0115-KDST2-1.4011.194.2026.3.MR
Możliwość opodatkowania dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej preferencyjną stawką podatkową (opodatkowanie IP BOX).
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 10 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy preferencyjnego opodatkowania dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwania – pismami z 15 kwietnia i 20 maja 2026 r. (daty wpływu). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą od 16 sierpnia 2016 r. Przedmiotowa działalność dotyczy tworzenia oprogramowania od samego początku prowadzenia działalności gospodarczej.
Wnioskodawca ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm., dalej zwana ustawa o PIT) i rozlicza się na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a wybrana przez niego forma opodatkowania to podatek liniowy.
Wnioskodawca wnosi o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości skorzystania z preferencyjnej stawki opodatkowania 5% na podstawie art. 30ca ustawy o PIT.
Głównym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest wytwarzanie programów komputerowych. Wnioskodawca realizuje projekty programistyczne począwszy od etapu analizy potrzeb kontrahenta, poprzez projektowanie, implementacje, testy, wdrożenie oraz asystę przy uruchomieniach testowych i produkcyjnych. W dalszych etapach świadczone są usługi wsparcia w modernizacji wdrożonych systemów. Zlecenia programistyczne realizowane przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie są wykonywane pod kierownictwem kontrahenta. Wnioskodawca ma możliwość wykonywania zleceń zdalnie, w różnych miejscach oraz czasie, a także nie jest on związany sztywnymi godzinami pracy. Jednakże ze względu na specyfikę świadczonych usług istnieje możliwość uzgodnienia miejsca i czasu realizacji zlecenia pomiędzy Wnioskodawcą a kontrahentem.
Należy podkreślić, że w związku z tak wykonywaną działalnością Wnioskodawca ponosi ryzyko gospodarcze zarówno w kontekście odpowiedzialności za jakość i ewentualne wady świadczonych usług, jak i zmian kontrahentów, niepewności efektu i metod dojścia do umówionego rezultatu.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca, na podstawie posiadanej wiedzy z zakresu technologii informatycznych oraz doświadczenia w zakresie przygotowywania rozwiązań związanych z tworzeniem programów komputerowych, realizuje zlecenia programistyczne na rzecz swoich kontrahentów.
Na potrzeby opisu stanu faktycznego Wnioskodawca podzielił swoją działalność na poszczególne etapy:
Planowanie, analiza i projektowanie oprogramowania
Wnioskodawca realizuje prace polegające na szczegółowej analizie indywidualnych potrzeb kontrahentów, (...).
Wnioskodawca dokonuje doboru technologii (...) oraz projektuje architekturę systemów, w tym strukturę modułów, sposób komunikacji pomiędzy komponentami, integrację z systemami zewnętrznymi oraz mechanizmy zapewniające skalowalność, wydajność i bezpieczeństwo danych.
Prace twórcze związane z wytworzeniem i rozwojem oprogramowania
W ramach realizowanych zleceń Wnioskodawca tworzy od podstaw nowe funkcjonalności oraz moduły programistyczne o charakterze twórczym, stanowiące autorskie rozwiązania problemów biznesowych kontrahentów. Prace te obejmują m.in(...).
Wnioskodawca rozwija autorską logikę biznesową aplikacji, projektuje algorytmy obsługujące przepływy danych, walidacje, synchronizację stanu aplikacji oraz interakcje użytkownika z systemem. Tworzone rozwiązania nie mają charakteru odtwórczego i są każdorazowo dostosowywane do specyficznych wymagań danego projektu.
Testowanie, optymalizacja i zapewnienie jakości oprogramowania
Wnioskodawca przygotowuje oraz rozwija automatyczne testy jednostkowe oraz testy end-to-end, w szczególności przy wykorzystaniu narzędzi, takich jak (...). Testy te służą weryfikacji poprawności funkcjonalnej tworzonego oprogramowania, jak również stanowią podstawę do przeprowadzania testów regresyjnych po wprowadzeniu zmian w kodzie źródłowym.
Ponadto Wnioskodawca uczestniczy w procesach (...).
Integracje, wdrożenia oraz utrzymanie systemów
Wnioskodawca realizuje (...).
W ramach utrzymania oprogramowania (...).
W wyniku prowadzonych prac powstają programy komputerowe – utwory na gruncie art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2509, dalej jako ustawa o PAIPP) będące utrwaleniem przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o PAIPP programy komputerowe mogą być wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem ochrony na zasadach przewidzianych w powyższych regulacjach jest również utwór w wersji nieukończonej od momentu utrwalenia. Przedmioty praw autorskich jakimi są programy komputerowe, podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o PAIPP. Zgodnie z objaśnieniami podatkowymi z dnia 15 lipca 2019 r. Ministerstwa Finansów dotyczącymi preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej – IP BOX: pojęcie program komputerowy nie powinno być rozumiane wąsko, lecz szeroko, w szczególności obejmując interfejs, gdy ten spełnia warunek interoperacyjności programu komputerowego z oprogramowaniem i sprzętem komputerowym, co musi być ustalone w każdym przypadku oddzielnie na podstawie rzeczywistych ustaleń, a nie tylko formalnych postanowień, na przykład umownych. Holistycznie i funkcjonalnie, program komputerowy obejmuje więc jego funkcjonalne części składowe, takie jak: kod źródłowy, opis procedur operacyjnych, zestawienie danych w informacjach konwersacyjnych i dialogowych oraz kod wynikowy i interfejs, a także tezami znajdującymi się w doktrynie naukowej, jak i w orzecznictwie, stanowiącymi, że:
‒ Materiały są traktowane jako jeden ze sposobów wyrażenia programu komputerowego, pod warunkiem, że są szczegółowe w stopniu umożliwiającym postępującemu rutynowo programiście „zakodować” je do postaci kodu źródłowego, bądź przeprowadzić te operacje za pomocą odpowiedniego oprogramowania (A. Michalak red., Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, Warszawa 2019 – art. 74);
‒ Nie ma natomiast znaczenia, jaki kształt bądź formułę przybiorą w konkretnym przypadku przygotowawcze materiały projektowe, przykładowo mogą być to odręczne notatki, wydruk, dokumentacja techniczna, wytwórcza bądź użytkowa (wyr. SA w Łodzi z 4 lutego 2010 r., I ACa 912/09, niepubl.; wyr. SA w Łodzi z 27 lutego 2013 r., I ACa 1157/12).
Wobec tego, mając na względzie szeroką definicję programu komputerowego Wnioskodawca twierdzi, że każdy ze wskazanych efektów prac stanowi utwór i jest objęty ochroną w rozumieniu art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Wybranie rozwiązań dedykowanych wyłącznie potrzebom kontrahenta lub konkretnego użytkownika, kompatybilnych z jego branżą oraz rzeczywistością jego działalności, wskazuje jednoznacznie na niepowtarzalność wytworzonego programu. Pracując nad wytworzeniem oprogramowania Wnioskodawca nabywa, łączy, kształtuje i wykorzystuje dostępną aktualnie wiedzę i umiejętności dotyczące narzędzi informatycznych i istniejących programów w celu wytworzenia nowych zastosowań w postaci nowoczesnych i unikalnych systemów i aplikacji. W ramach działalności Wnioskodawca zdobywa, poszerza i łączy interdyscyplinarną wiedzę z zakresu tworzenia oprogramowania w celu optymalizacji i dalszego rozwijania stworzonych systemów i aplikacji. Wytwarzane przez Wnioskodawcę oprogramowania opierają się na indywidualnych, autorskich pomysłach i obejmują m.in. zaprojektowanie algorytmu, czynność programowania (tworzenia kodu źródłowego) oraz weryfikacje, modyfikacje i udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych.
Działania te prowadzone są w metodyczny sposób, czego wymaga specyfika tworzenia programu komputerowego, tj. określenie celu jaki ma on spełniać, ustalenie sposobu dojścia do danego celu (dobór odpowiednich rozwiązań programistycznych oraz technologii), zaplanowanie prac, weryfikacja, zakończenie.
Wnioskodawca w ramach działalności gospodarczej prowadzi w sposób systematyczny prace twórcze w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy. Działalność ta polega na tworzeniu nowych zastosowań, które wcześniej nie miały miejsca, zarówno w ramach działalności prowadzonej bezpośrednio przez Wnioskodawcę, jak i kontrahenta, na rzecz którego są realizowane zlecenia programistyczne.
Wnioskodawca w ramach bezpośrednio prowadzonej działalności gospodarczej opracowuje nowe programy komputerowe na rzecz danego kontrahenta, czyniąc to z wykorzystaniem aktualnie posiadanej wiedzy i umiejętności, ale niekoniecznie tworzy innowacyjne rozwiązania w wymiarze światowym, gdyż nie weryfikuje on tego w takiej skali. Zasobami wiedzy, które Wnioskodawca wykorzystuje przy planowaniu projektu są technologie informatyczne, czyli wiedza o oprogramowaniu i narzędziach informatycznych, występujących zarówno w ogólnym stanie nauki, jak i w środowisku, w którym funkcjonować ma program przez niego wytworzony. Ustawodawca jednakże nie przewidział minimalnego progu skalowalności zwiększenia zasobów wiedzy, dlatego istotny jest element celowościowy, jaki Wnioskodawca uwzględnia w swojej działalności. W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Oprogramowanie stworzone na rzecz danego kontrahenta powoduje stworzenie zupełnie nowych funkcjonalności, co oznacza, że cecha twórczości jest spełniona.
Wnioskodawca nie świadczy usług polegających na wprowadzaniu okresowych i rutynowych zmian do tworzonego programu komputerowego. Wynika to z faktu, że Wnioskodawca jest twórcą swoich programów, z których osiąga przychód.
Nadto czynności wykonywane przez Wnioskodawcę nie są projektami powtarzalnymi – każdy nowy program komputerowy wymaga indywidualnego podejścia, tj. w szczególności odpowiedniego zasobu wiedzy i znajomości technologii oraz ma dotyczyć innego środowiska programowego, sprzętowego lub biznesowego. Umowy zawarte pomiędzy Wnioskodawcą a danym kontrahentem wskazują, że w zakresie związanym z wytwarzaniem oprogramowania przenoszone są wszelkie prawa autorskie do nich w zamian za wynagrodzenie – otrzymywane przez Wnioskodawcę należności będą przychodem z tytułu sprzedaży majątkowych praw autorskich do programu komputerowego.
Wartość wynagrodzenia za przeniesienie poszczególnych praw autorskich do oprogramowania jest każdorazowo określana na koniec okresu rozliczeniowego na podstawie zaangażowania Wnioskodawcy w prace nad określonym programem komputerowym.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, która skupiona jest na wytwarzaniu programów komputerowych, Wnioskodawca ponosi następujące wydatki w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów:
a) koszty usługi księgowej i doradczej – koszt poniesiony przez Wnioskodawcę na księgowość pozwala na wyszczególnienie koniecznej ewidencji na potrzeby skorzystania z preferencyjnej 5% stawki podatkowej; koszt ten jest nieodzowny, jeśli wytwarzane oprogramowanie ma być wykonywane zgodnie z zasadami lege artis; ponadto, dzięki prowadzeniu księgowości przez specjalistów Wnioskodawca ma więcej czasu na wykonywanie prac programistycznych, co przekłada się na jakość tworzonego programu komputerowego; należy również podkreślić, że prowadzenie księgowości jest niezbędne do prowadzenia działalności per se; natomiast koszt poniesiony na usługi doradcze dotyczy możliwości skorzystania z ulgi IP Box (zasięgniecie porady prawnej); w tym kontekście Wnioskodawca będzie miał możliwość otrzymania odpowiedzi, czy jego działalność gospodarcza związana jest z działalnością badawczo-rozwojową; Wnioskodawca traktuje te koszty jako stały element prowadzenia działalności gospodarczej;
b) koszty amortyzacji/leasingu i użytkowania samochodu – koszty związane z amortyzacją/leasingiem oraz użytkowaniem samochodu umożliwiają Wnioskodawcy sprawny transport, czy to do klienta w celu konsultacji dotyczących tworzonego oprogramowania, czy to do specjalistycznego sklepu w celu nabycia potrzebnych urządzeń programistycznych, czy to na szkolenia poszerzające wiedzę w dziedzinie programowania; podkreślić należy, iż koszty te są wprost związane z wytworzeniem oprogramowania;
c) koszty zakupu wyposażenia biurowego i artykułów biurowych – Wnioskodawca dba o ergonomiczne stanowisko pracy, dlatego jest zmuszony ponosić koszty związane z wyposażeniem biura; jak powszechnie wiadomo, odpowiednio przygotowane miejsce pracy pozwala zoptymalizować osiągane wyniki, stad należy przyjąć, że wydatki na odpowiednie wyposażenie biura są dla Wnioskodawcy kosztami niezbędnymi w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej;
d) koszty zakupu sprzętu komputerowego i elektronicznego – należy podkreślić, iż zakup sprzętu komputerowego i elektronicznego to koszty stałe, które są konieczne do prowadzenia działalności gospodarczej jako programista; tworzenie kodu zdecydowanie wymaga sprawnego i nowoczesnego sprzętu komputerowego i elektronicznego; komputer jest podstawowym narzędziem pracy każdego programisty; natomiast pozostały sprzęt elektroniczny wspomaga wykonywaną pracę oraz uwydatnia jej efekty; z całą pewnością należy stwierdzić, iż przedmioty te są ściśle związane z zawodem wykonywanym przez Wnioskodawcę i są niezbędne do prowadzenia działalności związanej z tworzeniem programów komputerowych;
e) koszty zakupu licencji na oprogramowanie – najnowsze oprogramowanie jest niezbędne do realizacji zleceń na rzecz kontrahentów, stad wydatek ten jest konieczny w działalności Wnioskodawcy; poniesienie tego typu kosztów pozwala Wnioskodawcy efektywnie wykonywać swoją prace, co umożliwia bycie konkurencyjnym na rynku programistycznym;
f) koszty związane z wyjazdami służbowymi – Wnioskodawca podróżuje służbowo, w związku z czym ponosi koszty związane z noclegiem oraz koszty dojazdu do wyznaczonego miejsca; są one konieczne z punktu widzenia działalności związanej z tworzeniem oprogramowania, gdyż może zdarzyć się sytuacja, że Wnioskodawca będzie musiał przykładowo omówić dany projekt z klientem w miejscu innym niż siedziba Wnioskodawcy;
g) koszt usług telekomunikacyjnych – abonament telefoniczny umożliwia konsultacje z kontrahentami, co służy personalizacji tworzonego oprogramowania i kodu, dostosowaniu go do indywidualnych potrzeb klienta i jego oczekiwań; natomiast koszt opłaty za Internet zapewnia Wnioskodawcy szybkie i stabilne łącze, jest wręcz nieodzowne w dzisiejszej pracy programisty (tworzenie kodu, algorytmów) m.in. umożliwia zdalny kontakt z klientem, pozwala na znalezienie informacji na temat powstałych błędów, testowanie tworzonego oprogramowania, szybkie dzielenie się efektami swojej pracy; również dzięki niniejszemu wydatkowi Wnioskodawca ma dostęp do wszelakich źródeł wiedzy, np. dokumentacji, publikacji, materiałów konferencyjnych; nie można zapominać, że stałe łącze otwiera Wnioskodawcy przestrzeń do zdobywania nowej wiedzy, klientów, czy przekazywania owoców swojej pracy; oprogramowanie zarówno w procesie jego produkcji, jak i dalszego funkcjonowania wykorzystuje dostęp do sieci; jego wytworzenie, testowanie i dalsze wykorzystywanie nie byłoby możliwe bez Internetu; w świetle powyższego Wnioskodawca zmuszony jest do zapewnienia łączności sprzętu komputerowego i elektronicznego z siecią internetową;
h) składki na ubezpieczenia społeczne – Wnioskodawca pod tym pojęciem rozumie takie wydatki jak składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe), wpłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; niniejsze obciążenia są obowiązkowe, aby móc prowadzić legalnie jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce, co w przypadku Wnioskodawcy przekłada się na możliwość świadczenia usług programistycznych; również nie można zapominać o celu wymienionych opłat, które mają za zadanie zapewnienie środków pieniężnych w razie niemożności wykonywania działalności przez Wnioskodawcę, co w dłuższej perspektywie może wydłużyć jego zdolność zawodową;
i) koszty dokształcenia zawodowego – koszty te obejmują takie wydatki jak: literatura branżowa, udział w szkoleniach, konferencjach, certyfikaty; w tym miejscu należy podkreślić konieczność poniesienia wydatków na nieustanne kształcenie się Wnioskodawcy w branży IT, która podlega ciągłym zmianom; oprogramowanie wytwarzane jest przede wszystkim na podstawie wiedzy i doświadczenia Wnioskodawcy; dla finalnego kształtu decydujące znaczenie mają posiadane informacje specjalne i wiedza specjalistyczna; w tym celu Wnioskodawca ustawicznie pogłębia swój zasób wiedzy, poznaje nowe technologie, co przyczynia się do poszerzenia jego oferty.
Od 28 maja 2021 r. do 22 czerwca 2025 r. Wnioskodawca prowadzi na bieżąco odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów szczegółową ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT. W związku z tym, że przepisy nie narzucają podatnikom konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na potrzeby stosowania preferencji, ewidencja ta jest prowadzona techniką komputerową w postaci arkusza kalkulacyjnego, obejmującego comiesięczne zestawienie dokumentów. Na koniec każdego kalendarzowego okresu rozliczeniowego Wnioskodawca ustala dochód z każdego programu komputerowego. Równolegle w tej ewidencji Wnioskodawca wyodrębnia koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o PIT i uwzględnia je we wzorze w celu ustalenia wysokości wskaźnika nexus, a następnie oblicza podstawę opodatkowania preferencyjną stawką.
Od 23 czerwca 2025 r. Wnioskodawca uzyskał już pozytywną interpretację indywidualną również w zakresie zdarzenia przyszłego, dotyczącą możliwości zastosowania preferencyjnej stawki, o której mowa w art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
Przepis art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT stanowi, że podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, wynosi 5% podstawy opodatkowania.
Uzupełnienie wniosku I
Wnioskodawca wskazał, że wniosek dotyczy okresu od 28 maja 2021 r. do 22 czerwca 2025 r. Od 23 czerwca 2025 r. Wnioskodawca posiada pozytywną interpretację indywidualną w zakresie zdarzenia przyszłego, dotyczącą możliwości zastosowania preferencyjnej stawki, o której mowa w art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT.
Wszystkie wymienione we wniosku efekty pracy Wnioskodawcy stanowią programy komputerowe podlegające ochronie na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz zostały stworzone bezpośrednio przez Wnioskodawcę. Opisane we wniosku czynności nie stanowią katalogu zamkniętego, lecz mają charakter przykładowy. Wnioskodawca oświadcza, że każdy ze wskazanych we wniosku efektów jego prac stanowi utwór objęty ochroną na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Wnioskodawca wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w przeważającej części przypadków samodzielnie opracowuje algorytmy stanowiące element tworzonego lub rozwijanego oprogramowania.
(...)
W sytuacjach, w których Wnioskodawca realizuje projekty samodzielnie, algorytmy te są w całości opracowywane przez niego i stanowią przejaw jego indywidualnej działalności twórczej.
Natomiast w przypadku realizacji projektów w ramach zespołu programistycznego, Wnioskodawca opracowuje samodzielnie algorytmy w zakresie powierzonych mu części oprogramowania (modułów, funkcjonalności), za które ponosi odpowiedzialność. W takich przypadkach algorytmy te stanowią odrębne elementy programu komputerowego, będące rezultatem jego własnej pracy twórczej.
Wnioskodawca wskazuje, że tworzone przez niego algorytmy nie mają charakteru odtwórczego ani rutynowego, lecz są każdorazowo dostosowywane do specyficznych wymagań danego projektu oraz problemów biznesowych kontrahenta, co powoduje, że mają charakter indywidualny i twórczy.
Wnioskodawca wskazał, że do tworzenia oraz rozwijania programów komputerowych wykorzystuje przede wszystkim następujące języki programowania oraz technologie:
(...)
W ramach tych języków Wnioskodawca wykorzystuje (...).
Ponadto w procesie wytwarzania i rozwijania oprogramowania Wnioskodawca korzysta z technologii wspierających, takich jak:
(...)
Wskazane języki i technologie wykorzystywane są zarówno do tworzenia warstwy (...) aplikacji, w zależności od wymagań danego projektu.
Jeśli Wnioskodawca ulepsza/modyfikuje oprogramowanie na rzecz zleceniodawców lub tworzy nowe moduły samodzielnie, bądź współpracując z innymi programistami (na skutek czego powstaje nowy produkt), po uzyskaniu całości ogółu autorskich praw majątkowych do tego oprogramowania przez Kontrahenta nie przysługuje Wnioskodawcy licencja wyłączna do korzystania z tego prawa kwalifikowanego, jak również nie staje się on właścicielem/współwłaścicielem tego oprogramowania.
Wnioskodawcy będą do momentu przeniesienia na rzecz Zleceniodawcy prawa do programu, przysługiwały prawa majątkowe do składowych (części oprogramowania), które to części mają na celu ulepszenie danego oprogramowania. Można stwierdzić, że nowe funkcjonalności, to osobny przedmiot obrotu, który podlega również ochronie na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (na podstawie art. 74).
Wnioskodawca tworzy nowe oprogramowanie, które to oprogramowanie staje się w momencie jego stworzenia własnością Wnioskodawcy, która to w dalszej kolejności przechodzi na rzecz Zleceniodawcy wskutek wykonania umów. Jest to jedna z trzech typów płaszczyzn jego działalności. Kolejnymi są ulepszanie i rozwijania oprogramowania, często tego, które sam stworzył. Nie będzie on więc właścicielem oprogramowania modyfikowanego, ale czasowo właścicielem składowych (części) oprogramowania, które powoduje finalnie ulepszenie owego oprogramowania ulepszanego. Nowe oprogramowanie, które powoduje ulepszanie starego, to nowe funkcjonalności będące osobnym oprogramowaniem. Więc owe dodane funkcjonalności są częściami oprogramowania, które jest również przedmiotem praw autorskich oraz podlega ochronie.
Podsumowując: Wnioskodawca ulepsza oprogramowanie tworząc nowe funkcjonalności, które ulepszają/modyfikują programy Zleceniodawcy i które są odrębnym przedmiotem ochrony na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Chwilowo więc (do momentu przeniesienia) owych części oprogramowania będzie ich właścicielem i następnie przeniesienie własność owych części (podlegających osobnej ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych) na Zleceniodawcę.
Wnioskodawca wskazuje, że powyższe analogicznie odnosi się do realizowania przez Wnioskodawcę projektu w ramach zespołu, gdyż wówczas Wnioskodawca jest twórcą utworów powstałych w ramach podejmowanych przez niego przedsięwzięć i analogicznie przenosi on własność i majątkowe prawa autorskie na Kontrahenta, a w dalszej kolejności ewentualnie ulepsza/modyfikuje to oprogramowanie.
Działania Wnioskodawcy zmierzają do poprawy użyteczności oraz funkcjonalności programów komputerowych wskazanych we wniosku.
Zmiany wprowadzane przez Wnioskodawcę nie mają charakteru rutynowych ani okresowych zmian. W działalności Wnioskodawcy produkty, procesy lub usługi mają nowy, bardziej innowacyjny i ulepszony charakter, który nie jest wynikiem działalności obejmującej wprowadzanie rutynowych i okresowych zmian do tych produktów, procesów lub usług.
W wyniku czynności podejmowanych przez Wnioskodawcę powstaje odrębny utwór, stanowiący program komputerowy podlegający ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wnioskodawca przenosi na kontrahenta całość autorskich praw majątkowych do tego utworu, otrzymując w zamian wynagrodzenie obejmujące wynagrodzenie za sprzedaż tego prawa.
Będące przedmiotem wniosku autorskie prawa osobiste i majątkowe do stworzonych przez Wnioskodawcę utworów, rozumianych jako części programów komputerowych, przysługiwały wyłącznie Wnioskodawcy, aż do momentu odpłatnego przeniesienia autorskich praw majątkowych na rzecz Kontrahenta. W przypadku prac wykonywanych w ramach ulepszania lub modyfikowania oprogramowania, wyłączność ta dotyczyła tych części programu komputerowego, które zostały stworzone przez Wnioskodawcę w wyniku jego prac twórczych.
Działalność Wnioskodawcy, w ramach której tworzy Oprogramowanie ma charakter twórczy o indywidualnym charakterze, jest wyrazem własnej twórczości indywidualnej, posiada charakter kreatywny, nowatorski, oryginalny w pomyśle, jest nastawiona na tworzenie nowych oryginalnych rozwiązań o charakterze unikatowym. Wnioskodawca tworzy oprogramowanie w zależności od potrzeb Klientów, z którymi współpracuje, a dany Zleceniodawca ma na celu zwiększenie innowacyjności archaicznych rozwiązań programistycznych w zależności od swoich potrzeb. Wnioskodawca jest w stanie stwierdzić, że tworzenie programów komputerowych ma miejsce w ramach prowadzonej bezpośrednio działalności gospodarczej, w ramach której prowadzi prace w sposób systematyczny, zaplanowany i metodyczny w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy. Wnioskodawca wykorzystuje przy tym własną inwencję twórczą i korzysta z posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności. Niniejsze przesądza m.in. o elemencie „twórczym” owej działalności tzn. są to działania, które choćby w minimalnym stopniu odróżniają się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem posiadają cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia (Objaśnienia podatkowe Ministra Finansów z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczące preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej – IP BOX).
Działalność, w ramach której Wnioskodawca tworzy i rozwija oprogramowanie, jest prowadzona w sposób uporządkowany, zaplanowany i metodyczny – według określonego systemu pracy, na podstawie harmonogramu oraz z jasno zdefiniowanymi celami do osiągnięcia. W ramach realizowanych umów Wnioskodawca wykonuje prace zgodnie z ustalonym planem współpracy i harmonogramem, a przebieg i rezultaty prac są na bieżąco dokumentowane. Działania realizowane są zgodnie z wymaganiami i oczekiwaniami kontrahenta oraz przedstawioną przez niego specyfikacją i planem prac.
Systematyczność działań Wnioskodawcy polega na ich stałym, uporządkowanym i metodycznym wykonywaniu w oparciu o przyjęty proces realizacji prac. Wnioskodawca działa zgodnie z harmonogramem i etapami projektu, realizując kolejne zadania prowadzące do osiągnięcia założonych celów (np. analiza wymagań, projektowanie rozwiązań, implementacja, testy, wdrożenie oraz utrzymanie/rozwój). Postęp prac jest dokumentowany, a realizacja odbywa się zgodnie z ustaleniami z kontrahentem oraz przyjętym planem współpracy.
Wyjaśniając, jakie harmonogramy zostały opracowane w poszczególnych latach, a które z nich zostały faktycznie zrealizowane w stosunku do jakiego nowego, ulepszonego i rozwiniętego programu komputerowego, Wnioskodawca wskazał, że przy każdym oprogramowaniu te same, czyli stworzenie oprogramowania spełniające ustalone wymagania. Wnioskodawca samodzielnie je stworzył, dysponując jedynie swoją wiedzą i doświadczeniem.
Wnioskodawca przed rozpoczęciem realizacji poszczególnego programu komputerowego dysponował wiedzą i umiejętnościami z zakresu technologii programistycznych oraz procesu wytwarzania oprogramowania, w szczególności obejmującymi znajomość języków i technologii, takich jak (...), a także wiedzę z zakresu projektowania i implementacji rozwiązań informatycznych, tworzenia architektury systemów, integracji z systemami zewnętrznymi, testowania oprogramowania, optymalizacji jego działania oraz pracy w zespołach projektowych. Wnioskodawca dysponował również doświadczeniem praktycznym zdobytym w toku wieloletniej pracy zawodowej. Powyższe zasoby wiedzy i umiejętności stanowiły podstawę do podejmowania kolejnych projektów oraz tworzenia nowych funkcjonalności i rozwiązań programistycznych.
Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności wykorzystuje oraz rozwija wiedzę i umiejętności w zakresie tworzenia, rozwijania i utrzymywania oprogramowania, projektowania architektury systemów, integracji z systemami zewnętrznymi, testowania, optymalizacji działania aplikacji oraz wdrażania rozwiązań w środowiskach chmurowych.
W szczególności Wnioskodawca wykorzystuje i rozwija kompetencje związane z programowaniem w językach (...).
W ramach realizowanych zleceń Wnioskodawca opracowuje i rozwija rozwiązania polegające m.in. na tworzeniu dedykowanych funkcjonalności aplikacyjnych, mechanizmów listowania i filtrowania produktów, koszyków zakupowych, procesów zakupowych, modułów zarządzania aplikacjami przemysłowymi, integracji systemów oraz rozwiązań zapewniających wydajność, skalowalność i bezpieczeństwo danych. Każdorazowo celem Wnioskodawcy jest wypracowanie zindywidualizowanego rozwiązania dopasowanego do potrzeb konkretnego projektu, co prowadzi do rozwijania posiadanej wiedzy i umiejętności oraz poszerzania kompetencji wykorzystywanych w kolejnych realizacjach.
Wszystkie czynności, które Wnioskodawca realizował w zakresie wytwarzania i rozwijania/ulepszania /modyfikowania programów komputerowych, zlecane przez Kontrahenta, prowadziły do powstania utworów (odrębnych programów komputerowych), które podlegają ochronie zgodnie z art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, do których przenoszone są prawa majątkowe.
Wnioskodawcy przysługują osobiste i majątkowe prawa autorskie do tych programów, aż do – w przypadku praw majątkowych – ich odpłatnego zbycia na rzecz Kontrahenta.
W stosunku do działalności Wnioskodawcy, produkty, procesy lub usługi mają nowy, bardziej innowacyjny, ulepszony charakter, który nie jest wynikiem działalności obejmującej wprowadzanie rutynowych i okresowych zmian do tych produktów, procesów lub usług.
Sposób przenoszenia autorskich praw do programu komputerowego każdorazowo spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności następuje z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 tejże ustawy.
Wnioskodawca oświadcza, że efektem jego prac, którym są programy komputerowe zawsze są utwory w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj. zawsze odznaczają się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem, zawsze są kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej. Ponadto nie są efektem pracy, która wymaga do osiągnięcia rezultatu jedynie określonych umiejętności programistycznych i której rezultaty da się z góry określić i przewidzieć jako mające charakter powtarzalny. Nie są również jedynie techniczną, a twórczą realizacją szczegółowych projektów zlecanych przez Kontrahentów.
W umowach pomiędzy Wnioskodawcą a Kontrahentami, strony ustaliły, iż Kontrahent nabywa autorskie prawa majątkowe do utworów będących przedmiotem prawa autorskiego stworzonych przez Wnioskodawcę w ramach świadczonych usług:
a) z chwilą przyjęcia (przekazania) utworu podlegającego ochronie określonej w art. 74 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 123, z późn. zm.). Potwierdzeniem przeniesienia praw jest wówczas przekazanie wytworzonego utworu Kontrahentowi przez Wnioskodawcę, co bezpośrednio regulują zapisy zawarte w umowie.
b) z chwilą wytworzenia utworu, podlegającego ochronie określonej w art. 74 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 123, z późn. zm.). Potwierdzeniem przeniesienia praw jest wówczas samo wytworzenie przez Wnioskodawcę ww. programu.
Wyodrębnienie konkretnego programu komputerowego i przeniesienie praw do tego efektu pracy na Kontrahenta jest każdorazowo możliwe dzięki prowadzonej na bieżąco ewidencji.
Faktury nie wyodrębniają wynagrodzenia z tytułu przenoszenia praw autorskich, ponieważ przepisy nie przewidują obowiązku ich wyszczególniania. Wnioskodawca jest w stanie ustalić wartość tego wynagrodzenia na podstawie prowadzonej na bieżąco ewidencji.
Poszczególne umowy z kontrahentami jako okresy rozliczeniowe przewidują stałe okresy czasowe, zwykle są to okresy miesięczne. Zakończenie okresu rozliczeniowego jest niezależne od spełnienia jakichkolwiek warunków przez Wnioskodawcę.
Zgodnie z umową należne wynagrodzenie zawiera w sobie wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich. Przy pomocy ewidencji Wnioskodawca jest w stanie przyporządkować odpowiednią wartość wynagrodzenia, które ma skorzystać z ulgi. Zaangażowanie mierzone jest czasem, jaki jest Wnioskodawcy potrzebny do wytworzenia programu komputerowego.
Zaangażowanie w prace nad określonym programem komputerowym jest ustalane na podstawie prowadzonej ewidencji, w której Wnioskodawca wskazuje, ile czasu zajmował się danym programem. Kryterium, w oparciu o które ustalane jest zaangażowanie, stanowi czas, który Wnioskodawca poświęcił na tworzenie danej części programu komputerowego.
Wnioskodawca przenosi na Kontrahenta po upływie okresu rozliczeniowego autorskie prawa majątkowe do wytworzonej części programu komputerowego, która stanowi utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Za przeniesienie autorskich praw majątkowych do programu komputerowego oraz świadczenie usług, Wnioskodawca otrzymuje po upływie okresu rozliczeniowego wynagrodzenie wypłacane na podstawie wystawionej przez Wnioskodawcę faktury. Wartość wynagrodzenia wyliczana jest na podstawie tego, ile czasu w ciągu jednego okresu rozliczeniowego Wnioskodawca poświęcił na tworzenie programu komputerowego, a ile na działania nietwórcze (np. czynności administracyjne), następnie określa jaka była to część całego czasu poświęconego na świadczenie usług w danym okresie rozliczeniowym. Na podstawie takich obliczeń Wnioskodawca ustala wysokość wynagrodzenia z tytułu przeniesienia praw autorskich do oprogramowania.
Wnioskodawca w ramach umowy zobowiązał się do tworzenia oraz rozwijania oprogramowania, projektowania systemów informatycznych oraz interfejsów programistycznych aplikacji. Ulgą IP Box Wnioskodawca zamierza objąć tylko te dochody, które są bezpośrednio związane z wytwarzaniem programów komputerowych. Wnioskodawca jest w stanie ustalić wartość tego dochodu dzięki prowadzonej na bieżąco ewidencji.
Wnioskodawca wskazał, że preferencyjną stawkę podatku w ramach IP Box zamierza zastosować wyłącznie do tej części wynagrodzenia otrzymanego od Zleceniodawcy, która dotyczy dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, tj. wynagrodzenia przypisanego do wytworzenia, rozwinięcia lub ulepszenia kwalifikowanego IP (kwalifikowanych programów komputerowych).
Jeżeli wynagrodzenie obejmuje również inne czynności niezwiązane z wytworzeniem/rozwijaniem kwalifikowanego IP, to ta część wynagrodzenia nie będzie objęta preferencyjną stawką i będzie opodatkowana na zasadach ogólnych właściwych dla działalności gospodarczej.
Wnioskodawca dokonuje odpowiedniego wyodrębnienia przychodów i kosztów dotyczących kwalifikowanego IP w prowadzonej ewidencji dla celów IP Box, tak aby możliwe było ustalenie dochodu podlegającego opodatkowaniu preferencyjną stawką.
W przypadku gdy, w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawca osiąga przychody ze świadczenia usług innych niż programistyczne, koszty przyporządkowane są do przychodu, na który miały bezpośredni wpływ. Jeśli alokacja konkretnego kosztu nie jest możliwa, koszty te rozliczane są na wszystkie osiągnięte przychody w danym miesiącu, poprzez zastosowanie proporcji przychodowej.
Na koniec każdego miesiąca kalendarzowego Wnioskodawca ustala dochód z każdego programu komputerowego. Równolegle, na koniec każdego okresu rozliczeniowego (miesiąc) w prowadzonej Ewidencji, Wnioskodawca wyodrębnia koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o PIT i uwzględnia je we wzorze w celu ustalenia wysokości wskaźnika Nexus, a następnie oblicza podstawę opodatkowania preferencyjną stawką.
Wnioskodawca wskazał, że stosowany jest klucz przychodowy, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy.
Odrębna ewidencja prowadzona jest przez Wnioskodawcę w sposób zapewniający: wyodrębnienie poszczególnych autorskich praw do wytwarzanego oprogramowania oraz ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) przypadających na każde z takich praw autorskich, a w szczególności:
‒ wyodrębniono każde prawo własności intelektualnej;
‒ wyodrębniono koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie dochodu;
‒ dokonywano zapisów w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z praw własności intelektualnej – w przypadku, gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno prawo własności intelektualnej.
Wnioskodawca wskazał, że w ramach kosztów, które chciałby uwzględnić we wskaźniku nexus, w poszczególnych kategoriach mieszczą się następujące, konkretnie określone wydatki:
‒ „koszty zakupu wyposażenia biurowego i artykułów biurowych” obejmują wyłącznie wydatki na: biurko, krzesło, tonery do drukarki, papier do drukarki, długopisy;
‒ „koszty zakupu sprzętu komputerowego i elektronicznego” obejmują wyłącznie wydatki na: monitor, komputer, telefon, tablet, klawiaturę oraz koszty serwisowania: monitora, komputera, telefonu, tabletu, klawiatury.
Wnioskodawca wskazał, że pod pojęciem poniesienia wydatków na usługę doradczą rozumie wydatki na usługi doradztwa podatkowego dotyczące zagadnień tzw. ulgi IP Box świadczone przez profesjonalny podmiot zewnętrzny. Wnioskodawca pragnie wskazać, że wydatki na usługi doradcze nie obejmują opłaty za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Wskazane wydatki Wnioskodawca ponosi w związku z prowadzoną bezpośrednio działalnością związaną z wytwarzaniem oprogramowania. Wnioskodawca oświadcza, że koszt usługi doradczej nie miał charakteru jednorazowego, ponosił on kilkukrotnie wydatki na usługi doradcze.
Pod pojęciem kosztów zakupu licencji na oprogramowanie Wnioskodawca rozumie wydatki ponoszone na oprogramowanie niezbędne do tworzenia, rozwijania oraz utrzymania programów komputerowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Koszty te obejmują wyłącznie wydatki na następujące licencje:
(...)
Wskazane licencje są wykorzystywane przez Wnioskodawcę w procesie tworzenia oraz rozwijania oprogramowania, w szczególności w zakresie implementacji funkcjonalności, przygotowania dokumentacji technicznej, zarządzania dostępami oraz utrzymania jakości i bezpieczeństwa tworzonych rozwiązań.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazał, że wydatki te nie stanowią nabycia, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 lit. b, c i d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie stanowią nabycia wyników prac badawczo-rozwojowych ani kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Wydatki te są ponoszone w związku z prowadzoną bezpośrednio przez Wnioskodawcę działalnością polegającą na wytwarzaniu oprogramowania i mają charakter pomocniczy wobec tej działalności.
Uzupełnienie wniosku II
W związku z nieścisłościami w opisie sprawy, powstałymi w związku z używaniem różnego nazewnictwa odnoszącego się do efektów pracy Wnioskodawcy, wyjaśnił on, że używane w opisie sprawy określenia „części programu komputerowego”, „składowe programu komputerowego”, „moduły”, „funkcjonalności”, „algorytmy”, „komponenty” lub „elementy programu komputerowego” odnoszą się do efektów prac Wnioskodawcy, które z perspektywy technicznej mogą być następnie integrowane z większym systemem informatycznym lub oprogramowaniem Kontrahenta.
Jednocześnie Wnioskodawca jednoznacznie wskazuje, że na potrzeby wniosku, przedmiotem jego działalności oraz przedmiotem odpłatnego przenoszenia autorskich praw majątkowych są efekty jego własnej pracy twórczej, stanowiące odrębne programy komputerowe, tj. odrębne utwory podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Oznacza to, że użyte wcześniej sformułowanie „części programu komputerowego” nie miało na celu wskazania, że przedmiotem wniosku są wyłącznie niesamodzielne, nietwórcze lub techniczne fragmenty cudzego oprogramowania. Określenie to zostało użyte w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, tj. jako opis modułów, funkcjonalności, algorytmów lub komponentów tworzonych przez Wnioskodawcę, które po ich wytworzeniu mogą zostać włączone do szerszego systemu informatycznego Kontrahenta.
Wnioskodawca doprecyzował zatem, że efekty jego prac, niezależnie od tego, czy są określane jako program komputerowy, moduł, funkcjonalność, algorytm, komponent albo część programu komputerowego, stanowią rezultat jego samodzielnej działalności twórczej. Są one tworzone przez Wnioskodawcę od podstaw albo w ramach rozwijania lub ulepszania istniejącego oprogramowania Kontrahenta, jednak każdorazowo stanowią nowy, indywidualny i twórczy efekt pracy Wnioskodawcy, podlegający ochronie jako program komputerowy na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Zarówno w przypadku realizacji zlecenia wyłącznie przez Wnioskodawcę, jak również w przypadku prac wykonywanych w ramach zespołu danego Kontrahenta, Wnioskodawca jest wyłącznym twórcą utworów powstających w zakresie powierzonych zadań. W przypadku pracy zespołowej każdy z członków zespołu odpowiada bowiem za realizację określonego zakresu projektu, natomiast Wnioskodawca samodzielnie tworzy przypisane mu moduły, funkcjonalności, algorytmy lub komponenty. Efekt pracy Wnioskodawcy, określany w opisie sprawy jako część programu komputerowego albo nowa funkcjonalność, stanowi odrębny utwór będący programem komputerowym w rozumieniu art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Należy przy tym podkreślić, że finalne oprogramowanie lub finalny produkt informatyczny może składać się z wielu części tworzonych przez różne osoby, jednak Wnioskodawca jest autorem wyłącznie tej części, którą samodzielnie wytworzył w ramach powierzonych prac. To właśnie ta część, jako odrębny program komputerowy lub odrębny utwór podlegający ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest następnie przedmiotem odpłatnego przeniesienia autorskich praw majątkowych na Kontrahenta.
Wnioskodawca nie obejmuje wnioskiem przychodów z tytułu przeniesienia praw do cudzego oprogramowania jako całości ani przychodów z czynności wyłącznie technicznych, rutynowych, administracyjnych lub nietwórczych. Przedmiotem wniosku są wyłącznie przychody osiągane z tytułu odpłatnego przeniesienia autorskich praw majątkowych do wytworzonych przez Wnioskodawcę kwalifikowanych praw własności intelektualnej, tj. programów komputerowych, w tym także takich programów komputerowych, które funkcjonalnie stanowią moduły, funkcjonalności, algorytmy lub komponenty większego systemu informatycznego.
Innymi słowy, jeżeli w opisie sprawy posłużono się pojęciem „części programu komputerowego”, należy przez to rozumieć efekt pracy Wnioskodawcy stanowiący odrębny program komputerowy lub odrębny utwór podlegający ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, który po jego stworzeniu może zostać zaimplementowany jako część większego systemu Kontrahenta.
W konsekwencji Wnioskodawca doprecyzował, że przedmiotem wniosku są przychody uzyskiwane w związku z tworzeniem programów komputerowych, w tym programów komputerowych mających postać modułów, funkcjonalności, algorytmów lub komponentów, które stanowią odrębne utwory w rozumieniu przepisów prawa autorskiego i do których Wnioskodawca przenosi autorskie prawa majątkowe na Kontrahenta.
Wnioskodawca jednoznacznie wskazuje, że efekty jego samodzielnej pracy w każdym przypadku, tj. zarówno w przypadku tworzenia oprogramowania od podstaw, jak również w przypadku rozwijania, ulepszania lub modyfikowania istniejącego oprogramowania Kontrahenta, stanowiły odrębne programy komputerowe.
Wszystkie czynności, które Wnioskodawca realizował w zakresie wytwarzania, rozwijania, ulepszania lub modyfikowania oprogramowania, zlecane przez Kontrahenta, prowadziły do powstania utworów, tj. odrębnych programów komputerowych, które podlegają ochronie zgodnie z art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Do tych utworów Wnioskodawca, jako ich twórca, posiadał autorskie prawa majątkowe do momentu ich odpłatnego przeniesienia na Kontrahenta.
W przypadku tworzenia oprogramowania od podstaw efektem pracy Wnioskodawcy był nowy program komputerowy. Natomiast w przypadku rozwijania, ulepszania lub modyfikowania istniejącego oprogramowania Kontrahenta Wnioskodawca nie nabywał praw do całego modyfikowanego systemu ani nie przenosił praw do cudzego oprogramowania jako całości. Wnioskodawca tworzył w takim przypadku nowe, samodzielne i twórcze rozwiązania programistyczne, które stanowiły odrębne programy komputerowe, a następnie mogły zostać zaimplementowane do większego systemu informatycznego Kontrahenta.
Używane w opisie sprawy określenia takie jak „części programu komputerowego”, „elementy składowe programu komputerowego”, „moduły”, „funkcjonalności”, „algorytmy” lub „komponenty” należy rozumieć wyłącznie w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym. Określenia te odnoszą się do sposobu wykorzystania efektów pracy Wnioskodawcy w ramach większego systemu informatycznego Kontrahenta, a nie do ich kwalifikacji prawnej jako niesamodzielnych lub nietwórczych fragmentów cudzego oprogramowania.
Każdy taki efekt pracy Wnioskodawcy był rezultatem jego samodzielnej działalności twórczej, posiadał indywidualny charakter i stanowił odrębny utwór podlegający ochronie prawno-autorskiej jako program komputerowy. Fakt, że dany program komputerowy po jego stworzeniu mógł zostać technicznie włączony do większego systemu lub finalnego produktu Kontrahenta, nie zmienia jego kwalifikacji jako odrębnego programu komputerowego wytworzonego przez Wnioskodawcę.
W konsekwencji Wnioskodawca doprecyzował, że efekty jego samodzielnej pracy nie powinny być rozumiane jako odrębne części lub elementy składowe programów komputerowych w znaczeniu odmiennym od odrębnych programów komputerowych. Sformułowania dotyczące części, modułów, funkcjonalności, algorytmów lub komponentów opisują jedynie ich funkcję techniczną w ramach większego systemu informatycznego.
Podsumowując, efekty samodzielnej pracy Wnioskodawcy w każdym przypadku, tj. zarówno przy tworzeniu oprogramowania, jak i przy jego rozwijaniu, ulepszaniu lub modyfikowaniu, stanowiły odrębne programy komputerowe, podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, do których Wnioskodawca przenosił autorskie prawa majątkowe na Kontrahenta.
Wnioskodawca jednoznacznie wskazuje, że odpłatnie przenosił autorskie prawa majątkowe do odrębnych programów komputerowych.
Wnioskodawca nie przenosił autorskich praw majątkowych do odrębnych części programów komputerowych rozumianych jako kategoria odmienna od odrębnych programów komputerowych. Używane w opisie sprawy określenia takie jak „części programu komputerowego”, „elementy składowe programu komputerowego”, „moduły”, „funkcjonalności”, „algorytmy” lub „komponenty” miały znaczenie techniczne i funkcjonalne. Określały one sposób wykorzystania efektów pracy Wnioskodawcy w ramach większego systemu informatycznego Kontrahenta.
Każdy efekt pracy Wnioskodawcy, do którego następnie przenoszone były autorskie prawa majątkowe, stanowił odrębny program komputerowy, tj. odrębny utwór podlegający ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Dotyczyło to zarówno sytuacji, w których Wnioskodawca tworzył oprogramowanie od podstaw, jak również sytuacji, w których rozwijał, ulepszał lub modyfikował istniejące oprogramowanie Kontrahenta.
Wnioskodawca wskazuje również, że sposób przenoszenia autorskich praw majątkowych do odrębnych programów komputerowych każdorazowo spełniał warunki przewidziane w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności następował z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 tej ustawy. Przeniesienie autorskich praw majątkowych następowało odpłatnie, na podstawie postanowień umownych łączących Wnioskodawcę z Kontrahentem, w ramach wynagrodzenia należnego Wnioskodawcy z tytułu realizacji umowy.
W przypadku rozwijania, ulepszania lub modyfikowania oprogramowania Kontrahenta Wnioskodawca nie przenosił praw do całego istniejącego systemu ani praw do cudzego oprogramowania jako całości. Przedmiotem odpłatnego przeniesienia były wyłącznie autorskie prawa majątkowe do samodzielnie wytworzonych przez Wnioskodawcę programów komputerowych, które technicznie mogły przyjmować postać modułów, funkcjonalności, algorytmów lub komponentów i mogły zostać następnie zaimplementowane do większego systemu informatycznego Kontrahenta.
Fakt, że dany program komputerowy po jego stworzeniu mógł stanowić funkcjonalną część finalnego produktu informatycznego Kontrahenta, nie zmienia jego kwalifikacji jako odrębnego programu komputerowego wytworzonego przez Wnioskodawcę. Sformułowanie „część programu komputerowego” należy więc rozumieć wyłącznie jako techniczne określenie miejsca danego efektu pracy w szerszym systemie, a nie jako wskazanie, że Wnioskodawca przenosił prawa do nietwórczych, niesamodzielnych lub cudzych fragmentów oprogramowania.
Podsumowując, Wnioskodawca odpłatnie przenosił autorskie prawa majątkowe do odrębnych programów komputerowych podlegających ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Użyte wcześniej określenia odnoszące się do części, modułów, funkcjonalności, algorytmów lub komponentów opisują wyłącznie techniczny sposób wykorzystania tych programów komputerowych w ramach większego systemu Kontrahenta.
Pytania
1. Czy bezpośrednio podejmowana przez Wnioskodawcę działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PIT?
2. Czy odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego przez Wnioskodawcę w ramach wykonywanych zleceń programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT, a tym samym Wnioskodawca osiągał dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca ustawy o PIT?
3. Czy wydatki ponoszone w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na:
a) koszty usługi księgowej i doradczej,
b) koszty amortyzacji/leasingu i użytkowania samochodu,
c) koszty zakupu wyposażenia biurowego i artykułów biurowych,
d) koszty zakupu sprzętu komputerowego i elektronicznego,
e) koszty zakupu licencji na oprogramowanie,
f) koszty związane z wyjazdami służbowymi,
g) koszt usług telekomunikacyjnych,
h) składki na ubezpieczenia społeczne,
i) koszty dokształcenia zawodowego,
w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o PIT, przy zachowaniu odpowiedniej metodyki alokacji, należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o PIT, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej?
4. Czy w przedstawionym powyżej stanie faktycznym oraz stanowiskach Wnioskodawcy do zadanych pytań możliwe będzie zastosowanie stawki opodatkowania 5% do osiągniętego dochodu z praw własności intelektualnej, wyliczonego zgodnie z art. 30ca ustawy o PIT?
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1.
Artykuł 5a pkt 38 ustawy o PIT normuje działalność badawczo-rozwojową jako: działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, jak i kryteria niezbędne do uznania działalności za działalność badawczo-rozwojową, jego działalność spełnia cechy takowej:
a) nowatorskość i twórczość: Wnioskodawca tworzy oprogramowanie w zależności od potrzeb kontrahentów, z którymi współpracuje, a dany kontrahent ma na celu zwiększenie innowacyjności rozwiązań programistycznych w zależności od swoich potrzeb;
b) nieprzewidywalność: kontrahenci, z którymi Wnioskodawca współpracuje, oczekują wykonywania prac, których skutek co prawda jest określony, natomiast proces tworzenia danych rozwiązań (programów komputerowych), pomimo korzystania z istniejących metod i narzędzi informatycznych, powoduje wytworzenie całkowicie nowego rozwiązania, lub znaczną modyfikację archaicznych rozwiązań;
c) metodyczność: Wnioskodawca zobowiązany jest w ramach danej umowy do ścisłej, zgodnej z harmonogramem współpracy, którą zobowiązany jest należycie udokumentować i wykonywać zgodnie z oczekiwaniami kontrahenta i przedstawionym przez nich planem; innymi słowy, jego działalność prowadzona jest w sposób systematyczny;
d) możliwość przeniesienia lub odtworzenia: celem Wnioskodawcy, w ramach wykonywanej bezpośrednio działalności gospodarczej, jest przeniesienie autorskich praw majątkowych z oprogramowania na kontrahenta, co nierozerwalnie wiąże się z koniecznością jego odtworzenia.
Zgodnie z art. 5a pkt 40 ustawy o PIT pojęcie prace rozwojowe oznacza prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli działalność obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Zdaniem Wnioskodawcy, prowadzi działalność twórczą obejmującą prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań – wytwarza nowe, nieistniejące wcześniej funkcjonalności na podstawie posiadanej wiedzy, które wpływają na innowacyjność wytwarzanych rozwiązań programistycznych. Czyni to na podstawie nabywanej, łączonej, kształtowanej i wykorzystywanej dostępnej aktualnie wiedzy w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Wnioskodawca podejmuje prace nad jakimś projektem posiadając nakreślony cel, którym jest wytworzenie oprogramowania rozwiązującego problemy nakreślone przez kontrahenta przy negocjowaniu współpracy. Wnioskodawca prowadzi prace według ścisłego harmonogramu –począwszy od wymagań umownych dotyczących poprawnej dokumentacji swojej działalności, oprogramowanie wymaga wielu składowych tworzonych w odpowiedniej kolejności i z należytą uwagą.
Wnioskodawca zawsze stara się dostarczyć najnowsze rozwiązania w branży, zapoznając się z obecnym stanem techniki w branży IT oraz z aktualnymi zastosowaniami wprowadzonymi w działalności jego kontrahenta. Wnioskodawca, z wykorzystaniem wszystkich możliwych wiadomości naukowych jakie posiada, w swojej działalności planuje, projektuje i tworzy innowacyjne rozwiązania w branży w postaci produktów, procesów lub usług programistycznych. Wnioskodawca wykorzystuje przy tym własną inwencję twórczą oraz korzysta z posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności. Programy komputerowe stworzone na rzecz kontrahentów ulepszyły i rozwijały działanie starych programów lub też powodowały stworzenie zupełnie nowych funkcjonalności niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej bądź na tyle nowatorskich, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących. Zdaniem Wnioskodawcy, stworzone programy stanowią przejaw jego twórczej działalności oraz są innowacyjne zarówno w prowadzonej bezpośrednio działalności, jak i jego kontrahenta. Jak wskazano w Objaśnieniu Ministerstwa Finansów z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczącym preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej (IP BOX), twórczą działalność Wnioskodawcy odnosić należy nie do praktyki gospodarczej sensu largo, a do praktyki gospodarczej danego podmiotu. Twórczość Wnioskodawcy odnosi się również do przejawu jego działalności – autorskich praw do programów komputerowych podlegających ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezalenie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Ochrona ta obejmuje również fragmenty utworu i utwory w wersji nieukończonej. Wobec powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, prowadzi on działalność twórczą obejmującą prace rozwojowe, a tym samym działalność badawczo-rozwojową.
Ad 2.
Artykuł 30ca ust. 2 ustawy o PIT wskazuje zamknięty katalog praw własności intelektualnych, z których dochód może zostać objęty preferencyjnym opodatkowaniem. Autorskie prawo do programu komputerowego stanowi jedno z praw własności intelektualnych wskazanych w tym artykule w ust. 2 pkt 8. Przy czym, by można było mówić o kwalifikowanym prawie własności intelektualnej, przepis ten wymaga, aby spełnione zostały dwa kryteria:
a. przedmiot ochrony jest wytworzony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, oraz
b. prawo własności intelektualnej podlega ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska.
Oprogramowanie stanowi przedmiot ochrony praw autorskich. Artykuł 74 ustawy o PAIPP kwalifikuje programy komputerowe jako utwory będące przedmiotem jego ochrony i to już z momentem ich wytworzenia, bez konieczności spełnienia jakichkolwiek wymogów formalnych. Przedmiotem ochrony prawa autorskiego mogą być poszczególne elementy więc nawet krótkie fragmenty (urywki) programu, jeśli tylko one same spełniać będą wymogi podane w art. 1 ust. 1 ustawy o PAIPP, tj. elementy programu jako takiego, a więc instrukcje działania dla komputera lub ich zestawy (wyr. TS z 22.12.2010 r., C-393/09, Bezpečnostní softwarová asociace, ECLI:EU:C:2010:816). Do programów komputerowych stosuje się również wyrażoną w art. 1 ust. 3 ustawy o PAIPP zasadę, że chronione są także dzieła w postaci nieukończonej, np. wersja pre-alfa, alfa lub beta programu, wydanie testowe lub demonstracyjne (A. Michalak (red.), Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, Warszawa 2019 – art. 74).
Zdaniem Wnioskodawcy, prawo autorskie do programów komputerowych wytwarzanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kontekście przedstawionej we wniosku działalności zalicza się do kwalifikowanych praw własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 ustawy o PIT, gdyż jest ono wymienione w zamkniętym katalogu praw własności intelektualnych sprecyzowanych w tym przepisie, podlega ochronie na podstawie ustawy o PAIPP, a jego przedmiot został wytworzony przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej bezpośrednio działalności opisanej we wniosku, która – jego zdaniem – stanowi działalność badawczo-rozwojową.
Dochodem z kwalifikowanego IP, zgodnie z art. 30ca ust. 7 ustawy o PIT, jest osiągnięty przez podatnika w ciągu roku podatkowego dochód:
· z opłat lub należności wynikających z umów licencyjnych, dotyczących kwalifikowanego IP;
· ze sprzedaży kwalifikowanego IP;
· z kwalifikowanego IP uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
· z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego IP, jeżeli zostało uzyskane w postepowaniu spornym, w tym w postępowaniu sadowym albo arbitrażu.
Z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej będziemy mieli do czynienia przy spełnieniu łącznie trzech warunków:
a) przedmiot ochrony jest wytworzony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, oraz;
b) należy do jednej z kategorii wymienionych w katalogu w art. 30ca ust. 2 ustawy o PIT;
c) podlega ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których strona jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których strona jest Unia Europejska.
Zdaniem Wnioskodawcy, wytwarzane prawa autorskie stanowią kwalifikowane IP, co zostało wykazane w zakresie pytania nr 1. Zgodnie z postanowieniami konkretnej umowy współpracy w ramach wykonywanych usług przenoszone są przez Wnioskodawcę na rzecz danego kontrahenta wytworzone oprogramowania oraz majątkowe prawa autorskie do tychże oprogramowań. W zamian za wykonane usługi Wnioskodawca otrzymuje umówione wynagrodzenie – należność ta obejmuje honorarium za przeniesienie całości autorskich praw majątkowych do programu komputerowego. Zdaniem Wnioskodawcy, odpłatne zbycie autorskich praw majątkowych do wytworzonego oprogramowania należy zakwalifikować jako kategorię sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT.
Ad 3.
Zgodnie z art. 30ca ust. 4 i 5 ustawy o PIT wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
a+b⨯1,3a+b+c+d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a) prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b) nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c) nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d) nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Do powyższych kosztów nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Na mocy art. 30ca ust. 6 ustawy o PIT, w przypadku gdy wartość wskaźnika, o którym mowa powyżej, jest większa od 1, przyjmuje się, że wartość ta wynosi 1. Jednocześnie w przypadku, gdy Wnioskodawca nie nabywa wyników prac badawczo-rozwojowych ani kwalifikowanych praw własności intelektualnej wskaźnik ten będzie wynosić 1 w momencie, gdy Wnioskodawca osiągnie dochód.
Przedmiotem wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej jest w przeważającym zakresie tworzenie programów komputerowych, do których prawa autorskie są następnie przenoszone w ramach wykonania umowy na rzecz określonego kontrahenta. Za świadczone usługi Wnioskodawca otrzymuje ustalone honorarium, które obejmuje również wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych.
W związku z wykonywaną przez Wnioskodawcę działalnością, ponosi on wydatki na:
a) koszty usługi księgowej i doradczej,
b) koszty amortyzacji/leasingu i użytkowania samochodu,
c) koszty zakupu wyposażenia biurowego i artykułów biurowych,
d) koszty zakupu sprzętu komputerowego i elektronicznego,
e) koszty zakupu licencji na oprogramowanie,
f) koszty związane z wyjazdami służbowymi,
g) koszt usług telekomunikacyjnych,
h) składki na ubezpieczenia społeczne,
i) koszty dokształcenia zawodowego.
Powyższe wydatki, które będą ponoszone przez Wnioskodawcę, będą również kosztami w rozumieniu art. 22 w zw. z art. 23 ustawy o PIT i będą miały na celu osiągniecie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów – tj. prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zdaniem Wnioskodawcy, ponoszone wydatki, w zakresie w jakim przeznaczane będą na wytworzenie danego oprogramowania, należy uznać za koszty faktycznie poniesione na prowadzoną bezpośrednio działalność, stanowiącą – jego zdaniem – działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej wskazanym powyżej (oznaczone jako lit. a we wskaźniku z art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT).
Ad 4.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania. Spełnienie powyższych przesłanek powoduje, że po zakończeniu roku podatkowego podatnik ma prawo do skorzystania z 5% stawki podatku dochodowego w stosunku do dochodów związanych ze sprzedażą kwalifikowanego IP. W związku z tym Wnioskodawca będzie spełniał wszystkie przesłanki do zastosowania 5% stawki podatku dochodowego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Artykuł 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.) stanowi, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85, 374, 695, 875 i 1086),
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że oznaczają one:
prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast stosownie do art. 4 ust. 3 ww. ustawy:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, której głównym przedmiotem działalności jest wytwarzanie programów komputerowych, realizuje Pan projekty programistyczne począwszy od etapu analizy potrzeb kontrahenta, poprzez projektowanie, implementacje, testy, wdrożenie oraz asystę przy uruchomieniach testowych i produkcyjnych. W dalszych etapach świadczone są usługi wsparcia w modernizacji wdrożonych systemów.
Realizuje Pan prace polegające na szczegółowej analizie indywidualnych potrzeb kontrahentów, w szczególności z branży e-commerce oraz przemysłowej. Proces ten obejmuje zapoznanie się ze specyfiką działalności klienta, analizę procesów biznesowych oraz identyfikację problemów wymagających wsparcia informatycznego. Na tej podstawie projektowane są autorskie rozwiązania programistyczne, (...).
Dokonuje Pan doboru technologii (...) oraz projektuje architekturę systemów, w tym strukturę modułów, sposób komunikacji pomiędzy komponentami, integrację z systemami zewnętrznymi oraz mechanizmy zapewniające skalowalność, wydajność i bezpieczeństwo danych.
W ramach realizowanych zleceń tworzy Pan od podstaw nowe funkcjonalności oraz moduły programistyczne o charakterze twórczym, stanowiące autorskie rozwiązania problemów biznesowych kontrahentów. Prace te obejmują m.in(...).
Rozwija Pan autorską logikę biznesową aplikacji, projektuje algorytmy obsługujące przepływy danych, walidacje, synchronizację stanu aplikacji oraz interakcje użytkownika z systemem. Tworzone rozwiązania nie mają charakteru odtwórczego i są każdorazowo dostosowywane do specyficznych wymagań danego projektu.
Przygotowuje oraz rozwija Pan automatyczne testy jednostkowe oraz testy end-to-end, w szczególności przy wykorzystaniu narzędzi, takich jak (...). Testy te służą weryfikacji poprawności funkcjonalnej tworzonego oprogramowania, jak również stanowią podstawę do przeprowadzania testów regresyjnych po wprowadzeniu zmian w kodzie źródłowym.
Ponadto uczestniczy Pan w procesach (...).
Realizuje Pan (...).
W ramach utrzymania oprogramowania (...)
Ponadto wskazał Pan, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w przeważającej części przypadków samodzielnie opracowuje (...).
Efekty Pana prac, niezależnie od tego, czy są określane jako program komputerowy, moduł, funkcjonalność, algorytm, komponent albo część programu komputerowego, stanowią rezultat Pana samodzielnej działalności twórczej. Są one tworzone przez Pana od podstaw albo w ramach rozwijania lub ulepszania istniejącego oprogramowania Kontrahenta, jednak każdorazowo stanowią nowy, indywidualny i twórczy efekt pracy, podlegający ochronie jako program komputerowy na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Efekty Pana samodzielnej pracy w każdym przypadku, tj. zarówno w przypadku tworzenia oprogramowania od podstaw, jak również w przypadku rozwijania, ulepszania lub modyfikowania istniejącego oprogramowania Kontrahenta, stanowiły odrębne programy komputerowe.
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena, czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową, dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (programów opisanych we wniosku).
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
Przedstawiając okoliczności sprawy wskazał Pan, że w ramach działalności gospodarczej prowadzi w sposób systematyczny prace twórcze w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy. Pana działalność, w ramach której tworzy Oprogramowanie ma charakter twórczy o indywidualnym charakterze, jest wyrazem własnej twórczości indywidualnej, posiada charakter kreatywny, nowatorski, oryginalny w pomyśle, jest nastawiona na tworzenie nowych oryginalnych rozwiązań o charakterze unikatowym. Tworzy Pan oprogramowanie w zależności od potrzeb Klientów, z którymi współpracuje, a dany Zleceniodawca ma na celu zwiększenie innowacyjności archaicznych rozwiązań programistycznych w zależności od swoich potrzeb. Wykorzystuje Pan przy tym własną inwencję twórczą i korzysta z posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności. Tworzone rozwiązania nie mają charakteru odtwórczego i są każdorazowo dostosowywane do specyficznych wymagań danego projektu.
Oświadczył Pan, że efektem prac, którym są programy komputerowe zawsze są utwory w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj. zawsze odznaczają się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem, zawsze są kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej. Ponadto nie są efektem pracy, która wymaga do osiągnięcia rezultatu jedynie określonych umiejętności programistycznych i której rezultaty da się z góry określić i przewidzieć jako mające charakter powtarzalny. Nie są również jedynie techniczną, a twórczą realizacją szczegółowych projektów zlecanych przez Kontrahentów. W stosunku do Pana działalności, produkty, procesy lub usługi mają nowy, bardziej innowacyjny, ulepszony charakter, który nie jest wynikiem działalności obejmującej wprowadzanie rutynowych i okresowych zmian do tych produktów, procesów lub usług.
Zatem prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów komputerowych miała twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności
badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Wskazał Pan, że w ramach działalności gospodarczej prowadzi w sposób systematyczny prace twórcze w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy. Tworzenie programów komputerowych ma miejsce w ramach prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności gospodarczej, w ramach której prowadzi Pan prace w sposób systematyczny, zaplanowany i metodyczny w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy. Wykorzystuje Pan przy tym własną inwencję twórczą i korzysta z posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności. Działania te prowadzone są w metodyczny sposób, czego wymaga specyfika tworzenia programu komputerowego, tj. określenie celu jaki ma on spełniać, ustalenie sposobu dojścia do danego celu (dobór odpowiednich rozwiązań programistycznych oraz technologii), zaplanowanie prac, weryfikacja, zakończenie.
Działalność, w ramach której tworzy i rozwija Pan oprogramowanie, jest prowadzona według określonego systemu pracy, na podstawie harmonogramu oraz z jasno zdefiniowanymi celami do osiągnięcia. W ramach realizowanych umów wykonuje Pan prace zgodnie z ustalonym planem współpracy i harmonogramem, a przebieg i rezultaty prac są na bieżąco dokumentowane. Działania realizowane są zgodnie z wymaganiami i oczekiwaniami kontrahenta oraz przedstawioną przez niego specyfikacją i planem prac. Systematyczność działań polega na ich stałym, uporządkowanym i metodycznym wykonywaniu w oparciu o przyjęty proces realizacji prac. Działa Pan zgodnie z harmonogramem i etapami projektu, realizując kolejne zadania prowadzące do osiągnięcia założonych celów (np. analiza wymagań, projektowanie rozwiązań, implementacja, testy, wdrożenie oraz utrzymanie/rozwój). Postęp prac jest dokumentowany, a realizacja odbywa się zgodnie z ustaleniami z kontrahentem oraz przyjętym planem współpracy.
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej, tj. prowadzenie działalności w sposób systematyczny, w odniesieniu do wskazanych przez Pana programów komputerowych jest spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem
badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
Z opisu sprawy wynika, że tworzenie programów komputerowych ma miejsce w ramach prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności gospodarczej, w ramach której prowadzi prace w sposób systematyczny, zaplanowany i metodyczny w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy. Wykorzystuje Pan przy tym własną inwencję twórczą i korzysta z posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności. W ramach bezpośrednio prowadzonej działalności gospodarczej opracowuje Pan nowe programy komputerowe na rzecz danego kontrahenta, czyniąc to z wykorzystaniem aktualnie posiadanej wiedzy i umiejętności. Zasobami wiedzy, które wykorzystuje Pan przy planowaniu projektu są technologie informatyczne, czyli wiedza o oprogramowaniu i narzędziach informatycznych, występujących zarówno w ogólnym stanie nauki, jak i w środowisku, w którym funkcjonować ma program przez niego wytworzony.
Przed rozpoczęciem realizacji poszczególnego programu komputerowego dysponował Pan wiedzą i umiejętnościami z zakresu technologii programistycznych oraz procesu wytwarzania oprogramowania, w szczególności obejmującymi znajomość języków i technologii, takich jak (...), a także wiedzę z zakresu projektowania i implementacji rozwiązań informatycznych, tworzenia architektury systemów, integracji z systemami zewnętrznymi, testowania oprogramowania, optymalizacji jego działania oraz pracy w zespołach projektowych. Dysponował Pan również doświadczeniem praktycznym zdobytym w toku wieloletniej pracy zawodowej. Wskazał Pan, że powyższe zasoby wiedzy i umiejętności stanowiły podstawę do podejmowania kolejnych projektów oraz tworzenia nowych funkcjonalności i rozwiązań programistycznych.
Zatem powyższe pozwala uznać, że wykorzystywał Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest również zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
‒ badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
‒ prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
· nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
· nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
· łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badań rozwojowych;
· kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
· wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
· planowaniu produkcji oraz
· projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Jak Pan wskazał w opisie sprawy, głównym przedmiotem Pana działalności jest wytwarzanie programów komputerowych. Pana działalność ma charakter twórczy o indywidualnym charakterze, jest wyrazem własnej twórczości indywidualnej, posiada charakter kreatywny, nowatorski, oryginalny w pomyśle, jest nastawiona na tworzenie nowych oryginalnych rozwiązań o charakterze unikatowym. Tworzy Pan oprogramowanie w zależności od potrzeb Klientów, z którymi współpracuje, a dany Zleceniodawca ma na celu zwiększenie innowacyjności archaicznych rozwiązań programistycznych w zależności od swoich potrzeb. Wykorzystuje Pan przy tym własną inwencję twórczą i korzysta z posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności. Działalność, w ramach której tworzy i rozwija Pan oprogramowanie, jest prowadzona w sposób uporządkowany, zaplanowany i metodyczny – według określonego systemu pracy, na podstawie harmonogramu oraz z jasno zdefiniowanymi celami do osiągnięcia. W ramach realizowanych umów wykonuje Pan prace zgodnie z ustalonym planem współpracy i harmonogramem, a przebieg i rezultaty prac są na bieżąco dokumentowane. Działania realizowane są zgodnie z wymaganiami i oczekiwaniami kontrahenta oraz przedstawioną przez niego specyfikacją i planem prac.
Pracując nad wytworzeniem oprogramowania nabywa, łączy, kształtuje i wykorzystuje Pan dostępną aktualnie wiedzę i umiejętności dotyczące narzędzi informatycznych i istniejących programów w celu wytworzenia nowych zastosowań w postaci nowoczesnych i unikalnych systemów i aplikacji. W ramach działalności zdobywa, poszerza i łączy Pan interdyscyplinarną wiedzę z zakresu tworzenia oprogramowania w celu optymalizacji i dalszego rozwijania stworzonych systemów i aplikacji. Wytwarzane oprogramowania opierają się na indywidualnych, autorskich pomysłach i obejmują m.in. zaprojektowanie algorytmu, czynność programowania (tworzenia kodu źródłowego) oraz weryfikacje, modyfikacje i udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych.
W wyniku prowadzonych przez Pana prac powstają programy komputerowe – utwory na gruncie art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, będące utrwaleniem przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze.
W stosunku do Pana działalności, produkty, procesy lub usługi mają nowy, bardziej innowacyjny, ulepszony charakter, który nie jest wynikiem działalności obejmującej wprowadzanie rutynowych i okresowych zmian do tych produktów, procesów lub usług.
Zatem powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów komputerowych spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy, Pana działalność polegająca na tworzeniu i rozwoju programów komputerowych spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy przy tym podkreślić, że działalnością badawczo-rozwojową nie jest całość usług świadczonych przez Pana ani też całość prowadzonej przez Pana działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowego produktu – takich jak te, które zostały wymienione we wniosku oraz w warunkach działalności opisanych we wniosku i jego uzupełnieniach.
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ww. ustawy:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz.U. z 2018 r. poz. 432),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
- podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Na mocy art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Stosownie natomiast do art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a + b) x 1,3
a + b + c + d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Na podstawie art. 30ca ust. 5 ww. ustawy:
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Stosownie natomiast do treści art. 30ca ust. 7 powołanej ustawy:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Na mocy art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 tego artykułu są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w których osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Na podstawie art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do treści art. 30cb ust. 2 ww. ustawy:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
Zgodnie z art. 30cb ust. 3 powołanej ustawy:
W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Zatem, podatnik, który osiągnął w ciągu roku dochód z kwalifikowanego IP i decyduje, że wobec tego dochodu będzie stosował 5% stawkę podatku, jest zobowiązany do wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym ten dochód został osiągnięty.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który ma zamiar skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Jak wcześniej rozstrzygnięto, Pana działalność w zakresie tworzenia programów komputerowych spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej, o której mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje Pan w sposób systematyczny prace programistyczne, prowadzące do powstania innowacyjnych, indywidualnych rozwiązań obsługujących dedykowane obszary działalności. Jest to oprogramowanie tworzone i rozwijane pod potrzeby indywidualne Zleceniodawcy.
Wszystkie czynności, które Pan realizował w zakresie wytwarzania, rozwijania, ulepszania lub modyfikowania oprogramowania, zlecane przez Kontrahenta, prowadziły do powstania utworów, tj. odrębnych programów komputerowych, które podlegają ochronie zgodnie z art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Do tych utworów Pan, jako ich twórca, posiadał autorskie prawa majątkowe do momentu ich odpłatnego przeniesienia na Kontrahenta.
W uzupełnieniu wyjaśnił Pan, że określenia „części programu komputerowego”, „składowe programu komputerowego”, „moduły”, „funkcjonalności”, „algorytmy”, „komponenty” lub „elementy programu komputerowego” odnoszą się do efektów Pana prac, które z perspektywy technicznej mogą być następnie integrowane z większym systemem informatycznym lub oprogramowaniem Kontrahenta, jednak efekty Pana samodzielnej pracy w każdym przypadku, tj. zarówno przy tworzeniu oprogramowania, jak i przy jego rozwijaniu, ulepszaniu lub modyfikowaniu, stanowiły odrębne programy komputerowe, podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, do których przenosił Pan autorskie prawa majątkowe na Kontrahenta.
Sposób przenoszenia autorskich praw majątkowych do odrębnych programów komputerowych każdorazowo spełniał warunki przewidziane w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności następował z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 tej ustawy. Przeniesienie autorskich praw majątkowych następowało odpłatnie, na podstawie postanowień umownych łączących Pana z Kontrahentem, w ramach wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji umowy.
Od 28 maja 2021 r. do 22 czerwca 2025 r. prowadził Pan odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów szczegółową ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT.
Odrębna ewidencja prowadzona jest przez Pana w sposób zapewniający: wyodrębnienie poszczególnych autorskich praw do wytwarzanego oprogramowania oraz ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) przypadających na każde z takich praw autorskich, a w szczególności: wyodrębniono każde prawo własności intelektualnej; wyodrębniono koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie dochodu.
Zamierza Pan skorzystać z preferencyjnego opodatkowania stawką 5% w odniesieniu do kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP BOX), uregulowanego w art. 30ca ustawy o PIT, za okres od 28 maja 2021 r. do 22 czerwca 2025 r. Wskazał Pan, że preferencyjną stawkę podatku w ramach IP Box zamierza zastosować wyłącznie do tej części wynagrodzenia otrzymanego od Zleceniodawcy, która dotyczy dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, tj. wynagrodzenia przypisanego do wytworzenia, rozwinięcia lub ulepszenia kwalifikowanego IP („kwalifikowanych programów komputerowych”).
Należy także wskazać, że oprogramowanie – definiowane, jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1231); dalej: „ustawa o PAIPP”.
Stąd oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP, w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o PAIPP:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w przypadku, gdy efektem Pana pracy faktycznie – jak Pan wskazał – były odrębne programy komputerowe, podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, to autorskie prawa do tych odrębnych programów komputerowych, wytwarzanych samodzielnie przez Pana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią kwalifikowane prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle bowiem art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwalifikowanym prawem własności intelektualnej jest autorskie prawo do programu komputerowego podlegające ochronie prawnej.
Przychody z tytułu przenoszenia autorskich praw majątkowych do programów komputerowych na Zleceniodawcę mieszczą się w kategorii przychodów ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, które są podstawą do ustalenia dochodu z kwalifikowanego IP (art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy).
Tym samym, na podstawie art. 30ca ust. 1 ww. ustawy, może Pan zastosować stawkę opodatkowania 5% do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (autorskich praw do programów komputerowych podlegających ochronie prawnej) za lata objęte wnioskiem, tj. za lata 2021-2025.
Należy podkreślić, że wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego IP ustala się jako iloczyn:
‒ dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i
‒ wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przechodząc do Pana wątpliwości dotyczących uznania ponoszonych wydatków za koszty konieczne do wyliczenia wskaźnika, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy zauważyć, że istotne jest to, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są lub ze swej natury nie mogą być, bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ustalając wskaźnik nexus, należy pamiętać, aby istniał związek między:
‒ wydatkami poniesionymi przez podatnika w związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
‒ kwalifikowanym prawem własności intelektualnej oraz
‒ dochodami uzyskiwanymi z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ta szczególna metoda ujmowania kosztów we wskaźniku ma zastosowanie jedynie dla celu, jakim jest kalkulacja tego wskaźnika.
Należy również pamiętać, że wskaźnik nexus jest obliczany oddzielnie dla dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W związku z tym powinien Pan również ustalić odrębnie koszty faktycznie poniesione na działalność badawczo-rozwojową związaną z danym prawem.
Przyjąć należy zatem, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wobec powyższego, wydatki wskazane w opisie sprawy, przy zachowaniu właściwej proporcji, mogą stanowić koszty, o których mowa w literze „a” wzoru z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uwzględnione przy wyliczaniu wskaźnika nexus dla poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej, w zakresie, w jakim służyły prowadzeniu działalności badawczo-rozwojowej, której efektem było powstanie kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis stanu faktycznego przedstawiony we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.); dalej jako „PPSA”.
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów