Interpretacja indywidualna

 - stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem. Uzupełniła go Pani pismami z 24 sierpnia i 21 września 2026 r. (daty wpływu).

Opis zdarzenia przyszłego

Wraz z byłym mężem była Pani współkredytobiorcą kredytu z Umowy nr (...) z 3 sierpnia 2007 r. Wierzycielem jest obecnie A S.A. (następca B S.A., dalej: „Bank”). Kredyt sfinansował nieruchomość o przeznaczeniu usługowym (niemieszkalnym), niezwiązaną z wydatkami z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT. Bank wypłacił łącznie 1 676 654,61 PLN. Kredyt był faktycznie spłacany wyłącznie przez Pani byłego męża. Mimo formalnej solidarnej odpowiedzialności, nie dokonywała Pani spłat. Potwierdza to ugoda sądowa z 14 sierpnia 2008 r. (Sąd Rejonowy (...), sygn. akt (...), podział majątku wspólnego), w której Pani były mąż przejął wewnętrznie zobowiązanie z tej Umowy i zwolnił z długu Panią, a Pani analogicznie przejęła inny kredyt mieszkaniowy (...). Ugoda ta nie była zawarta z udziałem Banku i nie wpływała na solidarną odpowiedzialność wobec Banku. W związku z wątpliwościami co do ważności Umowy i abuzywności klauzul przeliczeniowych CHF/PLN, Pani i Pani były mąż dochodzili roszczeń przed Sądem Okręgowym (...) (...), a następnie przed Sądem Apelacyjnym (...) (...). Wraz z byłym mężem w dniu 3 lipca 2026 r. zawarli Państwo z Bankiem ugodę nr (...). Bank zastrzegł, że uznaje Umowę za ważną i nie uznaje roszczeń o nieważność/abuzywność. Rozliczenie nie stanowi więc zwrotu nienależnego świadczenia, lecz zwolnienie z części długu (umorzenie) oraz zmianę zasad przeliczania CHF/PLN. Na mocy ugody: Bank umorzył zadłużenie w wysokości 1 106 344,24 PLN (kapitał 1 105 145,68 PLN + odsetki 1 198,56 PLN). Bank zwrócił nadpłatę 814 985,93 PLN, tj. różnicę między wpłatami kredytobiorców do 6 marca 2026 r. (2 491 640,54 PLN) a zadłużeniem na ten dzień. Z nadpłaty kwota 177 015,00 PLN trafiła na Pani konto, a kwota 637 970,93 PLN – na konto Pani byłego męża. Bank wystawi PIT-11 odrębnie dla każdego kredytobiorcy na połowę umorzenia, tj. 553 172,12 PLN. Niezależnie od powyższego, Bank zobowiązał się do wycofania powództwa przed Sądem Okręgowym (...) (...) w ciągu 14 dni od uprawomocnienia postanowienia o umorzeniu postępowania.

Z byłym mężem zawarła Pani odrębne porozumienie cywilnoprawne: kwota 177 015,00 PLN odpowiada szacunkowemu podatkowi (32% od połowy umorzenia), a były mąż pokryje różnicę, jeśli podatek okaże się wyższy; w przeciwnym razie Pani zwróci nadwyżkę. Nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku od umorzenia innego kredytu mieszkaniowego.

Nigdy Pani nie zamieszkiwała ani nie użytkowała przedmiotowego lokalu i nie ma wiedzy o sposobie jego wykorzystania po podziale majątku – nie sprawowała nad nim władztwa ani nie uczestniczyła w decyzjach dotyczących nieruchomości.

W ramach tej samej ugody nr (...) z 3 lipca 2026 r. Bank zobowiązał się dodatkowo do zwrotu kwoty 814 985,93 PLN, stanowiącej nadpłatę wynikającą z rozliczenia kredytu, tj. różnicę pomiędzy sumą wpłat dokonanych przez kredytobiorców na rzecz Banku do dnia rozliczenia (6 marca 2026 r.) w wysokości 2 491 640,54 PLN a wysokością zadłużenia ustalonego na ten dzień. Z kwoty zwrotu, kwota 177 015,00 PLN została przekazana przelewem na Pani rachunek bankowy, a 637 970,93 PLN – na rachunek bankowy byłego męża. W okresie obowiązywania Umowy kredyt był faktycznie obsługiwany wyłącznie przez Pani byłego męża – Pani nie dokonywała faktycznych wpłat rat kapitałowo-odsetkowych na rzecz Banku. Otrzymana przez Panią kwota 177 015,00 PLN nie stanowi zatem zwrotu środków uprzednio przez nią wpłaconych.

Uzupełnienie

W okresie spłaty kredytu wynikającego z Umowy nr (...) z 3 sierpnia 2007 r. posiadała Pani rozdzielność majątkową małżeńską. Na mocy ugody sądowej zawartej z byłym mężem 14 sierpnia 2008 r. przed Sądem Rejonowym (...) (sygn. akt (...)), w ramach podziału majątku wspólnego, przestała Pani być właścicielką/współwłaścicielką nieruchomości, na której sfinansowanie zaciągnięto kredyt objęty Umową. Powyższa okoliczność pozostaje jednak bez wpływu na zakres Pani odpowiedzialności wobec Banku z tytułu Umowy, gdyż Bank nie był stroną tej ugody, a solidarna odpowiedzialność Pani za zobowiązanie kredytowe wynika z Umowy zawartej z Bankiem, nie zaś z tytułu własności nieruchomości.

Pytania

1)  Czy kwota wierzytelności z tytułu Umowy umorzona Pani przez Bank na mocy Ugody, w części przypadającej na Panią (tj. 553 172,12 PLN), stanowi dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a jeśli tak – czy powinien on zostać zakwalifikowany jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT?

2)  Czy do umorzonej kwoty wierzytelności, o której mowa w pytaniu nr 1, znajduje zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., w sytuacji gdy kredyt został zaciągnięty na sfinansowanie lokalu o przeznaczeniu usługowym (niemieszkalnym)?

3)  Czy kwota 177 015,00 PLN otrzymana przez Panią od Banku tytułem części zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia Umowy stanowi dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w sytuacji gdy Pani nie dokonywała faktycznych wpłat na poczet spłaty kredytu, a otrzymana kwota nie stanowi zwrotu środków uprzednio przez nią wpłaconych na rzecz Banku?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, zgodnie z ugruntowaną praktyką interpretacyjną i orzeczniczą, zwolnienie z długu stanowi, co do zasady, przychód podatkowy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, jako nieodpłatne przysporzenie majątkowe polegające na zaoszczędzeniu wydatku, do którego poniesienia podatnik był zobowiązany. Z uwagi na solidarny charakter zobowiązania każdy ze współkredytobiorców odpowiadał wobec Banku za całość zadłużenia, wobec czego zwolnienie z tego zobowiązania mogło stanowić po Pani stronie tego rodzaju przysporzenie, niezależnie od wewnętrznych ustaleń co do tego, kto faktycznie ponosił koszty spłaty. Powzięła Pani jednak wątpliwości, czy powyższa kwalifikacja znajduje pełne zastosowanie, skoro nigdy faktycznie nie spłacała kredytu. Wnosi Pani o ocenę, czy powstał u niej przychód, a jeśli tak, to w jakiej wysokości.

W Pani ocenie, zaniechanie poboru podatku z rozporządzenia MF z 11 marca 2022 r. nie ma zastosowania. Zgodnie z § 3 rozporządzenia „kredyt mieszkaniowy” to kredyt związany z wydatkami na cele mieszkaniowe (art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT). Skoro kredyt sfinansował lokal usługowy, a nie mieszkalny, podstawowy warunek zaniechania nie został spełniony, niezależnie od pozostałych przesłanek rozporządzenia.

Była Pani współkredytobiorcą solidarnie odpowiedzialnym wobec Banku za całość zobowiązania wynikającego z Umowy. Okoliczność, że w stosunkach wewnętrznych między Panią a byłym mężem – na mocy ugody sądowej z 14 sierpnia 2008 r., zawartej przed Sądem Rejonowym (...) w ramach podziału majątku wspólnego – to były mąż przejął obowiązek spłaty zobowiązania z Umowy i zwolnił z tego obowiązku Panią, pozostaje bez wpływu na ocenę skutków podatkowych umorzenia dokonanego przez Bank. Ugoda ta nie była zawarta z udziałem Banku i nie ograniczała zakresu solidarnej odpowiedzialności Pani wobec Banku wynikającej z Umowy – wobec Banku pozostawała Pani przez cały okres obowiązywania Umowy dłużnikiem solidarnym za pełną kwotę zadłużenia. W konsekwencji umorzenie przez Bank części długu w kwocie przypadającej na Panią stanowiło realne przysporzenie majątkowe, polegające na zwolnieniu ze zobowiązania, do którego wykonania - wobec Banku - była prawnie zobowiązana, niezależnie od wewnętrznych ustaleń dotyczących tego, kto faktycznie ponosił ciężar spłaty rat. Skoro nie znajduje zastosowania zaniechanie poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (z uwagi na niemieszkalne przeznaczenie kredytowanej nieruchomości), umorzona kwota podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych jako przychód z innych źródeł.

Dotychczasowa praktyka interpretacyjna wiąże neutralność podatkową zwrotu nadpłaty z faktem uprzedniego poniesienia odpowiadającego mu wydatku przez podatnika. Nie dokonywała Pani faktycznych wpłat na rzecz Banku, w związku z czym powstaje wątpliwość, czy kwotę 177 015,00 PLN można uznać za podatkowo neutralny zwrot nienależnego świadczenia, czy stanowi ona przychód podlegający opodatkowaniu.

W Pani ocenie, kwota wierzytelności z tytułu Umowy umorzona jej przez Bank na mocy Ugody, w części na nią przypadającej (tj. 553 172,12 PLN), stanowi dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, który powinien zostać zakwalifikowany jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.

W Pani ocenie, kwota 177 015,00 PLN otrzymana od Banku tytułem części zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia Umowy, nie stanowi dla Pani przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że przychodem podatkowym są wyłącznie takie przysporzenia majątkowe, które mają charakter trwały, definitywny i bezzwrotny – to jest powiększają majątek podatnika w sposób ostateczny, a podatnik może nimi swobodnie rozporządzać jak własnymi środkami. W opisanym stanie faktycznym otrzymana przez Panią kwota 177 015,00 PLN nie ma takiego charakteru. Zgodnie z § 1 ust. 2 lit. a) oraz ust. 6 porozumienia zawartego przez Panią z byłym mężem 3 lipca 2026 r., kwota ta odpowiada wyłącznie szacunkowej wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych (liczonego według stawki 32%) od kwoty umorzonych na Pani rzecz należności i została jej wypłacona jedynie w celu zabezpieczenia pokrycia tego zobowiązania podatkowego. Zgodnie z § 1 ust. 12 tego porozumienia, po dokonaniu rocznego rozliczenia podatkowego jest Pani zobowiązana zwrócić Pani byłemu mężowi różnicę, jeżeli rzeczywiście należny podatek okaże się niższy niż otrzymana kwota. Nie ma Pani zatem swobody dysponowania tą kwotą jak własnym, definitywnie nabytym majątkiem - jej przeznaczenie jest ściśle określone i podlega rozliczeniu pomiędzy stronami porozumienia. W konsekwencji kwota 177 015,00 PLN ma dla Pani charakter przejściowy i celowy - został jej powierzona wyłącznie na pokrycie zobowiązania podatkowego związanego z przychodem, a nie stanowi odrębnego, definitywnego przysporzenia majątkowego powiększającego majątek. Z tego względu, w Pani ocenie, kwota ta nie stanowi dla niej przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podkreśla Pani, że otrzymana kwota 177 015,00 PLN nie stanowi dla niej przychodu, lecz kwotę powierzoną jej wyłącznie w celu pokrycia przyszłego zobowiązania podatkowego wynikającego z przychodu a zatem pełni funkcję ekonomicznie zbliżoną do zabezpieczenia (rezerwy) na podatek, nie będąc jednak formalną zaliczką podatkową w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani za prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są:

inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bank wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego wyjaśnić należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela przysługującej mu wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa. Wedle bowiem instytucji zwolnienia z długu, uregulowanej w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić gdy podatnik uzyskuje przysporzenie majątkowe – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia następuje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów.

Tym samym, kwotę wierzytelności umorzoną na podstawie ugody dotyczącej umowy o udzielenie kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia:

Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

 a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

 b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Na gruncie § 1 ust. 2 wskazanego rozporządzenia:

Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Jak stanowi § 1 ust. 3 rozporządzenia:

W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Według § 1 ust. 5 przywołanego rozporządzenia:

Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).

Zgodnie § 1 ust. 6 przywołanego rozporządzenia:

Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W myśl § 1 ust. 7 rozporządzenia:

W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Z § 3 komentowanego rozporządzenia wynika, że:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl § 4 ww. rozporządzenia:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2 ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Artykuł 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy hipotecznego kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.

Co istotne, jeżeli kredytobiorcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z umowy kredytowej, czyli zgodnie z umową kredytobiorcy odpowiadają solidarnie za kredyt, to podatnik jako kredytobiorca solidarny za zadłużenie wynikające z tej umowy również odpowiada solidarnie, a więc do pełnej wysokości.

Stosownie do treści art. 366 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r., poz. 795):

§ 1. Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).

§ 2. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela, wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

Z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanych.

Wskazać jednak należy, że stosownie do art. 376 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych.

Treść powyższego przepisu wskazuje więc, że z chwilą spełnienia świadczenia przestaje istnieć jakikolwiek stosunek pomiędzy wierzycielem a współdłużnikami solidarnymi.

W przypadku solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie kredytowe, wszyscy zwolnieni z długu dłużnicy nie muszą ponosić wydatków, które na nich ciążą w związku z zawartą umową kredytową.

Z treści wniosku wynika, że wraz z byłym mężem była Pani współkredytobiorcą kredytu (umowa z 3 sierpnia 2007 r.). Bank wypłacił 1 676 654,61 PLN. Kredyt sfinansował nieruchomość o przeznaczeniu usługowym (niemieszkalnym), niezwiązaną z wydatkami z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kredyt był faktycznie spłacany wyłącznie przez Pani byłego męża. Mimo formalnej solidarnej odpowiedzialności, nie dokonywała Pani spłat. Potwierdza to ugoda sądowa z 14 sierpnia 2008 r., w której Pani były mąż przejął wewnętrznie zobowiązanie z tej umowy kredytowej i zwolnił z długu Panią, a Pani analogicznie przejęła inny kredyt mieszkaniowy. Ugoda ta nie była zawarta z udziałem banku i nie wpływała na solidarną odpowiedzialność wobec banku. W związku z wątpliwościami co do ważności umowy i abuzywności klauzul przeliczeniowych CHF/PLN, Pani i Pani były mąż dochodzili roszczeń przed Sądem. 3 lipca 2026 r. zawarli Państwo ugodę z bankiem, który zastrzegł, że uznaje umowę za ważną i nie uznaje roszczeń o nieważność/ abuzywność. Rozliczenie nie stanowi zwrotu nienależnego świadczenia, lecz zwolnienie z części długu (umorzenie) oraz zmianę zasad przeliczania CHF/PLN. Na mocy ugody: bank umorzył zadłużenie w wysokości 1 106 344,24 PLN (kapitał 1 105 145,68 PLN + odsetki 1 198,56 PLN) oraz zwrócił nadpłatę w wysokości 814 985,93 PLN, z czego kwota 177 015,00 PLN trafiła na Pani konto, a kwota 637 970,93 PLN – na konto Pani byłego męża.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, zwrócona przez bank kwota 814 985,93 PLN stanowiła nadpłatę wynikającą z rozliczenia kredytu, tj. różnicę pomiędzy sumą wpłat dokonanych przez kredytobiorców na rzecz banku do dnia rozliczenia (6 marca 2026 r.) tj. 2 491 640,54 PLN a kwotą, jaką bank wypłacił w związku z udzieleniem kredytu, tj. 1 676 654,61 PLN. W okresie obowiązywania Umowy kredyt był faktycznie obsługiwany wyłącznie przez Pani byłego męża – Pani nie dokonywała faktycznych wpłat rat kapitałowo-odsetkowych na rzecz Banku. W okresie spłaty kredytu posiadała Pani rozdzielność majątkową małżeńską. Na mocy ugody sądowej zawartej z Pani byłym mężem przed Sądem w ramach podziału majątku wspólnego, nie jest już Pani właścicielką ani współwłaścicielką nieruchomości, na którą zaciągnięto kredyt.

Z okoliczności sprawy wynika, że zgodnie z umową kredytu obie osoby, tj. Pani oraz były mąż, występowały w charakterze kredytobiorców, ponoszących solidarną odpowiedzialność wobec banku z tytułu udzielonego kredytu, a Pani były mąż w związku z zawartą ugodą sądową przejął zobowiązanie z tej umowy kredytowej i zwolnił Panią z długu. Zatem bank umarzając przedmiotową wierzytelność, zwolnił z długu wszystkich dłużników solidarnie odpowiadających za zobowiązanie kredytowe. W konsekwencji należy uznać, że po stronie każdego ze współkredytobiorców, a więc w tym przypadku również po Pani stronie, doszło do uzyskania korzyści majątkowej, gdyż została Pani zwolniona z obowiązku zapłaty zobowiązania, wynikającego z umowy kredytowej. Zatem umorzona kwota wierzytelności – jak słusznie Pani wskazała – stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Jak już wspomniano, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności wyłącznie z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe. W związku z faktem, że kredyt ten dotyczył – jak wynikało z opisu sprawy – nieruchomości o przeznaczeniu usługowym (niemieszkalnym), zaniechanie poboru podatku nie ma zastosowania do umorzonej przez bank wierzytelności. Zatem – jak słusznie Pani zauważyła – umorzona Pani kwota wierzytelności będzie opodatkowana na zasadach ogólnych.

Przechodząc natomiast do skutków podatkowych otrzymania przez Panią od banku kwoty zwrotu, należy ponownie wskazać, że – co do zasady – za przychody podatkowe uznaje się takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, które nie mają charakteru zwrotnego. Jak wynika z okoliczności przedstawionych we wniosku, w tym wskazanych w opisie sprawy kwot, zwrócona przez bank kwota 814 985,93 PLN stanowi zwrot nadpłaty, wynikającej z różnicy pomiędzy sumą wpłat dokonanych przez kredytobiorców na rzecz banku a kwotą, jaką bank wypłacił w związku z udzieleniem kredytu, tj. 1 676 654,61 PLN. Wobec tego, opisane we wniosku świadczenie pieniężne, jakie otrzymała Pani w wyniku wypłaty tego zwrotu (tj. 177 015 PLN) nie stanowi faktycznego przysporzenia majątkowego, lecz zwrot pieniędzy, które wpłacono wcześniej do banku. Tym samym z tego tytułu nie powstanie po Pani stronie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wypłata ta będzie zatem dla Pani neutralna podatkowo. Bez znaczenia na powyższe pozostaje fakt, że otrzymana kwota ma dla Pani charakter przejściowy i celowy, gdyż przeznaczona jest w celu pokrycia przyszłego zobowiązania podatkowego wynikającego z uzyskanego przychodu pełniąc funkcję ekonomicznie zbliżoną do zabezpieczenia (rezerwy) na podatek.

Z tego względu Pani stanowisko uznano za prawidłowe, jednak w oparciu o inne – niż Pani wskazała – argumenty.

Dodatkowe informacje

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (Pani byłego męża).

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem stanu faktycznego) podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.