0115-KDWT.4011.225.2026.2.AK
Możliwość rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci w sytuacji sprawowania opieki naprzemiennej, gdy świadczenie pobierane jest przez drugiego rodzica.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
1 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwania – pismem z 25 czerwca 2026 r. (data wpływu). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani osobą rozwiedzioną. Rozwód został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu w 2021 roku. Od momentu rozwodu nie zawarła Pani ponownie związku małżeńskiego. Posiada Pani dwoje dzieci: syna urodzonego w 23 stycznia 2005 r. oraz syna urodzonego w 7 lutego 2008 r. Dzieci uczą się, nie osiągają dochodów powodujących utratę prawa do preferencyjnego opodatkowania oraz nie prowadzą odrębnego gospodarstwa domowego.
Zgodnie z treścią wyroku rozwodowego obojgu rodzicom pozostawiono pełnię władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, ustalając miejsce zamieszkania dzieci przy ojcu. Jednocześnie sposób wykonywania pieczy nad dziećmi po rozwodzie ukształtował się w praktyce w taki sposób, że dzieci przebywają zarówno u ojca, jak i u matki, a każde z rodziców samodzielnie wykonuje wobec dzieci obowiązki rodzicielskie w czasie sprawowania bieżącej opieki.
Model sprawowania pieczy nad dziećmi ma charakter zbliżony do opieki naprzemiennej, przy czym wyrok rozwodowy nie zawiera literalnego określenia „opieka naprzemienna” ani szczegółowego harmonogramu pobytu dzieci u każdego z rodziców.
W okresach, w których dzieci przebywają pod Pani opieką, samodzielnie wykonuje Pani wobec nich obowiązki rodzicielskie oraz wychowawcze. Zapewnia Pani dzieciom miejsce zamieszkania, wyżywienie, warunki do nauki, opiekę, wsparcie emocjonalne oraz uczestniczy Pani w ich codziennym życiu, rozwoju szkolnym, społecznym i emocjonalnym.
Dzieci posiadają w Pani miejscu zamieszkania zapewnione stałe warunki bytowe, miejsce do spania oraz przestrzeń do nauki i wypoczynku. Podczas sprawowania opieki ponosi bieżące koszty utrzymania dzieci, w szczególności koszty wyżywienia, ubrań, bieżących potrzeb, wypoczynku oraz rozwoju fizycznego i emocjonalnego dzieci. Finansuje Pani również zajęcia dodatkowe oraz aktywności sportowe dzieci, a także sfinansowała Pani kursy prawa jazdy dla obu synów.
Relacja pomiędzy Panią a dziećmi ma charakter stały, ugruntowany i oparty na trwałej więzi emocjonalnej. Synowie utrzymują również stały kontakt z Pani najbliższą rodziną oraz uczestniczą wraz z Panią w uroczystościach rodzinnych i świątecznych.
Każde z rodziców prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i samodzielnie ponosi koszty utrzymania dzieci w czasie sprawowania nad nimi bieżącej pieczy. Zgodnie z treścią wyroku rozwodowego koszty utrzymania dzieci miały obciążać rodziców w częściach równych. W praktyce każde z rodziców samodzielnie ponosi bieżące koszty utrzymania dzieci w czasie sprawowania nad nimi pieczy. W latach objętych wnioskiem świadczenie wychowawcze było lub będzie pobierane wyłącznie przez ojca dzieci, tj.:
· w 2022 r. – świadczenie 500+ na obu synów,
· w 2023 r. – świadczenie 500+ na jednego syna przez cały rok, a na drugiego syna do momentu ukończenia przez niego 18 roku życia,
· w 2024 r. – świadczenie 800+ wyłącznie na jednego syna, ponieważ drugi syn był już pełnoletni,
· w 2025 r. – świadczenie 800+ wyłącznie na jednego syna,
· w 2026 r. – świadczenie 800+ wyłącznie na jednego syna do momentu ukończenia przez niego 18 roku życia.
Świadczenie wychowawcze nie było i nie będzie dzielone pomiędzy rodziców, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Nie pobierała Pani i nie pobiera świadczenia wychowawczego w żadnej części. Stan faktyczny dotyczący sposobu sprawowania opieki i wychowywania dzieci pozostaje niezmienny w całym okresie objętym wnioskiem. W latach objętych wnioskiem podlegała Pani i będzie podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz osiągała Pani lub będzie osiągać dochody opodatkowane według skali podatkowej.
W stosunku do Pani ani dzieci nie miały i nie będą miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o PIT, przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem art. 6 ust. 1a), ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pani, że:
1. W okresach, w których dzieci przebywają u ojca, ojciec wykonuje wobec nich bieżące obowiązki rodzicielskie i wychowawcze oraz zaspokaja ich codzienne potrzeby związane z wyżywieniem, mieszkaniem, nauką i bieżącą opieką. Jednocześnie także w tych okresach utrzymuje Pani z dziećmi stały kontakt osobisty i telefoniczny, uczestniczy Pani w ich życiu, wspiera je emocjonalnie, interesuje się ich sprawami szkolnymi oraz podejmuje działania związane z ich wychowaniem i rozwojem.
2. Nie istnieje formalnie ustalony harmonogram pobytu dzieci u każdego z rodziców. Dzieci przebywały i przebywają zarówno u ojca, jak i u matki. Nie jest prowadzona ewidencja czasu pobytu dzieci u każdego z rodziców. W praktyce okresy pobytu dzieci u każdego z rodziców są porównywalne i zbliżone do siebie, jednak nie są ustalane ani rozliczane co do konkretnej liczby dni.
3. W wyroku rozwodowym z dnia 16 grudnia 2021 r. Sąd orzekł, że: „Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron powierza obojgu rodzicom z ustaleniem miejsca zamieszkania dzieci przy ojcu. Nie orzeka o kontaktach. Kosztami utrzymania i wychowania dzieci obciąża oboje rodziców w częściach równych”.
4. Sąd nie zasądził alimentów od żadnego z rodziców na rzecz dzieci.
5. Od momentu uzyskania przez dzieci pełnoletności obowiązek alimentacyjny realizowany jest przez obojga rodziców poprzez ponoszenie kosztów ich utrzymania, wyżywienia, edukacji oraz innych bieżących potrzeb. Każdy z rodziców ponosi koszty utrzymania dzieci w okresie, w którym dzieci pozostają pod jego bieżącą opieką. Nie prowadzą Państwo szczegółowych rozliczeń wzajemnych dotyczących wydatków ponoszonych na dzieci.
6. Starszy syn, (...), po ukończeniu szkoły podstawowej rozpoczął w 2020 r. naukę w pięcioletnim technikum. Naukę kontynuował nieprzerwanie do 2025 r., kiedy ukończył technikum. W 2025 r., bezpośrednio po ukończeniu technikum, rozpoczął studia wyższe, które kontynuuje do chwili obecnej.
Młodszy syn, (...), po ukończeniu szkoły podstawowej rozpoczął w 2022 r. naukę w pięcioletnim technikum. Naukę kontynuuje nieprzerwanie do chwili obecnej.
7. Nauka obu synów odbywała się i odbywa w szkołach oraz uczelni działających zgodnie z przepisami regulującymi system oświaty i szkolnictwo wyższe obowiązującymi w Rzeczypospolitej Polskiej.
8. W roku 2022 synowie nie uzyskali dochodów ani przychodów powodujących utratę prawa do preferencyjnego opodatkowania przez osobę samotnie wychowującą dziecko.
W roku 2023 synowie nie uzyskali dochodów ani przychodów powodujących utratę prawa do preferencyjnego opodatkowania przez osobę samotnie wychowującą dziecko.
W roku 2024 synowie nie uzyskali dochodów ani przychodów powodujących utratę prawa do preferencyjnego opodatkowania przez osobę samotnie wychowującą dziecko.
W roku 2025 synowie nie uzyskali dochodów ani przychodów powodujących utratę prawa do preferencyjnego opodatkowania przez osobę samotnie wychowującą dziecko.
W roku 2026 synowie nie uzyskali dochodów ani przychodów powodujących utratę prawa do preferencyjnego opodatkowania przez osobę samotnie wychowującą dziecko.
9. Żaden z Pani synów nie został umieszczony na podstawie orzeczenia sądu w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
10. Żaden z Pani synów nie zawarł związku małżeńskiego.
11. Żaden z Pani synów nie otrzymywał zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.
12. W okresie objętym wnioskiem nie była Pani matką ani opiekunem prawnym innego dziecka wychowywanego wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym.
Pytanie
1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów za rok podatkowy 2022 jako osobie samotnie wychowującej dzieci na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów za rok podatkowy 2023 jako osobie samotnie wychowującej dzieci na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3. Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów za rok podatkowy 2024 jako osobie samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
4. Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów za rok podatkowy 2025 jako osobie samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
5. Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów za rok podatkowy 2026 jako osobie samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osobie samotnie wychowującej dzieci za lata 2022–2026.
Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 30 marca 2026 r., znak 0114-KDIP3-2.4011.159.2026.2.MT, do zastosowania negatywnej przesłanki określonej w art. 6 ust. 4f ustawy o PIT konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków:
· wychowywanie dziecka w systemie opieki naprzemiennej,
· oraz ustalenie świadczenia wychowawczego obojgu rodzicom zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W przedstawionym stanie faktycznym świadczenie wychowawcze w latach objętych wnioskiem było lub będzie pobierane wyłącznie przez ojca dzieci. Świadczenie to nie było i nie będzie dzielone pomiędzy rodziców. Tym samym nie została spełniona przesłanka negatywna określona w art. 6 ust. 4f ustawy o PIT. Jednocześnie, mimo że oboje rodzice uczestniczą w wychowaniu dzieci, w okresach sprawowania przez Panią pieczy, samodzielnie wykonuje Pani wobec dzieci obowiązki wychowawcze, zapewnia im Pani bieżące utrzymanie, wsparcie emocjonalne, warunki do nauki oraz uczestniczy Pani w ich codziennym życiu i rozwoju.
W Pani ocenie spełnia Pani zatem przesłanki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT i przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osobie samotnie wychowującej dzieci. Stan faktyczny przedstawiony w niniejszym wniosku pozostaje tożsamy ze stanem faktycznym będącym przedmiotem interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 marca 2026 r., znak 0114- KDIP3-2.4011.159.2026.2.MT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Na podstawie art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Art. 6 ust. 4e omawianej ustawy, stanowi, że:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
W świetle art. 6 ust. 8 ww. ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Uwzględniając cytowane uregulowania prawne wskazać należy, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się do posiadania określonego stanu cywilnego (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie.
Przy czym ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania pojęcia „samotnego wychowywania”, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».
Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 217/24 wskazuje się, że wykładnia literalna art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowuje dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł tego wprost w tym przepisie, wskazując tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”.
Z wydanych w zakresie tego zagadnienia wyroków, np. z wyroku Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt I SA/Go 246/23 wynika również, że samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która w oznaczonym czasie sama zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców, niezależnie od tego, że w pewnych okolicznościach dzieckiem tym może opiekować się również drugi z rodziców, którego opieka nie została ograniczona. Istotne jest jednak to, kto sprawuje faktyczną pieczę nad dzieckiem. Jeżeli zatem rozwiedziony rodzic nie wykonuje, w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych nad dzieckiem, to nieuzasadnione jest twierdzenie, że dany rodzic czyni to wspólnie z drugim rodzicem i tym samym nie może korzystać z przedmiotowej preferencji rozliczenia dochodów na gruncie regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem sądów wykładnię literalną art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wspiera wykładnia celowościowa i systemowa. W ich ocenie należy mieć na uwadze, że celem wprowadzenia tej ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci.
Przepisy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Jednocześnie podkreślić należy, że od 1 stycznia 2022 r. na szczególne uwzględnienie zasługuje zmiana normatywna wynikająca z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na mocy tego przepisu nie przyznaje się preferencji osobie, która wychowuje dziecko z drugim rodzicem w systemie opieki naprzemiennej, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej przez rozwiedzionych rodziców nie stanowi jednak samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowujących dzieci, gdyż do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ww. ustawy konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek (tj. zarówno wychowywania dziecka w systemie opieki naprzemiennej, jak i ustalenie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci).
Jedynie w sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprost stanowi, że żaden z rodziców nie może zastosować tej preferencji. W praktyce chodzi o rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, którzy zgodnie z orzeczeniem sądu sprawują opiekę nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach, oraz każdy z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze w wysokości połowy kwoty tego świadczenia, które przysługuje za dany miesiąc.
W pozostałych przypadkach rodzice (opiekunowie prawni), którzy dzielą się opieką nad dzieckiem z drugim rodzicem (opiekunem prawnym), mogą opodatkować swoje dochody na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci na takich samych zasadach, jak pozostali podatnicy, pamiętając jednocześnie, że z preferencji tej może skorzystać tylko jeden rodzic (opiekun prawny). Wynika to wprost z przepisów ustawy, która w sposób jednoznaczny i czytelny określa warunki stosowania tej preferencji.
Wykładnia art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zaprezentowana przez organ znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 570/2023 wskazał, że:
Zgodnie z art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. preferencyjne opodatkowanie nie przysługuje samotnym rodzicom, którzy wychowują co najmniej jedno dziecko wspólnie, rozumiane także jako „naprzemienne” wykonywanie opieki nad dzieckiem w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze. Należy zauważyć, że taka redakcja przepisu nie modyfikuje rozumienia pojęcia „samotnego wychowywania dzieci”, lecz wyklucza jedynie wspólne opodatkowanie w określonym ustawą przypadku. Regulacja ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że Skarżący nie pobiera żadnego świadczenia wychowawczego.
Podobne stanowisko zajęte zostało w wyrokach WSA: z 6 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wr 696/24, z 5 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 961/24, z 28 listopada 2024 r. sygn. akt SA/Po 509/24.
Odnosząc powyższe do przedstawionego przez Panią stanu faktycznego, skoro:
· jest Pani osobą rozwiedzioną, rozwód został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu w 2021 r. i od tego momentu nie zawarła Pani ponownie związku małżeńskiego;
· ma Pani dwoje dzieci: syna urodzonego 23 stycznia 2023 r. oraz syna urodzonego 7 lutego 2008 r. i w okresie objętym wnioskiem nie była Pani matką ani opiekunem prawnym innego dziecka wychowywanego wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym;
· zgodnie z treścią wyroku rozwodowego obojgu rodzicom pozostawiono pełnię władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, ustalając miejsce zamieszkania dzieci przy ojcu;
· sposób wykonywania pieczy nad dziećmi po rozwodzie ukształtował się w praktyce w taki sposób, że dzieci przebywają zarówno u ojca, jak i u matki, a każde z rodziców samodzielnie wykonuje wobec dzieci obowiązki rodzicielskie w czasie sprawowania bieżącej opieki. Model sprawowania pieczy nad dziećmi ma charakter zbliżony do opieki naprzemiennej;
· w okresach, w których dzieci przebywają pod Pani opieką, samodzielnie wykonuję wobec nich obowiązki rodzicielskie oraz wychowawcze. Zapewnia Pani dzieciom miejsce zamieszkania, wyżywienie, warunki do nauki, opiekę, wsparcie emocjonalne oraz uczestniczę w ich codziennym życiu, rozwoju szkolnym, społecznym i emocjonalnym;
· zgodnie z treścią wyroku rozwodowego, koszty utrzymania dzieci miały obciążać rodziców w częściach równych. W praktyce każde z rodziców samodzielnie ponosi bieżące koszty utrzymania dzieci w czasie sprawowania nad nimi pieczy. Sąd nie zasądził alimentów od żadnego z rodziców na rzecz dzieci;
· od momentu uzyskania przez dzieci pełnoletności obowiązek alimentacyjny realizowany jest przez oboje rodziców poprzez ponoszenie kosztów ich utrzymania, wyżywienia, edukacji oraz innych bieżących potrzeb;
· nauka obu synów odbywała się i odbywa w szkołach oraz uczelni działających zgodnie z przepisami regulującymi system oświaty i szkolnictwo wyższe obowiązującymi w Rzeczypospolitej Polskiej;
· w latach 2022-2026 synowie nie uzyskali dochodów ani przychodów powodujących utratę prawa do preferencyjnego opodatkowania przez osobę samotnie wychowującą dziecko;
· w stosunku do Pani ani do Pani dzieci nie miały i nie będą miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o PIT, przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym ( z wyjątkiem art. 6 ust. 1a), ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywacji przemysłu okrętowego;
· w latach objętych wnioskiem świadczenie wychowawcze było lub będzie pobierane wyłącznie przez ojca dzieci;
· w latach objętych wnioskiem podlegała Pani i będzie podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz osiąga Pani lub będzie osiągać dochody opodatkowane według skali podatkowej
to przysługuje Pani preferencyjne rozliczenie za lata 2022-2026 przewidziane dla osób samotnie wychowujących dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przedstawionych okolicznościach sprawy nie występuje bowiem przesłanka określona w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uniemożliwiająca skorzystanie z ww. preferencji, ponieważ na Pani rzecz nie zostało ustalone świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy z o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Natomiast wychowywanie dziecka w systemie opieki naprzemiennej samo w sobie nie pozbawia prawa do rozliczenia podatku w sposób przewidziany dla samotnych rodziców.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Dodać należy, że organ interpretacyjny nie ma uprawnień do przeprowadzania postępowania dowodowego, a informacje niezbędne do wydania interpretacji może przyjmować wyłącznie z przedstawionego przez Panią opisu zdarzenia. Jeżeli przedstawiony we wniosku opis zdarzenia będzie się różnił od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego zdarzenia. Należy też zauważyć, że na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia w toku ewentualnego postępowania kontrolnego czy podatkowego okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów