0115-KDIT2.4011.473.2026.1.KC
Skutki podatkowe przekazania środków uzyskanych z tytułu ustanowienia służebności przesyłu oraz odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, które zostały postawione do dyspozycji użytkownikom lokali.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) prowadzi działalność na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Spółdzielnia zawarła umowę notarialną z X S.A. w wyniku której została ustanowiona służebność przesyłu na rzecz X S.A.
Zgodnie z postanowieniami Uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej środki uzyskane z tytułu ustanowienia służebności przesyłu oraz odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości zostały postawione do dyspozycji użytkownikom lokali posiadającym spółdzielcze własnościowe bądź lokatorskie prawo do lokali mieszkalnych poprzez zaliczenie środków na poczet należności z tytułu opłat za mieszkanie danego użytkownika lokalu lub poprzez wypłatę środków na wniosek użytkownika lokalu.
Przychód z powyższego tytułu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych jest przychodem z innych źródeł.
W związku z tym Spółdzielnia wystawi użytkownikom lokali Informację PIT-11, która będzie podstawą do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych.
Pytania
1) Czy w przypadku gdy prawo do lokalu należy do małżonków w ramach ustawowej wspólności majątkowej i środki zaliczono na poczet należności z tytułu opłat za mieszkanie czy PIT-11 mogą Państwo wystawić na całą wartość na jednego z małżonków?
2) W jaki sposób poinformować Urząd Skarbowy o wysokości przychodów, tj. wysokości środków postawionych do dyspozycji osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, gdy nie posiadają Państwo jej numeru PESEL?
Państwa stanowisko w sprawie
W Państwa ocenie – w odniesieniu do pytania nr 1 – w przypadku gdy prawo do lokalu należy do małżonków i środki zaliczono na poczet należności z tytułu opłat za mieszkanie PIT-11 mogą Państwo wystawić na całą wartość na jednego z małżonków. Uznają Państwo, że środki te stanowią ustawową wspólność majątkową.
W Państwa ocenie – w odniesieniu do pytania nr 2 – w przypadku gdy nie posiadają Państwo nr PESEL osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej nie wystawią PIT-11. Informują Państwo Urząd Skarbowy o przychodach uzyskanych przez daną osobę fizyczną składając pismo wraz z wyjaśnieniem. Równocześnie pisemnie informują Państwo daną osobę fizyczną o wysokości uzyskanego przychodu i o obowiązku rozliczenia tego przychodu w rozliczeniu rocznym.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w tej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Przepis art. 10 ust. 1 przytoczonej ustawy zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Art. 10 ust. 1 pkt 9 komentowanej ustawy stanowi, że źródłem przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 przywołanej ustawy.
Na podmiotach dokonujących wypłaty świadczeń z innych źródeł ciążą natomiast obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
Z kolei, stosownie do art. 45b tej ustawy:
1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych udostępni w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu ustalone wzory:
1) deklaracji, o których mowa w art. 30da ust. 14, art. 30h ust. 4, art. 38 ust. 1a, art. 42 ust. 1a, art. 42e ust. 5 oraz art. 43 ust. 1;
2) informacji, o których mowa w art. 21 ust. 46, art. 26ha ust. 10, art. 30dg ust. 1, art. 35 ust. 6, art. 39 ust. 1 i 3, art. 41 ust. 4i, art. 42 ust. 2, art. 42a ust. 1, art. 42e ust. 6 oraz art. 52jb ust. 7;
3) oświadczeń i wniosków, o których mowa w art. 30j ust. 1 pkt 1, art. 30o pkt 1, art. 31b ust. 1, art. 32 ust. 3 i 6-8, art. 41 ust. 11 oraz art. 45c ust. 3a;
4) rocznego obliczenia podatku oraz informacji, o których mowa w art. 34 ust. 7 i 8;
5) zeznań podatkowych, o których mowa w art. 45 ust. 1-1aa.
2. Wzory, o których mowa w ust. 1, zawierają pozycje umożliwiające prawidłowe wykonanie obowiązku przez obowiązanych do ich złożenia, w tym:
1) nazwę, symbol oraz wariant formularza;
2) dane identyfikacyjne;
3) objaśnienia co do sposobu wypełniania, terminu i miejsca składania formularza.
Jak wynika z powyższego, obowiązek informacyjny ciążący na podmiotach dokonujących wypłaty przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, polega na sporządzeniu przez te podmioty informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) i przesłania jej podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości wyjaśniam, że w świetle art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):
Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
Z kolei, zgodnie do art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów.
Zasadą ustawową jest zatem, że małżonkowie są podatnikami każdy z osobna, a w szczególnych przypadkach ustawa zezwala na łączne opodatkowanie małżonków, nie powoduje to jednak, że małżonkowie stają się jednym podatnikiem, gdyż podatnikiem nadal pozostaje osoba fizyczna.
W przypadku małżonków pozostających w ustroju wspólności małżeńskiej zastosowanie znajdzie art. 8 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem
Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.
Podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z przekazaniem środków uzyskanych z tytułu ustanowienia służebności przesyłu oraz odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, które zostały postawione do dyspozycji użytkownikom lokali – małżonkom w ramach ustawowej wspólności majątkowej – posiadającym spółdzielcze własnościowe bądź lokatorskie prawo do lokali mieszkalnych jest odrębnie każdy z małżonków, a nie małżonkowie łącznie. Obowiązek podatkowy obciąża zatem każdego małżonka z osobna i każdy z małżonków zobowiązany jest do rozliczenia połowy dochodu. W takim przypadku, środki uzyskane przez małżonków z ww. tytułów, są dzielone po połowie.
Wobec powyższego, nie można zgodzić się z Państwem, że w przypadku gdy prawo do lokalu należy do małżonków i środki zaliczono na poczet należności z tytułu opłat za mieszkanie PIT-11 mogą Państwo wystawić na całą wartość na jednego z małżonków. Jak już wyżej wyjaśniłem, małżonkowie są odrębnymi podatnikami i w opisanej sytuacji nie można całego przychodu przypisać tylko jednemu z małżonków. Oznacza to, że powinni Państwo sporządzić informację PIT-11 na każdego z małżonków i wartość świadczenia podzielić po połowie na każdego z nich.
Idąc dalej, i odnosząc się do Państwa wątpliwości dotyczących sposobu poinformowania Urzędu Skarbowego o wysokości przychodów, tj. wysokości środków postawionych do dyspozycji osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, wyjaśniam że niewywiązanie się bądź nieprawidłowe wywiązanie się przez dokonującego świadczenia m.in. z obowiązku przekazania organowi podatkowemu przewidzianych prawem informacji stanowi przesłankę do pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej skarbowej. Zgodnie bowiem z art. 80 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 633 ze zm.):
Kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.
Zagadnienia związane z ewidencją i identyfikacją podatników reguluje ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 151 ze zm.).
Stosownie do art. 3 ust. 1 tej ustawy:
Identyfikatorem podatkowym jest:
1) numer PESEL – w przypadku podatników będących osobami fizycznymi:
a) niebędącymi zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług lub nieprowadzącymi działalności gospodarczej albo
b) wykonującymi działalność, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r. poz. 1480, 1795 i 1826);
2) NIP - w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu, o którym mowa w art. 2.
Osoba fizyczna, która na podstawie odrębnych ustaw jest podatnikiem, podlega obowiązkowi ewidencyjnemu. Jeżeli jest podatnikiem nieprowadzącym działalności gospodarczej lub niebędącym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, bądź inna ustawa nie nakłada na nią obowiązku posługiwania się NIP we wszelkich dokumentach związanych z opodatkowaniem winna posługiwać się identyfikatorem podatkowym – numerem PESEL. Prawidłowo wskazany identyfikator podatkowy podatnika umożliwia jednoznaczną identyfikację tego podatnika.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, nie można zgodzić się z Państwem, że w przypadku gdy nie posiadają Państwo nr PESEL osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej właściwym jest niewystawienie PIT-11. Wobec postawienia do dyspozycji użytkownikom lokali posiadającym spółdzielcze własnościowe bądź lokatorskie prawo do lokali mieszkalnych środków uzyskanych przez Spółdzielnię z tytułu ustanowienia służebności przesyłu i odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, muszą Państwo im wystawić informację PIT-11, według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu. W informacji PIT-11 – odrębnie dla każdego podatnika – należy podać jego prawidłowy identyfikator podatkowy NIP lub numer PESEL, bowiem wzór informacji PIT-11 przewiduje obowiązek wskazania określonego rodzaju danych identyfikacyjnych (część C „dane identyfikacyjne i adres zamieszkania podatnika” poz. 12 „Identyfikator podatkowy NIP/numer PESEL” formularza informacji PIT-11). Przy czym, brak prawidłowego identyfikatora podatkowego NIP lub numeru PESEL, albo ewentualne trudności w jego uzyskaniu, nie mogą stanowić podstawy do uznania, że właściwym jest niewystawienie informacji PIT-11, bowiem jest to tylko problem organizacyjny możliwy do rozwiązania, zwłaszcza w sytuacji, gdy Spółdzielnia Mieszkaniowa dysponuje informacjami, komu przysługują wskazane we wniosku świadczenia.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów