taxmachine.pl

0115-KDIT2.4011.409.2026.3.ŁS

Interpretacja indywidualna2026-08-26Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Możliwości skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ulga dla seniora).

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – na wezwanie organu – pismem z 22 lipca 2026 r. (wpływ 29 lipca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

4 stycznia 2024 r. złożyła Pani w ZUS inspektorat w (...) wniosek o przyznanie emerytury. Do 31 grudnia 2023 r. otrzymywała Pani rentę rodzinną.

24 stycznia 2024 r. i 22 lutego 2024 r. ZUS podjął decyzję o wypłacie na Pani konto łącznie kwoty 1 588,44 zł będącej równowartością renty rodzinnej. Każdorazowo ZUS w przelewach z ww. dat zaznaczał, iż są to pieniądze stanowiące rentę rodzinną.

Decyzją z 6 lutego 2024 r. ZUS podjął od 1 stycznia 2024 r. wypłatę emerytury jako świadczenia wyższego od pobieranej renty rodzinnej, a przyznana Pani emerytura zgodnie z pkt III ww. decyzji ZUS wskazywała, że „na poczet należności od 1 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2024 r. w kwocie 7 487,34 zł wraz ze świadczeniem za luty w kwocie 7 487,34 zł Zakład zalicza kwotę 1 588,44 zł z tytułu wypłaconej renty rodzinnej po odliczeniu.”

Składając zeznanie podatkowe za 2024 r. skorzystała Pani z tzw. ulgi senioralnej. W 2025 r. Urząd Skarbowy w (...) wezwał Panią powołując się na wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – do zapłaty kwoty ok. 27 000 zł z tytułu nieuprawnionego skorzystania przez Panią z ulgi senioralnej (wraz z odsetkami).

W ocenie Urzędu Skarbowego skorzystała Pani z ulgi senioralnej pobierając w styczniu i lutym 2024 r. zarówno emeryturę jak i rentę rodzinną. Ta decyzja zrujnowała Pani życie i Pani bezpieczeństwo finansowe. Jesienią 2023 r. zdiagnozowano u Pani (...).

W czasie procedowania w tej sprawie była Pani po operacji ratującej Pani życie. Po seriach (...) doznała Pani (...). Zmuszona była Pani zadłużyć się u rodziny i kwotę ok. 27 000 zł uiściła.

Uzupełnienie opisu stan faktycznego

(...) 2018 r. ukończyła Pani 60 lat.

Na pytania z wezwania oznaczone numerami 2, 3 i 4, tj.:

2)  Czy w 2024 r. uzyskała Pani przychody – z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8, oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej – do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30c albo art. 30ca albo ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych? Jeżeli tak, to proszę wskazać jakie to były przychody?

3)  Kiedy dokładnie w 2024 r. otrzymała Pani przychody, o których mowa w pkt 2 wezwania? Proszę podać datę dzienną otrzymania każdego z przychodów.

4)  Czy w 2024 r. z tytułu uzyskiwania przychodów, o których mowa w pkt 2 wezwania, podlegała Pani ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 199 ze zm.)?

wyjaśniła Pani, że 27 lutego 2024 r. została Pani wypłacona przez pracodawcę tzw. trzynastka, potrącono z tej kwoty podatek dochodowy i ubezpieczenie społeczne, oraz 24 stycznia 2024 r. „rentę rodzinną” (potrącenie z tytułu podatku dochodowego i ubezpieczenia społecznego).

Pierwszą emeryturę otrzymała Pani 22 lutego 2024 r.

Emeryturę otrzymała Pani na podstawie decyzji ZUS o/(...) z 6 lutego 2024 r. znak (...) na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Renta rodzinna została Pani przyznana na podstawie art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym ma Pani prawo do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie doprecyzowane w uzupełnieniu)

W Pani ocenie, ma Pani pełne prawo do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

ZUS poinformował Panią, że prawo do wypłaty renty rodzinnej wygasło 31 grudnia 2023 r. Wniosek o emeryturę złożyła Pani 4 stycznia 2024 r. O wypłatę „zaliczki” na poczet przyszłej emerytury nigdy do ZUS nie składała Pani wniosku. Dokonana przez ZUS zaliczkowo „renta rodzinna” została odliczona od pierwszej emerytury jaką Pani otrzymała. Oznacza to, że w chwili wypłaty zaliczkowej „renty rodzinnej” 24 stycznia 2024 r. jeszcze nie miała Pani decyzji o przyznaniu emerytury, a zatem nie doszło do sytuacji by w tym samym miesiącu dysponowała Pani emeryturą i rentą rodzinną. Z kolei wypłacona Pani 22 lutego 2024 r. emerytura została obniżona o równowartość zaliczkowo wypłaconej Pani „renty rodzinnej”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Wolne od podatku dochodowego są przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8, z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30c albo art. 30ca albo ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, otrzymane przez podatnika po ukończeniu 60. roku życia w przypadku kobiety i 65. roku życia w przypadku mężczyzny, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł pod warunkiem, że podatnik podlega z tytułu uzyskania tych przychodów ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz podatnik, mimo nabycia uprawnienia, nie otrzymuje:

a)  emerytury lub renty rodzinnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,

b)  emerytury lub renty rodzinnej, o których mowa w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2022 r. poz. 520, 655 i 1115),

c)  emerytury lub renty rodzinnej, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2022 r. poz. 1626 i 2476),

d)  emerytury lub renty rodzinnej, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 504, 1504, 2461),

e)  świadczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4a,

f)   uposażenia przysługującego w stanie spoczynku lub uposażenia rodzinnego, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2072, z 2021 r. poz. 1080 i 1236 oraz z 2022 r. poz. 655, 1259 i 1933),

g)  świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.

Stosownie zaś do art. 21 ust. 39 ww. ustawy:

Przy obliczaniu kwoty przychodów podlegających zwolnieniu od podatku na podstawie ust. 1 pkt 148 i 152-154 nie uwzględnia się przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie niniejszej ustawy, zwolnionych od podatku dochodowego oraz od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 21 ust. 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Suma przychodów zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 pkt 148 i 152-154 nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty 85 528 zł.

Wyjaśniam, że w ramach „Polskiego Ładu” wprowadzono przepisy dla osób, które pomimo osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego nadal pozostają aktywne zawodowo i nie pobierają świadczeń emerytalno-rentowych, zwane potocznie „ulgą dla pracujących seniorów”.

Ulga ta zapisana została we wspomnianym wcześniej art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uprawnionymi do korzystania z tego przywileju podatkowego są kobiety po ukończeniu 60. roku życia i mężczyźni po ukończeniu 65. roku życia pod warunkiem podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu uzyskania objętych zwolnieniem przychodów.

Analizowany przepis przewiduje zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów osiągniętych przez te osoby ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8 ww. ustawy, z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27 (opodatkowanie według skali podatkowej), art. 30c (tzw. podatek liniowy, w wysokości 19%) albo art. 30ca (opodatkowanie stawką 5%, ulga IP Box) albo ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Prawo do omawianego zwolnienia przysługuje podatnikowi, który w ramach wymienionych wyżej rodzajów aktywności zawodowej (uzyskiwanych źródeł przychodów) jest objęty tytułem ubezpieczeń społecznych. Przy czym omawiany przepis nie różnicuje tego tytułu, co oznacza, że podatnik, któremu w ramach pracy na etacie wypłacono przychód składający się w części np. z odprawy emerytalnej, od której nie są pobierane składki na ubezpieczenia społeczne, jest uprawniony do zastosowania zwolnienia dla pracujących seniorów w odniesieniu do całości przychodu uzyskiwanego w ramach stosunku pracy.

Aby korzystać z omawianego zwolnienia, podatnik nie może również otrzymywać, mimo nabycia uprawnienia, świadczeń wymienionych enumeratywnie w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto, zwolnienie to jest limitowane – dotyczy bowiem przychodów w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł.

Ocena skutków podatkowych Pani sytuacji

Z analizy opisu Pani sprawy wynika w szczególności, że (...) 2018 r. ukończyła Pani 60. rok życia. W 2024 r. uzyskała Pani przychód w postaci dodatkowego wynagrodzenia rocznego, tzw. „trzynastki”, które zostało Pani wypłacone przez pracodawcę 27 lutego 2024 r. i od którego zostały potrącone składki na ubezpieczenia społeczne oraz podatek dochodowy. Jednocześnie w 2024 r. otrzymała Pani świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 24 stycznia 2024 r. oraz 22 lutego 2024 r. na Pani rachunek bankowy zostały przekazane kwoty odpowiadające równowartości renty rodzinnej. Z kolei decyzją z 6 lutego 2024 r. ZUS przyznał Pani emeryturę od 1 stycznia 2024 r., a w decyzji wskazano, że na poczet należności z tytułu emerytury za styczeń i luty 2024 r. zaliczono kwotę 1 588,44 zł z tytułu wcześniej wypłaconej renty rodzinnej. Pierwszą emeryturę – jak sama Pani wskazuje – otrzymała Pani 22 lutego 2024 r.

Powzięła Pani wątpliwość czy ma Pani prawo do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wyjaśniam, że z treści art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika m.in., że aby skorzystać z omawianego zwolnienia, podatnik nie może otrzymywać, mimo nabycia uprawnienia, świadczeń wymienionych w lit. a-g tego przepisu. Wśród świadczeń, które wyłączają możliwość skorzystania z ww. zwolnienia w lit. d wskazano emeryturę lub rentę rodzinną, przyznane na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Przy czym, warunek „nieotrzymywania emerytury lub renty” jako warunek do zastosowania ww. zwolnienia podatkowego powinien być spełniony na moment otrzymania przychodu, tj. na moment wypłaty należności ze stosunku pracy. Jak wynika z treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zatem przychód powstaje w momencie otrzymania środków pieniężnych lub postawienia ich do dyspozycji podatnika.

W przedstawionym stanie faktycznym niewątpliwie zatem nie została spełniona przesłanka nieotrzymywania świadczeń emerytalno-rentowych, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W styczniu i lutym 2024 r. otrzymywała Pani bowiem świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które zostały oznaczone przez Zakład jako renta rodzinna, a następnie – począwszy od 22 lutego 2024 r. – otrzymywała Pani emeryturę przyznaną od 1 stycznia 2024 r. decyzją ZUS wydaną 6 lutego 2024 r. Zarówno emerytura, jak i renta rodzinna, o których mowa w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zostały wprost wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 154 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako świadczenia, których otrzymywanie wyłącza możliwość zastosowania omawianego zwolnienia.

Co istotne, w niniejszej sprawie przychód z tytułu dodatkowego wynagrodzenia rocznego otrzymała Pani 27 lutego 2024 r., a więc już po otrzymaniu pierwszej emerytury, którą – jak Pani wskazała – otrzymała Pani 22 lutego 2024 r. Oznacza to, że w momencie otrzymania dodatkowego wynagrodzenia rocznego otrzymywała Pani emeryturę, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym nie został spełniony warunek nieotrzymywania świadczeń emerytalno-rentowych, od którego ustawodawca uzależnił możliwość skorzystania ze zwolnienia.

Wobec powyższego nie jest Pani uprawniona do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko należało w związku z tym uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.