0115-KDIT3.4011.480.2026.3.JS

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 20 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek uzupełnił Pan pismami z 25 czerwca 2026 r. (wpływ: 30 czerwca 2026 r.) oraz z 17 lipca 2026 r. (wpływ: 17 lipca 2026 r. oraz 21 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca - A A, (...), zamieszkały pod adresem A 1, (...) - jest osobą fizyczną podlegającą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, działalności deweloperskiej, pośrednictwa w obrocie nieruchomościami ani żadnej innej działalności związanej z profesjonalnym handlem nieruchomościami. Wszystkie opisane poniżej czynności miały charakter prywatny, rodzinny i osobisty, pozostający całkowicie poza zakresem działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie nabywa nieruchomości w celu ich dalszej odsprzedaży z zyskiem, nie zajmuje się inwestowaniem kapitału w nieruchomości oraz nie dokonuje takich transakcji w sposób zorganizowany, powtarzalny lub ciągły.

17 lutego 2023 r. Wnioskodawca dokonał odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w miejscowości A, (...), oznaczonej jako działka ewidencyjna nr II obręb (...) A-A, o powierzchni 0,0799 ha, dla której prowadzona była księga wieczysta właściwego Sądu Rejonowego.

Nieruchomość została uprzednio nabyta przez Wnioskodawcę jako grunt niezabudowany. Następnie Wnioskodawca rozpoczął na niej realizację inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Na dzień sprzedaży nieruchomość była już zabudowana budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym znajdującym się w stanie surowym.

Sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nastąpiła za cenę 330 000 zł na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, sporządzonego przez notariusza (...).

Sprzedaż nieruchomości nie miała charakteru inwestycyjnego ani spekulacyjnego. Decyzja o jej zbyciu była podyktowana wyjątkowo trudną sytuacją rodzinną i majątkową Wnioskodawcy, związaną bezpośrednio z koniecznością ratowania rodzinnej nieruchomości po śmierci ojca Wnioskodawcy oraz z koniecznością przejęcia ciężaru zadłużenia obciążającego majątek spadkowy. W praktyce środki uzyskane ze sprzedaży zostały przeznaczone nie na cele konsumpcyjne ani inwestycyjne, lecz na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych i mieszkaniowych Wnioskodawcy oraz jego rodziny.

Odpłatne zbycie nieruchomości nastąpiło przed upływem pięciu lat od jej nabycia, wobec czego po stronie Wnioskodawcy powstał obowiązek rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Po dokonaniu sprzedaży nieruchomości Wnioskodawca podjął działania zmierzające do definitywnego uregulowania swojej sytuacji życiowej, rodzinnej i mieszkaniowej. W tym czasie szczególnego znaczenia nabrała sytuacja rodzinna związana ze śmiercią ojca Wnioskodawcy - B A, który zmarł 29 maja 2021 r. w A, (...).

Po śmierci ojca pomiędzy spadkobiercami powstała wspólność majątku spadkowego obejmująca między innymi nieruchomość położoną w miejscowości A 1, (...), oznaczoną jako działka nr III, obręb (...) A-A, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...).

Nieruchomość ta stanowi zabudowaną nieruchomość mieszkalną obejmującą:

·      budynek mieszkalny jednorodzinny wybudowany w latach osiemdziesiątych XX wieku,

·      budynek gospodarczy,

·      grunt związany funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym.

Nieruchomość od wielu lat stanowiła rodzinne miejsce zamieszkania rodziny xx i była związana z życiem osobistym oraz rodzinnym Wnioskodawcy. Wnioskodawca od dłuższego czasu faktycznie korzystał z tej nieruchomości i traktował ją jako swoje docelowe miejsce zamieszkania oraz centrum spraw życiowych.

Postanowieniem Sądu Rejonowego (...) z 6 października 2023 r., sygn. akt (...), stwierdzono nabycie spadku po B A. Spadek został nabyty przez:

· C A - w udziale 4/16 części,

· D A - w udziale 3/16 części,

· E A - w udziale 3/16 części,

· A A - w udziale 3/16 części,

· F A - w udziale 3/16 części.

Spadkobiercy nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Po śmierci B A okazało się jednak, że nieruchomość obciążona jest poważnymi zobowiązaniami finansowymi związanymi z działalnością prowadzoną uprzednio przez spadkodawcę. W stosunku do nieruchomości prowadzona była egzekucja komornicza z nieruchomości. W księdze wieczystej ujawnione były wpisy dotyczące wszczęcia egzekucji, a wierzytelności dochodzone były między innymi przez Y S A, a następnie przez fundusz sekurytyzacyjny, który nabył wierzytelność.

Łączne zadłużenie związane z nieruchomością oraz zobowiązaniami obciążającymi masę spadkową wynosiło co najmniej 262 806,32 zł i osiągnęło poziom stwarzający realne zagrożenie utraty rodzinnej nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego, w tym poprzez możliwość skierowania egzekucji do nieruchomości oraz jej przymusowej sprzedaży.

W praktyce sytuacja majątkowa rodziny była na tyle trudna, że dalsze utrzymywanie zadłużenia mogło doprowadzić do przymusowej sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji komorniczej, utraty rodzinnego domu oraz definitywnego pozbawienia Wnioskodawcy możliwości dalszego zamieszkiwania w nieruchomości. Ryzyko to miało charakter rzeczywisty, aktualny i bezpośredni.

W tej sytuacji pomiędzy członkami rodziny zostały podjęte ustalenia majątkowe, których zasadniczym celem było:

·      zachowanie nieruchomości rodzinnej,

·      uniknięcie dalszej egzekucji,

·      uporządkowanie sytuacji majątkowej po śmierci spadkodawcy,

·      przejęcie przez Wnioskodawcę głównego ciężaru finansowego związanego z nieruchomością,

·      umożliwienie Wnioskodawcy dalszego zamieszkiwania w nieruchomości i realizowania tam własnych potrzeb mieszkaniowych.

W ramach tych rodzinnych ustaleń pozostali członkowie rodziny zgodzili się przenieść na rzecz Wnioskodawcy swoje udziały w nieruchomości. Jednocześnie Wnioskodawca zobowiązał się do faktycznego przejęcia ciężaru ekonomicznego związanego z nieruchomością, w tym do spłaty zobowiązań obciążających majątek spadkowy oraz nieruchomość.

W konsekwencji, 18 grudnia 2023 r. została zawarta przed notariuszem (...) umowa darowizny (...), na podstawie której:

·      C A,

·      D A,

·      E A

darowali na rzecz Wnioskodawcy łącznie udziały wynoszące 10/16 części we wskazanej nieruchomości.

W rezultacie tej czynności Wnioskodawca uzyskał dominujący udział w nieruchomości mieszkalnej służącej realizacji jego własnych potrzeb mieszkaniowych.

Wprawdzie od strony formalnoprawnej czynność została nazwana umową darowizny, jednak jej rzeczywisty sens ekonomiczny oraz społeczny polegał na przejęciu przez Wnioskodawcę całego ciężaru finansowego związanego z nieruchomością oraz na uratowaniu rodzinnego domu przed egzekucją. Bez przejęcia przez Wnioskodawcę obowiązku spłaty zadłużenia pozostali współspadkobiercy nie zdecydowaliby się na przeniesienie udziałów w nieruchomości.

W konsekwencji istnieje bezpośredni, funkcjonalny i ekonomiczny związek pomiędzy nabyciem udziałów w nieruchomości mieszkalnej a wydatkowaniem przez Wnioskodawcę środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży wcześniejszej nieruchomości.

Środki pieniężne uzyskane przez Wnioskodawcę ze sprzedaży nieruchomości dokonanej 17 lutego 2023 r. zostały przeznaczone właśnie na ten cel.

Wnioskodawca przeznaczył środki pochodzące ze sprzedaży na:

·      spłatę zobowiązań obciążających nieruchomość w łącznej kwocie 262 806,32 zł,

·      regulowanie należności dochodzonych w toku postępowania egzekucyjnego,

·      wykonanie rodzinnych rozliczeń majątkowych związanych z przejęciem nieruchomości,

·      zapewnienie możliwości dalszego zamieszkiwania w nieruchomości przez Wnioskodawcę,

·      zachowanie nieruchomości mieszkalnej przed dalszą egzekucją i potencjalną utratą.

W sensie ekonomicznym i funkcjonalnym środki uzyskane ze sprzedaży wcześniejszej nieruchomości zostały więc przeznaczone na uzyskanie oraz utrzymanie prawa do nieruchomości mieszkalnej stanowiącej obecnie centrum życiowe Wnioskodawcy. Bez poniesienia tych wydatków Wnioskodawca nie uzyskałby możliwości faktycznego i trwałego korzystania z nieruchomości jako miejsca zamieszkania.

Nieruchomość położona w A I stanowi obecnie miejsce stałego zamieszkania Wnioskodawcy. To tam znajduje się jego centrum życiowe, rodzinne i osobiste. Wnioskodawca koncentruje w tym miejscu swoje codzienne życie, sprawy rodzinne oraz bytowe.

Nieruchomość nie została nabyta w celach inwestycyjnych, lokacyjnych ani zarobkowych. Wnioskodawca nie planował i nie planuje jej dalszej sprzedaży w krótkim okresie czasu, nie wykorzystuje jej do prowadzenia działalności gospodarczej ani do profesjonalnego najmu.

Wnioskodawca podkreśla, że wszystkie opisane działania były podejmowane w celu trwałego zabezpieczenia własnych potrzeb mieszkaniowych oraz zachowania rodzinnego domu przed utratą wskutek zadłużenia i egzekucji komorniczej.

Wydatkowanie środków pochodzących ze sprzedaży' nieruchomości nastąpiło w okresie przewidzianym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przed upływem trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.

Wnioskodawca posiada dokumentację potwierdzającą:

·      sprzedaż nieruchomości 17 lutego 2023 r.,

·      uzyskanie przychodu ze sprzedaży,

·      istnienie zadłużenia nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...),

·      prowadzenie postępowania egzekucyjnego,

·      nabycie udziałów w nieruchomości na podstawie aktu notarialnego,

·      przeznaczenie środków na uregulowanie zobowiązań związanych z nieruchomością,

·      faktyczne realizowanie własnych potrzeb mieszkaniowych w nieruchomości położonej w A I.

Uzupełnienie okoliczności faktycznych sprawy przedstawione w piśmie z 25 czerwca 2026 r.:

Na wstępie Wnioskodawca pragnie podkreślić, że przedstawione poniżej wyjaśnienia nie zmieniają stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, lecz stanowią jego rozwinięcie oraz doprecyzowanie zgodnie z oczekiwaniami Organu wyrażonymi w treści wezwania.

Celem niniejszego pisma jest możliwie pełne przedstawienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla prawidłowej wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego.

W szczególności Wnioskodawca pragnie podkreślić, że przedmiotem Jego wniosku od samego początku pozostaje ocena skutków podatkowych wydatkowania środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na przejęcie i zachowanie nieruchomości mieszkalnej, w której realizuje własne potrzeby mieszkaniowe.

Istotą przedstawionego zagadnienia nie jest ocena samej umowy darowizny ani skutków prawa cywilnego, lecz ustalenie, czy poniesione przez Wnioskodawcę wydatki, pozostające w bezpośrednim związku z przejęciem nieruchomości mieszkalnej oraz umożliwiające zachowanie prawa własności tej nieruchomości, mogą zostać uznane za wydatki realizujące własny cel mieszkaniowy w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca pragnie jednocześnie zaznaczyć, że wszystkie opisane we wniosku czynności miały charakter wyłącznie rodzinny, incydentalny i osobisty. Nie były one elementem działalności gospodarczej ani jakiejkolwiek działalności inwestycyjnej związanej z obrotem nieruchomościami. Nieruchomości będące przedmiotem opisu nie stanowiły składników majątku przedsiębiorstwa, nie były nabywane z zamiarem ich dalszej odsprzedaży ani osiągania zysku z obrotu nieruchomościami.

Przedstawiony stan faktyczny dotyczy wyłącznie wieloletnich rodzinnych rozliczeń majątkowych związanych ze śmiercią ojca Wnioskodawcy, przejęciem odpowiedzialności za zadłużenie obciążające rodzinny majątek oraz koniecznością uratowania jedynego domu rodzinnego przed egzekucją komorniczą.

W ocenie Wnioskodawcy okoliczności te mają zasadnicze znaczenie dla prawidłowej wykładni przepisów regulujących ulgę mieszkaniową, gdyż pozwalają ocenić rzeczywisty charakter ekonomiczny dokonanych przez Wnioskodawcę wydatków, a nie wyłącznie ich formalnoprawną kwalifikację wynikającą z poszczególnych czynności cywilnoprawnych.

Przedstawiony przez Wnioskodawcę we wniosku opis stanu faktycznego wymaga uzupełnienia i szerszego przedstawienia okoliczności sprawy.

Wnioskodawca uważa, że dla prawidłowej oceny skutków podatkowych niezbędne jest przedstawienie pełnego tła rodzinnego, gospodarczego oraz ekonomicznego całego zdarzenia, ponieważ sprawa nie dotyczy typowej darowizny nieruchomości, lecz wieloletniego procesu ratowania rodzinnego majątku przed utratą wskutek narastającego zadłużenia.

Nieruchomość, której obecnie Wnioskodawca jest właścicielem, od wielu lat stanowiła własność Jego rodziny. Była ona związana z miejscem zamieszkania Wnioskodawcy najbliższych oraz stanowiła centrum życia rodzinnego. Po śmierci ojca Wnioskodawcy sytuacja majątkowa rodziny uległa znacznemu skomplikowaniu. Powstały liczne zobowiązania związane zarówno z samą nieruchomością, jak i z długami obciążającymi masę spadkową. W konsekwencji nieruchomość została obciążona wieloma roszczeniami wierzycieli, a wobec części zobowiązań prowadzone były czynności egzekucyjne.

Na przestrzeni kolejnych lat zadłużenie stale rosło. Łączna wartość zobowiązań związanych z nieruchomością oraz pozostałymi długami spadkowymi przekroczyła kwotę 300 000 zł, osiągając poziom realnie zagrażający utratą rodzinnej nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego.

Sytuacja ta była dla Wnioskodawcy szczególnie trudna. Wnioskodawca wiedział, że pozostawienie istniejącego stanu rzeczy doprowadzi do sprzedaży nieruchomości w drodze egzekucji komorniczej, a tym samym do definitywnej utraty rodzinnego domu. Od początku celem Wnioskodawcy było wyłącznie zachowanie nieruchomości w majątku rodziny oraz uregulowanie wszystkich ciążących na niej zobowiązań. Wnioskodawca nie kierował się zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej ani inwestycyjnej. Jedynym zamiarem Wnioskodawcy było uratowanie domu rodzinnego przed utratą.

Po przeprowadzeniu rozmów rodzinnych uzgodniono, że jedynym realnym rozwiązaniem będzie przekazanie Wnioskodawcy własności nieruchomości, przy jednoczesnym przejęciu przez Wnioskodawcę ciężaru spłaty zadłużenia. Darowizna nie miała zatem charakteru klasycznej nieodpłatnej czynności prawnej. Od początku była ona nierozerwalnie związana z obowiązkiem uregulowania przez Wnioskodawcę wszystkich najważniejszych zobowiązań obciążających nieruchomość oraz masę spadkową.

W praktyce oznaczało to, że przejmując własność nieruchomości, Wnioskodawca przejął jednocześnie obowiązek spłaty bardzo wysokich zobowiązań finansowych. Bez ich uregulowania zawarcie umowy darowizny nie miałoby żadnego praktycznego znaczenia, ponieważ nieruchomość i tak zostałaby utracona w postępowaniu egzekucyjnym.

Okoliczność ta została następnie jednoznacznie potwierdzona przez darczyńców w odrębnym pisemnym oświadczeniu, w którym wskazali, że dokonana przez Wnioskodawcę spłata zadłużenia stanowiła rzeczywisty ciężar darowizny i była warunkiem koniecznym do uzyskania przez Wnioskodawcę pełnego prawa własności nieruchomości.

Zgodnie z treścią tego oświadczenia Wnioskodawca spłacił zadłużenie w łącznej wysokości 262 806,32 zł, co zostało udokumentowane załączonymi do niniejszego wniosku potwierdzeniami przelewów bankowych.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że wydatki te nie miały charakteru dobrowolnego wsparcia finansowego udzielonego członkom rodziny ani świadczeń wynikających z pobudek osobistych.

Stanowiły one konieczny warunek zachowania nieruchomości oraz skutecznego nabycia przez Wnioskodawcę prawa własności. W sensie ekonomicznym właśnie spłata zadłużenia była rzeczywistym ciężarem przejęcia nieruchomości.

Wnioskodawca nie dysponował środkami finansowymi pozwalającymi na jednoczesne uregulowanie zadłużenia przekraczającego ćwierć miliona złotych. Aby zgromadzić niezbędne środki, Wnioskodawca zmuszony był sprzedać należącą do Niego nieruchomość.

17 lutego 2023 r. Wnioskodawca sprzedał nieruchomość położoną w miejscowości A, (...), oznaczoną jako działka ewidencyjna nr II, obręb (...) A-A, o powierzchni 0,0799 ha.

Wnioskodawca chciałby podkreślić, że nieruchomość ta została przez Niego nabyta wcześniej jako działka niezabudowana. Następnie, wykorzystując własne środki finansowe, Wnioskodawca rozpoczął na niej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W chwili sprzedaży nieruchomość była już zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się w stanie surowym, co miało bezpośredni wpływ na uzyskaną cenę sprzedaży.

Cena sprzedaży została określona przez strony na kwotę 330 000 zł.

Uzyskane środki pieniężne nie zostały przeznaczone na cele konsumpcyjne, zakup innych składników majątku ani prowadzenie działalności gospodarczej. Nie zostały również wykorzystane w celach inwestycyjnych. Ich zasadnicza część została przeznaczona na spłatę zadłużenia obciążającego nieruchomość, którą następnie Wnioskodawca otrzymał w drodze darowizny.

Łączna wartość dokonanych przez Wnioskodawcę spłat wyniosła 262 806,32 zł. Wszystkie płatności zostały wykonane zgodnie z wymaganiami poszczególnych wierzycieli i są udokumentowane potwierdzeniami przelewów bankowych. Przelewy były realizowane sukcesywnie w miarę konieczności regulowania kolejnych zobowiązań.

W praktyce zdecydowana większość środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości Wnioskodawcy została przeznaczona na uregulowanie zadłużenia, bez którego przejęcie rodzinnego domu byłoby niemożliwe.

Od momentu nabycia nieruchomości Wnioskodawca korzysta z niej wyłącznie dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Nieruchomość stanowi miejsce zamieszkania Wnioskodawcy oraz centrum Jego życia rodzinnego. Nie była ona nigdy wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej, nie była przedmiotem najmu ani dzierżawy i nie służyła osiąganiu jakichkolwiek przychodów. Wnioskodawca nie nabył jej również z zamiarem dalszej odsprzedaży.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że całość podejmowanych przez Niego działań miała jeden zasadniczy cel, którym było zachowanie rodzinnej nieruchomości oraz zapewnienie sobie możliwości dalszego zamieszkiwania w domu rodzinnym. Sprzedaż własnej nieruchomości oraz przeznaczenie uzyskanych środków na spłatę zadłużenia nie stanowiły odrębnych czynności gospodarczych, lecz element jednego, złożonego procesu prowadzącego do zachowania prawa własności nieruchomości służącej zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy.

W ocenie Wnioskodawcy, właśnie taki gospodarczy i ekonomiczny charakter całej transakcji powinien zostać uwzględniony przy ocenie skutków podatkowych przedstawionego stanu faktycznego.

Formalnie środki zostały przeznaczone na spłatę zadłużenia, jednak z ekonomicznego punktu widzenia wydatki te stanowiły konieczny koszt uzyskania możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości mieszkalnej, która obecnie służy wyłącznie realizacji własnych celów mieszkaniowych Wnioskodawcy. Bez poniesienia tych wydatków Wnioskodawca nie byłby właścicielem nieruchomości, a rodzinny dom zostałby utracony na rzecz wierzycieli w toku egzekucji. Dlatego Wnioskodawca uważa, że wszystkie opisane czynności tworzą jedno, nierozerwalnie związane ze sobą zdarzenie gospodarcze, którego rzeczywistego charakteru nie można oceniać wyłącznie przez pryzmat formalnej konstrukcji umowy darowizny.

Wnioskodawca nazywa się A A. Dane identyfikacyjne Wnioskodawcy są następujące: A A, A 1, (...), (...). Wnioskodawca jest osobą fizyczną, nie występuje w niniejszej sprawie jako przedsiębiorca, a opisane we wniosku czynności nie zostały dokonane w ramach działalności gospodarczej.

Wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Centrum interesów osobistych i życiowych Wnioskodawcy znajduje się w Polsce. Wnioskodawca tu mieszka, tu znajduje się nieruchomość, której dotyczy sprawa, oraz tu koncentrują się sprawy rodzinne i majątkowe Wnioskodawcy.

17 lutego 2023 r. Wnioskodawca sprzedał nieruchomość położoną w miejscowości A, (...), oznaczoną jako działka ewidencyjna nr II, obręb (...) A-A, o powierzchni 0,0799 ha. Nieruchomość została przez Wnioskodawcę pierwotnie nabyta jako działka niezabudowana. Następnie, z wykorzystaniem środków Wnioskodawcy, rozpoczął On na niej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W chwili sprzedaży nieruchomość była już zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w stanie surowym.

Cena sprzedaży tej nieruchomości wyniosła 330 000 zł. Sprzedaż nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej i nie była elementem zorganizowanego obrotu nieruchomościami. Była czynnością prywatną, podjętą w celu uzyskania środków koniecznych do spłaty zadłużenia związanego z rodzinną nieruchomością.

Sprzedana nieruchomość została przez Wnioskodawcę nabyta w drodze darowizny jako nieruchomość niezabudowana. Nie była ona w chwili darowizny zabudowana budynkiem mieszkalnym. Budynek znajdujący się na tej działce w chwili sprzedaży został wzniesiony przez Wnioskodawcę po nabyciu działki. Oznacza to, że cena sprzedaży w kwocie 330 000 zł obejmowała zarówno wartość gruntu, jak i wartość rozpoczętej przez Wnioskodawcę budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w stanie surowym.

Sprzedaż nieruchomości była związana z koniecznością pozyskania środków na spłatę zadłużenia obciążającego nieruchomość rodzinną oraz zobowiązań związanych z masą spadkową. Łączne zadłużenie przekraczało kwotę 300 000 zł, natomiast udokumentowana kwota dokonanych przez Wnioskodawcę spłat wyniosła 262 806,32 zł. Spłaty te zostały dokonane przelewami bankowymi i są możliwe do wykazania załączonymi potwierdzeniami przelewów.

Sprzedaż nieruchomości za kwotę 330 000 zł nie była więc działaniem nastawionym na swobodne dysponowanie uzyskanym przychodem, lecz była wymuszona realną sytuacją majątkową i koniecznością uregulowania zadłużenia, które zagrażało utratą rodzinnej nieruchomości.

Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostały przeznaczone przede wszystkim na spłatę zadłużenia związanego z nieruchomością rodzinną i zobowiązaniami obciążającymi masę spadkową. Łączna kwota spłat wyniosła 262 806,32 zł. Spłaty te stanowiły faktyczny ciężar przejęcia przez Pana nieruchomości rodzinnej.

Wnioskodawca nie traktuje tych płatności jako zwykłego dobrowolnego uregulowania cudzych zobowiązań. Były one ekonomicznie i faktycznie powiązane z nabyciem oraz zachowaniem prawa własności nieruchomości służącej potrzebom mieszkaniowym Wnioskodawcy. Bez ich dokonania nieruchomość mogłaby zostać utracona w toku egzekucji.

Darowizna nieruchomości rodzinnej nie miała charakteru typowego nieodpłatnego przysporzenia. Została dokonana w szczególnych okolicznościach, w których nieruchomość była obciążona znacznym zadłużeniem. W praktyce przejęcie przez Wnioskodawcę nieruchomości wiązało się z koniecznością spłaty zobowiązań. Darczyńcy potwierdzili, że dokonana przez Wnioskodawcę spłata zadłużenia w łącznej kwocie 262 806,32 zł stanowiła faktyczny ciężar darowizny i była warunkiem koniecznym do uzyskania przez Wnioskodawcę pełnej własności nieruchomości.

Z tego względu czynność ta, choć formalnie miała postać darowizny, w sensie ekonomicznym była związana z poniesieniem przez Wnioskodawcę istotnego ciężaru finansowego.

Wnioskodawca nie przejął formalnie długu w rozumieniu cywilnoprawnej instytucji przejęcia długu wymagającej zgody wierzyciela. Nie doszło do klasycznego przejęcia długu na podstawie umowy z wierzycielami. Faktycznie jednak to Wnioskodawca dokonał spłaty zobowiązań, ponieważ było to konieczne dla zachowania nieruchomości i uniknięcia jej utraty.

Innymi słowy, Wnioskodawca nie twierdzi, że w sensie formalnoprawnym stał się dłużnikiem wszystkich wierzycieli na podstawie umowy przejęcia długu. Wnioskodawca twierdzi natomiast, że w sensie ekonomicznym to On poniósł ciężar spłaty zadłużenia, a spłata ta była bezpośrednio związana z nabyciem i zachowaniem nieruchomości służącej celom mieszkaniowym Wnioskodawcy.

Zadłużenie, które Wnioskodawca spłacił, wynikało z zobowiązań związanych z nieruchomością rodzinną oraz zobowiązań obciążających masę spadkową. Zobowiązania te osiągnęły znaczny rozmiar i realnie zagrażały utratą nieruchomości. Łączna wartość spłat dokonanych przez Wnioskodawcę wyniosła 262 806,32 zł. Spłaty zostały dokonane przelewami bankowymi, co pozwala jednoznacznie ustalić daty, kwoty i odbiorców płatności.

W ocenie Wnioskodawcy, istotne jest to, że spłacone zobowiązania nie miały charakteru wydatków osobistych, konsumpcyjnych ani inwestycyjnych. Były związane z zachowaniem nieruchomości, która służy Wnioskodawcy jako miejsce zamieszkania.

Środki ze sprzedaży nieruchomości za kwotę 330 000 zł zostały przeznaczone w znacznej części na spłatę zadłużenia w kwocie 262 806,32 zł. Różnica między ceną sprzedaży a kwotą udokumentowanych spłat wynosi 67 193,68 zł.

W razie potrzeby organu podatkowego Wnioskodawca jest gotów szczegółowo wyjaśnić przeznaczenie pozostałej części środków oraz przedstawić dostępne dokumenty potwierdzające przepływy finansowe. Kluczowe znaczenie dla przedmiotu wniosku ma jednak to, że zasadnicza część przychodu ze sprzedaży została przeznaczona na spłatę zadłużenia stanowiącego faktyczny ciężar nabycia i zachowania nieruchomości rodzinnej.

Nieruchomość rodzinna, której dotyczy spłata zadłużenia, służy zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy. Nie została nabyta w celu odsprzedaży, wynajmu, dzierżawy ani prowadzenia działalności gospodarczej. Stanowi miejsce zamieszkania i centrum życiowe Wnioskodawcy.

Celem Wnioskodawcy od początku było zachowanie rodzinnego domu jako miejsca zamieszkania. Sprzedaż działki zabudowanej budynkiem w stanie surowym była środkiem do uzyskania funduszy na spłatę zadłużenia i zachowanie tej nieruchomości. Nie była samodzielną operacją inwestycyjną.

W ocenie Wnioskodawcy, wydatkowanie środków na spłatę zadłużenia powinno zostać ocenione z uwzględnieniem rzeczywistego ekonomicznego charakteru sprawy. Formalnie środki zostały przeznaczone na spłatę zobowiązań, jednak zobowiązania te były bezpośrednio związane z nabyciem i zachowaniem nieruchomości mieszkalnej. Bez tych spłat nie doszłoby do trwałego i niezakłóconego uzyskania przez Wnioskodawcę prawa własności nieruchomości, która obecnie służy własnym celom mieszkaniowym Wnioskodawcy.

Wnioskodawca ma świadomość, że katalog wydatków na własne cele mieszkaniowe z art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest katalogiem zamkniętym. Dlatego Wnioskodawca nie przedstawia sprawy jako zwykłej spłaty dowolnych zobowiązań. Wnioskodawca wskazuje, że dokonane przez Niego płatności były funkcjonalnie związane z nabyciem i zachowaniem własnej nieruchomości mieszkalnej.

Spłata zadłużenia w kwocie 262 806,32 zł nie była darowizną na rzecz innych osób. Wnioskodawca nie przekazał tych środków członkom rodziny do swobodnego wykorzystania. Środki zostały przeznaczone na spłatę konkretnych zobowiązań wobec wierzycieli. Płatności były udokumentowane przelewami bankowymi.

Nie można więc mówić o tym, że środki zostały przeznaczone na cele osobiste innych osób. W rozumieniu Wnioskodawcy i według rzeczywistego przebiegu zdarzeń były to wydatki poniesione w celu zachowania nieruchomości, którą Wnioskodawca uzyskał i z której korzysta dla własnych potrzeb mieszkaniowych.

Wnioskodawca nie zaliczył wskazanych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w innej deklaracji podatkowej ani nie korzystał z innych ulg podatkowych obejmujących te same wydatki. Nie doszło do podwójnego rozliczenia tych samych kwot.

Celem wniosku jest uzyskanie potwierdzenia, czy przychód ze sprzedaży nieruchomości, w części przeznaczonej na spłatę zadłużenia stanowiącego faktyczny ciężar darowizny i warunek zachowania nieruchomości mieszkalnej, może zostać potraktowany jako wydatkowany na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

W związku ze sprzedażą nieruchomości i przeznaczeniem środków na opisane cele Wnioskodawca posiada dokumenty potwierdzające najważniejsze okoliczności sprawy, w szczególności akt notarialny darowizny nieruchomości niezabudowanej, dokumenty dotyczące budowy budynku mieszkalnego, akt notarialny sprzedaży nieruchomości z 17 lutego 2023 r., potwierdzenia przelewów dokumentujących spłatę zadłużenia w łącznej kwocie 262 806,32 zł, oświadczenie darczyńców potwierdzające, że spłata zadłużenia stanowiła faktyczny ciężar darowizny oraz dokumenty dotyczące zobowiązań i postępowań egzekucyjnych.

Dokumenty te potwierdzają zarówno wysokość uzyskanego przychodu, jak i wysokość poniesionych wydatków oraz ich związek z nieruchomością rodzinną.

Sprzedana przez Wnioskodawcę nieruchomość nie była składnikiem majątku związanym z działalnością gospodarczą. Nie była ujęta w ewidencji środków trwałych. Nie była wykorzystywana w działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie prowadził działalności polegającej na obrocie nieruchomościami. Sprzedaż miała charakter jednorazowej czynności prywatnej.

Podobnie nieruchomość rodzinna, której dotyczyła spłata zadłużenia, nie jest wykorzystywana do działalności gospodarczej, najmu ani dzierżawy. Służy własnym celom mieszkaniowym Wnioskodawcy.

Wnioskodawca podtrzymuje stanowisko, że w przedstawionym stanie faktycznym środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości 17 lutego 2023 r., w części przeznaczonej na spłatę zadłużenia w kwocie 262 806,32 zł, powinny zostać ocenione jako wydatkowane na zachowanie i uzyskanie nieruchomości służącej własnym celom mieszkaniowym Wnioskodawcy.

Jednocześnie Wnioskodawca ma świadomość, że sprawa ma charakter nietypowy i wymaga oceny z uwzględnieniem nie tylko formalnej treści czynności prawnych, lecz również ich rzeczywistego ekonomicznego sensu. Formalnie środki zostały przeznaczone na spłatę zadłużenia, jednak zadłużenie to było bezpośrednio związane z nieruchomością, którą Wnioskodawca otrzymał i która służy potrzebom mieszkaniowym Wnioskodawcy. Spłata była warunkiem koniecznym zachowania tej nieruchomości i uniknięcia jej utraty.

W konsekwencji Wnioskodawca wnosi o uwzględnienie, że opisane wydatki nie były zwykłą spłatą cudzych zobowiązań, lecz faktycznym ciężarem nabycia i zachowania nieruchomości mieszkalnej. Właśnie dlatego Wnioskodawca uważa, że powinny zostać potraktowane jako wydatki pozostające w bezpośrednim związku z realizacją własnych celów mieszkaniowych Wnioskodawcy.

Uzupełnienie okoliczności faktycznych sprawy przedstawione w piśmie z 17 lipca 2026 r.:

W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca wyjaśnia, że za wydatki, które – zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – uważa za wydatki poniesione na realizację własnych celów mieszkaniowych, uznaje wyłącznie środki pieniężne uzyskane z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w miejscowości A, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr II, sprzedanej 17 lutego 2023 r.

Środki uzyskane z tej sprzedaży zostały przeznaczone na uregulowanie konkretnych, istniejących zobowiązań pieniężnych, których spłata – zgodnie z opisem stanu faktycznego przedstawionym we wniosku – pozostawała w związku z nabyciem przez Wnioskodawcę prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości A przy ul. A 1 oraz z rozliczeniami dotyczącymi masy spadkowej po B A.

Wydatki te przedstawiają się następująco:

1)  Postępowanie egzekucyjne (...) – należność główna

Kwota 39 797,33 zł została przeznaczona na spłatę należności dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego pod sygnaturą (...).

Data wykonania przelewu (zgodnie z potwierdzeniem operacji bankowej): 21 lutego 2023 r.

2)  Postępowanie egzekucyjne (...) – koszty postępowania egzekucyjnego

Kwota 304,00 zł została przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego pod sygnaturą (...).

Data wykonania przelewu (zgodnie z potwierdzeniem operacji bankowej): 21 lutego 2023 r.

3)  Postępowanie egzekucyjne (...) – częściowa spłata należności

Kwota 40 000,00 zł została przeznaczona na częściową spłatę należności objętej postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym pod sygnaturą (...).

Data wykonania przelewu (zgodnie z potwierdzeniem operacji bankowej): 13 maja 2025 r.

4)  Postępowanie egzekucyjne (...) – pozostała część należności

Kwota 20 799,00 zł została przeznaczona na spłatę pozostałej części należności objętej postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym pod sygnaturą (...).

Data wykonania przelewu (zgodnie z potwierdzeniem operacji bankowej): 15 maja 2025 r.

5)  Postępowanie egzekucyjne (...)

Kwota 55 000,00 zł została przeznaczona na spłatę wierzytelności dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym pod sygnaturą (...). Wierzytelność ta pierwotnie przysługiwała Y S.A., a następnie została przeniesiona na X na podstawie umowy przelewu wierzytelności.

Data wykonania przelewu (zgodnie z potwierdzeniem operacji bankowej): 20 lipca 2023 r.

6)  Ugoda zawarta w sprawie o sygnaturze (...) – należność główna

Kwota 86 911,31 zł została przeznaczona na wykonanie zobowiązania wynikającego z ugody zawartej w sprawie prowadzonej pod sygnaturą (...).

Data wykonania przelewu (zgodnie z potwierdzeniem operacji bankowej): 25 stycznia 2023 r.

7)  Ugoda zawarta w sprawie o sygnaturze (...) – odsetki i koszty

Kwota 19 994,68 zł została przeznaczona na zapłatę odsetek oraz kosztów związanych z wykonaniem ugody zawartej w sprawie o sygnaturze (...).

Data wykonania przelewu (zgodnie z potwierdzeniem operacji bankowej): 21 lutego 2023 r.

Łączna wartość opisanych wyżej wydatków wyniosła 262 806,32 zł.

Każda z wyżej wskazanych płatności została faktycznie dokonana przez Wnioskodawcę i udokumentowana potwierdzeniami wykonania operacji bankowych. Wszystkie wydatki zostały sfinansowane ze środków uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w miejscowości A, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr II.

Przedstawione zestawienie obejmuje wszystkie wydatki, które – zgodnie z opisem stanu faktycznego przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – Wnioskodawca uważa za wydatki poniesione na realizację własnych celów mieszkaniowych. Wnioskodawca nie wskazuje żadnych innych wydatków jako podlegających ocenie w niniejszym postępowaniu interpretacyjnym.

Wnioskodawca nigdy nie prowadził zarejestrowanej pozarolniczej działalności gospodarczej, zarówno w zakresie obrotu nieruchomościami, działalności deweloperskiej lub pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, jak i w jakimkolwiek innym zakresie.

W konsekwencji Wnioskodawca nigdy nie prowadził działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie posiadał wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), nie prowadził przedsiębiorstwa ani nie wykorzystywał nieruchomości będących przedmiotem niniejszego wniosku w działalności gospodarczej.

Z tego względu druga część pytania dotycząca rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, okresu jej prowadzenia oraz formy opodatkowania nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ Wnioskodawca nigdy nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wnioskodawca nabył nieruchomość gruntową niezabudowaną, oznaczoną jako działka ewidencyjna nr II, położoną w miejscowości A, 24 maja 2019 r.

Nabycie prawa własności nastąpiło w drodze umowy darowizny, zawartej w formie aktu notarialnego 24 maja 2019 r., (...), sporządzonego przez notariusz (...).

Darczyńcą nieruchomości był B A.

Od dnia nabycia nieruchomość stanowiła składnik majątku osobistego Wnioskodawcy. Nieruchomość nie została nabyta w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ani nie stanowiła składnika majątku przedsiębiorstwa. Nabycie nastąpiło do majątku prywatnego Wnioskodawcy.

Na przedmiotowej nieruchomości Wnioskodawca wybudował następnie budynek mieszkalny przeznaczony na zaspokajanie własnych potrzeb mieszkaniowych. Nieruchomość została zbyta na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 17 lutego 2023 r., (...).

W związku z powyższym datą nabycia nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego wniosku jest 24 maja 2019 r.

Nieruchomość gruntowa niezabudowana, oznaczona jako działka ewidencyjna nr II, położona w miejscowości A, została nabyta przez Wnioskodawcę na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego z 24 maja 2019 r., (...).

Darczyńcą nieruchomości był B A.

B A prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług drogowych (drogownictwa).

Jednocześnie Wnioskodawca wyjaśnia, że przedmiotowa darowizna została dokonana pomiędzy członkami najbliższej rodziny, w ramach stosunków rodzinnych, a jej celem było nieodpłatne przeniesienie prawa własności nieruchomości do majątku osobistego Wnioskodawcy.

Przekazanie nieruchomości nie nastąpiło w ramach prowadzonej przez darczyńcę działalności gospodarczej. Darowizna nie stanowiła czynności wykonywanej w ramach tej działalności ani nie miała związku z jej przedmiotem. Fakt prowadzenia przez darczyńcę działalności gospodarczej w zakresie usług drogowych pozostawał niezależny od dokonanej darowizny.

Przedmiotowa nieruchomość została przekazana Wnioskodawcy jako składnik majątku prywatnego darczyńcy. Darowizna miała charakter wyłącznie cywilnoprawny i rodzinny, a jej dokonanie nie było związane z wykonywaniem działalności gospodarczej ani z realizacją jakichkolwiek czynności o charakterze zarobkowym.

Od dnia nabycia nieruchomość stanowiła składnik majątku osobistego Wnioskodawcy. Nie została nabyta w związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą, nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych ani w żaden inny sposób związana z działalnością gospodarczą.

Powyższe okoliczności wynikają zarówno z treści aktu notarialnego dokumentującego darowiznę, jak i z rzeczywistego sposobu korzystania z nieruchomości przez Wnioskodawcę od dnia jej nabycia.

Budynek mieszkalny jednorodzinny został wybudowany przez Wnioskodawcę w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych oraz potrzeb mieszkaniowych jego rodziny.

Od początku zamiarem Wnioskodawcy było wybudowanie domu jednorodzinnego przeznaczonego na stałe miejsce zamieszkania. Inwestycja nie była realizowana w celach zarobkowych, inwestycyjnych ani spekulacyjnych. Wnioskodawca nie zamierzał wybudowanego budynku przeznaczyć do sprzedaży, najmu, prowadzenia działalności gospodarczej ani osiągania z niego jakichkolwiek przychodów.

W trakcie realizacji inwestycji nastąpiła jednak istotna zmiana sytuacji życiowej i majątkowej Wnioskodawcy, spowodowana śmiercią jego ojca B A oraz ujawnieniem znacznego zadłużenia obciążającego rodzinną nieruchomość położoną w A I. Powstała konieczność podjęcia działań zmierzających do uregulowania zobowiązań obciążających masę spadkową i zachowania rodzinnego domu przed egzekucją komorniczą.

W konsekwencji Wnioskodawca podjął decyzję o sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem prowadzonej inwestycji budowlanej, pomimo że pierwotnie zamierzał wykorzystywać ją jako własne miejsce zamieszkania. Sprzedaż nie była wynikiem realizacji założonego przedsięwzięcia inwestycyjnego, lecz została wymuszona wyjątkowymi okolicznościami rodzinnymi i finansowymi, które wystąpiły już po rozpoczęciu budowy.

Środki uzyskane ze sprzedaży zostały następnie przeznaczone na uregulowanie zobowiązań obciążających masę spadkową oraz rodzinną nieruchomość mieszkalną, co umożliwiło Wnioskodawcy przejęcie udziałów w tej nieruchomości oraz dalsze zamieszkiwanie w niej i realizowanie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Na dzień sporządzenia niniejszego pisma Wnioskodawca nie posiada żadnych innych nieruchomości poza nieruchomością położoną w miejscowości A 1, oznaczoną jako działka ewidencyjna nr III, stanowiącą jego własność i służącą zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych.

Nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna nr II, położona w miejscowości A, która została szczegółowo opisana we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie stanowi już własności Wnioskodawcy, gdyż została zbyta 17 lutego 2023 r. Okoliczność ta stanowi przedmiot niniejszego wniosku o wydanie interpretacji i została szczegółowo opisana w stanie faktycznym.

Poza wskazaną wyżej nieruchomością położoną w miejscowości A 1 Wnioskodawca nie jest właścicielem ani współwłaścicielem żadnych innych nieruchomości, lokali, budynków, gruntów ani udziałów w nieruchomościach.

W konsekwencji pytania zawarte w lit. a–e wezwania nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ odnoszą się wyłącznie do innych nieruchomości pozostających obecnie w majątku Wnioskodawcy, a takie nieruchomości nie występują.

Przed sprzedażą nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego wniosku, tj. działki ewidencyjnej nr II położonej w miejscowości A, sprzedanej 17 lutego 2023 r., Wnioskodawca dokonał jednej sprzedaży nieruchomości, obejmującej lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość wraz z udziałem w lokalu niemieszkalnym (garażu).

Przedmiotem sprzedaży był lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, oznaczony numerem IV, położony na drugiej kondygnacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego w C przy ul. D V, o powierzchni użytkowej 68,6 m², dla którego Sąd Rejonowy (...)

nr (...).

Lokal stanowił samodzielną nieruchomość w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Z jego własnością związany był również udział w nieruchomości wspólnej oraz udział w lokalu niemieszkalnym (garażu), zgodnie z treścią aktu notarialnego dokumentującego nabycie i sprzedaż tej nieruchomości.

Wnioskodawca wszedł w posiadanie tej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego.

Nieruchomość została nabyta wyłącznie w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy.

Od chwili nabycia do dnia sprzedaży lokal był wykorzystywany wyłącznie na cele mieszkaniowe. Nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ani nie stanowił składnika majątku związanego z taką działalnością.

Nieruchomość została sprzedana 24 marca 2020 r.

Powodem sprzedaży była zmiana miejsca zamieszkania oraz miejsca wykonywania pracy, skutkująca przeniesieniem centrum interesów życiowych Wnioskodawcy.

Przed sprzedażą nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego wniosku Wnioskodawca dokonał sprzedaży jednej nieruchomości zabudowanej, tj. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość wraz z udziałem w lokalu niemieszkalnym (garażu).

Środki uzyskane ze sprzedaży zostały przeznaczone w części na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup sprzedawanego lokalu mieszkalnego, natomiast w pozostałej części na budowę domu jednorodzinnego na nieruchomości położonej w miejscowości A, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr II.

Poza opisaną wyżej transakcją oraz sprzedażą nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego wniosku, tj. działki ewidencyjnej nr II położonej w miejscowości A, sprzedanej 17 lutego 2023 r., Wnioskodawca nie dokonywał sprzedaży żadnych innych nieruchomości ani udziałów w nieruchomościach.

Użyte we wniosku sformułowanie „spłata zobowiązań obciążających nieruchomość w łącznej kwocie 262 806,32 zł” oznacza spłatę konkretnych, istniejących i wymagalnych zobowiązań finansowych obciążających masę spadkową po B A oraz nieruchomość położoną w miejscowości A 1, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...).

Nie chodzi zatem o jedną wierzytelność ani o jednorazową płatność, lecz o szereg odrębnych zobowiązań, które Wnioskodawca uregulował ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego wniosku.

Na łączną kwotę 262 806,32 zł składały się w szczególności:

1)  należność objęta postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym pod sygnaturą (...) – 39 797,33 zł,

2)  koszty postępowania egzekucyjnego (...) – 304,00 zł,

3)  należność objęta postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym pod sygnaturą (...) – 40 000,00 zł,

4)  pozostała należność objęta postępowaniem egzekucyjnym (...) – 20 799,00 zł,

5)  spłata wierzytelności objętej postępowaniem egzekucyjnym (...), po przelewie wierzytelności na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego – 55 000,00 zł,

6)  wykonanie ugody zawartej w sprawie o sygnaturze (...) – należność główna wynikająca ze zobowiązania związanego z umową leasingu nr (...) zawartą przez B A z Q Sp. z o.o. – 86 911,31 zł;,

7)  zapłata odsetek i kosztów związanych z wykonaniem ugody zawartej w sprawie (...) – 19 994,68 zł.

Szczegółowe zestawienie poszczególnych należności, wraz ze wskazaniem dat ich zapłaty, zostało przedstawione przez Wnioskodawcę w odpowiedzi na pkt I wezwania.

Wszystkie wymienione zobowiązania pozostawały w bezpośrednim związku z nieruchomością wchodzącą w skład masy spadkowej po B A. Ich uregulowanie było elementem uzgodnionych rozliczeń pomiędzy spadkobiercami, w ramach których Wnioskodawca przejął na siebie ekonomiczny ciężar spłaty zadłużenia, co umożliwiło zachowanie nieruchomości oraz nabycie przez niego prawa własności do tej nieruchomości. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie zarówno w oświadczeniu podpisanym przez wszystkich spadkobierców, jak i w akcie notarialnym z 18 grudnia 2023 r., (...).

Zobowiązania wskazane w odpowiedzi na pkt I oraz pkt II pkt 7 wezwania zostały zaciągnięte przez B A, ojca Wnioskodawcy, za jego życia.

Zobowiązania te pozostawały w związku z prowadzoną przez B A pozarolniczą działalnością gospodarczą. Działalność ta nigdy nie polegała na obrocie nieruchomościami, działalności deweloperskiej ani jakiejkolwiek działalności związanej z profesjonalnym handlem nieruchomościami. Przedmiotem prowadzonej działalności było świadczenie usług w zakresie drogownictwa.

Po śmierci B A zobowiązania te weszły do długów spadkowych obciążających spadkobierców i obciążały spadkobierców, którzy nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego (...) z 6 października 2023 r., sygn. akt (...). Jednocześnie część wierzycieli prowadziła postępowania egzekucyjne dotyczące zobowiązań obciążających majątek spadkowy, w tym nieruchomość położoną w A pod adresem A 1.

W celu zachowania rodzinnej nieruchomości oraz uregulowania sytuacji majątkowej po śmierci spadkodawcy pomiędzy spadkobiercami zostały dokonane uzgodnienia, na mocy których Wnioskodawca przejął na siebie ekonomiczny ciężar spłaty wskazanych zobowiązań. W wykonaniu tych uzgodnień Wnioskodawca przeznaczył środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości położonej w A (działka nr II) na spłatę opisanych zobowiązań, natomiast pozostali spadkobiercy przenieśli na jego rzecz udziały w nieruchomości położonej w A I.

Wnioskodawca nie był stroną umów, z których wynikały przedmiotowe zobowiązania, i nie zaciągał ich we własnym imieniu. Dokonane przez niego płatności stanowiły wykonanie przyjętego na siebie obowiązku wynikającego z uzgodnionych rozliczeń pomiędzy spadkobiercami i miały na celu uregulowanie zadłużenia obciążającego masę spadkową oraz uniknięcia egzekucji z nieruchomości.

Wnioskodawca wyjaśnia, że opisane we wniosku zobowiązania nie stanowiły zobowiązań wynikających z umów kredytu lub pożyczki zawartych przez Wnioskodawcę.

Wnioskodawca nie wywodzi swoich twierdzeń z umów kredytu ani pożyczki zawartych przez siebie. Nie był stroną żadnej z takich umów. Jeżeli część wierzytelności dochodzonych następnie w postępowaniach egzekucyjnych wywodziła się z umów zawartych przez B A, Wnioskodawca nie posiada wiedzy pozwalającej wskazać daty ich zawarcia, gdyż nie był ich stroną.

Umowy, z których mogły wynikać wierzytelności obciążające następnie masę spadkową po B A, zostały zawarte przez B A przed jego śmiercią.

Wnioskodawca nie posiada wiedzy pozwalającej wskazać dokładne daty zawarcia poszczególnych umów, ponieważ nie był ich stroną, a dokumentacja będąca w jego posiadaniu dotyczy postępowań egzekucyjnych, ugody sądowej oraz pozostałych dokumentów potwierdzających istnienie i spłatę zobowiązań, a nie dokumentów źródłowych dotyczących zawarcia poszczególnych umów.

Wnioskodawca nie był stroną żadnej umowy kredytu ani pożyczki, z której mogły wynikać zobowiązania objęte opisanym we wniosku stanem faktycznym.

Wnioskodawca nie przejął długu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego ani nie wstąpił do istniejących stosunków zobowiązaniowych jako kredytobiorca lub pożyczkobiorca. Dokonał wyłącznie faktycznej spłaty zobowiązań obciążających masę spadkową w wykonaniu uzgodnionych pomiędzy spadkobiercami rozliczeń majątkowych, których celem było uniknięcie egzekucji z nieruchomości oraz nabycie przez Wnioskodawcę prawa własności tej nieruchomości.

Użyte we wniosku sformułowanie „wykonywanie rodzinnych rozliczeń majątkowych związanych z przejęciem nieruchomości” oznacza wykonanie uzgodnień dokonanych pomiędzy wszystkimi spadkobiercami B A po otwarciu spadku, których celem było uniknięcie egzekucji z nieruchomości położonej w miejscowości A 1, uporządkowanie sytuacji majątkowej po śmierci spadkodawcy oraz umożliwienie dalszego zamieszkiwania w tej nieruchomości przez Wnioskodawcę.

Konieczność zawarcia tych uzgodnień wynikała z faktu, że rodzinna nieruchomość była obciążona hipotekami zabezpieczającymi wierzytelności wchodzące w skład zadłużenia objętego niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Wierzytelności te były jednocześnie przedmiotem prowadzonych postępowań egzekucyjnych i stwarzały rzeczywiste oraz bezpośrednie zagrożenie prowadzenia egzekucji z nieruchomości, a w konsekwencji jej sprzedaży w drodze licytacji komorniczej.

W celu zapobieżenia utracie rodzinnego domu spadkobiercy uzgodnili, że Wnioskodawca przejmie na siebie ekonomiczny ciężar uregulowania zobowiązań zabezpieczonych na nieruchomości oraz pozostałych zobowiązań obciążających masę spadkową, natomiast pozostali spadkobiercy przeniosą na jego rzecz przysługujące im udziały w prawie własności nieruchomości. Uzgodnienia te zostały następnie wykonane poprzez zawarcie 18 grudnia 2023 r. umowy darowizny udziałów w nieruchomości w formie aktu notarialnego (...).

Przez wskazane we wniosku „środki” należy rozumieć środki pieniężne uzyskane przez Wnioskodawcę z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w miejscowości A, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr II, sprzedanej w dniu 17 lutego 2023 r. Środki te zostały przeznaczone na spłatę konkretnych zobowiązań obciążających masę spadkową oraz wierzytelności zabezpieczonych hipotekami na nieruchomości położonej w A I, szczegółowo opisanych w odpowiedzi na pkt I oraz pkt II pkt 7 niniejszego pisma.

Rodzinne rozliczenia majątkowe nie polegały na przekazaniu środków pieniężnych pozostałym spadkobiercom ani na dokonaniu między nimi rozliczeń finansowych. Ich istotą było wykonanie uzgodnionego sposobu przejęcia przez Wnioskodawcę ekonomicznego ciężaru zadłużenia obciążającego rodzinną nieruchomość i masę spadkową. W rezultacie wykonania tych uzgodnień doszło do skoncentrowania prawa własności nieruchomości w osobie Wnioskodawcy, natomiast pozostali spadkobiercy zostali zwolnieni z obowiązku uczestniczenia w spłacie zadłużenia.

Na okoliczność powyższych uzgodnień Wnioskodawca powołuje akt notarialny z 18 grudnia 2023 r., (...), oraz oświadczenie podpisane przez wszystkich spadkobierców, z którego wynika, że przejęcie przez Wnioskodawcę ciężaru spłaty zobowiązań stanowiło uzgodniony element rozliczeń majątkowych pomiędzy spadkobiercami i pozostawało w bezpośrednim związku z przeniesieniem na jego rzecz prawa własności nieruchomości.

Wnioskodawca oświadcza, że niniejszym pismem udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte w wezwaniu Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 lipca 2026 r., znak (...), oraz uzupełnił opis stanu faktycznego w zakresie wymaganym przez Organ.

Przedstawione wyjaśnienia zostały sporządzone zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym oraz w oparciu o posiadaną przez Wnioskodawcę dokumentację, w szczególności akty notarialne, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, dokumenty dotyczące postępowań egzekucyjnych, dokumenty potwierdzające istnienie i spłatę zobowiązań oraz oświadczenie podpisane przez wszystkich spadkobierców.

Wnioskodawca podkreśla, że celem niniejszego uzupełnienia było wyłącznie przedstawienie w sposób możliwie pełny i jednoznaczny okoliczności faktycznych będących przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca nie dokonuje w niniejszym piśmie modyfikacji przedstawionego we wniosku stanowiska prawnego, które w całości podtrzymuje.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że wszystkie środki pieniężne objęte niniejszym wnioskiem zostały wydatkowane w terminie określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ich przeznaczenie oraz sposób wydatkowania zostały szczegółowo opisane zarówno we wniosku, jak i w niniejszym uzupełnieniu.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Wniosek nie zmierza do uzyskania odpowiedzi na abstrakcyjne pytanie, czy każda spłata cudzego zadłużenia może zostać uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe.

Przedmiotem niniejszego wniosku jest ocena konkretnego, indywidualnego stanu faktycznego, w którym uzyskany przez Wnioskodawcę przychód ze sprzedaży własnej nieruchomości został przeznaczony na uregulowanie zobowiązań stanowiących faktyczny ciężar przejęcia nieruchomości mieszkalnej służącej zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy.

Istota przedstawionego problemu sprowadza się do ustalenia, czy dla celów stosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych możliwe jest uwzględnienie rzeczywistego gospodarczego charakteru poniesionych wydatków oraz ich bezpośredniego związku z uzyskaniem i zachowaniem prawa własności nieruchomości wykorzystywanej wyłącznie do realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika.

W związku z powyższym Wnioskodawca wnosi o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:

1.  Czy w przedstawionym stanie faktycznym wydatkowanie przez Wnioskodawcę środków uzyskanych ze sprzedaży własnej nieruchomości na spłatę zobowiązań w łącznej kwocie 262 806,32 zł, stanowiących faktyczny ciężar przejęcia w drodze darowizny nieruchomości mieszkalnej wykorzystywanej wyłącznie do zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy, może zostać uznane za wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Ewentualnie, w przypadku uznania przez Organ, że opisane wydatki nie mieszczą się wprost w katalogu wydatków określonych w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wnioskodawca prosi o jednoznaczne wskazanie:

2.  Czy wydatki poniesione na spłatę zobowiązań, bez których podatnik nie mógłby skutecznie uzyskać ani zachować prawa własności nieruchomości służącej jego własnym celom mieszkaniowym, mogą zostać uznane za wydatki pozostające w tak ścisłym i bezpośrednim związku z nabyciem oraz zachowaniem tej nieruchomości, że uzasadniają zastosowanie zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Wnioskodawca podkreśla przy tym, że przedmiotem Jego pytania nie jest ocena samej dopuszczalności zaliczenia do wydatków mieszkaniowych spłaty zobowiązań jako takiej, lecz ocena całego, złożonego zdarzenia gospodarczego, w którym:

·      sprzedaż jednej nieruchomości została dokonana wyłącznie w celu pozyskania środków finansowych,

·      środki te zostały przeznaczone na spłatę zobowiązań stanowiących rzeczywisty ciężar przejęcia rodzinnej nieruchomości,

·      dokonane spłaty umożliwiły zachowanie tej nieruchomości i definitywne wyeliminowanie zagrożenia jej utraty,

·      nieruchomość ta od chwili nabycia służy wyłącznie zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy i nie jest wykorzystywana do żadnych innych celów.

Wnioskodawca wnosi zatem o dokonanie wykładni przepisów art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwzględnieniem całokształtu przedstawionego stanu faktycznego, rzeczywistego celu poniesionych wydatków oraz ich funkcjonalnego związku z nabyciem i zachowaniem nieruchomości służącej realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy.

Wnioskodawca uważa, że tak sformułowane pytanie najpełniej oddaje rzeczywisty przedmiot wątpliwości interpretacyjnych oraz pozwala Organowi odnieść się do istoty przedstawionej sprawy, a nie jedynie do formalnej kwalifikacji poszczególnych czynności prawnych występujących w jej przebiegu.

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawiony stan faktyczny uzasadnia przyjęcie, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostały przeznaczone na realizację własnych celów mieszkaniowych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko to znajduje oparcie nie tylko w wykładni językowej analizowanych przepisów, ale przede wszystkim w ich wykładni systemowej, funkcjonalnej oraz gospodarczej. Wnioskodawca ma świadomość, że zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, a zatem przepisy regulujące możliwość jego zastosowania powinny być interpretowane ściśle. Jednocześnie jednak ścisła wykładnia przepisów nie oznacza, że organ interpretacyjny powinien abstrahować od rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych oraz od celu, jakiemu służyły dokonane czynności.

Wnioskodawca nie twierdzi, że każda spłata cudzego zobowiązania może zostać uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe. Nie twierdzi również, że katalog wydatków określony w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter otwarty lub że możliwe jest jego dowolne rozszerzanie w drodze wykładni. Wręcz przeciwnie, Wnioskodawca w pełni akceptuje, że katalog ten ma charakter zamknięty i powinien być interpretowany z zachowaniem zasad wynikających z prawa podatkowego. Przedmiotem niniejszego wniosku nie jest zatem próba stworzenia nowej kategorii wydatków mieszkaniowych ani uzyskania interpretacji sprzecznej z literalnym brzmieniem ustawy.

Istota przedstawionego problemu sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy dla potrzeb oceny możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego należy analizować wyłącznie poszczególne czynności prawne w całkowitym oderwaniu od siebie, czy też należy ocenić cały proces gospodarczy jako jedną całość, uwzględniając jego rzeczywisty cel oraz ekonomiczny sens. Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca, ponieważ prawo podatkowe opodatkowuje rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a nie wyłącznie formalne konstrukcje prawa cywilnego.

W niniejszej sprawie nie można bowiem mówić o kilku niezależnych czynnościach prawnych. Sprzedaż nieruchomości położonej w A, darowizna nieruchomości od rodziców oraz spłata istniejącego zadłużenia nie stanowiły odrębnych, przypadkowych zdarzeń. Wszystkie te czynności pozostawały ze sobą w ścisłym związku przyczynowym i funkcjonalnym, tworząc jeden spójny proces gospodarczy, którego jedynym celem było zachowanie rodzinnej nieruchomości mieszkalnej oraz umożliwienie Wnioskodawcy dalszego zamieszkiwania w tym domu.

Sprzedaż nieruchomości w A nie miała charakteru inwestycyjnego ani spekulacyjnego. Wnioskodawca nie sprzedawał jej w celu osiągnięcia zysku ani uwolnienia środków finansowych na dowolne cele konsumpcyjne. Nie przeznaczył uzyskanych środków na zakup samochodu, prowadzenie działalności gospodarczej, inwestycje kapitałowe, lokaty bankowe ani inne wydatki niemające związku z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. Wręcz przeciwnie, praktycznie cały uzyskany przychód został wykorzystany wyłącznie po to, aby uchronić przed egzekucją komorniczą nieruchomość, która obecnie stanowi jedyne miejsce zamieszkania Wnioskodawcy oraz jego rodziny.

Nie sposób pominąć okoliczności, że łączne zobowiązania obciążające nieruchomość oraz masę spadkową przekraczały kwotę 300 000 zł, a faktycznie spłacona przez Wnioskodawcę kwota wyniosła 262 806,32 zł. Zadłużenie to realnie zagrażało utratą nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego. Gdyby zobowiązania te nie zostały spłacone, zachowanie nieruchomości byłoby niemożliwe. W praktyce oznaczało to, że samo zawarcie umowy darowizny nie dawało Wnioskodawcy rzeczywistej możliwości korzystania z nieruchomości jako miejsca zamieszkania. Dopiero spłata wszystkich zobowiązań umożliwiła definitywne zachowanie prawa własności oraz korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem.

W tym kontekście kwota 262 806,32 zł stanowiła ekonomiczny koszt uzyskania możliwości zachowania nieruchomości mieszkalnej. Formalnie środki zostały przekazane poszczególnym wierzycielom, jednak z gospodarczego punktu widzenia nie byli oni beneficjentami celu realizowanego przez Wnioskodawcę. Ich wierzytelności stanowiły jedynie przeszkodę, która musiała zostać usunięta, aby nieruchomość mogła nadal pełnić funkcję mieszkalną. W sensie ekonomicznym sytuacja Wnioskodawcy przedstawiała się niezwykle prosto. Albo spłaci zadłużenie w wysokości 262 806,32 zł i zachowa dom, albo nie dokona tej spłaty, czego konsekwencją będzie utrata nieruchomości. Oznacza to, że spłata zadłużenia pełniła identyczną funkcję ekonomiczną jak zapłata ceny przy klasycznym nabyciu nieruchomości.

W klasycznej umowie sprzedaży nabywca przekazuje określoną kwotę sprzedawcy, uzyskując w zamian możliwość korzystania z nieruchomości. W niniejszej sprawie Wnioskodawca również musiał wydać znaczną kwotę pieniędzy, aby uzyskać możliwość zachowania nieruchomości służącej zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Jedyna różnica polegała na tym, że środki nie zostały przekazane darczyńcom, lecz wierzycielom, których zaspokojenie było warunkiem koniecznym zachowania nieruchomości. Z punktu widzenia ekonomicznego rezultat obu sytuacji pozostaje jednak identyczny. W obu przypadkach podatnik ponosi określony wydatek wyłącznie po to, aby dysponować nieruchomością mieszkalną.

Powyższe znajduje dodatkowe potwierdzenie w złożonym przez rodziców Wnioskodawcy oświadczeniu, z którego jednoznacznie wynika, że spłata zadłużenia przez Wnioskodawcę stanowiła faktyczny ciężar darowizny oraz była warunkiem koniecznym uzyskania przez niego pełnej własności nieruchomości. Oświadczenie to nie zmienia oczywiście cywilnoprawnego charakteru umowy darowizny ani nie prowadzi do jej przekształcenia w umowę odpłatną. Ma ono jednak istotne znaczenie dla prawidłowego odtworzenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń oraz zgodnego zamiaru stron. Potwierdza bowiem, że darowizna oraz spłata zadłużenia od początku stanowiły element jednego, nierozerwalnego procesu zmierzającego do zachowania rodzinnego domu.

Nie można również tracić z pola widzenia celu społecznego ulgi mieszkaniowej. Ratio legis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych polega na umożliwieniu podatnikom przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży jednej nieruchomości na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych bez konieczności ponoszenia dodatkowego ciężaru podatkowego. Funkcja tego przepisu nie ogranicza się wyłącznie do finansowania klasycznych transakcji kupna nieruchomości. Jej istotą jest wspieranie podatników w zapewnieniu sobie miejsca zamieszkania. W niniejszej sprawie właśnie taki cel został osiągnięty. Wnioskodawca nie zwiększył swojego majątku inwestycyjnego, nie uzyskał dodatkowego dochodu ani nie osiągnął korzyści majątkowej niezwiązanej z mieszkaniem. Środki pochodzące ze sprzedaży jednej nieruchomości zostały przeznaczone niemal w całości na zachowanie drugiej nieruchomości, która od chwili przejęcia służy wyłącznie zaspokajaniu jego własnych potrzeb mieszkaniowych.

W istocie rzeczy Wnioskodawca nie kupił nowego domu. Wykorzystał środki ze sprzedaży jednej nieruchomości po to, aby uratować przed utratą drugi dom, który dzięki temu stał się jego jedynym miejscem zamieszkania. Z punktu widzenia celu, jaki realizuje art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, rezultat ten nie różni się od sytuacji podatnika, który po sprzedaży jednego mieszkania nabywa inne mieszkanie na podstawie klasycznej umowy sprzedaży.

Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której identyczny rezultat gospodarczy byłby oceniany odmiennie wyłącznie z uwagi na zastosowaną konstrukcję cywilnoprawną. Oznaczałoby to, że podatnik przeznaczający środki na zachowanie jedynego miejsca zamieszkania byłby traktowany mniej korzystnie niż podatnik nabywający nieruchomość od osoby trzeciej, mimo że w obu przypadkach środki finansowe zostały wykorzystane wyłącznie w celu zapewnienia sobie miejsca zamieszkania. Takie rozróżnienie miałoby charakter wyłącznie formalny i nie znajdowałoby uzasadnienia ani w funkcji analizowanego zwolnienia podatkowego, ani w zasadzie racjonalności ustawodawcy.

Z tych względów Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przedstawiony stan faktyczny wymaga dokonania wykładni art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwzględnieniem rzeczywistej treści gospodarczej wszystkich dokonanych czynności, ich ścisłego związku funkcjonalnego oraz celu, jakiemu służyły poniesione wydatki. Dopiero taka kompleksowa ocena pozwala prawidłowo ustalić, czy w okolicznościach niniejszej sprawy środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostały faktycznie przeznaczone na realizację własnych celów mieszkaniowych Wnioskodawcy. W ocenie Wnioskodawcy odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa podatkowego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że niniejsza sprawa wymaga dokonania oceny nie tylko przez pryzmat formalnej kwalifikacji poszczególnych czynności cywilnoprawnych, lecz przede wszystkim z uwzględnieniem ich rzeczywistego przebiegu, celu oraz ekonomicznego sensu. Dopiero taka kompleksowa analiza pozwala prawidłowo ustalić, czy środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostały przeznaczone na realizację własnych celów mieszkaniowych w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie ulega wątpliwości, że sprzedaż nieruchomości położonej w A nie miała charakteru inwestycyjnego ani zarobkowego. Nie była również elementem działalności gospodarczej ani przedsięwzięcia ukierunkowanego na osiągnięcie korzyści finansowej. Jedynym motywem dokonania sprzedaży było uzyskanie środków pieniężnych niezbędnych do uratowania rodzinnego domu przed egzekucją komorniczą i zachowania możliwości dalszego zamieszkiwania w tej nieruchomości.

Zgromadzony materiał jednoznacznie wskazuje, że pomiędzy sprzedażą nieruchomości, otrzymaniem darowizny oraz spłatą zadłużenia istniał ścisły związek czasowy, funkcjonalny oraz gospodarczy. Czynności te były od początku wzajemnie od siebie uzależnione i stanowiły element jednego procesu zmierzającego do osiągnięcia jednego, konkretnego celu, jakim było zachowanie nieruchomości służącej zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy oraz jego rodziny.

Nie można przy tym pominąć, że nieruchomość otrzymana w drodze darowizny nie była wolna od obciążeń ekonomicznych. Przeciwnie, była związana z bardzo wysokim zadłużeniem przekraczającym 300 000 zł, którego niespłacenie prowadziłoby do jej utraty. Wnioskodawca faktycznie przeznaczył na spłatę zobowiązań kwotę 262 806,32 zł, co zostało udokumentowane przelewami bankowymi oraz potwierdzone przez darczyńców w odrębnym oświadczeniu. Kwota ta stanowiła rzeczywisty ciężar ekonomiczny związany z przejęciem nieruchomości i warunek konieczny zachowania prawa własności.

Z ekonomicznego punktu widzenia sytuacja Wnioskodawcy nie różniła się od sytuacji podatnika, który przeznacza środki ze sprzedaży jednej nieruchomości na zapłatę ceny nabycia innej nieruchomości mieszkalnej. W obu przypadkach podatnik wydatkuje własne środki finansowe wyłącznie po to, aby uzyskać lub zachować możliwość korzystania z nieruchomości służącej zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Różnica sprowadza się wyłącznie do technicznego sposobu rozdysponowania środków pieniężnych. W klasycznej sprzedaży cena trafia do zbywcy, natomiast w niniejszej sprawie środki zostały przekazane wierzycielom, których zaspokojenie było niezbędnym warunkiem zachowania nieruchomości. Ekonomiczny rezultat obu sytuacji pozostaje jednak identyczny.

Wnioskodawca nie oczekuje od Organu stworzenia nowej kategorii wydatków mieszkaniowych ani dokonania wykładni rozszerzającej przepisów ustanawiających zwolnienie podatkowe. Wniosek zmierza wyłącznie do uzyskania odpowiedzi, czy w szczególnych okolicznościach przedstawionej sprawy, przy uwzględnieniu rzeczywistego przebiegu zdarzeń oraz ich gospodarczego sensu, środki przeznaczone na spłatę zadłużenia stanowiącego warunek zachowania nieruchomości mieszkalnej mogą zostać uznane za wydatkowane na realizację własnych celów mieszkaniowych.

W ocenie Wnioskodawcy odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca. Celem ulgi mieszkaniowej jest bowiem umożliwienie podatnikowi wykorzystania środków uzyskanych ze sprzedaży jednej nieruchomości na zapewnienie sobie miejsca zamieszkania. W niniejszej sprawie właśnie taki cel został osiągnięty. Żadna część uzyskanych środków nie została przeznaczona na konsumpcję, inwestycje finansowe ani zwiększenie majątku niezwiązanego z funkcją mieszkaniową. Środki te zostały wykorzystane wyłącznie po to, aby zachować jedyny dom, w którym Wnioskodawca realizuje swoje potrzeby mieszkaniowe.

Jednocześnie Wnioskodawca dostrzega, że przedstawione zagadnienie nie było dotychczas przedmiotem jednoznacznego rozstrzygnięcia w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. Sprawa ma charakter precedensowy i nie sprowadza się do prostego zastosowania utrwalonej linii interpretacyjnej. Tym bardziej zasadne jest dokonanie przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej pogłębionej analizy całokształtu przedstawionych okoliczności, z uwzględnieniem nie tylko literalnego brzmienia przepisów, lecz również ich celu, funkcji oraz zasad wykładni prawa podatkowego uwzględniających rzeczywistą treść ekonomiczną zdarzeń będących przedmiotem opodatkowania.

W konsekwencji Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że w przedstawionym stanie faktycznym przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na spłatę zadłużenia obciążającego nieruchomość otrzymaną w drodze darowizny, stanowiącego warunek zachowania prawa własności oraz możliwości zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych, uprawnia do zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Źródło przychodu

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Tym samym zgodnie z generalną zasadą, każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c cytowanej ustawy, stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostanie dokonane w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika, że w maju 2019 r. nabył Pan w ramach umowy darowizny nieruchomość gruntową, niezabudowaną - działkę ewidencyjna nr II, położoną w miejscowości A. W 2023 r. dokonał Pan sprzedaży tej nieruchomości.

Zatem w sytuacji gdy ww. sprzedaż nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej, a dokonana została przez Pana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej działki, stanowi dla Pana źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem.

Zwolnienie przedmiotowe

Jednocześnie zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru:

dochód zwolniony = D × W/P

gdzie:

D – dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa,

W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

P – przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa.

Zwolnienie to obejmuje więc taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia.

Przy czym warunkiem skorzystania z ulgi nie jest wydatkowanie na określone cele mieszkaniowe konkretnych, otrzymanych pieniędzy, lecz równowartości przychodu (w całości lub w części) uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub prawa majątkowego.

W sytuacji zatem, gdy równowartość przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości zostanie w całości przeznaczona na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości uprawniają do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w zamkniętym katalogu kosztów, tj. w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ww. ustawy, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

-     położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Stosownie natomiast do treści at. 21 ust. 25 pkt 2 tej ustawy, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:

a)  spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1,

b)  spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a,

c)  spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w lit. a lub b

-     w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30.

Zgodnie z art. 21 ust. 25a omawianej ustawy:

Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.

W myśl art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.

Przy czym, jak stanowi art. 21 ust. 28 ww. ustawy:

Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:

1)  nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub

2)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części

– przeznaczonych na cele rekreacyjne.

Stosownie do art. 21 ust. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku gdy kredyt (pożyczka), o którym mowa w ust. 25 pkt 2 lit. a-c, stanowi część kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę również innych niż wymienione w tych przepisach zobowiązań kredytowych (pożyczkowych) podatnika, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki przypadające na spłatę kredytu (pożyczki) określonego w ust. 25 pkt 2 lit. a-c oraz zapłacone odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która proporcjonalnie przypada na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w ust. 25 pkt 2 lit. a-c.

Nadmieniam również, że zgodnie z art. 21 ust. 30 omawianej ustawy:

Przepis ust. 1 pkt 131 nie ma zastosowania do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, które podatnik uwzględnił korzystając z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, którymi sfinansowane zostały wydatki określone w ust. 25 pkt 1, uwzględnione przez podatnika korzystającego z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Na podstawie art. 21 ust. 30a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 2, obejmują także wydatki na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki), zaciągniętego w związku ze zbywaną nieruchomością lub prawem majątkowym na cele określone w ust. 25 pkt 1, w tym także gdy wydatki te odpowiadają równowartości wydatków uwzględnionych w kosztach uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, które sfinansowane zostały tym kredytem (pożyczką).

Ustawodawca uzależnia prawo do skorzystania ze zwolnienia od wydatkowania przez podatnika w ściśle określonym czasie, równowartości przychodu (w całości lub w części) uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c na realizację własnego celu mieszkaniowego.

Ocena Pana sytuacji prawnej:

W opisie sprawy wykazał Pan, że:

·      Pana ojciec zmarł w 2021 r.;

·      po Panu ojcu uprawnionym do dziedziczenia był Pan wraz z rodzeństwem oraz Pana matka;

·      w skład masy spadkowej po Pana ojcu weszła zabudowana nieruchomość mieszkalna;

·      ww. nieruchomość obciążona była poważnymi zobowiązaniami finansowymi związanymi z działalnością prowadzoną uprzednio przez spadkodawcę. W stosunku do nieruchomości prowadzona była egzekucja komornicza z nieruchomości;

·      Pana matka oraz dwóch Pana braci przekazało Panu udziały w nieruchomości, która wchodziła w skład masy spadkowej po Pana ojcu w drodze umowy darowizny;

·      z uzyskanych środków ze sprzedaży Pana działki dokonał Pan spłaty ciążących na nieruchomości zadłużeń, aby uniknąć egzekucji tej nieruchomości;

·      na kwotę dokonanych przez Pana spłat składały się:

–    należności objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym pod sygnaturą (...) – 39 797,33 zł,

–    koszty postępowania egzekucyjnego (...) – 304,00 zł,

–    należności objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym pod sygnaturą (...) – 40 000,00 zł,

–    pozostała należność objęta postępowaniem egzekucyjnym (...) – 20 799,00 zł,

–    spłata wierzytelności objętej postępowaniem egzekucyjnym (...), po przelewie wierzytelności na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego – 55 000,00 zł,

–    wykonanie ugody zawartej w sprawie o sygnaturze (...) – należność główna wynikająca ze zobowiązania związanego z umową leasingu nr (...) zawartą przez B A z Q Sp. z o.o. – 86 911,31 zł;,

–    zapłata odsetek i kosztów związanych z wykonaniem ugody zawartej w sprawie (...) – 19 994,68 zł;

·      zobowiązania te były zaciągnięte przez Pana spadkodawcę; Pan sam nie był stroną umów, z których wynikały przedmiotowe zobowiązania i nie zaciągał ich we własnym imieniu. Dokonane przez Pana płatności stanowiły wykonanie przyjętego na siebie obowiązku wynikającego z uzgodnionych rozliczeń pomiędzy spadkobiercami i miały na celu uregulowanie zadłużenia obciążającego masę spadkową oraz uniknięcia egzekucji z nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie wątpliwości Pana sprowadzają się do ustalenia, czy spłata długów spadkowych obciążających nieruchomość, której udział nabył Pan w ramach spadku po zmarłym ojcu może zostać uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe i korzystać ze zwolnienia przedmiotowego zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podkreślam, że zwolnienia podatkowe oraz ulgi są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, jak również ulgi, należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów. Stąd też, prawo do przedmiotowego zwolnienia przysługuje podatnikowi tylko i wyłącznie w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie prawa.

Zastrzegam również, że w przypadku korzystania z ulg i zwolnień podatkowych, wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek udowodnienia, że określony wydatek został poniesiony przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów podatkowych spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.

W konsekwencji, korzystanie ze zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji. W przypadku niewypełnienia warunków określonych w wyżej cytowanym art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik traci prawo do ulgi i jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego.

Podkreślam, że zawarty w art. 21 ust. 25 ustawy katalog wydatków uprawniających do zwolnienia ma charakter zamknięty i w związku z tym wyłącznie wydatkowanie środków na realizację celów w nim wskazanych pozwala na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania. Inne wydatki niż wymienione w tym katalogu nie uprawniają do skorzystania z powyższego zwolnienia.

W art. 21 ust. 25 nie wskazano spłaty długów spadkowych. Nawet jeśli długi te były związane z zaciągniętym kredytem, to sam Pan wskazał, że był to kredyt związany z prowadzoną przez spadkodawcę działalnością (a nie celami mieszkaniowymi) oraz nie był Pan stroną tej umowy (współkredytobiorcą).

Dlatego też stwierdzam, że wydatek na spłatę opisanych we wniosku długów spadkowych nie będzie dla Pana wydatkiem na własne cele mieszkaniowe i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym stanowisko Pana uznaję za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.