0115-KDWT.4011.180.2026.4.JŁ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·      nieprawidłowe – w zakresie obowiązków wystawienia przez Bank informacji PIT-11 w związku z wypłatą na podstawie ugody kwoty tytułem „zwrot odsetek ustawowych za opóźnienie, które są przez klienta dochodzone pozwem albo zostały zasądzone wyrokiem sądu I Instancji”,

·      prawidłowe - w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismami z 9 czerwca 2026 r. (data wpływu 12 czerwca 2026 r.) oraz z 27 lipca 2026 r. (data wpływu 30 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Definicje użyte w opisie stanu faktycznego:

·      Ugody (propozycja ugody) - umowne rozwiązanie konfliktu stron, w którym strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać, na które to rozwiązanie decyduje się Bank, żeby zakończyć w sposób konsensualny i sprawny istniejący spór sądowy pomiędzy stronami tj. w sposób inny niż sądowe rozstrzygnięcie, na które to rozstrzygnięcie strony czekają latami.

·      warunki ugody - zaproponowane postanowienia przez Bank określające kwoty, które bank zamierza wypłacić klientowi lub umorzyć, będące przedmiotem niniejszej interpretacji tj.:

1)  kwota zapłaconych rat kapitałowo - odsetkowych uiszczonych ponad wypłacony kapitał,

2)  kwota odsetek od nadpłaty tj. kwoty zapłaconej powyżej kapitału od dnia doręczenia pozwu bankowi do dnia rozliczenia umowy - zawarcia ugody,

3)  kwota odsetek ustawowych za opóźnienie, które są przez klienta dochodzone pozwem albo zostały zasądzone wyrokiem sądu I Instancji (kwota wynikająca z pozwu, której kredytobiorca domaga się w procesie sądowym tytułem zwrotu całości albo części uiszczonych niesłusznie rat kapitałowo odsetkowych) od dnia doręczenia pozwu bankowi do dnia rozliczenia umowy - zawarcia ugody,

4)  umorzenie aktualnego salda kredytu oraz

5)  kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego tj. zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz innych opłat takich jak opłata sądowa, opłata skarbowa od pełnomocnictwa, jakie Kredytobiorca poniósł w związku z prowadzonym postępowaniem

·      niedozwolone postanowienia umowne - postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione z nim indywidualnie, które nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

·      grupa klientów Banku- osoby posiadające kredyt walutowy (np. CHF, EUR) w Banku występującym o indywidualną interpretację, która wystąpiła z roszczeniem o ustalenie nieważności istniejącej umowy oraz/lub o zwrot niesłusznie pobranych kwot tytułem rat kapitałowo odsetkowych lub osoby posiadające kredyt walutowy (np. CHF, EUR) w Banku występującym o indywidualną interpretację i nie złożyły jeszcze do Sądu pozwu, ale mogą w przyszłości wystąpić z takim roszczeniem wystąpić.

·      opisany przez Bank przykład -zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy opis mogącego zaistnieć zdarzenia, będącego przedmiotem interpretacji (mogącej zaistnieć propozycji ugodowej) służący do wyjaśnienia organowi jakie kwoty i z jakiego tytułu zostaną klientowi zwrócone i umorzone.

Opis zdarzenia przyszłego:

Bank zamierzać wystosować propozycję ugodową, które będzie skierowana do grupy klientów, którzy pozwali bank i domagają się stwierdzenia nieważności umowy. W ocenie Kredytobiorców Bank umieścił w umowach kredytowych niedozwolone postanowienia umowne, w szczególności dotyczące sposobu przeliczania złotych na franki szwajcarskie.

Propozycja ugodowa zostanie skierowana do grupy klientów, którzy zaciągnęli kredyt, którego zadłużenie wyrażone jest we frankach szwajcarskich (CHF).

Propozycja będzie mogła zostać skierowana do Kredytobiorców na każdym etapie postępowania sądowego tzn. zarówno do Kredytobiorców, którzy uzyskali korzystny wyrok Sądu I Instancji i oczekują na zakończenie postępowania przed Sądem II instancji jak i do Kredytobiorców, którzy dopiero złożyli pozew i nie uzyskali rozstrzygnięcia sądowego.

Kredytobiorca spełnia warunki z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe i Kredytobiorca złożył oświadczenie, że spełnia warunki z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe tj.:

1)  kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej i przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w całości;

2)  nie korzystał z zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego lub pożyczki zaciągniętych na realizację innej niż ww. inwestycji mieszkaniowej.

Odsetki wypłacone kredytobiorcy spełniają równocześnie dwa warunki - są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Kredytobiorcy zostaną przedstawione następujące warunki:

1.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem nadpłaty kredytu tj. środków, które wcześniej Kredytobiorca przekazał do Banku celem spłaty zadłużenia,

2.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem zwrot odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty nadpłaty od dnia doręczenia pozwu bankowi do dnia rozliczenia umowy,

3.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem zwrot odsetek ustawowych za opóźnienie, które są przez klienta dochodzone pozwem albo zostały zasądzone wyrokiem sądu I Instancji,

4.  Bank zobowiązuje się umorzyć aktualne saldo zadłużenia (zwolnienie z długu) - zgodnie z art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. 1964 Nr 16 poz. 93),

5.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego tj. zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz innych opłat takich jak opłata sądowa, opłata skarbowa od pełnomocnictwa, jakie Kredytobiorca poniósł w związku z prowadzonym postępowaniem.

Celem lepszego zrozumienia propozycji, Bank pragnie przedstawić propozycję na poniższym przykładzie, jednocześnie wskazując, że kwoty zwracane w ramach ugody, będą ustalane indywidualnie dla każdej ugody.

Przykład:

1.  Bank zawarł dnia 30 maja 2008 r. umowę kredytową wyrażoną w CHF;

2.  Zgodnie z umową kredytu kredytobiorcy został udzielony kredyt w wysokości 295.000,00 PLN;

3.  Kwota uruchomionego kredytu wyniosła. 144.176,73 CHF;

4.  W niniejszej sprawie zapadł wyrok Sądu I instancji zgodnie z którym Sąd:

·      ustalił, że zawarta między stronami umowa kredytu na cele mieszkaniowe jest nieważna;

·      zasądził od Banku (wnioskodawcy) kwotę 300 605,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 czerwca 2024 r. (dzień wniesienie pozwu) do dnia zapłaty;

·      zasądził od Banku (wnioskodawcy) łącznie na rzecz Kredytobiorcy kwotę 11 834 zł, tytułem zwrotu koszów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty;

5.  Postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone, ponieważ Bank złożył apelację od wyroku;

6.  Propozycja ugodowa została przygotowana na dzień 20 marca 2026 r;

7.  Kredytobiorca zapłacił Bankowi tytułem spłaty wierzytelności wynikających z Umowy kwotę 396 431,87 PLN, przy czym na potrzeby tego wyliczenia kwoty spłacone w CHF zostały przeliczone przez Bank na PLN według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego obowiązującego.

Bank zamierza zaproponować następujące warunki ugodowe:

1.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy kwotę 101.431.87 PLN (słownie: sto jeden tysięcy czterysta trzydzieści jeden złotych 87/100) Wypłacona kwota stanowi nadpłatę kredytu, która została przez kredytobiorcę wpłacona na spłatę zadłużenia z tytułu umowy.

2.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy kwotę 23 990,03 PLN (słownie: dwadzieścia trzy tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt złotych 03/100) Wypłacona kwota stanowi kwotę odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych od ww. nadpłaty kredytu naliczonych od dnia 9 stycznia 2024 r. (dzień doręczenia pozwu) do dnia rozliczenia umowy (tj. 20 marca 2026 r.)

3.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy 55 531,81 PLN (słownie: pięćdziesiąt pięć tysięcy pięćset trzydzieści jeden złotych 81/100). Wypłacona kwota stanowi całość dochodzonych przez Kredytobiorcę odsetek ustawowych za opóźnienie w postępowaniu sądowym, zgodnie z wyrokiem Sądu I Instancji, od dnia 25 czerwca 2024 r. do dnia rozliczenia umowy (tj. 20 marca 2026 r.) - odsetki są naliczane od kwot niesłusznie wpłaconych przez Kredytobiorcę na poczet spłaty kredytu dochodzonych pozwem.

4.  Bank zwalnia kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) wynikającego z umowy tj. w zakresie kwoty kapitału pozostającego do spłaty oraz odsetek, wynoszących łącznie 67 826,82 CHF, która to kwota wynosi 318 575,79 PLN (słownie: trzysta osiemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt pięć złotych 79/100) według kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień 20 marca 2026 r. wynoszącego 1 CHF = 4,6969 PLN, a Kredytobiorca to zwolnienie z długu przyjmuje.

5.  Bank dokona zwrotu kosztów postępowania tj. kwoty 11 834 zł, tytułem zwrotu koszów procesu, obejmującej koszty zastępstwa procesowego a także zwrot opłat sądowej oraz opłaty skarbowej.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że kredyty hipoteczne, które na mocy ugody mają podlegać umorzeniu spełniają warunki wskazane w § 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe tj.:

a)  zostały udzielone przed dniem 15 stycznia 2015 r;

b)  zostały udzielone przez X. (wcześniej (...) które to podmioty były podmiotami, których działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielenia kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów);

c)  zostały zabezpieczone w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie;

d)  umorzenia dotyczą tylko kwoty kapitału i odsetek;

e)  umorzenie będzie dotyczyło jedynie kredytów mieszkaniowych zaciągniętych na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1.

Odnośnie do kredytów refinansowych wskazanych w § 1 ust. 4 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wskazali Państwo, że Bank dokonuje indywidualnej oceny każdej umowy i w przypadku kredytów refinansowych opisanych powyżej Bank postępuje zgodnie z normą prawną wskazaną w § 1 ust. 4 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów).

Wyjaśnili Państwo, że w związku z zawartymi ugodami zakończą się postępowania sądowe wytoczone przez kredytobiorców. Postępowania te zostaną zakończone prawomocnymi postanowieniami o umorzeniu postępowania w związku z zawartą ugodą, które definitywnie zakończą toczący się pomiędzy Bankiem a kredytobiorcami spór.

Takie postanowienia są wydawane przez Sądy I Instancji. Przed Sądem II Instancji, jeżeli postępowanie kończy się zawarciem ugody to Sąd uchyla wyrok I Instancji i umarza postępowanie w sprawie. Podkreślają Państwo, że ugoda sądowa jest czynnością procesową stron lub uczestników postępowania podjętą w celu osiągnięcia skutków materialnoprawnych przewidzianych w art. 917 k.c. (w szczególności dla uchylenia sporu między stronami i w drodze wzajemnego porozumienia się, poczynienia sobie wzajemnych ustępstw) oraz w celu osiągnięcia skutku procesowego w postaci umorzenia postępowania sądowego lub wyłączenia tego sporu spod rozstrzygnięcia sądu. Zawarcie ugody zatem sprawia, że wydanie wyroku staje się zbędne, co daje podstawę do umorzenia postępowania (art. 355 § 1) (vide: T. Ereciński [w:] P. Grzegorczyk i in., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. V, Warszawa 2016, art. 10.).

Bank zawiera ugody sądowe oraz ugody pozasądowe.

Bank zamierza wypłacać:

1.  odsetki od nadpłaty, czyli odsetki od kwot zapłaconych przez kredytobiorców rat kapitałowo-odsetkowych ponad wpłacony kapitał oraz

2.  odsetki ustawowe za opóźnienie, które są przez kredytobiorcę dochodzone pozwem lub zasądzone wyrokiem I instancji.

Podstawa naliczania jednych i drugich odsetek jest taka sama tj. art. 481 § 1 i § 2 Ustawy Kodeks cywilny, wskazując jednocześnie, że okres, za który będą one naliczane może się częściowo pokrywać w niektórych przypadkach.

W związku z naliczaniem odsetek od tych samych kwot (bądź częściowo pokrywających się) za pokrywające się bądź częściowo pokrywające się okresy wskazali Państwo, że będzie to wypłata ustawowych odsetek za opóźnienie. W przypadku, w którym nie zapadł wyrok I Instancji, będzie to kwota której wartość odpowiada odsetkom, jakie byłyby należne Klientowi od kwoty dochodzonych roszczeń, gdyby doszło do stwierdzenia nieważności umowy kredytu na drodze sądowej.

W odpowiedzi na drugie wezwanie wyjaśnili Państwo, że Ugoda może zostać zawarta:

a)  jeszcze przed wydaniem wyroku przez Sąd I Instancji- w takim wypadku Sąd umarza toczące się postępowanie sądowe i nie wydaje wyroku. Sąd jest zobowiązany do takiej czynności, gdyż w związku z zawarciem przez Strony ugody, stanowiącej zgodne rozstrzygnięcie zawisłego sporu, to dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe,

b)  już po wydaniu przez Sąd wyroku I Instancji, ale jeszcze przed wydaniem wyroku przez Sąd II Instancji, w takim wypadku strony przedstawiają zawartą ugodę sądowi drugiej Instancji, co prowadzi do uchylenia nieprawomocnego wyroku Sądu I Instancji i umorzenia postępowania- Sąd jest zobowiązany do uchylenia wyroku, ponieważ brak dokonania takiej czynności spowodowałby istnienie dwóch różnych tytułów wykonawczych w obrocie i Kredytobiorca mógłby domagać się zapłaty nie tylko na podstawie ugody, ale również i wyroku. Uchylenie wyroku I Instancji jest czynnością konieczną i będącą konsekwencją zawarcia Ugody pomiędzy stronami.

Bank będzie wypłacał wyłącznie kwoty, które stanowią zwrot nadpłaty (tj. kwotę spłaconych rat pomniejszoną o udostępniony kapitał) oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty dochodzonej przez Kredytobiorcę w toku procesu w pozwie (tj. odsetki należne Kredytobiorcy, które mogłyby zostać zasądzone w przypadku uwzględnienia powództwa i stwierdzenia nieważności umowy przez Sąd) oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty, która będzie stanowić nadpłatę, którą bank wypłaci w ugodzie Kredytobiorcy.

Dodatkowo wyjaśnili Państwo, że sformułowanie: „będzie to kwota, której wartość odpowiada odsetkom” należy rozumieć, że będą to odsetki ustawowe za opóźnienie, tj. odsetki należne Kredytobiorcy, które mogłyby zostać zasądzone w przypadku uwzględnienia powództwa i stwierdzenia nieważności umowy przez sąd. Wypłacona kwota nie stanowi żadnego ekwiwalentu. Wypłacona kwota nie będzie stanowiła odszkodowania ani rekompensaty.

W odniesieniu do odsetek, które są przez kredytobiorcę dochodzone pozwem albo zasądzone wyrokiem sądu I Instancji wyjaśnili Państwo, że podstawą wypłaty należności są postanowienia zawarte w ugodzie. Bank zawiera ugody w postępowaniach sądowych, gdzie klienci pozywają Bank. W przypadku zawarcia ugody postępowanie sądowe zostaje umorzone w związku z tym, że strony doszły porozumienia i nie ma podstaw do dalszego prowadzenia postępowania. W ugodzie strony określają wzajemne obowiązki, jakie zobowiązują się wykonać np. Bank zgadza się na wypłatę części dochodzonych przez Kredytobiorcę kwot w zamian Kredytobiorca cofa pozew i zrzeka się roszczenia.

Aktualnie Bank zawiera ugody, w których dokonuje zwrotu nadpłaty kredytu oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty dochodzonej przez Kredytobiorcę w toku procesu w pozwie oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty, która będzie stanowić nadpłatę, którą Bank wypłaci w ugodzie Kredytobiorcy oraz kosztów, jakie Kredytobiorca poniósł w związku ze sprawą sądową.

Mogą zdarzyć się sytuacje, że Bank może wypłacić świadczenie będące podstawą naliczania odsetek, jednakże zależy to od stanu faktycznego w danej sprawie.

Przedstawili Państwo dodatkowo następujące przykładowe wyliczenie:

Przykład 1:

Kredyt udzielony w kwocie: 300.000,00 złotych

Kredytobiorca domaga się w pozwie kwoty: 320.000 złotych

Spłata Kredytobiorcy kwota: 350.000 złotych

Kwota, która zostanie wypłacona Kredytobiorcy w związku z roszczeniem dochodzonym pozwem to kwota 20.000,00 PLN z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od całości dochodzonego świadczenia tj. od kwoty 320.000 złotych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (sprawy w I Instancji przed wydaniem wyroku) lub od daty wskazanej w Wyroku Sądu I Instancji w przypadku spraw toczących się przed Sądem II Instancji oraz kwotę 30.000,00 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu (kwota ta nie jest dochodzona pozwem, ale jest to kwota nadpłacona przez Kredytobiorcę ponad kapitał).

Wskazali Państwo, że kluczowe jest, że w ugodzie powyższe zostanie opisane w ten sposób, że:

·      w jednym z punktów Bank zobowiąże się do zapłaty łącznej kwoty tj. 50.000,00 złotych,

·      w kolejnym punkcie Bank wyliczy odsetki ustawowe za opóźnienie od całości kwoty nadpłaty (wskazanej w punkcie 1 tj. 50.000,00 złotych) od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty

·      w kolejnym Bank wyliczy odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty dochodzonej w pozwie (320.000,00 złotych) od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i wskaże kwotę tych odsetek- w przypadku, gdy mamy do czynienia ze sprawą w I Instancji

lub

w kolejnym Bank wyliczy odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty dochodzonej pozwem od daty wskazanej w Wyroku Sądu I Instancji w przypadku spraw toczących się przed Sądem II Instancji i wskaże kwotę tych odsetek – w przypadku, gdy mamy do czynienia ze sprawą w II Instancji – czyli po wydaniu wyroku przez Sąd I Instancji

Przykład 2:

Kredyt udzielony w kwocie: 300.000,00 złotych

Kredytobiorca domaga się w pozwie kwoty: 290.000 złotych

Spłata Kredytobiorcy kwota: 350.000 złotych

Kredytobiorca w pozwie domagał się mniejszej kwoty, niż faktycznie spłacił i jest mniejsza niż wypłacony kapitał w związku z tym kwota roszczenia z pozwu nie będzie wypłacona, ale w związku z faktem, że kwota 290.000,00 złotych była dochodzona w pozwie to Bank na mocy ugody zapłaci odsetki ustawowe za opóźnienie od tej kwoty od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (sprawy w I Instancji przed wydaniem wyroku) lub od daty wskazanej w Wyroku Sądu I Instancji w przypadku spraw toczących się przed Sądem II Instancji oraz zapłaci kwotę 50.000,00 złotych tytułem nadpłaty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

W ugodzie powyższe zostanie opisane w ten sposób, że:

·      w jednym z punktów Bank zobowiąże się do zapłaty kwoty 50.000,00 złotych,

·      w kolejnym punkcie Bank wyliczy odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty nadpłaty (wskazanej w punkcie 1 tj. 50.000,00 złotych) od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty

·      w kolejnym Bank wyliczy odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty dochodzonej w pozwie tj. 290.000,00 złotych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i wskaże kwotę tych odsetek – w przypadku, gdy mamy do czynienia ze sprawą w I Instancji

lub

w kolejnym Bank wyliczy odsetki ustawowe za od kwoty dochodzonej pozwem tj. 290.000,00 złotych od daty wskazanej w Wyroku Sądu I Instancji w przypadku spraw toczących się przed Sądem II Instancji i wskaże kwotę tych odsetek – w przypadku, gdy mamy do czynienia ze sprawą w II Instancji – czyli po wydaniu wyroku przez Sąd I Instancji.

Każdorazowo termin na dokonanie płatności podlega indywidualnym uzgodnieniom i jest on wskazany w ugodzie zawartej z Kredytobiorcą - co do zasady Bank przyjmuje, że termin na dokonanie wszystkich płatności nie może być dłuższy niż 14 dni od dnia zawarcia ugody.

Obowiązek wypłaty kwot określa ugoda, która również określa terminy, w jakich Bank dokonuje płatności.

Każdorazowo termin na dokonanie płatności podlega indywidualnym uzgodnieniom i jest on wskazany w ugodzie z zawartej z Kredytobiorcą - co do zasady Bank przyjmuje, że termin na dokonanie wszystkich płatności nie może być dłuższy niż 14 dni od dnia zawarcia ugody.

Wyjaśnili Państwo, że Bank nalicza odsetki od dnia doręczenia pozwu. Doręczenie odpisu pozwu traktowane jest jako wezwanie do zapłaty, a zatem od dnia następnego po jego doręczeniu Kredytobiorca może dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie.

W przypadku stwierdzenia przez sąd nieważności umowy kredytowej wymagalne stają się roszczenia obu stron związane z rozliczeniem nieważnej umowy. Zawarcie ugody odzwierciedla zgodną wolę stron co do sposobu rozliczenia tych roszczeń i przyjęcia ich wymagalności, co prowadzi do ostatecznego zakończenia sporu.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

1.  Czy w związku z wypłatą środków pieniężnych tytułem nadpłaty kredytu powstaje po stronie Kredytobiorcy przychód zobowiązujący Bank do wystawienia temu kredytobiorcy formularza PIT - 11?

2.  Czy w związku z wypłatą środków pieniężnych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od nadpłaty od dnia otrzymania przez Bank pozwu do dnia przedstawienia Kredytobiorcy rozliczenia umowy (tj. 20 marca 2026 r.) powstaje po stronie Kredytobiorcy przychód zobowiązujący Bank do wystawienia temu Kredytobiorcy formularza PIT - 11 w stosunku co do całości kwoty odsetek wypłaconych z tytułu wystąpienia tego zdarzenia?

3.  Czy wypłata całości dochodzonych przez Kredytobiorcę odsetek ustawowych za opóźnienie w postępowaniu sądowym zgodnie z wyrokiem sądu I instancji tj. od dnia 25 czerwca 2024 r. dnia przedstawienia Kredytobiorcy rozliczenia umowy (tj. 20 marca 2026 r.) - odsetki są naliczane od kwot niesłusznie wpłaconych przez Kredytobiorcę na poczet spłaty kredytu dochodzonych pozwem (albo zasądzonych wyrokiem I Instancji) powoduje powstanie przychodu po stronie Kredytobiorcy zobowiązującego Bank do wystawienia temu Kredytobiorcy formularza PIT - 11 w stosunku co do całości kwoty odsetek wypłaconych z tytułu wystąpienia tego zdarzenia?

4.  Czy w przypadku spełnienia warunków z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym Kredytobiorcy na cele mieszkaniowe Bank będzie zobowiązany do wystawienia temu Kredytobiorcy formularza PIT- 11?

5.  Czy kwota wypłacona tytułem zwrotu kosztów postępowania, które Kredytobiorca otrzyma na podstawie Ugody, będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym Bank będzie zobowiązany do wystawienia temu Kredytobiorcy formularza PIT -11?

Państwa stanowisko w sprawie

Pytanie 1 Skutki podatkowe zwrotu przez Bank kwoty nadpłaty.

Wypłacona kwota będzie zwrotem środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorcę do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo- odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie zostaną uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi. Ww. kwota będzie mieściła się w kwocie wpłacanej do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz Banku.

W przypadku zwrotu wcześniej wpłacanych środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata powinna być więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo - po jego stronie nie powinien powstać przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym i zobowiązujący Bank do wystawienia PIT-11.

Skoro w wyniku wzajemnych rozliczeń Kredytobiorca otrzyma od Banku zwrot środków stanowiących nadpłatę kredytu nienależną Bankowi, to otrzymany przez Kredytobiorcę zwrot nie powinien stanowić dla niego przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dlatego też, w ocenie Wnioskodawcy Bank nie będzie zobowiązany do wystawienia Kredytobiorcy PIT-11 z tego tytułu.

Pytanie 2 - Skutki podatkowe zwrotu ustawowych odsetek za opóźnienie od nadpłaty kredytu

Wskazują Państwo, że różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania, zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią - co do zasady - przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Wyjaśnić zatem należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy -Kodeks cywilny:

§ 1 Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2 Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże, gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie. Bank wskazuje, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

W ocenie Banku, wypłacone Kredytobiorcy, odsetki ustawowe za opóźnienie, będą stanowiły dla kredytobiorcy przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże w związku z tym, że jak wskazano ww. kwota (nadpłata), którą Bank wypłaci Kredytobiorcy nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone Kredytobiorcy odsetki będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy i Bank nie będzie zobowiązany do wystawienia Kredytobiorcy PIT-11 w stosunku do całości kwoty wypłaconych odsetek.

Pytanie 3 - Wypłata odsetek ustawowych dochodzonych pozwem albo zasądzonych wyrokiem sądu I instancji.

W ocenie Banku art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znajdzie również zastosowanie do wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie dochodzonych pozwem (albo zasądzonych wyrokiem przez Sąd I instancji). Należy zwrócić uwagę ze odsetki dochodzone pozwem są wyliczone od kwoty niesłusznie pobranych przez klienta kwot wpłaconych do Banku tytułem niesłusznie pobranych rat kapitałowo-odsetkowych. Bank w ramach ugody zamierza dokonać zwrotu także odsetek dochodzonych pozwem (albo zasądzonych wyrokiem I instancji). Bank dokona zwrotu nadpłaty kapitału oraz odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych o tej nadpłaty. W ramach dodatkowego zwrotu Bank zamierza zwrócić odsetki ustawowe dochodzone pozwem albo zasądzone wyrokiem Sądu I instancji. Wypłata dodatkowej kwoty może budzić wątpliwości czy wypłacona kwota stanowi przychód i czy na Banku w związku z tym spoczywa obowiązek sporządzenia PIT 11.

W ocenie Banku wypłacona kwota nie powinna zostać uznana za przychód i Bank nie powinien wystawiać PIT-u 11, ponieważ ww. kwota odsetek jest naliczana od kwot dochodzonych przez Kredytobiorcę jako niesłusznie przekazanych na rzecz banku. Mając na uwadze powyższe okoliczności wypłacone Kredytobiorcy odsetki będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy i Bank nie będzie zobowiązany do wystawienia Kredytobiorcy PIT-11 w stosunku do całości kwoty wypłaconych odsetek.

Pytanie 4 W przypadku spełnienia warunków z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe Kredytobiorcy, Bank nie będzie zobowiązany do wystawienia temu Kredytobiorcy formularza PIT - 11.

Zawierając ugodę Kredytobiorca potwierdza, że przyjmuje do wiadomości, że w wyniku zwolnienia z części długu (umorzenia), Bank będzie co do zasady zobowiązany do wypełniania ciążących na nim obowiązków informacyjnych (tj. sporządzenia informacji PIT-11 z informacją o kwocie przychodu Kredytobiorcy wynikającej z umorzenia).

Jednakże wraz z ugodą Kredytobiorca składa oświadczenie stanowiące załącznik do Ugody w którym potwierdza, że przyjmuje do wiadomości, że w celu zastosowania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z dnia 26 stycznia 2024 r., poz. 102, zm. Dz. U. z dnia 23 grudnia 2024 r., poz. 1912), niezbędne jest spełnienie przez Kredytobiorcę warunków w nim wskazanych. Dlatego w sytuacji, w której kredytobiorca składa podpisane oświadczenie stanowiące załącznik do Ugody, że:

·      kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej i przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w całości.

·      nie korzystał z zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego lub pożyczki zaciągniętych na realizację innej niż ww. inwestycji mieszkaniowej

- to w konsekwencji, dla części kredytu spełniającej ww. kryteria obowiązek informacyjny Banku nie wystąpi (Bank nie wystawi ww. informacji PIT-11), gdyż w związku z powyższym oświadczeniem, które złoży kredytobiorca, przychód z tytułu umorzenia ww. kredytu, korzysta z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z dnia 26 stycznia 2024 r., poz. 102 zmieniony Dz. U. z dnia 23 grudnia 2024 r., poz. 1912).

W ocenie Wnioskodawcy po złożeniu ww. oświadczenia, w którym Kredytobiorca potwierdzi spełnienie warunków do zwolnienia z podatku dochodowego, Bank nie będzie zobowiązany do wystawienia Kredytobiorcy PIT-11 z tego tytułu.

Pytanie 5 Zwrot kosztów postępowania

Zwrot na rzecz Kredytobiorcy kosztów zastępstwa procesowego następuje stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.):

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy. Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Zwrot przez Bank na rzecz kredytobiorcy kosztów zastępstwa procesowego, w ramach zawartej Ugody nie spowoduje powstania po stronie Kredytobiorcy przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie Banku ww. koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowiły dla Kredytobiorcy przysporzenia i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów postępowania sądowego nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwoty te będą stanowiły jedynie zwrot części poniesionych wcześniej przez Kredytobiorcy wydatków - nie będą więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymane kwoty tytułem kosztów zastępstwa procesowego będą obojętne podatkowo.

W ocenie Wnioskodawcy Bank nie będzie zobowiązany do wystawienia Kredytobiorcy PIT-11 z tego tytułu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei zdefiniowany jest w art. 11 ust. 1 ww. ustawy jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Zasadą jest, że obowiązek prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania, obliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ciąży na podatnikach. Niemniej jednak, w odniesieniu do licznych sytuacji ustawa nakłada obowiązki płatnika na podmioty wypłacające podatnikowi (stawiające do dyspozycji podatnika) należności stanowiące jego dochody (przychody).

Zgodnie z art. 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Ustawa o podatku dochodowym nie nakłada jedna obowiązku pobrania zaliczki na podatek dochodowy od wypłacanych należności zaliczanych do przychodów z innych źródeł zdefiniowanych w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na podmiotach dokonujących świadczeń z innych źródeł ciążą natomiast obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Mając na względzie dyspozycję powyższego artykułu należy zatem przyjąć, że osoba prawna jest zobowiązana do sporządzenia oraz przesłania podatnikowi i urzędowi skarbowemu informacji PIT-11 przy założeniu, że zostaną łącznie spełnione następujące warunki:

·      płatnik dokonuje wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

·      dokonywana wypłata należności lub świadczenie nie stanowi dochodu (przychodu) wymienionego w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c ustawy o PIT lub dochód, od którego, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Wskazali Państwo, że zamierzają Państwo (Bank) wystosować propozycje ugodowe, które będą skierowane do grupy klientów, którzy pozwali Bank i domagają się stwierdzenia nieważności umowy. Propozycja ugodowa zostanie skierowana do grupy klientów, którzy zaciągnęli kredyt, którego zadłużenie wyrażone jest frankach szwajcarskich (CHF). Wskazali Państwo we wniosku, że zamierzają przedstawić Kredytobiorcom następujące warunki ugód:

1.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem nadpłaty kredytu tj. środków, które wcześniej Kredytobiorca przekazał do Banku celem spłaty zadłużenia,

2.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem „zwrot odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty nadpłaty od dnia doręczenia pozwu bankowi do dnia rozliczenia umowy”,

3.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem „zwrot odsetek ustawowych za opóźnienie, które są przez klienta dochodzone pozwem albo zostały zasądzone wyrokiem sądu I Instancji”,

4.  Bank zobowiązuje się umorzyć aktualne saldo zadłużenia (zwolnienie z długu) - zgodnie z art. 508 ustawy Kodeks Cywilny,

5.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem „zwrot kosztów postępowania sądowego” tj. zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz innych opłat takich jak opłata sądowa, opłata skarbowa od pełnomocnictwa, jakie Kredytobiorca poniósł w związku z prowadzonym postępowaniem.

Przystępując do oceny skutków podatkowych Ugód, które zamierzają Państwo (Bank) zawierać z Kredytobiorcami wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Natomiast ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego:

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Odnosząc się zatem do skutków podatkowych wypłaty przez Państwa (Bank) kwot określanych jako „nadpłaty kredytu” tj. środków, które wcześniej Kredytobiorca przekazał do Banku celem spłaty zadłużenia uiszczonych ponad wypłacony przez Państwa (Bank) kapitał, wskazuję, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem, definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

W opisie sprawy podkreślili Państwo, że na podstawie Ugód Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem nadpłaty kredytu tj. środków, które wcześniej Kredytobiorca przekazał do Banku celem spłaty zadłużenia. Zgodnie z warunkami ugody „nadpłata kredytu” to kwota zapłaconych rat kapitałowo - odsetkowych uiszczonych ponad wypłacony kapitał, co dodatkowo potwierdza przedstawiony we wniosku przykład.

Wobec powyższego, skoro „nadpłata kredytu” wypłacana przez Państwa (Bank) w wyniku zawarcia ugody, mieścić się będzie w kwocie wpłacanej przez drugą stronę ugody (Kredytobiorcę) podczas spłaty kredytu, to zwrócona Kredytobiorcy nadwyżka wpłaconych środków ponad wypłacony przez Bank kapitał, nie spowoduje po stronie danego Kredytobiorcy (podatnika) dodatkowego przysporzenia majątkowego. Tym samym, wypłata ta będzie dla Kredytobiorców podatkowo neutralna – a w konsekwencji również nie powoduje dla Państwa – obowiązku wykazania kwot zwrotu w Informacji PIT-11.

Podsumowując: stwierdzam, że opisana we wniosku wypłata przez Państwa (Bank) „nadpłaty kredytu” nie spowoduje po stronie Klientów powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, na gruncie opisanego zdarzenia, w związku z wypłatą Kredytobiorcy środków pieniężnych tytułu „nadpłaty kredytu”, po stronie Klienta nie powstaje przychód, a tym samym nie są Państwo (Bank) zobowiązani do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłania jej Klientowi jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, zgodnie z art. 42a ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Państwa wątpliwości budzi również kwestia skutków podatkowych wypłaty na podstawie ugody na rzecz kredytobiorców określonych w ugodzie kwot:

·      tytułem zwrotu odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty nadpłaty od dnia doręczenia pozwu bankowi do dnia rozliczenia umowy oraz

·      tytułem zwrotu odsetek ustawowych za opóźnienie, które są przez klienta dochodzone pozwem albo zostały zasądzone wyrokiem sądu I Instancji.

Zgodnie z art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego:

Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Natomiast art. 405 ww. ustawy wskazuje, że:

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

Do świadczeń nienależnych stosuje się powyższe przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Przepisy te stanowią w szczególności o obowiązku nienależnie uzyskanego świadczenia jako bezpodstawnej korzyści majątkowej.

W wyroku z 7 grudnia 2023 r. (sygn. C-140/22) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy sądy muszą wyłączyć stosowanie nieuczciwych warunków umownych, aby nie miały one wiążącego wpływu na konsumenta, jeśli ten nie wyrazi na nie zgody (tak jak wcześniej stwierdzono w wyroku z 26 marca 2019 r., Abanca Corporación Bancaria i Bankia, C-70/17 i C-179/17).

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przepisy dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że:

Stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależnione od złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on, po pierwsze, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego warunku, po drugie, że jest świadomy z jednej strony faktu, że nieważność wspomnianego warunku pociąga za sobą nieważność wspomnianej umowy, a z drugiej – konsekwencji tego uznania nieważności, i po trzecie, że wyraża zgodę na uznanie tej umowy za nieważną.

Podobnie, w wyroku Sądu Najwyższego z 21 marca 2024 r. (sygnatura akt: II CSKP 181/23) jednoznacznie wskazano, że:

Niedozwolone postanowienie umowne nie wiąże konsumenta ex lege i ex tunc (art. 385¹ § 1 k.c.). Konsument może udzielić następczej i świadomej zgody na to postanowienie, a więc mocą swojego oświadczenia sprawić, że oświadczenie to będzie wywoływało skutki. Zatem działanie konsumenta jest konieczne dla utrzymania w mocy abuzywnego postanowienia, a nie dla pozbawienia go skuteczności.

Upraszczając stanowisko wyrażone w powyższych orzeczeniach: uznanie umowy kredytowej za nieważną nie wymaga składania przez konsumenta dodatkowych oświadczeń w ramach postępowania sądowego.

Skoro zatem dla stwierdzenia nieważności umowy kredytowej nie jest wymagane składanie dodatkowych, formalnych oświadczeń, to brak jest podstaw do wywodzenia, aby takie dodatkowe oświadczenia mogły wywierać wpływ na ustalenie daty, od której konsumentowi należne są odsetki.

Należy jednak podkreślić, że czym innym jest stwierdzenie nieważności umowy kredytu, a czym innym zawarcie ugody powodującej zmianę kształtu stosunku cywilnoprawnego łączącego strony umowy kredytowej.

Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca winien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca winien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

Podkreślić również należy, że na tle tzw. spraw frankowych, w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przepisy Kodeksu Cywilnego nie wykluczają zawarcia przez przedsiębiorcę i konsumenta ugody w celu uchylenia niepewności co do skutków abuzywności niektórych postanowień umowy lub uchylającej istniejący lub mogący powstać spór o abuzywność tych postanowień. Taka ugoda może potwierdzać abuzywne postanowienie, co jest dopuszczalne w świetle art. 385¹ § 1 Kodeks Cywilny. Sformułowanie „nie wiążą go” – dotyczące tylko konsumenta – oznacza bowiem, że nie wolno stwierdzić braku mocy wiążącej wbrew konsumentowi, jeżeli ten wyraża w pełni świadomą i wolną zgodę na postanowienia abuzywne. Ugoda może też eliminować to postanowienie przy jednoczesnym sanowaniu dotychczasowego sposobu wykonywania umowy. Ponadto, potwierdzenie ugodą abuzywnych postanowień sprawia, że stają się one postanowieniami uzgodnionymi indywidulanie, a tym samym w ogóle wyłączonymi z zakresu art. 385¹ § 1 Kodeks Cywilny. Zob. m.in. post. SN z 23.7.2025 r., I CSK 4097/23; post. SN z 23.10.2024 r., I CSK 2443/23; wyr. SA w Białymstoku z 27.1.2022 r., I ACa 256/21. (por. R. Morek [w:] W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 35, 2026, art. 917.)

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże, gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Stosownie zaś do art. 455 tego Kodeksu:

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Z opisu sprawy wynika, że w postępowaniu sądowym kredytobiorcy dochodzą wobec Państwa zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty stanowiącej przedmiot sporu sądowego. Na podstawie ugody mają zostać wypłacone kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie (zwrocie) całej kwoty, jakiej Klient domaga się od Państwa w ramach toczącego się postępowania sądowego. Co więcej w treści wniosku wskazali Państwo, że w związku z zwartymi ugodami zakończą się postępowania sądowe wytoczone przez kredytobiorców. Postępowania te zostaną zakończone prawomocnymi postanowieniami o umorzeniu postępowania w związku z zawartą ugodą, które definitywnie zakończą toczący się pomiędzy Bankiem a kredytobiorcami spór.

Oznacza to, że wypłacane przez Państwa kwoty nie będą odsetkami z tytułu nieterminowej wypłaty należności. Co więcej w treści uzupełnienia wskazali Państwo, że w odniesieniu do odsetek, które są przez kredytobiorcę dochodzone pozwem albo zasądzone wyrokiem sądu I Instancji wyjaśnili Państwo, że podstawą wypłaty należności są postanowienia zawarte w ugodzie. Wskazali Państwo, że ugodzie strony określają wzajemne obowiązki, jakie zobowiązują się wykonać np. Bank zgadza się na wypłatę części dochodzonych przez Kredytobiorcę kwot w zamian Kredytobiorca cofa pozew i zrzeka się roszczenia.

Zatem wbrew Państwa twierdzeniom opisana we wniosku kwota, określona we wniosku jako „odsetki ustawowe za opóźnienie” będzie kwotą odpowiadającą odsetkom należnym Kredytobiorcy, które mogłyby zostać zasądzone w przypadku uwzględnienia powództwa i stwierdzenia nieważności umowy przez sąd. Jak wynika bowiem z wniosku, na mocy ugody dojdzie do cofnięcia powództwa i umorzenia postępowania a zatem kwoty, które są przez kredytobiorców dochodzone pozwem lub zasądzone nieprawomocnym wyrokiem I instancji, czyli będące podstawą wypłaty wskazanych przez Państwa odsetek nie staną się wymagalne. Zatem wskazane we wniosku „odsetki ustawowe za opóźnienie, które są przez kredytobiorcę dochodzone pozwem lub zasądzone wyrokiem I instancji” są przychodem z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, wypłacając na podstawie opisanej we wniosku ugody środki pieniężne tytułem „odsetek od kwot dochodzonych pozwem przez kredytobiorców”, które stanowią dla kredytobiorcy przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu, są Państwo zobowiązani do sporządzenia informacji PIT-11 o wysokości przychodów, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

We wniosku wskazali Państwo, że na podstawie zawieranych ugód będą wypłacać Państwo również kredytobiorcom odsetki od kwoty wypłacanej kredytobiorcom nadpłaty, czyli od kwoty zapłaconych przez kredytobiorcę rat kapitałowo - odsetkowych ponad wypłacony przez bank kapitał. Wskazali Państwo, że odsetki te będą naliczane:

·      od kwoty nadpłaty czyli świadczenia nienależnego Państwu;

·      za okres od momentu zgłoszenia roszczeń, czyli od dnia doręczenia pozwu bankowi przez klienta, do momentu zawarcia Ugody (tj. przyjęcia w niej kwoty nadpłaty jako kwoty nienależnej Państwu od klienta).

Wyjaśnili Państwo, że doręczenie odpisu pozwu traktowane jest jako wezwanie do zapłaty, a zatem od dnia następnego Kredytobiorca może dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie.

Wypłacone przez Państwa odsetki są przychodem kredytobiorców gdyż są uzyskanymi środkami pieniężnymi, które mają charakter przysporzenia majątkowego (art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Należy je zatem kwalifikować do kategorii przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy).

Natomiast, jak już powyżej wyjaśniono, nie każde odsetki podlegają opodatkowaniu. Jak wynika z brzmienia powołanego powyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnienie obejmuje odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  należność, od którego są naliczane odsetki nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub jest zwolniona z podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od niej poboru podatku.

Skoro odsetki, które Państwo wypłacają, tak jak wskazali Państwo w treści wniosku, są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności, która nie jest przychodem podatkowym kredytobiorców, to wypłacone z tego tytułu odsetki również nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W niniejszej sprawie znajdzie bowiem zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego też odsetki naliczane od nieterminowej wypłaty niepodlegającej opodatkowaniu nadpłaty są objęte wskazanym zwolnieniem.

Reasumując, kwota odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty niepodlegającej opodatkowaniu nadpłaty będzie dla kredytobiorcy przychodem z innych źródeł, który jednak korzysta ze zwolnienia wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 95b. W konsekwencji, nie będą Państwo zobowiązani do sporządzenia na podstawie art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych informacji o wysokości przychodów (PIT-11).

Odnosząc się natomiast do Państwa wątpliwości dotyczącej skutków podatkowych umorzenia aktualnego salda zadłużenia należy wyjaśnić, że umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela z prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 Kodeks cywilny

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Umorzoną Państwa klientom kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zatem zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie należy wskazać, w myśl § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672):

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.  Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego

5.  Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

6.  Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.  W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

1.  Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2.  Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.  kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

2.  kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

3.  kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

4.  kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

W opisanym zdarzeniu przyszłym wskazali Państwo, że Kredytobiorca spełnia warunki z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe oraz dodatkowo Kredytobiorca złożył oświadczenie, że spełnia warunki z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe tj.:

1.  kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej i przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w całości;

2.  nie korzystał z zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego lub pożyczki zaciągniętych na realizację innej niż ww. inwestycji mieszkaniowej.

W uzupełnieniu wniosku potwierdzili Państwo, że kredyty hipoteczne, które na mocy ugody mają podlegać umorzeniu spełniają również warunki wskazane w § 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe tj.:

1.  zostały udzielone przed dniem 15 stycznia 2015 r;

2.  zostały udzielone przez podmioty, których działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielenia kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów);

3.  zostały zabezpieczone w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie;

4.  umorzenie dotyczy tylko kwoty kapitału i odsetek;

5.  umorzenie będzie dotyczyło jedynie kredytów mieszkaniowych zaciągniętych na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnośnie kredytów refinansowych wskazanych w § 1 ust. 4 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, to wskazali Państwo, że Bank dokonuje indywidualnej oceny każdej umowy i w przypadku kredytów refinansowych Bank postępuje zgodnie z normą prawna wskazaną w § 1 ust. 4 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów).

Jak już wyżej wskazano, umorzone przez Bank kwoty kredytów będą dla kredytobiorców stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Cytowany wcześniej art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje jednak, że w odniesieniu do świadczeń, od których zaniechano poboru podatku, płatnik nie ma obowiązku wystawienia informacji PIT-11.

Jeżeli zatem Kredytobiorcy uzyskają przychód (zgodnie ze złożonym przez nich oświadczeniem) związany z umorzeniem wierzytelności, do którego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, to wówczas po Państwa stronie nie powstanie obowiązek sporządzania informacji PIT-11 na rzecz Klientów korzystających z umorzenia wierzytelności kredytowych, którzy zdecydują się skorzystać z oferty podpisując stosowną Ugodę oraz składając stosowne Oświadczenia.

W związku z powyższym Państwa stanowisko, zgodnie z którym Bank nie będzie zobowiązany do wystawienia Kredytobiorcy PIT-11 w sytuacji, gdy Kredytobiorca złoży oświadczenie, w którym potwierdzi spełnienie warunków do zastosowania zaniechania z podatku dochodowego jest prawidłowe.

Przechodząc do Państwa wątpliwości w zakresie zwrotu kosztów postępowania, które Kredytobiorca otrzyma na podstawie Ugody należy ponowie odwołać się do powołanej powyżej definicji przychodu, który definiowany jest przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

W myśl natomiast art. 99 Kodeksu postępowania cywilnego:

Stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata.

Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów procesu należy uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków powoda, a następnie na podstawie ugody zostały mu zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów - nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

We wniosku wskazali Państwo, że zgodnie z ugodą Bank zobowiąże się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy określoną w ugodzie kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego tj. zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz innych opłat takich jak opłata sądowa, opłata skarbowa od pełnomocnictwa, jakie Kredytobiorca poniósł w związku z prowadzonym postępowaniem

Skoro w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem przez bank poniesionych przez klienta kosztów postępowania sądowego, to należy uznać, że zwrot ten (do wysokości poniesionych przez klienta wydatków) nie będzie stanowił dla klienta przychodu.

W konsekwencji, skoro w związku z dokonywaniem zwrotów kosztów procesu po stronie klienta nie powstaje przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym, to również nie są Państwo zobowiązani do sporządzenia informacji o wysokości przychodów, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.