czym, w szczególnym przypadku inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na postawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi dochodem jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy, co wynika z zacytowanego powyżej art. 24 ust. 15 powołanej ustawy.

Zgodnie z art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b.

Zatem we wskazanym powyżej terminie podatnik powinien dokonać samodzielnego rozliczenia podatku według stawki 19% – stosunku do dochodów uzyskanych z art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przy tym, zgodnie z art. 39 ust. 3 ww. ustawy, na podmiocie wypłacającym (np. instytucji finansowej, ubezpieczeniowej) ciążą obowiązki informacyjne. Podmioty te są zobowiązane przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku nierezydenta urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania, imienne informacje o wysokości dochodu ze zbycia tytułów jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych. Informację tę instytucje mają obowiązek złożyć na formularzu PIT-8C.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że zawarł Pan umowę ubezpieczenia na życie związaną z funduszem kapitałowym. 8 września 2025 r. umowa została zakończona, otrzymał Pan wypłatę środków oraz PIT-8C od towarzystwa ubezpieczeniowego. Pana wątpliwość budzi kwestia, czy do kosztów uzyskania przychodów może Pan zaliczyć całość składek zapłaconych przez Pana w trakcie trwania polisy, czy też kwotę składek pomniejszony pomniejszoną o pobrane przez pobrane przez zakład ubezpieczeń opłaty (co wynika z PIT-8C).

Ponieważ zawarł Pan umowę ubezpieczenia na życie związaną z funduszem kapitałowym, to w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 24 ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, dochodem z tego tytułu będzie różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.

Należy mieć na uwadze, że – wbrew Pana stanowisku – ustawodawca doprecyzował w art. 24 ust. 15 ustawy, że chodzi o składki „przekazane na fundusz kapitałowy”. W konsekwencji, część składki pobrana przez C w formie opłat przewidzianych w umowie nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.

Tym samym, dochód podlegający opodatkowaniu powstaje w przypadku gdy wypłacona kwota świadczenia jest większa niż suma wpłaconych składek, do których to składek nie zalicza się jednak wskazanych przez Pana opłat pobranych przez towarzystwo ubezpieczeń.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy prawidłowo postrzega Pan, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez Pana stan faktyczny. W polskim systemie prawa podatkowego obowiązuje zasada samoobliczenia podatku. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego. Stąd też nie analizowałem przedstawionych przez Pana kwot.

Jednocześnie informuję, że przy wydawaniu interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Załączone do wniosku dokumenty nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. W postępowaniu o udzielenie pisemnej interpretacji nie przeprowadzam dowodów w rozumieniu art. 180 i następnych Ordynacji podatkowej i nie oceniam ich w myśl art. 191 ustawy, gdyż nie jest to postępowanie podatkowe.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.