0115-KDST2-2.4011.298.2026.3.AP

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

-     nieprawidłowe – w zakresie możliwości skorzystania z instytucji zaniechania poboru podatku dochodowego w odniesieniu do umorzonej kwoty wierzytelności w części dotyczącej kredytu zaciągniętego na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

-     prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z planowanym zawarciem ugody z bankiem. Wniosek został uzupełniony w dniach 6 i 31 maja oraz 2 i 5 czerwca 2026 r. (daty wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego (ostatecznie określony w uzupełnieniu wniosku)

1.  Wnioskodawca i umowa kredytu.

Wnioskodawcą jest A.A, pozostający od (...) 2006 r. w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej z małżonką B.A, będący konsumentem w rozumieniu prawa cywilnego i podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, rozliczający się na zasadach ogólnych według skali podatkowej.

W dniu (...) 2008 r. Wnioskodawca zawarł z bankiem X, który w 2014 r. przejęty został przez Y (dalej: „Bank”) umowę kredytu mieszkaniowego (...) nr (...), denominowanego do franka szwajcarskiego, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości mieszkalnej, przeznaczonego na sfinansowanie własnych celów mieszkaniowych - zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego (zakup lokalu na rynku wtórnym). Lokal ten został przez A.A wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej (CEIDG), jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, którą założył w 2011 r. Ponadto od 2020 r. przedmiotowy lokal jest wskazany jako adres siedziby spółki Z. z siedzibą w A (adres wskazany w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego). Wnioskodawca jest Prezesem Zarządu tej spółki oraz wspólnikiem (do października 2024 r. pozostawał jedynym jej wspólnikiem). Niemniej w lokalu nigdy nie była faktycznie prowadzona działalność gospodarcza, w szczególności nie byli w nim przyjmowani klienci, jak również pracownicy lub współpracownicy Wnioskodawcy lub spółki, nie świadczyli pracy. Wnioskodawca nie dokonywał odliczeń podatkowych z tego tytułu ani Z nie dokonywała ujęcia kosztów używania tego lokalu lub opłat z nim związanych w ogólnych kosztach prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, Wnioskodawca wyjaśnia, że w lokalu nie dokonywano również zmian, a także nie dostosowywano go do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, w szczególności wyposażając w sprzęt biurowy. Lokal ten nigdy nie zmieniał swojego przeznaczenia na inny niż mieszkalny.

Kredyt został udzielony w łącznej kwocie 200.000,00 zł. Kredyt został wypłacony w całości i wykorzystany na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych oraz na sfinansowanie wydatków remontowych dotyczących tego lokalu, który przed zamieszkaniem wymagał generalnego remontu. Kwota przeznaczona na wydatki remontowe wyniosła 10 000,00 zł. Łączna kwota spłaconych dotychczas przez Wnioskodawcę rat kapitałowo-odsetkowych wynosi 210.040,99 zł.

Wnioskodawca oświadcza, że kredyt był zabezpieczony hipotecznie, został zaciągnięty na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 163, ze zm.) i dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej, a także, że nie korzystał dotąd z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego.

Zgodnie z zawartą umową wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, do pełnej wysokości. Wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości, na którą został zaciągnięty ww. kredyt.

Wnioskodawca planuje zawarcie ugody pozasądowej w 2026 roku. Pomiędzy Wnioskodawcą a bankiem powstał spór dotyczący ważności umowy kredytu i abuzywności postanowień indeksacyjnych, który toczy się obecnie przed Sądem Okręgowym w (...) pod sygnaturą (...), z powództwa Wnioskodawcy o ustalenie i zapłatę.

2.  Zawarcie pozasądowej ugody z bankiem (zdarzenie przyszłe).

Bank zaproponował Wnioskodawcy zawarcie ugody pozasądowej, której projekt stanowi podstawę niniejszego wniosku. W myśl postanowień tej ugody strony przyjmują, że od początku wykonania umowy kredytu, tj. od dnia (...) 2008 r. kredyt powinien być traktowany jak kredyt złotowy udzielony w kwocie 200.000,00 (dwustu tysięcy, 00/10) zł, oprocentowany według zmiennej stopy WIBOR 3M powiększonej o marżę 1,40 punktu procentowego, z zachowaniem pierwotnego okresu kredytowania i systemu rat.

Bank dokonuje pełnego przeliczenia historii kredytu tak, jak gdyby od początku był to kredyt złotowy na wskazanych wyżej warunkach, uwzględniając wszystkie faktycznie wypłacone kwoty kredytu, pobrane prowizje, opłaty oraz składki ubezpieczeniowe.

Wartość wszystkich rat zapłaconych przez Wnioskodawcę zostaje zaliczona najpierw na poczet odsetek, a następnie kapitału hipotetycznego kredytu złotowego; w wyniku takiego rozliczenia bank ustala saldo zadłużenia z tytułu kredytu przeliczonego na złote.

Zgodnie z projektem ugody pozasądowej, po dokonaniu przeliczenia bank i Wnioskodawca przyjmują, że na dzień zawarcia ugody łączne zobowiązanie Wnioskodawcy z tytułu umowy kredytu wynosi 0,00 zł, a tym samym kredyt zostaje uznany za spłacony w całości.

Bank zrzeka się dochodzenia wobec Wnioskodawcy jakichkolwiek dalszych roszczeń z tytułu umowy kredytu i oświadcza o zwolnieniu Wnioskodawcy z długu w części odpowiadającej różnicy pomiędzy dotychczasowym saldem księgowym kredytu (kapitał + odsetki + inne należności), a zerowym saldem przyjętym po przewalutowaniu i rozliczeniu kredytu.

Bank umarza Wnioskodawcy zadłużenie z tytułu niezapłaconych kosztów i opłat okołokredytowych związanych z umową kredytu.

W ugodzie pozasądowej przewidziano ponadto:

- zobowiązanie banku do zwrotu na rachunek pełnomocnika Wnioskodawcy kosztów procesu w łącznej kwocie 21.600,00 zł tytułem podwójnych kosztów zastępstwa procesowego oraz 500,00 zł tytułem połowy opłaty od pozwu,

- zobowiązanie banku do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy dodatkowej kwoty pieniężnej 10.040,99 zł

Kwota 10.040,99 zł stanowi nadwyżkę spłaconych dotychczas rat kredytu ponad udostępniony i wykorzystany kapitał kredytu, tj. różnicę pomiędzy faktyczną sumą dokonanych przez Wnioskodawcę rat (kapitałowo-odsetkowych) a wartością udzielonego kredytu. Wobec tego jest to świadczenie nienależne bankowi (nadmierne), nie stanowi odszkodowania (brak jest elementu szkody), nie stanowi zadośćuczynienia (nie dotyczy krzywdy niemajątkowej), nie jest wynagrodzeniem za zrzeczenie się roszczeń (ma charakter polubownego porozumienia a nie odpłatnego zrzeczenia się praw), nie stanowi również przychodu z tytułu ujemnego oprocentowania. Sformułowanie „zwolnienie Wnioskodawców z długu” oznacza w praktyce umorzenie przez bank pozostałego salda zadłużenia. Na kwotę zadłużenia (umorzenia) składa się kapitał i odsetki bieżące. Ewentualnie, zgodnie z projektem ugody, na saldo zadłużenia mogą składać się: odsetki skapitalizowane, zapadłe niespłacone, odsetki od zadłużenia przeterminowanego, odsetki zawieszone, niezapłacone koszty i opłaty okołokredytowe związane z umową kredytu - jeśli takie wystąpią). Kwota pozostałego do spłaty zadłużenia (umorzenia), w przeliczeniu CHF na złote wg kursu średniego NBP z dnia 5 maja 2026 r. wynosi 237.168,09 zł. Umorzenie kwoty kredytu hipotecznego przez bank będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i będzie skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców odpowiadających solidarnie za długi. Bankiem, który udzielił kredytu jest Y, który podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.

Z projektu ugody wynika zatem, że:

- kredyt zostaje zamknięty (bank dokonuje umorzenia pozostałego do spłaty salda kredytu),

- bank zwraca na rzecz Wnioskodawcy wskazaną kwotę dodatkową i koszty procesu,

- strony zrzekają się dalszych roszczeń związanych z umową kredytu.

Wnioskodawca zobowiązuje się w ugodzie pozasądowej do cofnięcia pozwu i zrzeczenia się roszczeń w sprawie (...), co ma skutkować umorzeniem postępowania sądowego.

Strony ugody oświadczają, że ugoda pozasądowa wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia związane z zawarciem i wykonywaniem umowy kredytu w walucie obcej, a bank potwierdza, że w związku z umorzeniem części wierzytelności powstaje po stronie Wnioskodawcy przysporzenie, w związku z czym zamierza wystawić informację PIT-11.

Koszty i opłaty okołokredytowe wynoszą łącznie szacunkowo 6 442,55 zł i dotyczą:

- kosztu ustanowienia hipoteki kaucyjnej, na podstawie oświadczenia wydanego w trybie art. 95 ustawy prawo bankowe - 219 zł;

- kosztu sporządzenia przez rzeczoznawcę informacji bankowej o nieruchomości - 350,00 zł;

- składki z tytułu ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych (w przypadku gdy kredytobiorca ubezpieczył nieruchomość w związku udzielonym kredytem) - 5 873,55 zł.

Pytania

1.  Czy w razie zawarcia ugody pozasądowej w 2026 r., w zakresie w jakim bank umarza Wnioskodawcy wierzytelność z tytułu kredytu mieszkaniowego (kapitał, odsetki, koszty i opłaty okołokredytowe), przychód po stronie Wnioskodawców korzysta w całości z zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2024 r., poz. 102 - t.j.; dalej: „Rozporządzenie”)?

2.  Czy zwrot/rozliczenie nadpłat rat kredytu otrzymany przez Wnioskodawcę w wykonaniu ugody pozasądowej stanowi dla niego przychód podatkowy w rozumieniu art. 11 ustawy PIT, czy też jest neutralny podatkowo jako zwrot nienależnych świadczeń? Czy wypłacona Wnioskodawcy na podstawie ugody pozasądowej przez bank kwota 10.040,99 zł (lub inna kwota) stanowi dla Wnioskodawcy przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym według skali podatkowej, nieobjęty zaniechaniem poboru podatku na podstawie rozporządzenia?

3.  Czy zwrot kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego otrzymany od banku na podstawie ugody pozasądowej stanową dla Wnioskodawcy przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, czy też jest neutralny podatkowo w zakresie, w jakim odpowiada faktycznie poniesionym przez Wnioskodawcę wydatkom (a ewentualna nadwyżka ponad rzeczywiście poniesione koszty stanowiłaby przychód)?

Pana stanowisko w sprawie

Umorzenie wierzytelności - zastosowanie przepisów rozporządzenia.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 102 - t.j.) przewiduje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, zabezpieczonego hipotecznie, udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r., pod warunkiem, że podatnik nie korzystał dotychczas z tego zaniechania w związku z inną inwestycją mieszkaniową.

Rozporządzenie zgodnie z jego aktualnym brzmieniem ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych w okresie od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r., a więc obejmuje również zdarzenia mające miejsce w roku podatkowym 2026.

W przedmiotowej sprawie wszystkie warunki rozporządzenia są spełnione, tj. kredyt został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r., jest kredytem mieszkaniowym przeznaczonym na cele wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, jest zabezpieczony hipotecznie, dotyczy jednej inwestycji mieszkaniowej, Wnioskodawca nie korzystał dotąd z omawianego zaniechania poboru podatku. Umorzenie przez bank wierzytelności z tytułu tego kredytu (kapitału, odsetek oraz kosztów i opłat około-kredytowych), dokonane w drodze ugody pozasądowej stanowi umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w rozumieniu przepisów rozporządzenia i w całości korzysta z zaniechania poboru podatku, o ile nastąpi do dnia 31 grudnia 2026 r. W konsekwencji, zawarcie ugody pozasądowej w 2026 r. nie będzie skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzonej części kredytu i związanych z nim należności, mimo że przychód ten powstaje jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Ewentualne wystawienie przez bank informacji PIT‑11 w związku z umorzeniem wierzytelności kredytowej nie zmienia oceny, iż przychód ten korzysta z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia. Obowiązki informacyjne płatnika (banku) nie przesądzają o istnieniu po stronie Wnioskodawcy obowiązku zapłaty podatku, jeżeli z mocy rozporządzenia poboru podatku zaniechano. Wnioskodawca wnosi więc o potwierdzenie, że moment zawarcia ugody (rok podatkowy 2026) jest zasadniczy dla możliwości skorzystania z dobrodziejstwa rozporządzenia i że dla zdarzeń po dniu 1 stycznia 2027 r. umorzenie kredytu będzie opodatkowane na zasadach ogólnych (zgodnie z przepisami ustawy o PIT obowiązującymi w dacie zawarcia ugody) chyba, że przedłużone zostanie obowiązywanie rozporządzenia.

Zwrot lub rozliczenie nadpłaty kredytu.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w zakresie, w jakim w wyniku ugody pozasądowej bank dokonuje na jego rzecz zwrotu nadpłaty rat kredytu, tj. zwraca raty, odsetki, prowizje lub inne koszty, które po przeliczeniu kwoty kredytu z franków szwajcarskich na złote lub po stwierdzeniu jego nieważności, okazują się świadczeniami nienależnymi lub nadmiernymi, w tej sytuacji po stronie Wnioskodawcy nie powstaje przychód podatkowy.

Zwracane lub rozliczane kwoty stanowią jedynie zwrot uprzednio poniesionego, nienależnego świadczenia, który przywraca stan majątkowy do takiego, jaki istniałby, gdyby od początku kredyt był wykonywany prawidłowo, bez niedozwolonych postanowień. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w aktualnej praktyce interpretacyjnej (m.in. pismo z dnia 23 stycznia 2026 r., wydane przez: Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, 0115-KDWT.4011.257.2025.3.DS, Skutki podatkowe umorzenia części kredytu hipotecznego, http://sip.mf.gov.pl.), zgodnie z którą rozliczenie sporu frankowego, w wyniku, którego kredytobiorca odzyskuje jedynie wcześniej zapłacone raty kredytu i inne opłaty, nie rodzi po jego stronie obowiązku zapłaty podatku dochodowego (brak definitywnego przysporzenia majątkowego). Kwota 10.040,99 zł stanowi nadwyżkę spłaconych dotychczas rat kredytu ponad udostępniony i wykorzystany kapitał kredytu, tj. różnicę pomiędzy faktyczną sumą dokonanych przez Wnioskodawcę rat (kapitałowo-odsetkowych) a wartością udzielonego kredytu. Zgodnie z interpretacją indywidualną wydaną pod koniec 2024 r. na wniosek Banku Y wypłata przez bank tzw. „dodatkowych kwot” w związku z ugodą frankową nie skutkuje powstaniem przychodu po stronie klienta. Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie stanowiska, że w przypadku zawarcia ugody pozasądowej zwrot nadpłat rat kredytu będzie neutralny podatkowo, o ile nie towarzyszą mu dodatkowe świadczenia wykraczające ponad zwrot już spełnionych świadczeń, a zapłata przez bank na rzecz Wnioskodawcy dodatkowej kwoty pieniężnej 10.040,99 zł pozostaje neutralna podatkowo.

Zwrot kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego.

Wnioskodawca przyjmuje, że zwrot kosztów procesu oraz kosztów zastępstwa procesowego, uzyskany od banku na podstawie ugody pozasądowej nie stanowi przychodu podatkowego w tej części, w jakiej odpowiada faktycznie poniesionym przez niego wydatkom, np. zapłaconym honorariom pełnomocnika, wniesionym opłatom sądowym. Zwrot ten ma charakter restytucyjny i jedynie rekompensuje wydatek, który nie był kosztem uzyskania przychodu i nie został wcześniej odliczony od podstawy opodatkowania. W jego następstwie Wnioskodawca nie uzyskuje wzbogacenia się. Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska, że zwrot kosztów odpowiadający rzeczywiście poniesionym wydatkom pozostaje neutralny podatkowo.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:

1)  pieniądze i wartości pieniężne, które:

·      zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

2)  wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:

·      świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);

·      nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Z uwagi na wyróżnienie przez ustawodawcę przychodów o charakterze niepieniężnym, uznaje się, że przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy jest nie tylko uzyskanie przez podatnika nowych aktywów, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają definicji pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”. Dokonując zatem wykładni gramatycznej, za „nieodpłatne świadczenie” uznać należy świadczenia „nie wymagające opłaty, takie, za które się nie płaci, bezpłatne”. Zatem należy przyjąć, że nieodpłatnym świadczeniem jest takie zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie kosztem majątku innej osoby, innego podmiotu. Nieodpłatne świadczenie w znaczeniu prawa podatkowego obejmuje nie tylko świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów (obejmujący m.in. kwestię uwzględniania kosztów uzyskania przychodów dla celów ustalenia dochodu z danego źródła przychodów).

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są:

inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela przysługującej mu wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa. Wedle bowiem instytucji zwolnienia z długu, uregulowanej w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Kwotę wierzytelności umorzoną na podstawie ugody dotyczącej umowy o udzielenie kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia:

Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Na gruncie § 1 ust. 2 wskazanego rozporządzenia:

Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Jak stanowi § 1 ust. 3 rozporządzenia:

W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Według § 1 ust. 5 przywołanego rozporządzenia:

Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).

Zgodnie § 1 ust. 6 przywołanego rozporządzenia:

Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W myśl § 1 ust. 7 rozporządzenia:

W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Jak stanowi § 3 ust. 1 komentowanego rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl § 4 ww. rozporządzenia:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2 ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Artykuł 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy hipotecznego kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.

Z treści wniosku wynika, że (...) 2006 r. zawarł Pan wraz z żoną umowę z bankiem X o kredyt hipoteczny indeksowany do waluty CHF. Kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Kredyt został udzielony w łącznej kwocie 200.000,00 zł. Środki z kredytu przeznaczone zostały na nabycie lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym, wydatki remontowe (10.000,00 zł) oraz na koszty i opłaty okołokredytowe (ustanowienie hipoteki kaucyjnej, sporządzenie przez rzeczoznawcę informacji bankowej o nieruchomości, składki z tytułu ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych). Łączna kwota spłaconych dotychczas przez Pana rat kapitałowo-odsetkowych wynosi 210.040,99 zł.

Bank zaproponował zawarcie ugody pozasądowej, zgodnie z zapisami której umorzy zadłużenie z tytułu niezapłaconych kosztów i opłat okołokredytowych, zwróci na Pana rzecz Pana kwotę dodatkową 10.040,99 zł i koszty procesu w łącznej kwocie 21.600,00 zł tytułem podwójnych kosztów zastępstwa procesowego oraz 500,00 zł tytułem połowy opłaty od pozwu.

Końcowo należy zaznaczyć, że nie korzystał Pan z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu żadnego innego kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że umorzona wierzytelność z tytułu kredytu zaciągniętego 22 lipca 2006 r. będzie stanowić dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Jak już wspomniano, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów wynika, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego, zaś „koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń” nie mogą z tego zaniechania skorzystać.

W tym kontekście, kredyt udzielony na pokrycie opłat składki z tytułu ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych, stanowił kredyt na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku dochodowego będzie miało zatem zastosowanie, stosownie do dyspozycji § 1 ust. 3 rozporządzenia, jak słusznie Pan wskazał, do tej części kwoty umorzenia wierzytelności, która odpowiada udziałowi udzielonego kredytu zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. nabycie lokalu mieszkalnego, remont, uiszczenie kosztów związanych z ustanowieniem hipoteki kaucyjnej oraz koszty sporządzenia przez rzeczoznawcę informacji bankowej o nieruchomości) w całkowitej kwocie zaciągniętego kredytu.

Natomiast zaniechanie nie będzie miało zastosowania, stosownie do dyspozycji § 1 ust. 3 ww. rozporządzenia, do tej części kwoty umorzenia wierzytelności, która odpowiada udziałowi udzielonego kredytu zaciągniętego na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. opłat na składki z tytułu ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych), w całkowitej kwocie zaciągniętego kredytu.

Tym samym Pana stanowisko w tym zakresie jest nieprawidłowe.

Odnosząc się do skutków podatkowych zwrotu ustalonej w ugodzie kwoty pieniężnej w wysokości 10.040,99 zł stwierdzić należy, że skoro kwota ta nie przekracza różnicy pomiędzy dokonanymi wpłatami na rzecz banku z tytułu spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a kwotą kapitału wypłaconego przez bank w ramach umowy kredytu, to jej otrzymanie nie spowoduje po Pana stronie przysporzenia majątkowego. Tym samym z tego tytułu nie powstanie po Pana stronie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wypłata ta będzie zatem neutralna podatkowo.

W odniesieniu natomiast do zwrotu kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego wskazać należy, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

§ 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

§ 1¹. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu - za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu.

§ 1². W szczególnie uzasadnionym przypadku, na wniosek strony, która w toku procesu poniosła szczególnie wysoki wydatek podlegający zwrotowi, sąd może przyznać jej odsetki przewidziane w § 1¹ od kwoty równej temu wydatkowi za czas od dnia jego poniesienia przez stronę do dnia zapłaty.

§ 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

§ 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

§ 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę. Zwrot kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego przez bank na Pana rzecz, w ramach zawartej ugody, nie spowoduje powstania u Pana przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, w zakresie, w jakim odpowiada faktycznie poniesionym przez Pana wydatkom. Środki te nie będą stanowiły przysporzenia po Pana stronie i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta stanowić będzie jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Pana wydatków – nie będzie więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego będzie obojętna podatkowo.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja, w ramach reżimu przepisów obowiązujących na dzień jej wydania, rozstrzyga wyłącznie zagadnienia objęte wnioskiem w zakresie określonym opisem zdarzenia przyszłego, pytaniami i Pana stanowiskiem, w szczególności co do zapisów projektowanej ugody i wysokości kwoty zwrotu. W sytuacji zatem, gdy ulegną one zmianie, wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła. Jednocześnie inne kwestie poruszane we wniosku, w tym skutków podatkowych związanych z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytów hipotecznych po dniu 1 stycznia 2027 r. nie były przedmiotem oceny przez tut. organ.

Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (żony).

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.

W odniesieniu do powołanych przez Pana interpretacji należy stwierdzić, że zapadły one w indywidualnej sprawie i nie są wiążące dla organu wydającego niniejszą interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.