0115-KDWT.4011.275.2026.2.JŁR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 19 lipca 2026 r. (data wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(…) października 2002 r. A A i B A zawarli z poprzednikiem prawnym A S.A. – B S.A. umowę nr II (wcześniej I) o kredyt hipoteczny (dalej jako „umowa”). Kredyt został przeznaczony na pokrycie części kosztów budowy lokalu mieszkalnego.

Kredyt został udzielony oraz wypłacony (…) grudnia 2002 r. w sumie 142.684,48 złotych, w złotowej równowartości waluty wymienialnej w kwocie 35.800 euro. Następnie (…) maja 2003 r. Bank wypłacił 7.785,72 złotych w złotowej równowartości waluty wymienialnej w kwocie 1.800 euro. Na podstawie § 1 ust. 1 umowy Bank zobowiązał się oddać do dyspozycji Kredytobiorcy kwotę w wysokości 37.600 euro. Zgodnie z § 2 ust. 2 umowy do wyliczenia wypłacanej kwoty stosowany był średni kurs złotego do euro podany w Tabeli kursów NBP obowiązujący w dniu wypłaty. Zgodnie z § 5 ust. 2 umowy spłata kredytu będzie dokonywana w dwustu czterdziestu ratach. Raty miały być płatne w złotych polskich miesięcznie w wysokości stanowiącej równowartość 310,74 euro. Zgodnie z § 5 ust. 7 umowy rozliczenie każdej wpłaconej przez kredytobiorcę kwoty z tytułu należności wobec Banku będzie następować według średniego kursu złotego do euro podanego w Tabeli kursów NBP obowiązującego w dniu rozliczenia środków. Kredyt został przeznaczony na nabycie lokalu znajdującego się we C przy ul. D 1 m. 2.

Na podstawie Aneksów 1-3 do Umowy Strony dokonały zmian oprocentowania. Następnie Strony zawarły Aneks nr 4 do Umowy (…) lipca 2006 r., na mocy którego Strony dokonały zmiany określonego w umowie sposobu określenia sumy kredytu, w ten sposób, że od dnia wejścia w życie Aneksu wysokość kredytu będzie ustalona we CHF. Na dzień sporządzenia Aneksu stan zadłużenia Kredytobiorcy stanowił kwotę w wysokości 23.734,47 euro w tym kwota kapitału kredytu w kwocie 23.676,91 euro oraz odsetki w kwocie 57,56 euro. Kwota kapitału kredytu według stanu zadłużenia na dzień (…) lipca 2006 r. w wysokości 23.676,91 euro została przeliczona na złote polskie według średniego kursu złotego do euro podanego w Tabeli kursów NBP z poprzedniego dnia roboczego a następnie przeliczona na franki szwajcarskie według kursu kupna CHF podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży B S.A. i na dzień (…) lipca 2006 r. stanowi kwotę 38.452,66 CHF.

Zgodnie z postanowieniami § 7 ust. 1 tekstu jednolitego Umowy kredytu hipotecznego nr II do Aneksu nr 4 wypłata każdej transzy kredytu następującej po dniu wejścia w życie Aneksu nr 4 nastąpi w złotych polskich. Do wyliczenia wypłaconej kwoty stosowany będzie kurs kupna waluty Kredytu podany w Tabeli kursów kupna/sprzedaży B S.A. ogłoszony przez Bank w dniu dokonania wypłaty przez Bank.

Natomiast zgodnie z postanowieniami § 10 ust. 7 tekstu jednolitego Umowy kredytu hipotecznego nr II do Aneksu nr 4 rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez Kredytobiorcę będzie następować według kursu sprzedaży waluty kredytu podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży B S.A. ogłoszonego przez Bank w dniu wpływu środków do Banku.

Wnioskodawca w okresie od dnia zawarcia umowy do (…) lipca 2006 r. (data zawarcia Aneksu nr 4) uiścił na rzecz Banku w sumie kwotę 89.955,44 złotych, na które się składają:

a.  55.147,81 złotych tytułem rat kapitałowych,

b.  33.645,41 złotych tytułem rat odsetkowych,

c.   9,93 złotych tytułem odsetek karnych,

d.  1.152,28 złotych tytułem opłat innych.

Wnioskodawca w okresie (…) lipca 2006 r. (od dnia zawarcia Aneksu nr 4) do (…) stycznia 2018 r. (data spłaty ostatniej raty) uiścił na rzecz Banku w sumie kwotę 129.022,57 złotych, na które się składają:

a.  115.750,53 złotych tytułem rat kapitałowych,

b.  12.511,32 złotych tytułem rat odsetkowych,

c.   3,49 złotych tytułem odsetek karnych,

d.  757,24 złotych tytułem opłat innych.

Kredyt został w całości spłacony.

(…) grudnia 2025 r. Wnioskodawca i Jego żona wystąpili do Sądu Rejonowego (...) z powództwem przeciwko Bankowi A S.A. o zasądzenie od Banku łącznie kwoty 21.388,22 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od (…) grudnia 2025 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnego świadczenia powstałego z tytułu spłaty rat kredytu uiszczanych na podstawie umowy nr II (wcześniej I) o kredyt hipoteczny z (…) października 2002 r. w zawyżonej (nienależnej) wysokości oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 złotych. Należy zaznaczyć, iż Wnioskodawca był uprawniony do wystąpienia z powództwem o unieważnienie Aneksu nr 4 do umowy nr II (wcześniej I) o kredyt hipoteczny z (…) października 2002 r. oraz zasądzenie od banku na Jego rzecz kwoty 129.022,57 złotych.

W trakcie postępowania sądowego Bank zaproponował zawarcie ugody dotyczącej Umowy kredytu na następujących warunkach:

1.  Klient wyraźnie, świadomie i dobrowolnie wyrazi zgodę na związanie go postanowieniami Umowy w brzmieniu ustalonym Aneksem w ich dotychczasowym brzmieniu – w szczególności tymi, o których mowa w [§ 1 ust. 2a] powyżej, sprzeciwia się ich wyłączeniu z Umowy i przywróceniu sytuacji, w której znalazłby się, gdyby te postanowienia nie zostały zawarte w Umowie, a także przywraca im skuteczność z mocą wsteczną (tj. od daty zawarcia Umowy).

2.  Klient wyraźnie, świadomie i dobrowolnie, w pełni zrzeknie się, odstąpi od i rezygnuje z:

a.  powoływania się na niedozwolony charakter jakichkolwiek postanowień Umowy w brzmieniu ustalonym Aneksem lub ich nieważność, w tym w zakresie wynikającym z wyroku sądu I instancji wydanym w Postępowaniu z powództwa Klienta;

b.  skierowania ewentualnego wyroku wydanego w Postępowaniu z powództwa Klienta do egzekucji, w tym w szczególności w zakresie ewentualnych kwot zasądzonych przez sąd I instancji od Banku na rzecz Klienta;

c.   dochodzenia innych roszczeń pieniężnych wynikających z lub związanych z zawarciem Umowy i Aneksu oraz zakresem informacji, jakie Klient otrzymał od Banku przed zawarciem Umowy i Aneksu (w tym dotyczących ryzyka kursowego), obejmujących w szczególności roszczenia o zapłatę kwot innych niż te już zasądzone na rzecz Klienta przez sąd I instancji w Postępowaniu z powództwa Klienta (w tym roszczenia o (i) wynagrodzenie za korzystanie przez Bank ze środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta, (ii) odszkodowanie lub zadośćuczynienie za szkodę majątkową i/lub niemajątkową poniesioną przez Klienta i/lub (iii) waloryzację środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta).

3.  Ponadto, Klient zobowiąże się, w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia Ugody, złożyć pismo procesowe, w którym cofnie pozew (wraz ze zrzeczeniem się roszczeń) z uwagi na zawartą Ugodę, oraz przesłać odpis tego pisma procesowego do pełnomocnika Banku (wraz z potwierdzeniem nadania do Sądu).

4.  Z kolei Bank:

a.  zobowiąże się, w terminie 14 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego z dwóch zdarzeń: (i) dnia zawarcia ugody lub (ii) otrzymania pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu Klienta (wraz z potwierdzeniem nadania do Sądu), złożyć pismo procesowe, w którym cofnie wniosek o zasądzenie kosztów;

b.  poniesie koszty związane z Postępowaniem z powództwa Klienta, w tym koszty zastępstwa procesowego Klienta w wysokości do jednokrotności stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie lub Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych które wynoszą 3.600,00 PLN oraz opłata sądowa od pozwu w kwocie 500,00 PLN, płatne w terminie oznaczonym w §3 ust. 3, Bank wypłaci kwotę na rachunek wskazany w załączniku C. W celu uniknięcia wątpliwości, każda ze Stron zrzeka się wszelkich roszczeń, jakie może mieć względem drugiej Strony w związku z kosztami Postępowania z powództwa Klienta, w tym kosztami zastępstwa procesowego, ponad koszty uzgodnione w zdaniu pierwszym. Każda ze Stron zobowiązuje się nie dochodzić takich kosztów od drugiej Strony.

5.  Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę 142.684,48 PLN, a na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 218.977,90 PLN i 3,13 CHF, a w efekcie spłacił kredyt w całości. Klient potwierdza, że Bank wypłacił kwotę, o której mowa w zdaniu pierwszym oraz że kwoty wskazane w zdaniu drugim zostały zapłacone w wykonaniu Umowy, uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych roszczeń względem tych kwot, bez uszczerbku dla rozliczenia, o którym mowa w [§ 3 ust. 3] poniżej.

6.  Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia Ugody kredyt został spłacony w całości, a saldo zadłużenia wynosi 0 PLN.

7.  W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiąże się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 54.820,00 PLN w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego ze zdarzeń:

a.  zawarcia Ugody, lub

b.  otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (z potwierdzeniem nadania do Sądu), lub

c.   otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty. Formularz dyspozycji wypłaty stanowi Załącznik C do Ugody.

8.  Z dniem zawarcia Ugody Bank potwierdza, że nie przysługują mu wobec Klienta żadne dalej idące roszczenia wynikające z Umowy lub w związku z nią i dla uniknięcia wszelkich wątpliwości zrzeka się wszelkich takich roszczeń.

(…) czerwca 2026 r. Wnioskodawca zawarł ugodę o powyżej wskazanej treści.

Wnioskodawca wcześniej nie skorzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Uzupełnienie wniosku

1.  Kwota w wysokości 54.820 złotych nie została oparta o żadne wskaźniki lub wartości, tylko stanowi zwrot spłaconych wcześniej rat kapitałowo-odsetkowych przez Wnioskodawcę. Wysokość zwrotu została ustalona na podstawie porozumienia między Bankiem a Wnioskodawcą.

2.  Bank wypłaca Wnioskodawcy kwotę 54.820 złotych tytułem zwrotu wpłaconych uprzednio przez Wnioskodawcę rat kapitałowo-odsetkowych mieszczących się w różnicy pomiędzy kwotą spłaconych rat a kwotą wypłaconego kapitału.

Pytania

1.    Czy kwota pieniężna otrzymana od Banku w wysokości 54.820 złotych jest neutralna podatkowo na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.    Czy kwota pieniężna otrzymana od Banku tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego w wysokości 4.100 złotych (obejmująca koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 złotych i połowę opłaty od pozwu w wysokości 500 złotych) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy jest neutralna podatkowo?

Pana stanowisko w sprawie (przeformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Pana stanowisko do pytania oznaczonego we wniosku nr 1

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21,52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy – Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j- 30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega co do zasady każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są: inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty stanowiącej zwrot uiszczonych kwot na rzecz Banku w związku z zaciągniętym kredytem.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie z projektem ugody Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz kredytobiorców następujących kwot:

a.  54.820,00 złotych tytułem zwrotu wpłaconych uprzednio przez Wnioskodawcę rat kapitałowo-odsetkowych mieszczących się w różnicy pomiędzy kwotą spłaconych rat a kwotą wypłaconego kapitału,

b.  4.100,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w wysokości 3.600 złotych oraz połowy opłaty od pozwu w wysokości 500 zł.

Należy zaznaczyć, że (…) grudnia 2025 r. Wnioskodawca wystąpił do Sądu Rejonowego (...) z powództwem przeciwko Bankowi A S.A. o zasądzenie od Banku na rzecz Wnioskodawcy i B A łącznie kwoty 21.388,22 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od (…) grudnia 2025 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnego świadczenia powstałego z tytułu spłaty rat kredytu uiszczanych na podstawie umowy nr II (wcześniej I) o kredyt hipoteczny z (…) października 2002 r. w zawyżonej (nienależnej) wysokości oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 złotych.

Wskazana we wniosku kwota w wysokości 54.820,00 złotych jest to zwrot części nienależnie pobranych świadczeń. Na moment składania wniosku Wnioskodawca spłacił 218.977,96 zł i 3,13 CHF. Natomiast kwota udzielonego kredytu przez Bank wynosiła 150.470,20 złotych.

Kwota 54.820,00 złotych stanowi częściowy zwrot wpłaconych uprzednio przez Wnioskodawcę rat kapitałowo-odsetkowych mieszczących się w różnicy pomiędzy kwotą spłaconych rat a kwotą wypłaconego kapitału. Przedmiotowa kwota nie stanowi dla Wnioskodawcy przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty kredytu hipotecznego. Kwota w wysokości 54.820,00 złotych stanowi zwrot nadpłaconych przez kredytobiorców rat kapitałowo-odsetkowych, a więc stanowi zwrot wpłaconych przez kredytobiorców środków tytułem spłaty rat kredytu.

Wobec powyższego, kwota nadpłaconego kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2009 r. [winno być: 2002 r. – dopisek organu], którą zwrócił Wnioskodawcy bank w związku z zawarciem ugody, nie będzie stanowić dla Wnioskodawcy przychodu. Czynność ta nie spowoduje uzyskania przez Wnioskodawcę przysporzenia majątkowego, wzrostu majątku Wnioskodawcy. Otrzymana przez Wnioskodawcę kwota 54.820,00 złotych stanowi częściowy zwrot wpłaconych uprzednio przez Wnioskodawcę rat kapitałowo-odsetkowych mieszczących się w różnicy pomiędzy kwotą spłaconych rat a kwotą wypłaconego kapitału, czyli jest to zwrot części nienależnie pobranych świadczeń. Przedmiotowa kwota nie stanowi dla Wnioskodawcy przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty kredytu hipotecznego. Zatem kwota zwrócona Wnioskodawcy przez bank nie będzie Wnioskodawcy przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jej uzyskanie nie będzie skutkować po stronie Wnioskodawcy powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z zawartą umową Wnioskodawcy (tzn. wszyscy kredytobiorcy) odpowiadali solidarnie za spłatę kredytu.

Pana stanowisko do pytania oznaczonego we wniosku nr 2

W ramach ugody Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy również 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Świadczenie kosztów zastępstwa procesowego jest wypłacane Wnioskodawcy, gdyż toczy z Bankiem spór przed sądem powszechnym. Wysokość możliwych do wypłaty w ramach ugody kosztów zastępstwa procesowego ustalana jest zgodnie z Rozporządzeniami Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych i adwokatów i nie przekracza jednokrotności stawki minimalnej wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego przewidzianej przepisami prawa (tj. art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej: „KPC”) i Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych i adwokatów). Wysokość wypłacanych kosztów zastępstwa procesowego ustalana jest w zależności od tego na jakim etapie prowadzone jest postępowanie sądowe, tj. I czy II instancja oraz jaki jest etap postępowania sądowego. Bank zwraca koszty procesu za instancje, które zostały już zakończone lub pozostają w toku mając na względzie fakt, ze w przypadku negatywnego wyroku sądowego Bank musiałby takie koszty na rzecz Wnioskodawcy na podstawie tego wyroku uiścić.

Jak zostało to zaznaczone, wysokość zwracanych przez Bank kosztów procesu ustalana jest na podstawie przepisów prawa w danej instancji (obecnie, jako jednokrotność stawki minimalnej wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego przewidzianej przepisami prawa, przy czym sąd rozpoznający sprawę może zasądzić maksymalnie nawet sześciokrotność minimalnej stawki) i Bank nie pozyskuje od Wnioskodawcy żadnych dokumentów potwierdzających fakt poniesienia przez Wnioskodawcę tych kosztów, uznając, że jeżeli w postępowaniu sądowym Wnioskodawca reprezentowany jest przez zawodowego pełnomocnika, to jeżeli nie zostanie zawarta Ugoda, a zostanie wydany wyrok stwierdzający nieważność umowy, to jednocześnie sąd zasądzi od Banku na rzecz kredytobiorcy koszty zastępstwa procesowego, bowiem taka zasada wynika bowiem z art. 98 KPC.

Należy zaznaczyć, iż sprawa aktualnie toczy się przed Sądem Rejonowym (...) pod sygnaturą akt (…). Strony złożyły szereg pism procesowych w sprawie. W świetle powyższego 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015. 1800) oraz kwota 500 złotych tytułem zwrotu połowy opłaty od pozwu jest neutralna podatkowo.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z opisu sprawy wynika, że (…) października 2002 r. Pan i Pana żona zawarli z poprzednikiem prawnym A S.A. – B S.A. umowę nr II (wcześniej I) o kredyt hipoteczny (dalej jako „umowa”). Kredyt został przeznaczony na pokrycie części kosztów budowy lokalu mieszkalnego. (…) lipca 2006 r. Strony zawarły Aneks nr 4 do Umowy, na mocy którego dokonały zmiany określonego w umowie sposobu określenia sumy kredytu, w ten sposób, że od dnia wejścia w życie Aneksu wysokość kredytu będzie ustalona we CHF. Kredyt został w całości spłacony. (…) grudnia 2025 r. wystąpili Państwo do Sądu Rejonowego (...) z powództwem przeciwko Bankowi A S.A. o zasądzenie od banku na rzecz Pana i Pana żony łącznie kwoty 21.388,22 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od (…) grudnia 2025 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnego świadczenia powstałego z tytułu spłaty rat kredytu uiszczanych na podstawie umowy nr II (wcześniej I) o kredyt hipoteczny z (…) października 2002 r. w zawyżonej (nienależnej) wysokości oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 złotych. W trakcie postępowania sądowego Bank zaproponował zawarcie ugody dotyczącej Umowy kredytu. W ugodzie wskazano, że w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiąże się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 54.820,00 złotych. Jak wyjaśnił Pan w uzupełnieniu wniosku kwota 54.820,00 złotych stanowi zwrot spłaconych wcześniej rat kapitałowo-odsetkowych przez Pana. Bank wypłacił Panu kwotę 54.820 złotych tytułem zwrotu wpłaconych uprzednio przez Pana rat kapitałowo-odsetkowych mieszczących się w różnicy pomiędzy kwotą spłaconych rat a kwotą wypłaconego kapitału. Jak wynika z ugody Bank zwróci Panu również koszty związane z postępowaniem sądowym, w tym koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600,00 złotych oraz opłatę sądową od pozwu w kwocie 500,00 złotych. (…) czerwca 2026 r. zawarł Pan ugodę z Bankiem.

Zatem – jak wynika z powyższego – kwota 54.820 złotych wypłacona przez Bank będzie miała w istocie charakter zwrotu świadczeń pieniężnych uprzednio spełnionych przez Pana na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu (rat kapitałowo-odsetkowych).

Zwrot wpłaconych wcześniej środków pieniężnych nie zwiększa majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on zwrot własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu. Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, skoro kwota 54.820 złotych, którą otrzyma Pan od Banku w wyniku ugody, będzie stanowić w istocie zwrot wpłaconych wcześniej środków pieniężnych, jej otrzymanie nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Pana neutralna podatkowo.

Dlatego stwierdzam, że wypłacona przez Bank kwota, nie będzie stanowić dla Pana przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do opodatkowania dokonanego przez Bank zwrotu kosztów procesu należy zauważyć, że zgodnie z art. 98 § 1, § 1¹, § 1², § 2, § 3, § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 468):

§ 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

§ 1¹. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu - za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu.

§ 1². W szczególnie uzasadnionym przypadku, na wniosek strony, która w toku procesu poniosła szczególnie wysoki wydatek podlegający zwrotowi, sąd może przyznać jej odsetki przewidziane w § 1¹ od kwoty równej temu wydatkowi za czas od dnia jego poniesienia przez stronę do dnia zapłaty.

§ 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

§ 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

§ 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

Zwrócone na Pana rzecz koszty procesu nie będą stanowić przysporzenia po Pana stronie i nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ponieważ, w związku z dokonanym zwrotem, nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta będzie stanowić jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Pana wydatków – nie będzie więc przychodem.

Tym samym, nie będzie Pan miał obowiązku zapłaty podatku z tego tytułu.

Podsumowując, Pana stanowisko – zgodnie z którym wypłacone przez Bank, w związku z zawartą ugodą, kwoty 54.820 złotych oraz 4.100 złotych są neutralne podatkowo i nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych – jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wydając interpretacje indywidualną nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.

Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (Pana żony).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.