0115-KDST2-2.4011.427.2026.3.PR

 Interpretacja indywidualna

 – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 1 lipca oraz 13 sierpnia 2026 r. (daty wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni wraz z mężem w 2008 r., pozostając w ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej (art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy), nabyli nieruchomość gruntową w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, z zamiarem realizacji na niej inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Z uwagi na brak wystarczających środków finansowych na nabycie nieruchomości gruntowej, Wnioskodawczyni wraz z mężem wystąpili do banku o udzielenie kredytu hipotecznego.

W dniu 3 lipca 2008 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem zawarli z A S.A. Spółką Akcyjną (...) z siedzibą w V, prowadzącym działalność pod nazwą B, aktualnie C z siedzibą w W wykonujący w Polsce działalność gospodarczą w ramach oddziału C (Spółka Akcyjna) (...) z siedzibą w V, umowę o kredyt hipoteczny nr (...) na kwotę 1 215 000,00 zł, indeksowany do waluty obcej CHF (frank szwajcarski).

W dniu 19 września 2011 r. we wszystkie prawa i obowiązki A S.A. Spółki Akcyjnej Oddziału w Polsce wstąpił B Spółka Akcyjna z siedzibą w V, który następnie w dniu 31 grudnia 2012 r. został połączony przez przejęcie z C z siedzibą w V. Z dniem połączenia ww. banków C z siedzibą w V wstąpiła z mocy prawa jako spółka przejmująca we wszystkie prawa i obowiązki B. C z siedzibą w V został przejęty w trybie połączenia transgranicznego przez C z siedzibą w W, który prowadzi w Polsce działalność związaną z nabytymi prawami i obowiązkami w formie oddziału pod nazwą C (Spółka Akcyjna) (...), skutkiem czego stał się Stroną umowy o kredyt hipoteczny (...).

Kredyt został udzielony na zakup działki, refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe, dowolny cel konsumpcyjny, spłatę innych kredytów i zobowiązań konsumpcyjnych (§ 2 ust. 2 Umowy) i został udzielony na okres 360 miesięcy (§ 2 ust. 3 Umowy). Przedmiot finansowania stanowiła własność nieruchomości przy ul. Z w V (§ 2 ust. 5 Umowy).

Kredyt został wypłacony kredytobiorcom w dniu 29 lipca 2008 r. w kwocie 1 215 000,00 zł, co stanowiło 643 367,75 CHF po kursie 1,8885.

Oprocentowanie kredytu w dniu zawarcia umowy wynosiło 4,7400% w skali roku i było ustalone jako suma stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) oraz stałej marży Banku w wysokości: 1,95 punktów procentowych (§ 3 ust. 1 i 2 Umowy).

Zgodnie z § 4 ust. 1 umowy bank był uprawniony do pobierania opłat i prowizji określonych w taryfie oprocentowania, opłat i prowizji dla kredytów hipotecznych B (...).

W treści umowy nie podano wysokości kwoty kredytu w walucie indeksowanej/ waloryzowanej, CHF. Nie doszło więc do ustalenia wysokości kursu dla pary walut CHF/PLN w umowie.

Kredyt został przeznaczony na nabycie nieruchomości gruntowej położonej w V oraz na spłatę poszczególnych rat tego kredytu.

Kredyt był spłacany zgodnie z postanowieniami Umowy i został w całości spłacony w dniu 15 marca 2022 r.

W dniu 9 czerwca 2020 r. Wnioskodawczyni i jej mąż zawarli umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową oraz dokonali częściowego podziału majątku wspólnego, w wyniku którego nieruchomość finansowana kredytem przypadła wyłącznie Wnioskodawczyni. Jednocześnie Wnioskodawczyni przejęła na siebie obowiązek dalszej spłaty kredytu.

Od dnia ustanowienia rozdzielności majątkowej spłaty kredytu były dokonywane wyłącznie przez Wnioskodawczynię z jej majątku osobistego.

W związku z powziętymi wątpliwościami co do ważności Umowy kredytu, Wnioskodawczyni wraz z mężem wystąpili przeciwko bankowi z powództwem o zapłatę, dochodząc zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie Umowy.

W toku postępowania bank zaproponował zawarcie ugody mającej na celu polubowne zakończenie sporu oraz ostateczne rozliczenie wzajemnych roszczeń stron wynikających z Umowy kredytu.

Zgodnie z treścią projektowanej ugody bank dokona „zwrotu kwoty, która pochodzi z wydatków, które zostały uprzednio poniesione ze środków Kredytobiorcy na rzecz banku z tytułu spłat kredytu udzielonego na podstawie Umowy”.

Kwota została ustalona w oparciu o wysokość faktycznie dokonanych spłat kredytu, pochodzi wyłącznie z wydatków uprzednio poniesionych przez Kredytobiorców, stanowi element rozliczenia wzajemnych świadczeń stron wynikających z Umowy.

Zgodnie z propozycją ugody zamiarem Banku i Wnioskodawczyni wraz z mężem jest polubowne rozstrzygnięcie sporu między stronami w zakresie wzajemnie przysługujących stronom roszczeń, które są przedmiotem sporu sądowego w postępowaniu indywidualnym z powództwa Wnioskodawczyni i jej męża toczącym się przed Sądem, a także uchylenie niepewności co do roszczeń Stron, związanych z zawarciem i wykonywaniem umowy przez przyjęte w ugodzie rozwiązania, w tym dokonanie rozliczeń, a w konsekwencji tego zakończenie sporu w sposób definitywny i bez żadnych dalszych roszczeń którejkolwiek Strony.

Wypłata nastąpi w związku z rozliczeniem roszczeń wynikających z wykonywania Umowy, w szczególności roszczeń o zwrot świadczeń spełnionych przez Kredytobiorców.

Zgodnie z umową kredytową wszyscy kredytobiorcy ponosili solidarną odpowiedzialność za spłatę kredytu oraz innych zobowiązań wynikających z tej umowy.

Ugoda nie przewiduje umorzenia jakiejkolwiek części zobowiązania kredytowego, nie przewiduje wypłaty jakichkolwiek świadczeń o charakterze wynagrodzenia, odszkodowania lub rekompensaty, nie stwierdza nieważności Umowy, lecz prowadzi do rozliczenia stosunku prawnego istniejącego pomiędzy stronami.

Bank dodatkowo w ramach ugody zaproponował dokonanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie, która nie przekracza maksymalnych kosztów zastępstwa procesowego możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Powyższa ugoda nie została jeszcze zawarta i jest przez Strony negocjowana.

Termin podpisania ugody nie został jeszcze ustalony, ale na pewno zostanie ona podpisana do końca 2026 roku.

Strony jeszcze nie zdecydowały, czy ugoda będzie zawarta pozasądowo czy sądowo. Na przedmiotowej nieruchomości nie była i nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Podmiot udzielający ww. kredyt jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Uzupełnienia wniosku

Wnioskodawczyni dokonała spłat kredytu w łącznej wysokości 153 486,68 PLN oraz 558 328,96 CHF. Jej udział w łącznej wartości spłat kredytu wyniósł 79,47%. Mąż Wnioskodawczyni dokonał natomiast spłat w wysokości 153 486,69 PLN oraz 119 495,78 CHF, co odpowiada 20,53% łącznej wartości spłat kredytu. Kredyt był spłacany zarówno w złotych polskich, jak i we frankach szwajcarskich.

Zgodnie z § 2 ust. 3 projektu ugody: „…Bank dokona na rzecz Kredytobiorcy zwrotu kwoty w wysokości 2 001 000,00 PLN (słownie złotych: dwa miliony jeden tysiąc, 00/100). Kwota zwrotu pochodzi z wydatków, które zostały uprzednio poniesione ze środków Kredytobiorcy na rzecz Banku z tytułu spłat Kredytu udzielonego na podstawie Umowy”.

Jednocześnie w § 2 ust. 6 projektu ugody wskazano, że z całkowitej kwoty zwrotu:

-     kwota 1 590 194,70 PLN zostanie zwrócona Wnioskodawczyni na należący do niej rachunek bankowy,

-     kwota 410 805,30 PLN zostanie zwrócona mężowi Wnioskodawczyni na należący do niego rachunek bankowy.

Podział kwoty zwrotu odpowiada procentowemu udziałowi każdego z małżonków w dokonanych spłatach kredytu, wynoszącemu odpowiednio 79,47% oraz 20,53%.

Zwrócona przez bank kwota będzie się mieściła w kwocie wpłacanej przez Wnioskodawcę podczas spłaty kredytu.

Kwota zwracana przez Bank będzie stanowiła zwrot środków uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawcę na rzecz Banku tytułem spłaty kapitału kredytu, odsetek, rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z kredytem, które w wyniku rozliczenia zobowiązań kredytowych dokonanego na podstawie ugody zostały uznane za nienależne Bankowi.

Kwota zwrotu nie będzie stanowiła nadwyżki ponad wartość wpłaconych kwot tytułem spłaty kredytu po uwzględnieniu wartości wypłaconego kredytu. Zgodnie z § 2 ust. 3 projektu ugody: „…Kwota zwrotu pochodzi z wydatków, które zostały uprzednio poniesione ze środków Kredytobiorcy na rzecz Banku z tytułu spłat Kredytu udzielonego na podstawie Umowy”.

Wnioskodawczyni ostatecznie doprecyzowała, że dokonała spłat z tytułu umowy kredytu w łącznej wysokości 153 486,68 PLN oraz 558 328,96 CHF, natomiast mąż Wnioskodawczyni dokonał spłat w wysokości 153 486,69 PLN oraz 119 495,78 CHF.

Dla potrzeb przeliczenia kwot uiszczonych w CHF na PLN przyjęto kurs waluty z dnia wymagalności roszczenia. Z uwagi na fakt, iż pozew został doręczony bankowi w dniu 4 kwietnia 2024 r., za dzień wymagalności dochodzonego roszczenia przyjęto 5 kwietnia 2024 r.

Po przeliczeniu kwot uiszczonych w CHF na PLN wysokość spłat dokonanych przez poszczególnych kredytobiorców przedstawia się następująco:

a. Wnioskodawczyni uiściła 153 486,68 PLN oraz 558 328,96 CHF, co po przeliczeniu kwoty wyrażonej w CHF na 2 445 257,51 PLN daje łącznie 2 598 744,19 PLN,

b. mąż Wnioskodawczyni uiścił 153 486,69 PLN oraz 119 495,78 CHF, co po przeliczeniu kwoty wyrażonej w CHF na 523 343,72 PLN daje łącznie 676 830,41 PLN.

Łączna wartość świadczeń spełnionych przez Wnioskodawczynię i jej męża na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu wyniosła zatem 3 275 574,60 PLN. Po odjęciu od tej kwoty wypłaconego przez bank kapitału kredytu w wysokości 1 215 000,00 PLN, nadwyżka świadczeń spełnionych przez kredytobiorców ponad udostępniony kapitał wynosi 2 060 574,60 PLN.

Na mocy zawartej ugody bank zobowiąże się do zwrotu na rzecz kredytobiorców łącznej kwotę 2 001 000,00 PLN. Zgodnie z przyjętym sposobem podziału tej kwoty, odpowiadającym udziałom wynoszącym 79,47% po stronie Wnioskodawczyni oraz 20,53% po stronie jej męża, Wnioskodawczyni przypada kwota 1 590 194,70 PLN, natomiast mężowi Wnioskodawczyni kwota 410 805,30 PLN.

Łączna kwota otrzymanego zwrotu (Wnioskodawczyni i jej męża) nie przekracza różnicy pomiędzy wpłatami, które Wnioskodawczyni wraz z mężem uiścili z tytułu spłaty kredytu a kwotą otrzymanego kredytu.

Pytania

1.  Czy w przedstawionym stanie faktycznym wypłata przez bank – na podstawie ugody – kwoty, która pochodzi z wydatków, które zostały uprzednio poniesione ze środków Kredytobiorców na rzecz banku z tytułu spłat kredytu udzielonego na podstawie Umowy, w sytuacji gdy kredyt został w całości spłacony i ugoda nie przewiduje umorzenia jakiejkolwiek części zobowiązania, powoduje powstanie po stronie Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy w przedstawionym stanie faktycznym wypłata przez bank – na podstawie ugody – kwoty stanowiącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego powoduje powstanie po stronie Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Wyjątki od omawianej zasady dotyczą: dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu: Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są: pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”; pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłami przychodów są inne źródła. Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zgodnie z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy Prawo bankowe: Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności:

2) kwotę i walutę kredytu;

4) zasady i termin spłaty kredytu.

Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty określonej w proponowanej ugodzie kwoty to zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wskazano definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przedstawionym stanie faktycznym otrzymanie od banku kwoty stanowiącej zwrot środków uprzednio uiszczonych tytułem spłaty kredytu hipotecznego nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, przy czym – stosownie do art. 11 ust. 1 tej ustawy – przychodem są pieniądze i wartości pieniężne, które powodują definitywne przysporzenie majątkowe po stronie podatnika. Warunkiem uznania danego świadczenia za przychód jest zatem wystąpienie trwałego zwiększenia aktywów podatnika lub zmniejszenia jego zobowiązań. W analizowanej sprawie wypłata dokonana przez bank nie prowadzi do powstania takiego przysporzenia. Stanowi ona bowiem zwrot środków pieniężnych uprzednio przekazanych przez Wnioskodawczynie (oraz jej męża) na rzecz banku w wykonaniu Umowy kredytu.

Środki te pochodziły z majątku Wnioskodawczyni, a ich zwrot prowadzi wyłącznie do przywrócenia stanu majątkowego sprzed ich wydatkowania. W konsekwencji otrzymane kwoty nie zwiększają majątku Wnioskodawczyni ponad stan pierwotny i nie mają charakteru definitywnego przysporzenia. Wnioskodawczyni zostanie wypłacona kwota w części w jakiej dokonywała ona spłat kredytu.

Wypłata ta nie stanowi samodzielnego świadczenia wynikającego z ugody, lecz jest jedynie forma rozliczenia uprzednio spełnionych świadczeń przez Wnioskodawczynie.

Jednocześnie w przedstawionym stanie faktycznym – kredyt został w całości spłacony, ugoda nie przewiduje umorzenia jakiejkolwiek części zobowiązania, wypłacone środki nie stanowią wynagrodzenia, odszkodowania ani innego świadczenia o charakterze przysporzenia majątkowego.

W konsekwencji nie dochodzi również do zmniejszenia zobowiązań Wnioskodawczyni, które mogłoby stanowić źródło przychodu.

Ponadto, stosownie do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Ugoda może przybrać postać ugody pozasądowej i sądowej, zawieranej w trakcie sporu sądowego na rozprawie. Art. 917-918 kodeksu cywilnego mają zastosowanie do obu typów ugód, choć regulują ugodę zawieraną poza sądem.

Ugoda sądowa to czynność materialnoprawna, jak i procesowa stron postępowania sądowego. Ugodę można zawrzeć na każdym etapie postępowania. Skutki materialnoprawne ugody sądowej to przede wszystkim oświadczenia woli stron co do sposobu zakończenia sporu i jego skutków. Ugoda pozasądowa jest zawierana co do zasady przed wszczęciem postępowania. Strony poprzez negocjacje i rozmowy, idąc na wspólne ustępstwa, wypracowują wiążące dla nich porozumienie.

Ugoda stanowi formę umowy wzajemnej, która jest zawierana wtedy, kiedy obie jej strony zgadzają się na jej zawarcie. Postanowienia takiej ugody, tak, jak w umowach, skutkują nałożeniem na jej strony praw, jak i obowiązków.

Ugoda pozasądowa to umowa, której niewykonanie rodzi odpowiedzialność kontraktową na podstawie art. 471 Kodeksu Cywilnego, z kolei ugoda sądowa ma moc wyroku i stanowi tytuł wykonawczy.

Ugodę sądową możemy zawrzeć tylko przed sądem, który bada jej treść i ugodę zatwierdza. Z kolei ugodę pozasądową zawierają wyłącznie strony, a sąd tego procesu w żaden sposób nie nadzoruje ani nie kontroluje.

Ugoda sądowa pełni taką samą funkcję jak orzeczenie sądu – strony mają obowiązek ją wykonać, a jeśli jedna ze stron odmawia jej wykonania czy dostosowania się do jej warunków, to druga strona może wnieść o nadanie ugodzie sądowej klauzuli wykonalności i skierować sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego.

Zawarcie ugody pozasądowej nie wywołuje takich samych skutków jak orzeczenie sądowe i nie można na podstawie takiej ugody wszcząć postępowania egzekucyjnego przed komornikiem sądowym.

Przywołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron.

Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W ocenie Wnioskodawczyni zawarcie proponowanej ugody – zarówno w formie ugody sadowej, jak i pozasądowej – nie wywoła odmiennych skutków podatkowych. Tym samym forma ugody pozostaje neutralna podatkowo, a wybór trybu jej zawarcia należy wyłącznie do stron.

Dla oceny skutków podatkowych bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy ugoda zostanie zawarta przed sadem, czy poza nim. Niezależnie od formy, ugoda wywołuje bowiem skutki materialnoprawne, przy czym ugoda sadowa wywołuje dodatkowo skutki procesowe.

W konsekwencji otrzymanie przez Wnioskodawczynie środków pieniężnych od banku na podstawie ugody, tj. dokonanie przez bank zwrotu kwoty, która pochodzi z wydatków, które zostały uprzednio poniesione ze środków Kredytobiorców na rzecz banku z tytułu spłat kredytu udzielonego na podstawie Umowy, nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

Ad 2.

Zgodnie z art. 98 § 1-4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego:

§ 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

§ 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

§ 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

§ 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego w ramach zawartej ugody, nie spowoduje powstania po stronie Wnioskodawczyni przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wysokość kwoty kosztów zastępstwa procesowego nie przewyższa poniesionych przez Wnioskodawczynię wydatków na usługę świadczoną przez profesjonalnego pełnomocnika, z którego Wnioskodawczyni korzysta zarówno w prowadzeniu postępowania sądowego przeciwko Bankowi, jak również w pozasądowych negocjacjach ugodowych. Kwota kosztów zastępstwa procesowego, przy wartości przedmiotu sporu wskazanego w pozwie, jest stawką minimalną w sprawach cywilnych, wskazaną w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. Dopiero bowiem na skutek złożenia przez Wnioskodawczynię i jej męża pozwu i prowadzonej sprawy sądowej, Bank rozpoczął negocjacje ugody. W ocenie Wnioskodawczyni, oczywiste jest, że gdyby nie pomoc profesjonalnego pełnomocnika, nie zostałyby podjęte negocjacje celem zawarcia ugody.

W ocenie Wnioskodawczyni, skoro – jak wskazano w opisie stanu faktycznego – kwota stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego, którą bank zobowiąże się wypłacić na podstawie ugody, jest niższa niż faktycznie

poniesione przez Wnioskodawczynie i jej męża wydatki z tego tytułu, to jej otrzymanie nie będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego nie będzie bowiem prowadził do powstania definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawczyni. Kwota ta stanowić będzie jedynie częściowy zwrot wydatków uprzednio poniesionych, a zatem nie spowoduje zwiększenia majątku Wnioskodawczyni ponad stan istniejący przed ich poniesieniem.

W konsekwencji otrzymane środki nie będą stanowiły przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie będą miały charakteru trwałego i definitywnego przysporzenia majątkowego. Tym samym nie będą mogły zostać zakwalifikowane do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie zagadnienia objęte wnioskiem w zakresie określonym opisem zdarzenia przyszłego, pytaniami i Pani stanowiskiem, w szczególności co do zapisów projektowanej ugody i wysokości kwoty zwrotu. W sytuacji zatem, gdy ulegną one zmianie, wydana interpretacja nie będzie Pani chroniła. Inne kwestie poruszane we wniosku nie były przedmiotem oceny przez tut. organ.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pani chroniła.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

·      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną  (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.