0115-KDIT2.4011.437.2026.2.MD

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych wypłaty przez bank, świadczeń wynikających z zawartej ugody. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 1 sierpnia 2026 r. (wpływ).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

(...) 2009 r. zawarła Pani wraz z małżonkiem, z którym posiada Pani wspólność majątkową małżeńską, umowę kredytu hipotecznego mieszkaniowego na sfinansowanie własnego celu mieszkaniowego. Przedmiotowy kredyt, waloryzowany walutą CHF, został postawiony do dyspozycji w kwocie 148.299,82 zł. Dokonała Pani z małżonkiem przedterminowej spłaty kredytu 5 lutego 2020 r.

Po powzięciu informacji o stosowaniu przez bank klauzul abuzywnych, skierowała Pani z małżonkiem do Sądu Okręgowego w (...) pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu oraz zapłatę kwot stanowiących świadczenie nienależne. Bank, w celu zakończenia wszelkich sporów dotyczących abuzywności klauzul umownych i nieważności umowy, zaproponował zawarcie ugody pozasądowej, zgodnie z którą wypłaci:

·      22.103,60 zł (kapitał 21.893,58 zł i odsetki 210,02 zł) i w wyniku wypłaty odsetek od nadpłaty wystawi PIT-11, a po stronie Pani i męża wystąpi przychód,

·      156.051,61 zł (kwota dodatkowa), z czego z kwoty 100.973,57 zł powstaje przychód i bank wystawi PIT-11.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Do podpisania ugody z bankiem dojdzie w 2026 r. Zgodnie z ustaleniami z bankiem, na potrzeby ugody strony uznają, że umowa pozostaje ważna, a kredyt udzielony na podstawie umowy zostaje rozliczony tak, jakby od daty zawarcia umowy stanowił kredyt złotowy z zachowaniem pozostałych parametrów kredytu wynikających z umowy, tj. okresu kredytowania i formy spłaty kredytu w ratach annuitetowych oraz poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych.

W związku ze zmianą zasad rozliczenia kredytu zostaną ponownie ustalone dokonane wpłaty z tytułu kredytu.

W wyniku rozliczenia kredytu, według zasad przyjętych w ugodzie, wysokość zobowiązania wobec banku z tytułu kredytu będzie niższa niż wysokość zobowiązania wynikającego z pierwotnej umowy.

Kwota 22.103,60 zł stanowi zwrot dokonanej przez kredytobiorców nadpłaty wynikającej z ponownego przeliczenia dokonanych przez Panią i małżonka spłat przy przyjęciu założeń wynikających z ugody, tj. uznania, że kredyt od początku był kredytem złotowym. Kwota ta wynika zatem z obniżenia należności banku.

W zakresie kwoty 156.051,67 zł, zakwalifikowanej przez bank jako kwota dodatkowa, kwota 55.078,04 stanowi dalszą nadpłatę dokonaną przez kredytobiorców tytułem spłaty kredytu, jednak przy założeniu, że umowa jest nieważna (bank odmówił stwierdzenia w ugodzie, że umowa jest nieważna, w związku z czym ww. kwota stanowi dopełnienie kwoty 22.103,60 zł, ponieważ w przypadku uznania umowy za nieważną wierzytelność kredytobiorców wynosiłaby 77.181,64 zł (55.078,04 zł + 22.103,60 zł) ponad kwotę kapitału kredytu. Kwota ta również wynika z obniżenia należności banku, jednak według zasad nieprzyjętych w ugodzie.

Kwota 100.973,57 zł stanowi ustawowe odsetki za opóźnienie od całości kwot uiszczonych przez kredytobiorców na rzecz banku tytułem spłaty kredytu, dochodzonych w postępowaniu sądowym.

Kwota 22.103,60 zł stanowi zwrot środków pieniężnych uprzednio wpłaconych do banku w związku ze spłatą kredytu, wynikający z rozliczenia kredytu według zasad przyjętych w ugodzie.

Odsetki w kwocie 210,02 zł to odsetki kapitałowe nienależne uiszczone przez kredytobiorców w związku z wykonywaniem umowy kredytu, które podlegają zwrotowi w związku z przeliczeniem kredytu tak jakby od początku był kredytem złotowym.

Kredyt został spłacony w 2020 r., w związku z czym bankowi nie przysługuje już żadna należność. Ugoda nie zakłada dokonywania przez kredytobiorców jakiegokolwiek zwrotu należności na rzecz banku. Gdyby jednak przyjąć, że należnością banku, z tytułu kredytu przed dokonaniem rozliczenia według zasad określonych w ugodzie, są uiszczone przez kredytobiorców kwoty ponad kapitał, to należność ta wynosi 76.971,62 zł. Z kolei należność banku po dokonaniu tego rozliczenia (czyli to, co przypadło bankowi ponad udostępniony kapitał kredytu) to 54.868,02 zł. Wobec tego kwota 22.103,60 zł nie przekracza ww. różnicy.

Kwota 156.051,61 zł, zgodnie z postanowieniami ugody, nie wynika z rozliczenia kredytu według zasad przyjętych w ugodzie.

Pytania

1.  Czy z tytułu wypłaty odsetek od nadpłaty 22.103,60 zł oraz świadczenia dodatkowego w wysokości 156.051,61 wystąpi przychód?

2.  Czy w przypadku otrzymania przez Panią z banku PIT-11 może Pani te kwoty pominąć w zeznaniu rocznym?

Pani stanowisko w sprawie

1.  Uznaje Pani, że kwota 22.103,60 zł stanowi zwrot dokonanej nadpłaty i jest neutralna podatkowo, zaś kwota w wysokości 156.051,61 zł, jak już wskazała Pani w wyjaśnieniach, jest dalszą nadpłatą dokonaną tytułem spłaty kredytu i odsetek w całości uiszczonych przez Panią i małżonka na rzecz banku tytułem spłaty kredytu.

2.  Otrzymane środki w wyniku zawartej ugody pozasądowej stanowią w rzeczywistości zwrot Pani i męża uprzednio wpłaconych środków tytułem spłaty kredytu, zatem może je Pani pominąć w zeznaniu podatkowym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Pani przedstawiła we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody ustawodawca uznał zatem:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku.

Przychodami w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Przepis art. 10 ust. 1 przytoczonej ustawy zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Art. 10 ust. 1 pkt 9 komentowanej ustawy stanowi, że źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 przywołanej ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Na podmiotach dokonujących świadczeń z innych źródeł ciążą natomiast obowiązki informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Przystępując do oceny skutków podatkowych wypłaty przez bank świadczeń wynikających z zawartej ugody, wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

W świetle art. 69 ust. 1 wskazanej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z kolei art. 69 ust. 2 pkt 1-4 ustawy Prawo bankowe stanowi, że:

Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności:

1)  strony umowy;

2)  kwotę i walutę kredytu;

3)  cel, na który kredyt został udzielony;

4)  zasady i termin spłaty kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek, gdyż wówczas kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe, czyli przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do Pani wątpliwości wskazać należy, że dokonanie przez bank, w wyniku zawartej ugody, zwrotu na rzecz Pani środków pieniężnych w kwocie uprzednio przez Panią spłaconej i nieprzekraczających różnicy pomiędzy należnością wobec banku sprzed przewalutowania kredytu, a należnością banku po przewalutowaniu kredytu, nie doprowadzi do wystąpienia po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Tym samym, pieniądze te nie będą stanowić Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zatem ich otrzymanie nie przyczyni się do powstania po Pani stronie obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Wypłata taka będzie zatem dla Pani neutralna podatkowo. W konsekwencji, nawet jeśli zostaną one wykazane przez bank w informacji PIT-11, będzie Pani mogła je pominąć w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym otrzyma Pani te kwoty.

Pani wątpliwości budzi również kwestia skutków podatkowych wypłaty na podstawie ugody na Pani rzecz odsetek.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795), zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże, gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Stosownie zaś do art. 455 tego Kodeksu:

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że odsetki ustawowe, które wypłaci Pani bank, stanowić będą dla Pani przychód, ponieważ będą uzyskanymi środkami pieniężnymi, które mają charakter przysporzenia majątkowego, stosownie do art. 11 ust. 1 omawianej ustawy. Należy je zatem kwalifikować do kategorii przychodów z innych źródeł, wedle art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 wskazanej ustawy.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie, liczonych od wartości dochodzonego roszczenia, które otrzymałaby Pani w przypadku uznania pozwu przez sąd – ze zwolnienia, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b powołanej ustawy, skorzystają odsetki za opóźnienie wyłącznie w części, w której dotyczą nieterminowej wypłaty niepodlegającego opodatkowaniu, dokonywanego przez bank zwrotu uprzednio wpłaconych przez Panią kwot. Natomiast w pozostałej części, tj. liczonej od roszczenia, którego domaga się Pani w pozwie, a którego bank faktycznie nie wypłaci, odsetki będą stanowić przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu. Będzie Pani miała także obowiązek ująć ją w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzyma Pani tę kwotę.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W interpretacji organ ograniczył się wyłącznie do udzielenia informacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w okolicznościach podanego przez Panią zdarzenia. W związku z powyższym tut. organ nie analizował i nie odnosił się do dokonywanych przez Panią wyliczeń.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.