0115-KDIT2.4011.435.2026.1.DT
Możliwość rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pani osobą fizyczną posiadającą polską rezydencję podatkową, która podlega na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Jest Pani matką dwojga małoletnich dzieci (urodzone w 2018 oraz 2016 r.) i obecnie ma Pani status mężatki. Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci.
Obecnie jest Pani w trakcie postępowania rozwodowego (pierwsza rozprawa rozwodowa zaplanowana jest na (...) 2026 r.). Zakładane jest, że rozwód małżonków nastąpi (uprawomocni się) przed końcem 2026 r. (zdarzenie przyszłe).
Obecnie mimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim nie prowadzi Pani z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, nie zamieszkuje razem z mężem. Stan ten trwa nieprzerwanie od listopada 2025 r. Lokal zamieszkiwany przez Panią został formalnie wynajęty przez małżonków wspólnie (jeszcze przed trwałym i faktycznym rozstaniem małżonków), jednakże Pani mąż faktycznie nigdy się do tego lokalu nie przeprowadził – od samego początku zamieszkuje w nim Pani wyłącznie z małoletnimi dziećmi, samodzielnie prowadząc gospodarstwo domowe. Małżonkowie zdecydowali o trwałym i faktycznym rozstaniu, które zostanie usankcjonowane tzw. wyrokiem rozwodowym.
W związku z prowadzonym postępowaniem rozwodowym, zawarła Pani (...) 2026 r. ugodę w formie porozumienia rodzicielskiego (ugoda mediacyjna w formie porozumienia rodzicielskiego). Zgodnie z tym porozumieniem:
• władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi, które w dniu składania niniejszego wniosku mają 10 i 8 lat, przysługuje obojgu rodzicom;
• istotne decyzje dotyczące zdrowia, edukacji, wyjazdów podejmowane będą wspólnie przez rodziców;
• w sprawach bieżących każdy z rodziców podejmuje decyzje samodzielnie, w czasie sprawowania opieki nad dziećmi;
• świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) jest/będzie pobierane wyłącznie przez Panią i przeznaczane będzie na pokrycie bieżących potrzeb małoletnich dzieci.
• ojciec małoletnich dzieci zobowiązany jest do świadczenia alimentacyjnego.
Miejscem stałego zamieszania oraz centrum życiowym małoletnich dzieci jest (i będzie w ramach zdarzenia przyszłego) miejsce Pani zamieszkania. Drugi rodzic (ojciec) ma prawo do pełnych kontaktów z dziećmi według ustaleń:
• co drugi weekend (po zakończeniu lekcji w piątek do niedzieli do godz. 18:00) oraz w jeden dzień w tygodniu (po lekcjach do godz. 18:00);
• wakacje oraz ferie dzieci będą spędzać po połowie u każdego z rodziców;
• święta dzieci będą spędzać z rodzicami wspólnie (dni na zmianę) lub naprzemiennie.
Wskazuje Pani, że powyższe ustalenia dotyczące kontaktów ojca z małoletnimi dziećmi nie oznaczają wprowadzenia zasad opieki naprzemiennej. Ojciec małoletnich dzieci nie został/nie zostanie pozbawiony praw rodzicielskich, prawa rodzicielskie nie zostały/nie zostaną mu również ograniczone.
Zakłada Pani w ramach zdarzenia przyszłego, że powyższe ustalenia poczynione w ramach porozumienia rodzicielskiego pozostaną niezmienione w ramach wyroku rozwodowego.
Obecnie małoletnie dzieci (jak i w przyszłości) na stałe zamieszkują z Panią, a Pani samodzielnie organizuje i realizuje wszystkie bieżące obowiązki związane z ich wychowaniem, opieką zdrowotną, edukacją oraz funkcjonowaniem społecznym. W ramach okoliczności sprawy oraz zdarzenia przyszłego wskazuje Pani również, że:
• jest Pani rodzicem, który na co dzień sprawuje nad małoletnimi dziećmi stałą, bieżącą pieczę oraz samodzielnie organizuje proces ich wychowania;
• małoletnie dzieci zamieszkują na stałe z Panią, a ojciec dzieci nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego;
• ojciec małoletnich dzieci realizuje kontakty zgodnie z ustaleniami porozumienia rodzicielskiego, jednak nie sprawuje nad dziećmi stałej, codziennej opieki wychowawczej oraz nie jest rodzicem, który na co dzień organizuje i realizuje bieżące obowiązki związane z wychowaniem, edukacją, leczeniem i codziennym funkcjonowaniem dzieci;
• na co dzień organizuje Pani i koordynuje zaspokajanie bieżących potrzeb małoletnich dzieci, w szczególności związanych z wyżywieniem, edukacją, leczeniem, funkcjonowaniem szkolnym, zajęciami dodatkowymi oraz codziennym utrzymaniem dzieci, tj. dokonuje Pani zakupów jedzenia, ubrań, kosmetyków, leków, książek, materiałów szkolnych, wycieczek szkolnych, wyjazdów, zajęć dodatkowych, elementów wyposażenia pokoju;
• ponosi Pani ciężar organizacyjny związany z codziennym funkcjonowaniem małoletnich dzieci oraz zaspokajaniem ich bieżących potrzeb bytowych, a także ponosi koszty związane z utrzymaniem miejsca zamieszkania małoletnich dzieci (energia elektryczna, woda, opłaty, ogrzewanie itp.);
• na co dzień organizuje Pani i realizuje działania związane z rozwojem fizycznym, edukacyjnym, emocjonalnym i społecznym małoletnich dzieci, w szczególności poprzez sprawowanie codziennej opieki, przygotowywanie posiłków, dbanie o porządek i higienę, pranie i przygotowywanie ubrań, pomoc w nauce i pokonywaniu bieżących trudności szkolnych, bieżący kontakt ze szkołą, udział w wywiadówkach szkolnych, zapewnianie dzieciom codziennego wsparcia emocjonalnego, pomoc w rozwiązywaniu konfliktów rówieśniczych oraz organizację życia społecznego i relacji rówieśniczych dzieci;
• samodzielnie zapewnia Pani małoletnim dzieciom bieżącą opiekę zdrowotną, organizuje wizyty lekarskie, leczenie, konsultacje specjalistyczne oraz działania profilaktyczne związane ze zdrowiem dzieci.
Jak wskazano powyżej, ojciec dzieci realizuje kontakty z małoletnimi dziećmi zgodnie z ustaleniami porozumienia rodzicielskiego. Kontakty te nie mają jednak charakteru stałej, codziennej opieki i nie oznaczają wspólnego wykonywania bieżących obowiązków wychowawczych. Wskazuje Pani, że w związku z miejscem stałego zamieszkania małoletnich dzieci przy Pani, to Pani jest rodzicem, który na co dzień organizuje i realizuje obowiązki związane z wychowaniem, edukacją, opieką zdrowotną oraz codziennym funkcjonowaniem dzieci. W związku z powyższą sytuacją, nadmienia Pani również, że:
• Pani małoletnie dzieci nie otrzymują (nie będą otrzymywać w zakresie zdarzenia przeszłego) zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego;
• Pani małoletnie dzieci nie otrzymują (nie będą otrzymywać w zakresie zdarzenia przeszłego) renty socjalnej;
• Pani małoletnie dzieci nie uzyskują (nie będą uzyskiwać w zakresie zdarzenia przeszłego) przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
• Pani małoletnie dzieci nie uzyskują (nie będą uzyskiwać w zakresie zdarzenia przeszłego) dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
• w odniesieniu do Pani jak i Pani małoletnich dzieci nie mają zastosowania (nie będą mieć zastosowania w zakresie zdarzenia przeszłego) przepisy:
- art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),
- ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z ew. wyjątkiem najmu prywatnego),
- ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Pytanie
Czy od momentu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego uzyska Pani prawo do rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, od momentu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego uzyska Pani prawo do rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wskazuje Pani, że podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 6 ust. 4c ww. ustawy, od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Zgodnie z art. 6 ust. 4d ww. ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy, przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Podkreśla Pani, że z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
• posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;
• wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka;
• nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego;
• niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;
• nieuzyskiwania przez pełnoletnie dziecko przychodów/dochodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej (z wyjątkiem przewidzianym ustawą).
Wskazuje Pani, że ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”. Należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny.
W Pani ocenie wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do łożenia na jego utrzymanie oraz do czasowego (doraźnego) z nim przebywania. Wychowywanie dziecka obejmuje bowiem ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej, emocjonalnej i psychicznej wraz z materialną podstawą rozwoju. Oznacza to, że wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na tym, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami małoletniego dziecka, czyli podejmuje trud wykonywania wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.
Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.
W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. zgodnie z orzeczeniem sądu), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Rodzic, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów.
Dodatkowo, w Pani ocenie, kluczowym elementem odróżniającym Pani sytuację od tzw. opieki naprzemiennej jest aspekt ekonomiczny, przejawiający się w samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, w którym na stałe zamieszkują małoletnie dzieci. Jak wskazano w opisie sprawy, ponosi Pani zasadniczy i przeważający ciężar kosztów związanych z codziennym utrzymaniem i funkcjonowaniem dzieci. Fakt, że umowa najmu lokalu (obowiązująca do listopada 2025 r.) została podpisana przez małżonków wspólnie (jeszcze przed trwałym i faktycznym rozstaniem małżonków), pozostaje – w Pani opinii – bez wpływu na ocenę Pani statusu, gdyż Pani mąż nigdy fizycznie nie zamieszkał w tym lokalu, a zamieszkuje w nim jedynie Pani wraz z dziećmi.
Samodzielnie i w pojedynkę organizuje Pani oraz finansuje bieżące potrzeby bytowe, edukacyjne i zdrowotne dzieci. W przedmiotowej sprawie centrum życiowe dzieci znajduje się wyłącznie przy Pani, a fakt, że to Pani ponosi cały ciężar organizacyjny i koordynuje codzienne wydatki eksploatacyjne stanowi bezpośredni, materialny dowód na to, że proces wychowawczy w sferze zapewnienia dzieciom stałej, codziennej bazy bytowej realizowany jest przez Panią samodzielnie.
Podkreśla Pani, że w świetle wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z 23 sierpnia 2024 r. sygn. akt II FSK 182/24, zgodnie z aktualną linią orzeczniczą należy przyjąć, że sama częstotliwość kontaktów drugiego rodzica z dziećmi nie przesądza o sprawowaniu tzw. opieki naprzemiennej. NSA jednoznacznie wskazał, że dla zastosowania wyłączenia preferencji podatkowej przewidzianego w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest łączne spełnienie określonych przesłanek, w tym przede wszystkim formalnego uregulowania opieki naprzemiennej przez sąd powszechny. Sąd ten podkreślił, że: „Warunkiem koniecznym do zastosowania ograniczenia przewidzianego w art. 6 ust. 4f updof (...) jest zatem wydanie stosownego orzeczenia przez sąd powszechny w przedmiocie opieki naprzemiennej. Faktyczne sprawowanie owej opieki jest zaś istotne dla przyznania świadczenia wychowawczego, a nie dla ograniczenia prawa do tzw. ulgi...”.
W opisie zdarzenia przyszłego jednoznacznie wskazała Pani, iż uregulowane w porozumieniu rodzicielskim kontakty ojca z dziećmi mają charakter kontaktów rodzicielskich, a nie opieki naprzemiennej, oraz że świadczenie wychowawcze 800+ jest i będzie pobierane wyłącznie przez matkę.
W Pani opinii podstawową kwestią przy ocenie zasadności wniosku pozostaje zatem ustalenie, który z rodziców faktycznie i pierwszoplanowo wychowuje dziecko, gdy rodzice nie pozostają w związku małżeńskim i żadnemu z rodziców sąd nie ograniczył władzy rodzicielskiej. Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do łożenia na jego utrzymanie oraz do czasowego (doraźnego) z nim przebywania. Obejmuje bowiem ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej, emocjonalnej i psychicznej wraz z materialną podstawą rozwoju. Skoro w sferze faktów cały ten ciągły, codzienny trud i obowiązki organizacyjne spoczywają na Pani, to w Pani ocenie to właśnie Pani spełnia ustawowe kryteria do zastosowania preferencji.
W związku z powyższym, zgodnie z przedstawionymi okolicznościami sprawy, uważa Pani, że jest Pani osobą samotnie wychowującą małoletnie dzieci.
Ponadto, jak wskazała Pani w opisie sprawy – podlega Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie uzyskuje i nie będzie uzyskiwać dochodów z pracy za granicą. Podatek od całości swoich dochodów płaci Pani w Polsce. W 2026 r. uzyskuje Pani dochody jedynie z tytułu umowy o pracę. Zakłada Pani w ramach okoliczności zdarzenia przyszłego, że w kolejnych latach Pani jedynym źródłem dochodu pozostanie wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. W efekcie tego rozlicza się Pani według tzw. standardowej skali podatkowej.
W 2026 r. oraz w latach kolejnych (zdarzenie przyszłe):
• Pani małoletnie dzieci nie otrzymują (nie będą otrzymywać w zakresie zdarzenia przeszłego) zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego;
• Pani małoletnie dzieci nie otrzymują (nie będą otrzymywać w zakresie zdarzenia przeszłego) renty socjalnej;
• Pani małoletnie dzieci nie uzyskują (nie będą uzyskiwać w zakresie zdarzenia przeszłego) przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
• Pani małoletnie dzieci nie uzyskują (nie będą uzyskiwać w zakresie zdarzenia przeszłego) dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
• w odniesieniu do Pani jak i Pani dzieci nie mają zastosowania (nie będą mieć zastosowania w zakresie zdarzenia przeszłego) przepisy:
- art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),
- ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z ew. wyjątkiem najmu prywatnego),
- ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W ramach zdarzenia przyszłego przyjmuje Pani, że po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego nie zostanie przez sąd orzeczona tzw. opieka naprzemienna nad dziećmi, a Pani jako matka nie zostanie pozbawiona praw rodzicielskich, nie zostaną one Pani ograniczone.
W ramach zdarzenia przyszłego przyjmuje Pani, że od momentu uprawomocnienia wyroku rozwodowego nie będzie pozostawać Pani w innym związku małżeńskim. Ponadto pobiera i będzie podbierać Pani świadczenie wychowawcze tzw. 800+ na oboje dzieci.
Wskazuje Pani, że dla uzyskania prawa do rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest, w analizowanej sprawie, poza samotnym wychowaniem małoletnich dzieci również posiadanie przez Panią stanu cywilnego jako rozwódka.
W ramach zdarzenia przyszłego, które Pani zakłada, wyrok rozwodowy uprawomocni się w przyszłości i od tego momentu będzie Pani rozwódką. W efekcie, od tego momentu spełni Pani wszystkie przesłanki wynikające z ww. przepisów i uzyska prawo do rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W Pani ocenie, aby dokonać rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych za rok podatkowy jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, posiadanie statusu osoby samotnie wychowującej w rozumieniu wskazanego przepisu nie musi trwać przez cały rok podatkowy. Wystarczające jest w tym zakresie aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
W tym zakresie wskazuje Pani dodatkowo, że analogicznie stanowiska zaprezentowano również w następujących interpretacjach indywidualnych:
• z 23 marca 2026 r., znak: 0112-KDSL1-1.4011.46.2026.3.AO, w której Dyrektor KIS wskazał: „Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Dodatkowo wyjaśnić należy, że aby móc skorzystać z omawianej preferencji podatkowej status osoby samotnie wychowującej dziecko (określonej ww. przepisem) nie musi trwać przez cały rok podatkowy. Wystarczające jest, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok”;
• z 16 marca 2026 r., znak: 0112-KDSL1-1.4011.49.2026.2.MW, w której Dyrektor KIS wskazał: „W konsekwencji, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, czy też sporadyczne spotkania z dziećmi, nie są rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Obowiązek alimentacyjny jest bowiem niezależny od władzy rodzicielskiej, a więc spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy. Stąd ulga na dzieci przysługuje tym rodzicom, którzy faktycznie sprawują pieczę nad osobą i majątkiem dziecka. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic. Jeżeli rodzic dziecka pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dzieckiem albo jego kontakty są sporadyczne należy uznać, że nie wykonuje władzy rodzicielskiej i w związku z tym nie ma prawa do ulgi”.
Podsumowując, w Pani ocenie, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym od momentu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego uzyska Pani prawo do rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Z art. 6 ust. 4e ww. ustawy wynika, że:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576, z 2025 r. poz. 619 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 203).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego (zakładane zdarzenie przyszłe) przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.
Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może skorzystać rodzic (przysposabiający) lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć – panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może skorzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy niewątpliwie rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był całkowicie wyeliminowany z opieki i wychowania dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem w trakcie ustalonych kontaktów, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.
Co więcej, aby móc skorzystać z omawianej preferencji podatkowej nie jest konieczne posiadanie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko przez cały rok podatkowy. Wystarczające jest, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z wniosku wynika w szczególności, że jest Pani matką dwójki małoletnich dzieci. Obecnie pozostaje Pani w związku małżeńskim, jednakże w Pani sprawie trwa postępowanie rozwodowe. Zakłada Pani, że rozwód nastąpi przed końcem 2026 r. Obecnie mimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim nie prowadzi Pani z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, nie zamieszkuje razem z mężem. Stan ten trwa nieprzerwanie od listopada 2025 r. Lokal mieszkalny, który wynajęła Pani z mężem jest od samego początku zamieszkiwany jedynie przez Panią i Pani małoletnie dzieci. Samodzielnie organizuje i realizuje Pani wszystkie bieżące obowiązki związane z wychowaniem, opieką zdrowotną, edukacją oraz funkcjonowaniem społecznym małoletnich dzieci. Na co dzień organizuje Pani dzieciom m.in. wyżywienie, leczenie, funkcjonowanie szkolne. Realizuje Pani działania związane z rozwojem fizycznym, edukacyjnym i emocjonalnym. Wskazała Pani ponadto, że to Pani sprawuje nad małoletnimi dziećmi stałą, bieżącą pieczę oraz samodzielnie organizuje Pani proces ich wychowania.
W związku z prowadzonym postępowaniem rozwodowym, zawarła Pani (...) 2026 r. ugodę w formie porozumienia rodzicielskiego (ugoda mediacyjna w formie porozumienia rodzicielskiego). Zgodnie z tym porozumieniem:
• władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi przysługuje obojgu rodzicom;
• istotne decyzje dotyczące zdrowia, edukacji, wyjazdów podejmowane będą wspólnie przez rodziców;
• w sprawach bieżących każdy z rodziców podejmuje decyzje samodzielnie, w czasie sprawowania opieki nad dziećmi;
• świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) jest/będzie pobierane wyłącznie przez Panią i przeznaczane będzie na pokrycie bieżących potrzeb małoletnich dzieci.
• ojciec małoletnich dzieci zobowiązany jest do świadczenia alimentacyjnego.
Miejscem stałego zamieszania oraz centrum życiowym małoletnich dzieci jest (i będzie w ramach zdarzenia przyszłego) miejsce Pani zamieszkania. Ojciec dzieci ma prawo do pełnych kontaktów z dziećmi według zawartych w porozumieniu ustaleń.
Zakłada Pani, że ww. ustalenia porozumienia rodzicielskiego zostaną znajdą odwzorowanie w wyroku rozwodowym, który zapadnie w Pani sprawie.
Ponadto wskazała Pani, że podlega Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci. Wobec Pani ani Pani dzieci nie mają (ani nie będą mieć zastosowania) przepisy, o których mowa w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzam, że po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego w Pani sprawie, o ile nie zmienią się okoliczności opisane we wniosku o interpretację – spełniać będzie Pani warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że nie będą miały do Pani zastosowania wyłączenia wynikające z art. 6 ust. 4f i ust. 8 tej ustawy. Oznacza to, że od momentu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego przysługiwać będzie Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Odnosząc się do przywołanego przez Panią wyroku oraz interpretacji indywidualnych informuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania, ani konsekwencji wiążących, w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów