0115-KDIT2.4011.466.2026.2.MD

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2026 r. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło 18 sierpnia 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani osobą fizyczną podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Posiada Pani pełnoletnie dziecko pochodzące z Pani pierwszego małżeństwa. Dziecko kontynuuje naukę na studiach wyższych i pozostaje na Pani utrzymaniu. Spełnia warunki określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych do uwzględnienia przy preferencyjnym opodatkowaniu osoby samotnie wychowującej dziecko.

Ojciec dziecka zmarł. Od dnia jego śmierci wyłącznie Pani wykonuje wszystkie obowiązki związane z wychowaniem, utrzymaniem oraz zapewnieniem dziecku warunków do nauki i życia.

Po zawarciu kolejnego związku małżeńskiego pomiędzy Panią a obecnym małżonkiem została orzeczona przez sąd separacja.

W pierwszej połowie 2026 r. sąd prawomocnym postanowieniem zniósł separację. Z chwilą jej zniesienia została przywrócona ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. Pomimo zniesienia separacji nie doszło jednak do faktycznego powrotu do wspólnego pożycia małżeńskiego.

Pani oraz obecny małżonek nadal mieszkają pod odrębnymi adresami, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie prowadzą wspólnego budżetu domowego i nie zaspokajają wspólnie codziennych potrzeb życiowych.

Obecny małżonek nie jest ojcem Pani dziecka, nigdy go nie przysposobił, nie wykonuje wobec niego żadnych praw ani obowiązków rodzicielskich, nie uczestniczy w jego wychowaniu oraz nie ponosi kosztów jego utrzymania. W praktyce przez cały rok podatkowy 2026 wyłącznie Pani wykonywała obowiązki związane z wychowaniem dziecka oraz samodzielnie ponosiła ciężar jego utrzymania.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

W 2026 r. uzyskuje Pani dochody z tytułu umowy o pracę, opodatkowane według skali podatkowej.

Orzeczenie sądu znoszące separację między Panią a obecnym małżonkiem uprawomocniło się w 2026 r.

Dziecko, którego dotyczy wniosek, urodziło się w 2005 r.

W 2026 r. dziecko otrzymuje rentę rodzinną po zmarłym ojcu. Nie otrzymuje zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.

W 2026 r. dziecko, o którym mowa we wniosku, uczyło się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie, i nadal studiuje w szkole wyższej.

W 2026 r. dziecko, poza otrzymywaną rentą rodzinną po zmarłym ojcu, uzyskuje dochody z tytułu umowy zlecenia w wysokości około 5.000 zł w skali całego roku.

Kwota ta nie przekracza dwunastokrotności kwoty renty socjalnej obowiązującej w grudniu 2026 r.

W 2026 r. w stosunku do Pani bądź do Pani dziecka nie mają i nie będą mieć zastosowania przepisy art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń.

W 2026 r. w stosunku do Pani bądź do Pani dziecka nie mają i nie będą mieć zastosowania przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pytanie

Czy przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania za rok podatkowy 2026 jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pomimo że: w trakcie roku została zniesiona separacja pomiędzy małżonkami, przywrócono wspólność majątkową, małżonkowie nadal mieszkają oddzielnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, obecny małżonek nie jest ojcem dziecka i nie uczestniczy w jego wychowaniu, ojciec dziecka nie żyje, dziecko jest pełnoletnie i kontynuuje naukę?

Pani stanowisko w sprawie

Uważa Pani, że może rozliczać się jako matka samotnie wychowująca dziecko nawet w roku, w którym ustanie separacja.

Pani zdaniem, przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

Przepisy art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustanawiają preferencję podatkową dla podatników, którzy samotnie wychowują dzieci.

Pojęcie „samotnego wychowywania dziecka” nie zostało zdefiniowane wyłącznie poprzez formalny status cywilny podatnika. W praktyce jego wykładnia wymaga uwzględnienia rzeczywistego wykonywania obowiązków rodzicielskich.

W Pani sytuacji wszystkie obowiązki związane z wychowaniem dziecka wykonuje wyłącznie Pani.

Ojciec dziecka zmarł, wobec czego nie istnieje drugi rodzic uczestniczący w procesie wychowania.

Obecny małżonek nie jest ojcem dziecka. Nigdy nie wykonywał wobec niego obowiązków rodzicielskich, nie uczestniczy w jego wychowaniu ani utrzymaniu.

Pomimo zniesienia separacji nadal prowadzi Pani z mężem odrębne gospodarstwa domowe. Nie zamieszkuje Pani wspólnie z mężem, nie prowadzi Pani z mężem wspólnego budżetu oraz nie funkcjonuje Pani z mężem jako wspólna rodzina w zakresie wychowania Pani dziecka. W konsekwencji wszystkie obowiązki rodzicielskie nadal wykonuje Pani samodzielnie.

Pani zdaniem oznacza to, że przesłanka faktycznego samotnego wychowywania dziecka pozostaje spełniona.

Jednocześnie dostrzega Pani, że przepisy ustawy mogą budzić wątpliwości co do wpływu zniesienia separacji na możliwość zastosowania tej preferencji podatkowej.

W Pani ocenie wykładnia celowościowa oraz funkcjonalna prowadzi do wniosku, że preferencja podatkowa powinna przysługiwać podatnikowi, który faktycznie samodzielnie wychowuje dziecko, niezależnie od tego, iż wskutek zniesienia separacji doszło do formalnego przywrócenia wspólności majątkowej, jeżeli nie nastąpił rzeczywisty powrót do wspólnego pożycia oraz wspólnego wykonywania obowiązków rodzinnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

W myśl art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Na podstawie art. 6 ust. 4e przytoczonej ustawy:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1)  dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2)  przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

-     w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 377), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

Stosownie do art. 6 ust. 4f wskazanej ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576, z 2025 r. poz. 619 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 203).

Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

Tym samym, z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4d w zw. z ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może korzystać rodzic (przysposabiający) lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć, panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może korzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Wśród podatników uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia w sposób powyżej wskazany, w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wymienia osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Stosowne uregulowania w tym zakresie, zawarte zostały w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 236).

Stosownie do art. 61¹ § 1 tego Kodeksu:

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.

W świetle art. 61³ § 1 cytowanego Kodeksu:

Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.

Art. 61⁴ § 1 omawianego Kodeksu stanowi, że:

Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Na bazie art. 57 § 1 przywołanego Kodeksu:

Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

Według art. 58 § 1 ww. Kodeksu:

W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, dla spełnienia przesłanki, zawartej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów nie jest wystarczająca separacja faktyczna z zerwaniem więzi między małżonkami bez ingerencji sądu, koniecznym jest wydanie przez sąd orzeczenia o separacji. Sąd orzeka separację między małżonkami, na żądanie jednego z nich, po nastąpieniu zupełnego rozkładu ich pożycia.

Z wniosku w szczególności wynika, że Pani wątpliwości dotyczą 2026 r. W okresie objętym wnioskiem jest Pani osobą fizyczną podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzyskuje Pani dochody z tytułu umowy o pracę, opodatkowane według skali podatkowej i pozostaje Pani mężatką. Pani dziecko, urodzone w 2005 r., w 2026 r. otrzymuje rentę rodzinną po zmarłym ojcu, uczy się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie. Dziecko uzyskuje dochody z tytułu umowy zlecenia w wysokości, która nie przekroczy dwunastokrotności kwoty renty socjalnej obowiązującej w grudniu 2026 r. Od dnia śmierci ojca dziecka wyłącznie Pani wykonuje wszystkie obowiązki związane z wychowaniem, utrzymaniem oraz zapewnieniem dziecku warunków do nauki i życia. Nie prowadzi Pani wspólnego gospodarstwa domowego z mężem. Pani mąż nie uczestniczy w wychowaniu dziecka oraz nie ponosi kosztów jego utrzymania. W praktyce przez cały rok podatkowy 2026 wyłącznie Pani będzie wykonywała obowiązki związane z wychowaniem dziecka oraz samodzielnie ponosiła ciężar jego utrzymania. Po zawarciu kolejnego związku małżeńskiego pomiędzy Panią a obecnym małżonkiem została orzeczona przez sąd separacja. W pierwszej połowie 2026 r. sąd prawomocnym postanowieniem zniósł separację. Wobec Pani oraz Pani dziecka nie mają zastosowania przepisy wynikające z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie i powołane przepisy prawa, w zakresie rozliczenia za rok 2026 wskazać należy, że skoro w trakcie roku podatkowego 2026 była Pani w orzeczonej przez sąd separacji z mężem i samotnie wychowywała Pani studiującą córkę, której ojciec zmarł – spełniła Pani przesłanki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ma Pani prawo rozliczenia podatku w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko za 2026 r., stosownie do zasad wynikających z art. 6 ust. 4d tej ustawy. Fakt przywrócenia ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej pozostaje bez znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.