0115-KDWT.4011.256.2026.1.AK
Skutki podatkowe zwrotu części wpłaconych środków tytułem spłaty rat, kosztów procesowych i wynagrodzenia pełnomocnika w wyniku zawartej z bankiem ugody
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
15 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 12 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowana będąca stroną postępowania:
A A
(...);
2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
B A
(...).
Opis zdarzenia przyszłego
13 października 2005 roku zawarli Państwo z Bankiem X S A. ul. (...) (działającym wówczas pod firmą Y S.A. (...)), umowę kredytu hipotecznego dla osób fizycznych nr (...), udzielony w złotych polskich, waloryzowany kursem CHF. Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 umowy pozwany udzielił powodom kredytu w wysokości 92 863, 69 zł, indeksowanego kursem CHF.
25 września 2006 roku strona powodowa zawarta ze stroną pozwaną aneks do umowy, na podstawie którego strony zwiększyły wysokość kredytu do kwoty 106 013,69 S zł. Płacili Państwo raty kredytu w złotych polskich przez cały okres kredytowania. Nigdy nie otrzymali Państwo od Banku CHF, cała kwota udzielonego kredytu wypłacona została w walucie PLN.
Cel umowy - zgodnie z § 1 ust. 2 umowy: „kredyt przeznaczony jest na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej (...)”.
Spłacili Państwo kredyt w całości w dniu 20.03.2020 r. tj. kwotę 213.996,24 zł.
Po konsultacji umowy z pełnomocnikiem z uwagi na fakt, iż umowa zawierała klauzule niedozwolone i była typową umową tzw. kredytu frankowego, 16 marca 2023 roku wnieśli Państwo pozew do Sądu Okręgowego (...) o zwrot wszystkich wpłaconych przez Państwo na rzecz Banku środków (wartość przedmiotu sporu to kwota 214 623 zł), w związku z nieważnością umowy (ze względu na zawarcie w jej treści klauzul abuzywnych w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c ). Sprawa toczy się przed ww. Sądem pod sygnaturą akt: (...).
Bank wystąpił do Państwa z propozycją ugody, na mocy której strony stwierdzają: „W wykonaniu Umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę 102.999,99 zł. Na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 213.996,24 zł, a w efekcie spłacił kredyt w całości.
Klient potwierdza, że Bank wypłacił kwotę, o której mowa w zdaniu pierwszym oraz, że kwoty wskazane w zdaniu drugim zostały zapłacone w wykonaniu Umowy, uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych, roszczeń względem tych kwot, bez uszczerbku dla rozliczenia, o którym mowa w § 3 ust. 3 poniżej.
Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia Ugody kredyt został spłacony w całości, a saldo zadłużenia wynosi 0 PLN.
W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 90.000,00 zł w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia Ugody.
Kwota 90.000,00 zł stanowi różnicę pomiędzy kwotą dochodzoną pozwem 214 623 zł, a wysokością wypłaconego przez Bank kapitału kredytu. Oprócz kwoty 90.000,00 zł Bank zwróciłby część uiszczonej przez Państwa kwoty tj. 500 zł 1.000 zł tytułem zwrotu uiszczonej przez Państwa opłaty sądowej i kwotę 10.800 zł (tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego).
W związku z zawarciem ugody, strony postępowania tj. Państwo oraz Bank wniosą o umorzenie Postępowania z Państwa powództwa, toczącego się przed Sądem Okręgowym (...), a wzajemne roszczenia stron wygasną.
Na podstawie zawartej Ugody otrzymują Państwo w ramach zwrotu część środków pieniężnych, które wcześniej na mocy Umowy kredytowej przekazali na rzecz Banku, w szczególności w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego kredytu.
Wskazują Państwo, że:
1) kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;
2) byli Państwo jedynymi kredytobiorcami zaciągającymi kredyt, o którym mowa we wniosku, między Państwem istnieje wspólność majątkowa małżeńska;
3) kredyt hipoteczny, o którym mowa we wniosku jest to kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.);
4) całość środków uzyskanych z kredytu została zaciągnięta na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.);
5) dokładna data nabycia - 19.10.2005 roku nr aktu rep. (...) - własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego (...) znajdującego się w budynku, (...);
6) kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości, (...), Lokal nabyty w dniu 19 października 2005 roku;
7) celem, na który został zaciągnięty kredyt, było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego;
8) ugoda z bankiem nie została jeszcze podpisana i jeśli zostanie podpisana to dopiero po otrzymaniu Indywidualnej Interpretacji Podatkowej;
9) w ramach ugody z bankiem nie nastąpi przewalutowanie kredytu;
10) kredyt został już w całości spłacony, sprawa tocząca się w Sądzie Okręgowym(...) dotyczy zapłaty - nie będzie występowało umorzenie zobowiązania;
11) kwotę zwrotu w wysokości 90.000,00 zł stanowią środki, które Państwo wpłacili do Banku. W ramach realizacji umowy kredytu otrzymali od banku 102.999,99 zł, a zapłacili łącznie 213.996,24 zł. Zwrot 90.000,00 zł stanowi zwrot tego co zapłacili Państwo do Banku;
12) zwrot środków ze strony Banku stanowi pozasądową metodę rozwiązaniu Sporu;
13) nie otrzymali Państwo od Banku żadnych środków, o których mowa we wniosku;
14) wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego;
15) nie korzystali Państwo z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej,
16) zwrot kosztów wynagrodzenia pełnomocnika będzie stanowił zwrot faktycznie poniesionych wydatków.
Pytanie
Czy zawarcie ugody z bankiem w opisanym stanie faktycznym, na podstawie której to ugody, jako byli kredytobiorcy, otrzymają Państwo od Banku zwrot (do majątku wspólnego) części uiszczonych przez Państwa świadczeń (różnicę pomiędzy całkowitą kwotą dokonanej przez Państwa spłaty a kapitałem kredytu) oraz zwrot kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika będzie skutkowało powstaniem po Państwa stronie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem, przez ugodę zgodnie z art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, dalej: „Kodeks cywilny”) strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Ugodę zalicza się do kategorii umów ustalających i następczych, tj. mających na celu nadanie już istniejącemu stosunkowi prawnemu cechy pewności i bezsporności. Ugoda może zmierzać do potwierdzenia treści już istniejącego stosunku prawnego, jak i zmieniać bądź rozwiązywać ten stosunek. Natomiast nie może ona kreować nowego stosunku prawnego (K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 30, Warszawa 2022).
Państwa zdaniem, ze względu na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. 2025.1672 t.j.) oraz brak powstania przychodu, nie powstanie po Państwa stronie zobowiązanie podatkowe. Bowiem samodzielną przesłanką braku powstania zobowiązania podatkowego po Państwie stronie jest okoliczność, iż proponowany przez Bank zwrot części środków, które uprzednio uiścili Państwo Bankowi, nie spowoduje powstania przychodu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2025.163 t.j., dalej: ustawa o PIT).
Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych od podatku oraz objętych zaniechaniem poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o PIT, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Katalog źródeł przychodów, których osiągnięcie powoduje powstanie obowiązku podatkowego w PIT, został zawarty w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem: „źródłami przychodów są:
1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2) działalność wykonywana osobiście;
3) pozarolnicza działalność gospodarcza;
4) działy specjalne produkcji rolnej;
5) (uchylony);
6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8) odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
¾ jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;
8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;
8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;
9) inne źródła.”
Stosownie bowiem do art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się „w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.”
Mając na uwadze powyższe, należy zbadać, czy w związku z dokonaniem zwrotu, po stronie Kredytobiorcy powstaje przychód z innych źródeł w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, "z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9,10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń."
Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie wskazuje się, że elementem istotnym dla uznania danego świadczenia za przychód podatkowy jest uzyskanie przez podatnika realnego przysporzenia majątkowego.
O uzyskaniu przychodu można mówić zatem jedynie w sytuacji, gdy podatnik uzyskuje rzeczywistą korzyść majątkową - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych zwiększających jego aktywa (pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań.
Oznacza to, że nie każda otrzymana przez podatnika kwota generuje powstanie po jego stronie przychodu podatkowego dla celów PIT. Nie wystarczy bowiem zidentyfikowanie strumienia pieniądza, który płynie w kierunku podatnika. Konieczne jest ustalenie, że mamy do czynienia ze świadczeniem, które powoduje rzeczywiste wzbogacenie się podatnika (przyrost w jego majątku).
Dokonanie zwrotu przez Bank jest zatem konsekwencją zgodnego uznania przez Bank i Kredytobiorcę, że część postanowień umownych w ramach łączącej strony Umowy są przedmiotem sporu, a w konsekwencji zawarcie Ugody jest zasadne, natomiast Kredytobiorcy należy się zwrot określonej kwoty (Zwrot).
W świetle powyższego, mając na uwadze elementy konstrukcyjne instytucji ugody, tj. w szczególności fakt, że ugoda nie kreuje nowego stosunku prawnego i jest zawierana niejako "na tle" pierwotnego stosunku prawnego, w Państwa ocenie rozliczenie z tytułu Ugody dla celów PIT oraz podatku dochodowego nie powinno być rozpatrywane w oderwaniu od rozliczeń dokonywanych pomiędzy Bankiem a Kredytobiorcą na podstawie Umowy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Brzmienie tego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:
1) pieniądze i wartości pieniężne, które:
· zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
· zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:
· świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);
· nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Z uwagi na wyróżnienie przez ustawodawcę przychodów o charakterze niepieniężnym, uznaje się, że przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy jest nie tylko uzyskanie przez podatnika nowych aktywów, ale także zmniejszenie jego pasywów.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednym z nich są „inne źródła”, czyli źródła inne niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy).
Przy czym, zgodnie z art. 20 ust. 1 komentowanej ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
Z opisu sprawy wynika, że bank wystąpił do Państwa z propozycją ugody, zgodnie z którą zobowiązuje się do zapłaty na Państwa rzecz kwoty 90.000,00 zł w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia ugody. Kwota 90.000,00 zł stanowi różnicę pomiędzy kwotą dochodzoną pozwem 214.623,00 zł, a wysokością wypłaconego przez bank kapitału kredytu. W ramach realizacji umowy kredytu od banku otrzymali Państwo 102.999,99 zł, a zapłacili łącznie 213.996,24 zł. Jak Państwo wskazali, zwrot 90.000,00 zł stanowi zwrot tego co zapłacili Państwo do Banku.
Oprócz kwoty 90.000,00 zł bank zwrócić ma również część uiszczonej przez Państwa kwoty opłaty sądowej i koszty wynagrodzenia pełnomocnika procesowego. W związku z zawarciem ugody, strony postępowania wniosą o umorzenie postępowania z Państwa powództwa, toczącego się przed Sądem Okręgowym (...), a wzajemne roszczenia stron wygasną.
Na podstawie zawartej Ugody otrzymują Państwo w ramach zwrotu część środków pieniężnych, które wcześniej na mocy Umowy kredytowej przekazali na rzecz Banku, w szczególności w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego kredytu.
Powzięli Państwo wątpliwość, czy zawarcie ugody z bankiem, na podstawie której otrzymają Państwo:
1) zwrot do majątku wspólnego części uiszczonych przez Państwa świadczeń (różnicę pomiędzy całkowitą kwotą dokonanej przez Państwa spłaty a kapitałem kredytu) oraz
2) zwrot kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika
- będzie skutkowało powstaniem po Państwa stronie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skutki podatkowe wypłaty przez Bank kwoty stanowiącej zwrot środków pieniężnych wpłaconych przez Państwa do Banku
Przystępując do oceny Państwa sytuacji wyjaśniam, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
Wobec powyższego wypłata przez Bank na Państwa rzecz kwoty będącej zwrotem uiszczonych przez Państwa jako Kredytobiorców części wpłat, do której Bank zobowiązał się w zaproponowanej ugodzie, będzie dla Państwa neutralna podatkowo i nie będzie powodować po Państwa stronie powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie osiągną Państwo konkretnego przysporzenia majątkowego, a w związku z tym nie będzie ciążył na Państwu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Wobec braku przychodu do opodatkowania, nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconej kwoty ani do wykazania ww. kwot w zeznaniu rocznym.
Zwrot kosztów procesu
Stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego:
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Skoro, jak Państwo wskazali, bank na mocy ugody zobowiązuje się do zwrotu uiszczonej przez Państwa części opłaty sądowej oraz faktycznie poniesionych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego, to stwierdzić należy, że ich otrzymanie nie spowoduje po Państwa stronie realnego przysporzenia majątkowego.
Koszty te bowiem w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z Państwa własnych środków, a następnie na podstawie ugody będą Państwu zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie będzie więc przychodem podlegającym opodatkowaniu.
W konsekwencji, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, wypłata z tytułu planowanej ugody z bankiem kwot tytułem:
· zwrotu części środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy kredytowej przekazali Państwo na rzecz banku, oraz
· zwrotu części opłaty sądowej i poniesionych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego
- nie spowoduje po Państwa stronie obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Tym samym Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Zainteresowana będąca stroną postępowania – (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów