0115-KDST2-1.4011.294.2026.2.AP

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, w związku z zawarciem z bankiem ugody dotyczącej kredytu hipotecznego. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 24 czerwca 2026 r. (data wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 26 marca 2008 r. pomiędzy A.C. i B.C., a Bankiem V S.A. (którego następcą prawnym jest obecnie X SA) została zawarta umowa kredytu hipotecznego nr (...) na kwotę 510 000 zł (kwota rzeczywiście wypłacona), przy czym w umowie kwota kredytu została określona jako „249 742,91 CHF nie więcej niż 510 000 PLN”. Kredyt ten był przeznaczony na zakup nieruchomości i na ten cel został wykorzystany. Zgodnie z umową, oboje kredytobiorcy, będący małżeństwem, odpowiadali solidarnie za spłatę kredytu. Od momentu podpisania umowy kredytu do chwili obecnej, pomiędzy A.C. i B.C. istnieje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej.

Z uwagi na powzięcie wiedzy o tym, że zawarta przez A.C. i B.C. umowa o kredyt mogła zawierać niedozwolone klauzule umowne, pozyskał Pan wraz z żoną od Banku X SA, następcy prawnego Banku V SA, zaświadczenie o saldzie zadłużenia oraz kwocie dokonanych spłat.

Od daty zawarcia umowy do daty wydania zaświadczenia przez bank kredytobiorcy spłacili już do banku 94 919,30 CHF oraz 107 735,65 PLN, tj. łącznie równowartość ok. 570 154,00 zł (przyjmując dla wpłat CHF wartość wg kursu średniego NBP z dnia 20 października 2022 roku).

Wobec dokonania nadpłaty ponad kwotę udostępnionego kapitału, wystąpił Pan wraz z żoną z pozwem przeciwko Bankowi X S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu i zwrot spłaconych kwot wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W toku procesu dokonywał Pan wraz z żoną dalszych spłat kredytu, do 5 stycznia 2024 r. włącznie (po tej dacie Sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia kredytobiorców poprzez wstrzymanie obowiązku płatności rat). W toku postępowania zawarł Pan wraz z żoną ugodę z bankiem, celem umorzenia pozostałego zadłużenia oraz rozliczenia umowy kredytu.

W dniu (...) 2025 r. A.C i B.C. zawarli z Bankiem X S.A. przed Sądem Okręgowym (...) w sprawie (...), ugodę dotyczącą kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich (CHF). W wyniku ugody, Bank przeliczył zadłużenie na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego zawarcie ugody, a następnie umorzył zadłużenie w kwocie 568 443,35 zł, na które składał się kapitał bieżący niewymagalny. Nie było kapitału wymagalnego, odsetek zapadłych niespłaconych oraz odsetek zapadłych podwyższonych.

Ponadto, bank zobowiązał się do wypłaty kwoty 263 000,00 zł „w związku z rozliczeniem Umowy” w terminie miesiąca od dnia zawarcia ugody. Bank wypłacił wskazaną powyżej kwotę w przewidzianym terminie. W ugodzie nie zawarto szczegółowego rozliczenia tej kwoty. W punkcie 6.1 ugody bank zawarł stwierdzenie, iż Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w wyniku umorzenia zadłużenia oraz otrzymania kwoty 263 000,00 zł u Kredytobiorcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu, a bank będzie zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-11. Bank w istocie taką informację sporządził, dla każdego z kredytobiorców z osobna. Według stanu z dnia zawarcia ugody kredytobiorcy posiadali nadpłatę w kwocie około 94 000,00 zł. Jednocześnie przyjmując kurs z dnia podpisania ugody tj. kurs średni NBP z dnia (...) 2025 roku (4,5436 – Tabela nr (...) 2025 r.), oprócz zwrotu nadpłaty kredytobiorcom należne były odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot dochodzonych w pozwie (tj. od kwoty 107 735,65 zł i od kwoty 94 919,30 CHF) za okres od dnia złożenia pozwu, tj. od dnia 25 października 2022 roku do dnia 3 września 2025 roku.

Według stanu z dnia zawarcia ugody, wartość odsetek wynosiłaby: od kwoty 107 735,65 zł = 35 398,54 zł, od kwoty 94 919,30 CHF = 31 187,50 CHF (po przeliczeniu według kursu 4,5436) = 141 703,52 zł. Sumując wskazane kwoty, według stanu z dnia 3 września 2025 r. kredytobiorcom należna byłaby kwota około 271 102,06 zł (około 94 000 zł + 35 398,54 zł + 141 703,52 zł). Zatem w kwocie 263 000,00 zł zawiera się zwrot części wpłaconych przez kredytobiorców kwot (w wysokości równej nadpłacie), jak też części odsetek ustawowych za opóźnienie od wpłaconych tytułem spłaty kredytu kwot.

Uzupełnienie

Kredyt hipoteczny został zaciągnięty na zakup następującego przedmiotu (cytat z umowy kredytowej): „lokal mieszkalny nr 1 wraz z garażem nr 11, położony w D. przy ul. E.1 ”.

Bank wypłacił kwotę 263 000,00 zł tytułem „w związku z rozliczeniem Umowy”. Kwota ta została skalkulowana w ten sposób, że w jej ramach zawiera się faktycznie:

‒    zwrot części wpłaconych przez kredytobiorców kwot w wysokości równej nadpłacie, tj. różnica pomiędzy kwotą otrzymaną od banku w wyniku zawarcia umowy kredytu hipotecznego, a kwotą stanowiącą sumę wszystkich wpłat (rat kapitałowo-odsetkowych) kredytobiorców do chwili zawarcia ugody (analogiczna matematycznie sytuacja nastąpiłaby w wyniku potrącenia przez bank kwoty udostępnianego w ramach umowy kredytowej kapitału z wierzytelnością kredytobiorcy o zwrot kwot wpłaconych tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych);

‒    część dochodzonych pozwem odsetek ustawowych za opóźnienie od wpłaconych tytułem spłaty kredytu kwot (tj. kwot, których zwrotu pozwem kredytobiorcy się domagali).

Podsumowując, charakter i kalkulacja wskazanej w ugodzie i wypłaconej kwoty 263 000,00 zł jest zbieżna z rozliczeniem, w którym umowa kredytu hipotecznego zostałaby przez sąd uznana za nieważną (z tą jednak różnicą, że w przypadku uznania umowy za nieważną przez sąd, kwota odsetek ustawowych za opóźnienie byłaby wyższa, tj. w całości taka – za taki okres:

‒    jak wskazana w pozwie, a nie w wysokości wynikającej z ugody, na mocy której kredytobiorca (-y) w ramach ustępstw, zrezygnował (-li) z jej części (z części należnych im odsetek ustawowych za opóźnienie).

Wysokość kwoty wypłaconej przez Bank tytułem udzielenia kredytu, kwoty dokonanej przez kredytobiorców spłaty na dzień zawarcia ugody (w tym wysokość nadpłaty) oraz wysokość dochodzonych odsetek ustawowych za opóźnienie na dzień zawarcia ugody, zostały wskazane w pierwotnym wniosku (sumarycznie na dzień zawarcia ugody roszczenie kredytobiorców obejmujące jedynie zwrot nadpłaty oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od dokonanych spłat wynosiło ponad 271 tys. zł przy wypłacie banku kwoty wynoszącej 263 000,00 zł).

Kwota, którą wypłacił bank nie była kwotą skalkulowaną (wynikiem) ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie i uznania ich za nadpłatę kredytu.

Jak zostało wyżej wskazane, wypłacona kwota 263 000,00 zł była skalkulowana, jak przy uznaniu umowy za nieważną, tj. jeszcze przed ponownym przeliczeniem zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie (bez związku z ponownym przeliczeniem zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie).

W wypłaconej kredytobiorcom kwocie 263 000,00 zł nie zawiera się (nie stanowi) jakakolwiek rekompensata/wynagrodzenie za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec banku na drodze sądowej.

Wnioskodawca potwierdził, że wypłacona przez bank kwota stanowiąca „część odsetek ustawowych za opóźnienie od wpłaconych tytułem spłaty kredytu kwot”, to odsetki, o których mowa w art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.)

Wnioskodawca potwierdził, że w informacji PIT-11 sporządzonej przez bank, ujęte zostały zarówno kwoty umorzonego zadłużenia, jak i kwoty wypłacone Wnioskodawcy przez bank.

W informacji PIT-11 sporządzonej przez bank zostały ujęte następujące pozycje:

‒    poz. 99. „Świadczenie” i poz. 100. „131 500 zł 00 gr”

‒    poz. 101. „Umorzenie” i poz. 102. „5 570,74 gr”

W tym miejscu, tytułem wyjaśnienia, wskazać należy, iż wszystkie trzy pytania zadane we wniosku dotyczą jedynie poz. 99. i 100., tj. świadczenia 131 500,00 zł (jak to już zostało wskazane we wniosku bank dla celów sporządzenia informacji PIT-11, przekazaną kwotę 263 000,00 zł podzielił po połowie, na każdego z kredytobiorców).

Także pytanie nr 3 dotyczące ujęcia informacji PIT-11 otrzymanej od banku w zeznaniu rocznym dotyczy jedynie kwoty 263 000,00 zł, jako kwoty fizycznie i faktycznie wypłaconej przez Bank kredytobiorcom, a która to następnie znalazła odzwierciedlenie w poz. 99. i poz. 100. PIT-11, jako połowa ww. kwoty tj. 131 500,00 zł. W tym zakresie Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż nie powinien on ujmować tej kwoty w swoim zeznaniu rocznym.

Wnioskodawca nie domaga się wydania interpretacji indywidualnej w zakresie kwoty wskazanej w poz. 101. i 102. jako „Umorzenie” (i jej ujęcia w zeznaniu rocznym). Tytułem dygresji wskazać należy, iż właśnie ta kwota tytułem umorzenia powstała w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie i przypisania jej do garażu (nie została ona fizycznie wypłacona kredytobiorcy/-om).

Wskazać zatem należy, że w wystawionym PIT-11 bank ujął kwoty dwojakiego rodzaju, tj. kwotę 131 500,00 zł (na oboje małżonków 263 000,00 zł) skalkulowaną jak przy uznaniu umowy za nieważną (i rozliczenie się z kredytobiorcą w całości z dokonanej przez niego nadpłaty ponad udostępniony kapitał i dochodzonych odsetek ustawowych za opóźnienie w części) oraz kwotę 5570,74 zł (10 570,74 zł na oboje małżonków), jak przy ponownym przeliczeniu zobowiązania kredytowego w ugodzie (i przypisania jej do garażu). Niemniej jednak z punktu widzenia ewentualnego stwierdzenia przez sąd „nieważności” umowy kredytowej, roszczeń kredytobiorców, a następnie faktycznego dokonania rozliczenia (w tym zapłaty przez bank dochodzonych od niego kwot) nie ma znaczenia, że umowa kredytowa obejmowała zakup lokalu mieszkalnego wraz z garażem (okoliczność ta nie ma bowiem wpływu na kwestie związane z niedozwolonymi/nieważnymi postanowieniami umowy czy statusem kredytobiorców jako konsumentów; inaczej rzecz ujmując nie ma wpływu na nieważność umowy i powstałe w jej wyniku roszczenia).

Pytania

1.  Czy w ramach kwoty wypłaconej ugodą przez bank w związku z rozliczeniem umowy kredytu, w zakresie stanowiącym w istocie zwrot nadpłaconego przez A.C. i B.C, kapitału i odsetek (rat kredytu) po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy w ramach kwoty wypłaconej ugodą przez bank w związku z rozliczeniem umowy kredytu, w zakresie stanowiącym w istocie odsetki ustawowe za opóźnienie w zwrocie kwoty nienależnie wpłaconych rat kredytu po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych?

3.  Czy wobec tego Wnioskodawca powinien ująć informację PIT-11 otrzymaną od banku w rocznym zeznaniu podatkowym, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Stanowisko w zakresie pytania 1:

Zdaniem Wnioskodawcy, w ramach kwoty wypłaconej ugodą przez bank (rozliczenia umowy kredytu) w zakresie stanowiącym zwrot nadpłaconego przez A.B. i B.C. kapitału i odsetek (raty kredytu), nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych (nie należy zapłacić podatku dochodowego).

W przedmiotowej sprawie faktycznie nastąpił zwrot nienależnie pobranych przez Bank rat kapitałowo-odsetkowych. Zwrot ten nie stanowi dla kredytobiorców (w tym Wnioskodawcy) przychodu. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą kwotę uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje z powrotem swój kapitał, zwrot zapłaconych Bankowi kwot, które co miesiąc w ratach kapitałowo-odsetkowych przekazywał na rzecz Banku. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą kwotę uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Wypłacenie przez Bank kwoty nazwanej w ugodzie „rozliczeniem Umowy”, jest w rzeczywistości zwrotem przez Bank pieniędzy kredytobiorców (w tym wnioskodawcy), które wcześniej zostały wpłacone do Banku. Otrzymana na mocy zawartej ugody kwota 263 000,00 zł w części, w jakiej składa się na nią zwrot nadpłaconego kapitału, nie stanowi żadnej dodatkowej korzyści (przysporzenia majątkowego, wartości wchodzącej do majątku), a jedynie stanowi zwrot uiszczonych do Banku kwot. Kwota zwrócona przez Bank w wyniku zawarcia ugody dotyczącej kredytu frankowego, nie jest dochodem, lecz zwrotem niesłusznie zapłaconych rat, które były płacone z opodatkowanych dochodów B.C. i A.C. i powinna ona pozostać obojętna podatkowo.

Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Należy zauważyć, że podobne stanowisko zajął m.in.:

‒    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 13 marca 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.47.2025.1.AK;

‒    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 3 marca 2025 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.1017.2024.2.BM;

‒    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 18 lutego 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.991.2024.1 MB;

‒    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 16 maja 2025 r., nr 0114-KDIP3- 2.4011.281.2025.3.BM.

Stanowisko w zakresie pytania 2:

Zdaniem Wnioskodawcy, część kwoty 263 000 zł otrzymanej w ramach „rozliczenia Umowy” na podstawie zawartej ugody, w zakresie, w jakim składają się na nią odsetki ustawowe za opóźnienie w zwrocie nienależnie wpłaconych rat również nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis ten zwalnia z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Skoro zatem zwrot wpłaconych przez kredytobiorców (w tym Wnioskodawcę) rat kapitałowo-odsetkowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. Należy zauważyć, że analogiczne stanowisko zajął m.in.:

‒    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w Interpretacji indywidualnej z dnia 23 maja 2025 r., sygn. 0114- KDIP3-2.4011.346.2025.1.MN;

‒    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w Interpretacji indywidualnej z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.869.2025.2.ASZ.

Stanowisko w zakresie pytania 3:

Zdaniem Wnioskodawcy, nie powinien on ująć informacji PIT-11 otrzymanych od Banku, jako że „rozliczenie Umowy” w sposób dokonany ugodą nie spowoduje uzyskania przysporzenia majątkowego, wzrostu majątku po jego stronie. Kwota ta stanowi w istocie zwrot własnych pieniędzy, które kredytobiorcy nienależnie wpłacili wcześniej do Banku wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie, które także są neutralne podatkowo. Pieniądze te nie są przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na Banku, wbrew postanowieniom ugody, nie ciążył zatem obowiązek informacyjny w postaci sporządzenia PIT-11, w związku z czym nie ma obowiązku uwzględniania tej informacji przy sporządzaniu zeznania rocznego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:

1)  pieniądze i wartości pieniężne, które:

·      zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;

2)  wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:

·      świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);

·      nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 powołanej ustawy mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów (obejmujący m.in. kwestię uwzględniania kosztów uzyskania przychodów dla celów ustalenia dochodu z danego źródła przychodów).

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są:

-  inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Stosownie do art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Jak już wcześniej wskazano za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Z informacji przedstawionych w opisie sprawy wynika, że w dniu 26 marca 2008 r. pomiędzy Panem i jego żoną a Bankiem V SA (którego następcą prawnym jest obecnie X SA) została zawarta umowa kredytu hipotecznego na kwotę 510 000 zł (kwota rzeczywiście wypłacona). Kredyt ten był przeznaczony na zakup nieruchomości i na ten cel został wykorzystany. Wobec dokonania nadpłaty ponad kwotę udostępnionego kapitału, wystąpił Pan wraz z żoną z pozwem przeciwko Bankowi X SA o ustalenie nieważności umowy kredytu i zwrot spłaconych kwot wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W dniu (...) 2025 r. zawarł Pan wraz z żoną z Bankiem X SA przed Sądem Okręgowym (...) w sprawie (...) ugodę dotyczącą kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich (CHF). W wyniku ugody Bank przeliczył zadłużenie na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego zawarcie ugody, a następnie umorzył zadłużenie w kwocie 568 443,35 zł, na które składał się kapitał bieżący niewymagalny. Nie było kapitału wymagalnego, odsetek zapadłych niespłaconych oraz odsetek zapadłych podwyższonych.

Ponadto, Bank zobowiązał się do wypłaty kwoty 263 000,00 zł „w związku z rozliczeniem Umowy” w terminie miesiąca od dnia zawarcia ugody. Bank wypłacił wskazaną powyżej kwotę w przewidzianym terminie. Według stanu z dnia zawarcia ugody posiadał Pan nadpłatę w kwocie około 94 000,00 zł. Oprócz zwrotu nadpłaty należne były Panu odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot dochodzonych w pozwie (tj. od kwoty 107 735,65 zł i od kwoty 94 919,30 CHF) za okres od dnia złożenia pozwu, tj. od dnia 25 października 2022 roku do dnia 3 września 2025 roku. W kwocie 263 000,00 zł zawiera się zwrot części wpłaconych przez kredytobiorców kwot (w wysokości równej nadpłacie), jak też części odsetek ustawowych za opóźnienie od wpłaconych tytułem spłaty kredytu kwot. W wypłaconej kredytobiorcom kwocie 263 000,00 zł nie zawiera się (nie stanowi) jakakolwiek rekompensata/wynagrodzenie za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec banku na drodze sądowej.

Potwierdził Pan ponadto, że wypłacona przez bank kwota stanowiąca „część odsetek ustawowych za opóźnienie od wpłaconych tytułem spłaty kredytu kwot”, to odsetki, o których mowa w art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.)

Powziął Pan wątpliwość, czy w wyniku zawarcia ugody i wypłaty przez bank określonej ugodą kwoty nadpłaty ponad wypłacony kapitał oraz kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych od spłat dokonanych przez Pana i żonę, powstanie po Pana stronie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W odniesieniu do zwrotu kwoty nadpłaty ponad wpłacony kapitał kredytu wskazać należy, że z przytoczonej w niniejszej interpretacji definicji przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O ile kwota, którą otrzymują kredytobiorcy mieści się w kwocie wpłacanej przez nich podczas spłaty kredytu (uwzględniając kwotę otrzymanego kredytu) należy uznać, że nie dochodzi do dodatkowego przysporzenia w majątku kredytobiorców.

W przypadku zwrotu świadczenia klient otrzymuje bowiem z powrotem swój kapitał – zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest neutralny podatkowo.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że jeśli faktycznie na podstawie opisanej ugody, dotyczącej opisanego kredytu otrzymał Pan zwrot ww. kwoty, która to kwota – na co wskazują okoliczności sprawy – mieści się w kwocie wpłacanej podczas spłaty kredytu (uwzględniając otrzymaną kwotę kredytu) oraz w wypłaconej kwocie nie zawiera się jakakolwiek rekompensata/wynagrodzenie za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec banku na drodze sądowej, to uznać trzeba, że nie uzyskał Pan faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Pana majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem po Pana stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym otrzymana od banku kwota zwrotu nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W odniesieniu do wypłaty przez bank określonej ugodą kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych od spłat dokonanych przez Pana, za okres od daty wpływu pozwu do banku do dnia poprzedzającego kalkulację ugody wskazać należy, że różnego rodzaju świadczenia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Wobec powyższego odsetki ustawowe za opóźnienie, stanowić będą dla Pana przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W Pana sytuacji, jak wcześniej wskazano, w związku ze zwrotem przez bank kwoty stanowiącej nadpłacone kwoty ponad kapitał kredytu, po Pana stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Skoro zatem po Pana stronie nie powstał przychód, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpił obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu, to wypłacone Panu odsetki, o ile faktycznie stanowią odsetki ustawowe za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 1 k.c., korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, w związku z otrzymaniem odsetek ustawowych za opóźnienie, nie wystąpił obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Odnosząc się natomiast do Pana wątpliwości z pytania trzeciego, stwierdzić należy, że skoro otrzymana od Banku kwota zwrotu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a otrzymane odsetki za opóźnienie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy, to w takim przypadku, mimo wystawienia przez bank informacji PIT-11, nie będzie Pana również obowiązany do ich wykazania w zeznaniu podatkowym składanym w ramach rozliczenia rocznego.

Zatem w kontekście zadanego pytania nr 3 odnoszącego się do kwestii ujęcia informacji PIT-11 otrzymanej od banku w rocznym zeznaniu podatkowym, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, Pana stanowisko w tym zakresie uznano za prawidłowe.

Obowiązek ten dotyczy bowiem sytuacji, w której w roku podatkowym osiągany jest dochód (strata) z danego tytułu – zależy zatem od tego, czy w ogóle mamy do czynienia z dochodem (stratą), nie zaś od tego czy płatnik podatku dochodowego wypełnił swój obowiązek informacyjny dotyczący wystawienia podatnikowi PIT-11. Nawet gdyby dokument ten został niewłaściwie wystawiony, to w sytuacji, gdy faktycznie po stronie podatnika nie powstaje dochód (strata), nie generuje to dla niego obowiązków związanych z wykazaniem określonych kwot w zeznaniu podatkowym.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zastrzec, że interpretacja indywidualna dotyczy wyłącznie sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście sformułowanych we wniosku pytań interpretacyjnych, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii opisanych we wniosku, w szczególności kwestii ewentualnego zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem kredytu hipotecznego.

Ponadto, nie było również przedmiotem rozstrzygnięcia, czy kwoty wypłacane przez bank na podstawie ugody mają charakter odsetek za opóźnienie, ani czy zostały zasadnie i prawidłowo naliczone czy skalkulowane. Zarówno charakter świadczeń, jak i sposób kalkulacji wypłacanych odsetek przyjęto jako element stanu faktycznego.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.

Ponadto należy podkreślić, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z tym, interpretacje te wywierają skutki prawne jedynie w stosunku do tego podmiotu, do którego są skierowane. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy wyłącznie Pana jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (tj. Pana żony, jak również Banku).

W odniesieniu natomiast do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnej sprawie i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.); dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.