Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie możliwości odliczenia przez Pana straty poniesionej przez przedsiębiorstwo w spadku – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie możliwości odliczenia przez Pana straty poniesionej przez przedsiębiorstwo w spadku. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Od 2 kwietnia 2026 r. rozpoczął Pan prowadzenie działalności gospodarczej na swoje imię i nazwisko pod firmą: X, jako kontynuację działalności gospodarczej prowadzonej przez Pana ojca o tym samym imieniu i nazwisku.

24 marca 2026 r. zmarł Pana ojciec – A. C (NIP (...)), prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: X od (...) r.

W okresie od śmierci Pana ojca, tj. od 24 marca 2026 r. do 2 kwietnia 2026 r. sprawował Pan zarząd sukcesyjny.

2 kwietnia 2026 r. nastąpiło wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego w związku z zarejestrowaniem aktu poświadczenia dziedziczenia.

Przedsiębiorstwo działające do 23 marca 2026 r. pod nazwą X, zgodnie z zapisem testamentowym w całości nabył Pan.

Działalność gospodarcza polega na realizacji robót budowlanych w trybie ciągłym, rozliczanych okresowo (za okresy miesięczne i dłuższe) na podstawie protokołów odbioru poszczególnych robót. Realizacja usług/robót budowlanych ma miejsce w kopalniach.

Przedmiot działalności zakwalifikowany został wg PKD do symbolu 42.99.Z Roboty związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane.

Za okres do 23 marca 2026 r. firma prowadzona przez B. C. (Spadkodawcę) prowadziła księgi handlowe i wykazała zysk bilansowy w kwocie 1 877 750,46 zł.

Za okres zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwo w spadku prowadzone przez Pana jako zarządcę sukcesyjnego, tj. od 24 marca 2026 r. do 1 kwietnia 2026 r. prowadziło księgi handlowe i wykazało stratę bilansową – 745 155,97 zł.

Na dzień otwarcia spadku, jak i na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego zostały sporządzone wykazy składników majątku.

W związku z przejęciem w całości prowadzonego przedsiębiorstwa w drodze zapisu testamentowego na Pana rzecz oraz wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego, zostały sporządzone remanenty, w którym wykazano wartość robót w toku oraz towarów i materiałów w wartości wynikającej z ksiąg handlowych na dzień poprzedzający dzień śmierci, jak i na dzień poprzedzający wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku.

Pan kontynuuje działalność Spadkodawcy z wykorzystaniem składników majątkowych odziedziczonego przedsiębiorstwa i uzyskuje przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Prowadzi Pan księgi handlowe oraz wybrał Pan opodatkowanie podatkiem liniowym.

Składnikami majątku przedsiębiorstwa w spadku były:

·      środki trwałe o wartości księgowej netto w wysokości 4 405 000 zł, w tym nakłady inwestycyjne w kwocie 1 441 [dopisek organu – powinno być 1 441 000 zł];

·      zapasy na które składały się materiały, towary oraz roboty w toku o wartości 1 622 000 zł;

·      należności o wartości 6 714 000 zł oraz

·      środki pieniężne na rachunku bankowym związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 1 082 000 zł.

Z przedsiębiorstwem przejął Pan także zobowiązania związane z prowadzonym przedsiębiorstwem:

·      z tytułu kredytów i pożyczek w wysokości 1 292 000 zł;

·      zobowiązania z tytułu dostaw i usług w wysokości 538 000 zł;

·      zobowiązania z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych w wysokości 1 154 000 zł;

·      z tytułu wynagrodzeń 696 500 zł.

Spadkodawca prowadził księgi rachunkowe, koszty zakupu materiałów i towarów, czyli koszty bezpośrednio związane z przychodem ujmowane były w rozliczeniu podatku dochodowego Spadkodawcy w momencie osiągnięcia przychodu, z którym ten koszt był związany.

W okresie trwania przedsiębiorstwa w spadku, przedsiębiorstwo nie uzyskało przychodów z tytułu świadczenia usług. Wynika to ze specyfiki prowadzonej działalności, w której faktury wystawiane są za dłuższe okresy na podstawie protokołów odbioru poszczególnych zakresów prac.

Pierwszą fakturę wystawił Pan 27 kwietnia 2026 r. – obejmowała ona zakres prac wykonanych w okresie od 17 lutego 2026 r. do 26 kwietnia 2026 r.

Kolejna faktura została wystawiona 7 maja 2026 r. i obejmowała okres od 19 grudnia 2025 r. do 4 maja 2026 r.

Przedmiotem sprzedaży dokonanej przez Pana były zatem także materiały i roboty w toku, poniesione przed wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego, a których koszt został poniesiony przez Spadkodawcę, ale nie został dotychczas uwzględniony ani w rozliczeniu podatkowym Spadkodawcy ani w rozliczeniu przedsiębiorstwa w spadku, ponieważ nie powstał związany z tymi wydatkami przychód podatkowy, z uwagi na stosowanie art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W okresie od śmierci Spadkodawcy do podjęcia kontynuowania przez Pana działalności gospodarczej, przedsiębiorstwo nieprzerwanie prowadziło działalność gospodarczą, zatrudnieni pracownicy zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy (Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę) zostali powiadomieni o przejściu zakładu pracy na innego pracodawcę.

W przejętym przedsiębiorstwie obowiązywał system wypłat z tytułu wynagrodzenia pracowników z dołu, tj. do 10 dnia następnego miesiąca po zakończeniu danego miesiąca. Z tego względu poniósł Pan wydatki dotyczące okresu funkcjonowania przedsiębiorstwa Spadkodawcy (do 23 marca 2026 r.), Przedsiębiorstwa w spadku (za okres od 24 marca 2026 r. do 1 kwietnia 2026 r.) z następujących tytułów:

·      wynagrodzeń należnych z tytułu umów o pracę i zlecenia za marzec 2026 r. w łącznej kwocie netto w wysokości 696 537,70 zł wypłaconych pracownikom z tytułu umów o pracę 10 kwietnia 2026 r., wypłaconych zleceniobiorcom z tytułu umów zlecenie 15 kwietnia 2026 r.;

·      składki ZUS oraz pobrany PIT-4 od wynagrodzeń wypłaconych w marcu 2026 r. pracownikom i zleceniobiorcom za luty 2026 r., a których ciężar poniósł Pan w kwietniu 2026 r., w łącznej kwocie 486 125,92 zł, w tym składki ZUS przedsiębiorcy stanowiły kwotę 203 233,74 zł;

·      składki ZUS oraz PIT-4 od wynagrodzeń wypłaconych przez Pana w kwietniu 2026 r. pracownikom i zleceniobiorcom za marzec 2026 r. (tj. za okres przed przejęciem firmy) wypłacone w kwietniu 2026 r., których ciężar poniósł Pan w maju 2026 r. w kwocie 465 325,94 zł, w tym składki ZUS pracodawcy stanowiły kwotę 188 017,86 zł;

·      Składki PPK od powyższych wynagrodzeń poniósł Pan po przejęciu przedsiębiorstwa także wydatki z tytułu innych zobowiązań Spadkodawcy:

Wartość zobowiązań wynikająca z faktur wystawionych za życia Spadkodawcy, tj. do 23 marca 2026 r. i opłacona przez Pana po 2 kwietnia 2026 r. wyniosła 61 000 zł.

Wartość zobowiązań wynikająca z faktur wystawionych po śmierci Spadkodawcy, ale za okres prowadzonej działalności przez Spadkodawcę i firmę w spadku do 1 kwietnia 2026 r., m.in. z tytułu usług ciągłych (dostawy mediów; usług obsługi pracowników dołowych) – faktury mają datę sprzedaży 31 marca 2026 r. i dotyczą całego marca 2026 r., których Pan poniósł ciężar wyniosła 88 000 zł.

Pytania

1)  Czy może Pan zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej od 2 kwietnia 2026 r. działalności gospodarczej – kontynuując działalność gospodarczą Spadkodawcy – poniesione po 2 kwietnia 2026 r. wydatki:

a)  z tytułu wynagrodzeń i pochodnych (ZUS, PIT, PPK) dotyczących okresu funkcjonowania firmy Spadkodawcy, ale poniesione (zapłacone) przez Pana po 2 kwietnia 2026 r.

b)  poniesione (zapłacone) przez Pana z tytułu kosztów usług ciągłych dotyczących (m.in. usługi dostawy energii; obsługi dołowej pracowników) dotyczących okresu funkcjonowania firmy spadkobiercy [powinno być Spadkodawcy] i firmy w spadku a opłaconych przez Pana,

c)  poniesione (zapłacone) przez Pana na zakupów materiałów i towarów, wykazanych w bilansie Spadkodawcy na dzień śmierci jako zapasy, w części odpowiadającej przejętym przez Pana zobowiązaniom z tytułu dostaw i usług,

d)  koszty odpisów amortyzacyjnych od składników majątkowych wchodzących w skład otrzymanego w drodze spadku (zapis testamentowy) przedsiębiorstwa Spadkodawcy, w tym od modernizowanych środków trwałych (modernizacja środka trwałego rozpoczęta przez spadkobiercę i zakończona przyjęciem do użytkowania przez Pana?

2)  Czy ma Pan prawo do odliczenia straty podatkowej jako prawa majątkowego, osiągniętej przez przedsiębiorstwo w spadku (za okres od 24 marca 2026 r. do 1 kwietnia 2026 r.)?

Interpretacja ta dotyczy wyłącznie kwestii możliwości odliczenia przez Pana straty poniesionej przez przedsiębiorstwo w spadku.

W pozostałym zakresie Pana wniosek jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Pana stanowisko w sprawie w zakresie pytania dotyczącego kwestii odliczenia przez Pana straty poniesionej przez przedsiębiorstwo w spadku (pytanie nr 2)

Uważa Pan, że jako jedyny sukcesor przedsiębiorstwa w spadku, będzie miał prawo do odliczenia straty podatkowej przedsiębiorstwa w spadku wygenerowanej za okres od 24 marca 2026 r. do 1 kwietnia 2026 r.

Zgodnie z art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki Spadkodawcy. W przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego ustaje byt prawny przedsiębiorstwa w spadku osoby fizycznej. Oznacza to, że po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego prawa i obowiązki przejmują spadkobiercy na zasadach ogólnych. Skoro Pan jest jedynym sukcesorem przedsiębiorstwa w spadku przejmuje przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy (art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej), w tym prawo do odliczenia straty, które jest prawem majątkowym Spadkodawcy, o którym mowa w art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku – w zakresie możliwości odliczenia przez Pana straty poniesionej przez przedsiębiorstwo w spadku (pytanie nr 2) – jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Ustawa reguluje również opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów przedsiębiorstwa w spadku.

Zgodnie z art. 1a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1)  zarządu sukcesyjnego albo

2)  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2026 r. poz. 151).

W myśl art. 5a pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie w spadku - oznacza to przedsiębiorstwo w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 170) wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jaki stanowi przedsiębiorstwo w spadku.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ww. ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

W myśl art. 2 ust. 3 ww. ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.

Na podstawie art. 3 ww. ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest:

1)  osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;

2)  małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2 , któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;

3)  osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu - w przypadku gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.

W myśl art. 28 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Niezwłocznie po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny sporządza i składa przed notariuszem wykaz inwentarza przedsiębiorstwa w spadku, obejmujący składniki przedsiębiorstwa w spadku, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili śmierci przedsiębiorcy, a także długi spadkowe związane z działalnością gospodarczą zmarłego przedsiębiorcy i ich wysokość według stanu z chwili śmierci przedsiębiorcy. W pozostałym zakresie do wykazu inwentarza przedsiębiorstwa w spadku stosuje się odpowiednio przepisy o wykazie inwentarza spadku.

Natomiast zgodnie z art. 29 ww. ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.

Stosownie do art. 49 pkt 1 ww. ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przedsiębiorstwo w spadku jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą podatnikiem, o którym mowa w art. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1426 , z późn. zm.).

W myśl zaś art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zarząd sukcesyjny wygasa z:

1)  upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy, jeżeli w tym okresie żaden ze spadkobierców przedsiębiorcy nie przyjął spadku ani zapisobierca windykacyjny nie przyjął zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, chyba że zarządca sukcesyjny działa na rzecz małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;

2)  dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości;

3)  dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3;

4)  upływem miesiąca od dnia wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG, chyba że w tym okresie powołano kolejnego zarządcę sukcesyjnego;

5)  dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy;

6)  dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku;

7)  upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 1a ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

3)  zarządu sukcesyjnego albo

4)  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2026 r. poz. 151).

W myśl art. 5a pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie w spadku - oznacza to przedsiębiorstwo w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Zgodnie z art. 7a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychody przedsiębiorstwa w spadku uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.

Przy czym z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

Źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Z kolei, w myśl art. 7a ust. 2 ww. ustawy:

Powstanie przedsiębiorstwa w spadku nie jest traktowane jako rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 7a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Równoznaczne z likwidacją działalności gospodarczej jest wygaśnięcie:

1)  zarządu sukcesyjnego albo

2)  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – w przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Stosownie do art. 7a ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od fizycznych:

Przychodami przedsiębiorstwa w spadku są wszystkie przychody związane z działalnością prowadzoną przez to przedsiębiorstwo, w tym w formie spółki cywilnej. Do przychodów zalicza się również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wchodzących w skład przedsiębiorstwa w spadku, niezależnie od tego, kiedy zostały nabyte przez zmarłego przedsiębiorcę, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł. W tym przypadku przepisu art. 14 ust. 2c nie stosuje się.

Zgodnie z art. 7a ust. 5 ustawy:

Przedsiębiorstwo w spadku sporządza wykaz składników majątku przedsiębiorstwa w spadku na dzień otwarcia spadku. Wykaz zawiera co najmniej następujące dane: liczbę porządkową, określenie (nazwę) składnika majątku, datę nabycia przez zmarłego przedsiębiorcę składnika majątku, kwotę wydatków poniesionych przez zmarłego przedsiębiorcę na nabycie tego składnika majątku oraz kwotę wydatków poniesionych na jego nabycie zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów, jak również wartość początkową, metodę amortyzacji i sumę odpisów amortyzacyjnych.

Zgodnie z art. 7 ust. 7 ustawy:

Przedsiębiorstwo w spadku może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów koszty poniesione przez zmarłego przedsiębiorcę związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, które zgodnie z ustawą podlegałyby potrąceniu w okresach sprawozdawczych przypadających po śmierci przedsiębiorcy.

Stosownie do treści art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c . W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.

W myśl art. 9a ust. 4a ww. ustawy:

Jeżeli dochody zmarłego przedsiębiorcy w roku podatkowym, w którym zmarł, były opodatkowane w sposób, o którym mowa w ust. 2, przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane stosować ten sposób opodatkowania do końca tego roku podatkowego.

Z przywołanych przepisów wynika, że ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwa osoby fizycznej wprowadziła nowy podmiot, który stał się podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Na jej podstawie przedsiębiorstwo w spadku uzyskało odrębną podmiotowość prawnopodatkową jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, w zakresie podatków związanych z działalnością tego przedsiębiorstwa.

Działalność przedsiębiorstwa w spadku została uznana za pozarolniczą działalność gospodarczą, a tym samym stanowi odrębne źródło przychodu. Ponadto przyjęto zasadę, że podatek dochodowy od osób fizycznych od działalności przedsiębiorstwa w spadku obliczany będzie na takich samych zasadach, jakie obowiązują w przypadku osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych przedsiębiorstwo w spadku posiada status samodzielnego podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.

W konsekwencji przedsiębiorstwo w spadku jako podatnik, jest zobowiązane do złożenia zeznania rocznego za rok podatkowy, w którym nastąpiła śmierć przedsiębiorcy, w terminach i na zasadach przewidzianych dla pozostałych podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.

Zgodnie z art. 7a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Prawa i obowiązki podatnika oraz płatnika będącego przedsiębiorstwem w spadku, w przypadku gdy na mocy ustaw podatkowych podlega obowiązkowi podatkowemu, w okresie od ustanowienia do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego wykonuje zarządca sukcesyjny.

Natomiast w myśl art. 7a § 2 Ordynacji podatkowej:

W okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, a także w okresie od dnia, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję, do dnia powołania kolejnego zarządcy sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego prawa i obowiązki podatnika oraz płatnika, o których mowa w § 1 , wykonują osoby, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy.

Regulacja dotycząca podatnika i płatnika została uzupełniona o przepisy określające zasady reprezentacji szczególnej kategorii podatnika, jaką stanowi przedsiębiorstwo w spadku. Należy jednak podkreślić, że podmiot ten wstępuje w prawa i obowiązki podatkowe dopiero z chwilą śmierci przedsiębiorcy. Przepis ten odnosi się bowiem do bieżących uprawnień i obowiązków o charakterze podatkowym, obejmujących w szczególności składanie deklaracji podatkowych, regulowanie zobowiązań podatkowych, występowanie o stwierdzenie nadpłaty lub zwrot podatku, a także składanie wniosków, odwołań i zażaleń. Tym samym art. 7a Ordynacji podatkowej dotyczy co do zasady tych praw i obowiązków podatkowych, które powstały już po utworzeniu przedsiębiorstwa w spadku.

Z treści art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że:

Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Zgodnie z art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej:

Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku, gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.

Stosownie do treści art. 97 § 1b Ordynacji podatkowej:

Do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym również prawa nabyte przez przedsiębiorcę wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 2, są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego.

Zgodnie natomiast z art. 97 § 2 i § 2a Ordynacji podatkowej:

Jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w przypadku dalszego prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo w spadku i ustanowienia zarządu sukcesyjnego.

Z kolei w myśl art. 97a § 1-§ 4 Ordynacji podatkowej:

§ 1. Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe przedsiębiorstwa w spadku ponoszą zapisobierca windykacyjny kontynuujący prowadzenie tego przedsiębiorstwa, spadkobiercy zmarłego przedsiębiorcy, jeżeli nie został uczyniony zapis windykacyjny obejmujący przedsiębiorstwo w spadku, a także małżonek zmarłego przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku. Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się także do osób, które uczestniczyły w powołaniu zarządcy sukcesyjnego, a następnie odrzuciły spadek albo okazało się, że nie są spadkobiercami, z tym że osoby, które odrzuciły spadek, nie odpowiadają za zobowiązania podatkowe przedsiębiorstwa w spadku powstałe po dniu, w którym ten spadek odrzuciły, a osoby, które nie są spadkobiercami - za zobowiązania podatkowe przedsiębiorstwa w spadku powstałe po dniu, w którym uprawomocniło się postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowano akt poświadczenia dziedziczenia albo wydano europejskie poświadczenie spadkowe.

§ 3. Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności osób, o których mowa w § 1 i 2 .

§ 4. Jeżeli deklaracja jest nieprawidłowa lub deklaracji nie złożono, organ podatkowy orzekając o zakresie odpowiedzialności jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21 § 3 i 3a , art. 24 lub art. 74a .

Z powyższego zatem wynika, że:

·      wszelkie prawa i obowiązki majątkowe spadkodawcy przechodzą na jego spadkobierców z mocy prawa, bez konieczności spełnienia dodatkowych warunków;

·      prawa o charakterze niemajątkowym podlegają sukcesji wyłącznie wtedy, gdy spadkobiercy kontynuują działalność gospodarczą prowadzoną uprzednio przez spadkodawcę na własny rachunek, przy czym dotyczy to jedynie uprawnień związanych z tą działalnością.

Prawa majątkowe to te prawa, które są bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym uprawnionego, ponadto mają swój materialny i wymierny kształt. Do praw majątkowych należą m.in. prawo do zwrotu podatku, odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, odroczenia zapłaty podatku, prawo do nadpłaty oraz prawo do umorzenia w całości lub części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłat prolongacyjnych, a także prawo do rozliczenia straty w następnych okresach rozliczeniowych. Natomiast prawa niemajątkowe obejmują m.in. prawo do złożenia korekty deklaracji czy zeznania, prawo do złożenia odwołania, czy też skargi od decyzji.

Z przywołanych regulacji wynika, że w przypadku śmierci przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą zakres sukcesji podatkowej uzależniony jest od ustanowienia zarządu sukcesyjnego. Jeżeli zarząd sukcesyjny został ustanowiony – jak ma to miejsce w opisanym zdarzeniu – podmiotem wstępującym w prawa i obowiązki podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej staje się przedsiębiorstwo w spadku. W takim przypadku prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego, powstałe jeszcze za życia przedsiębiorcy, wykonywane są przez zarządcę sukcesyjnego działającego w imieniu przedsiębiorstwa w spadku.

Na uwagę zasługuje również odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 26 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że:

Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki.

Oznacza to, że odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe obejmuje cały majątek przedsiębiorstwa w spadku. Regulacja ta przesądza, że w okresie trwania zarządu sukcesyjnego spadkobiercy nie stają się następcami prawnymi zmarłego przedsiębiorcy w zakresie praw i obowiązków objętych sukcesją podatkową. Funkcję sukcesora pełni bowiem wyłącznie przedsiębiorstwo w spadku, reprezentowane przez zarządcę sukcesyjnego.

Z opisu zdarzenia wynika, że jest Pan jedynym spadkobiercą po zmarłym 24 marca 2026 r. ojcu. W okresie od śmierci Pana ojca, tj. od 24 marca 2026 r. do 2 kwietnia 2026 r., tj. do dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia sprawował Pan zarząd sukcesyjny dla majątku przedsiębiorstwa po zmarłym ojcu jako przedsiębiorstwa w spadku. Firma Spadkodawcy do 23 marca 2026 r. prowadziła księgi handlowe i wykazała zysk bilansowy w kwocie 1 877 750,46 zł. Natomiast za okres zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwo w spadku prowadzone przez Pana jako zarządcę sukcesyjnego, tj. od 24 marca 2026 r. do 1 kwietnia 2026 r. prowadziło księgi handlowe i wykazało stratę bilansową – 745 155,97 zł. Na dzień otwarcia spadku, jak i na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego zostały sporządzone wykazy składników majątku.

Pana wątpliwości dotyczą możliwości odliczenia przez Pana straty podatkowej powstałej w przedsiębiorstwie w spadku.

Instytucja podatkowego następstwa prawnego została uregulowana w art. 93-106 ustawy – Ordynacja podatkowa i dotyczy wyłącznie wskazanych w tych przepisach podmiotów oraz okoliczności. Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe przedsiębiorstwa w spadku ponoszą osoby wskazane w art. 97a Ordynacji podatkowej, przepis ten bowiem odnosi się do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.

W Ordynacji podatkowej brak jest jednak przepisu, na mocy którego spadkobierca, który zamierza kontynuować działalność spadkodawcy przejąłby – na zasadzie sukcesji podatkowej – stratę, którą wygenerowała jednostka organizacyjną niemającą osobowości prawnej, która jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych (czyli przedsiębiorstwo w spadku).

Przedstawiony przez Pana opis zdarzenia nie mieści się w katalogu okoliczności wskazanych w przepisach Ordynacji podatkowej, które skutkują następstwem prawnym w zakresie praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Obowiązujące regulacje przewidują wyłącznie sukcesję majątkowych praw i obowiązków po podatniku na rzecz jego spadkobierców. Brak jest natomiast podstaw prawnych do przyjęcia sukcesji takich praw i obowiązków po przedsiębiorstwie w spadku jako odrębnym podmiocie prawa podatkowego.

W konsekwencji w przedstawionej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające zastosowanie sukcesji podatkowej. Tym samym brak jest podstaw prawnych do uznania, że przysługuje Panu prawo do rozliczenia straty podatkowej wygenerowanej przez przedsiębiorstwo w spadku.

Wobec tego nieprawidłowe jest Pana stanowisko, że będzie miał prawo do odliczenia straty podatkowej przedsiębiorstwa w spadku wygenerowanej za okres od 24 marca 2026 r. do 1 kwietnia 2026 r.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ponadto informuję, że w ramach interpretacji przepisów prawa podatkowego nie mogę potwierdzić prawidłowości jakichkolwiek kwot, np. przychodu, kosztu, etc. Zgodnie z obowiązującą w polskim systemie podatkowym zasadą samoopodatkowania, to na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji podatkowoprawnej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, ponieważ prawidłowość rozliczenia podatków podlega weryfikacji przez organ podatkowy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.