0115-KDIT2.4011.387.2026.3.DT

Interpretacja indywidualna

 – w części stanowisko prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

•      prawidłowe – w części dotyczącej możliwości rozliczenia się w preferencyjny sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko za lata 2020-2021 oraz

•      nieprawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 19 czerwca 2026 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Pani wniosek dotyczy rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata podatkowe 2020-2025. Niniejszy opis dotyczy Pani indywidualnej sprawy i przedstawia rzeczywisty, bezwarunkowy stan faktyczny, który trwał nieprzerwanie w ww. latach. Wskazane przez Panią okoliczności mają kluczowe znaczenie dla oceny Pani prawa do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Od 2011 r. jest Pani osobą rozwiedzioną. Z pierwszego związku małżeńskiego posiada Pani córkę (urodzoną w A (...) 2009 r.), która w latach 2020-2025 pozostawała pod Pani wyłączną opieką. Ojciec biologiczny Pani córki został prawomocnym wyrokiem sądu całkowicie pozbawiony władzy rodzicielskiej. W latach 2020-2025 ojciec biologiczny nie utrzymywał z dzieckiem żadnego kontaktu, nie uczestniczył w jego życiu, ani w żaden inny sposób nie brał udziału w procesie wychowawczym. Od 2011 r. nie zna Pani miejsca jego pobytu.

Od 2019 r. pozostaje Pani w związku partnerskim (związku nieformalnym, tj. konkubinacie). Z obecnym partnerem ma Pani dwoje wspólnych dzieci (urodzonych odpowiednio w 2019 r. oraz 2021 r.).

W latach 2020-2025 zamieszkiwali Państwo i nadal zamieszkują we wspólnym gospodarstwie domowym, w którym wspólnie wychowują Państwo dwoje małoletnich, wspólnych dzieci. Pani obecny partner nie jest jednak ojcem Pani najstarszej córki (z pierwszego małżeństwa), nie łączą go z nią żadne więzy prawne (nie przysposobił dziecka), ani więzy pokrewieństwa. W latach 2020-2025 Pani partner w żaden sposób nie uczestniczył i nie uczestniczy w procesie wychowawczym Pani najstarszej córki. Partner nie łoży na jej utrzymanie (koszty jej utrzymania, wyżywienia, ubrań, zakupu podręczników oraz rekreacji pokrywa wyłącznie Pani). Partner nie zajmuje się edukacją Pani córki, nie uczestniczy w zebraniach szkolnych, nie podejmuje żadnych decyzji dotyczących jej ścieżki kształcenia. Nie uczestniczy także w opiece medycznej nad Pani córką (nie odbywa z nią wizyt lekarskich, nie podejmuje decyzji o procesie leczenia). Pomiędzy Pani partnerem a Pani córką nie istnieje więź emocjonalna o charakterze rodzicielskim. Wszelkie obowiązki rodzicielskie, zarówno w sferze materialnej, jak i niematerialnej (wychowawczej, opiekuńczej, edukacyjnej) wobec Pani córki w latach 2020-2025 wykonywała i wykonuje Pani w sposób w pełni samodzielny. Jest Pani jedynym rodzicem, który faktycznie i prawnie realizuje proces wychowawczy tego dziecka.

Podsumowując, w latach podatkowych 2020-2025 była Pani osobą stanu wolnego (rozwiedzioną), która faktycznie samotnie wychowywała starszą córkę. Fakt wspólnego zamieszkiwania z nowym partnerem i posiadania z nim młodszych dzieci pozostaje bez wpływu na proces wychowawczy starszej córki, w którym Pani partner nie bierze udziału. W odniesieniu do starszej córki ciężar wychowania spoczywał w całym ww. okresie wyłącznie na Pani, co wyczerpuje ustawowe znamiona definicji osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Prawdziwość i stałość wyżej opisanego stanu faktycznego znajduje potwierdzenie w następujących dokumentach, którymi Pani dysponuje:

-     wyrok Sądu Okręgowego (...) z 22 lutego 2011 r., (...) – orzekający rozwód Pani małżeństwa, potwierdzający Pani status cywilny jako rozwódki od 2011 r.;

-     postanowienie Sądu Rejonowego (...) z 4 marca 2019 r. sygn. akt. (...) – na mocy którego ojciec biologiczny Pani starszej córki został w pełni pozbawiony władzy rodzicielskiej;

-     odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci – potwierdzające stopień pokrewieństwa oraz tożsamość rodziców poszczególnych dzieci (brak pokrewieństwa Pani obecnego partnera z najstarszą córką).

Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego

W okresie którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2020-2025, podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (posiadała Pani status polskiego rezydenta podatkowego).

W okresie którego dotyczy wniosek uzyskała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej. W latach objętych wnioskiem osiągała Pani przychody wyłącznie z tytułu umowy o pracę.

W 2020 r. w stosunku do Pani, jak również w stosunku do Pani córki, nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

W latach 2021-2025 w stosunku do Pani, jak również w stosunku do Pani córki, nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (w tym w zakresie osiągniętych przychodów, kosztów, zobowiązań czy odliczeń), jak również przepisy ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wskazuje Pani ponadto, że wniosek oraz opisany w nim stan faktyczny dotyczy każdego z lat podatkowych z osobna, tj. 2020 r., 2021 r., 2022 r., 2023 r., 2024 r. oraz 2025 r. W każdym z tych poszczególnych lat Pani sytuacja osobista, życiowa i wychowawcza oraz Pani córki wyglądała tożsamo i nieprzerwanie – tak jak wskazała Pani w treści wniosku.

Pani najstarsza córka z pierwszego związku małżeńskiego z A. A nazywa się B. A (urodzona (...) 2009 r.). Biologicznym ojcem B. A jest A. A, na którym od 22 lutego 2011 r. (na mocy wyroku orzekającego rozwód) spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec małoletniej. A. A został ponadto prawomocnie pozbawiony władzy rodzicielskiej nad B. A w 2019 r.

Od 2019 r. zamieszkuje Pani we wspólnym gospodarstwie domowym z partnerem C. B. C. B nie jest biologicznym ojcem Pani córki B. A, nie łączą go z nią żadne więzy prawne ani pokrewieństwa i w związku z tym nie spoczywa na nim żaden obowiązek alimentacyjny.

Ze związku partnerskiego z C. B posiada Pani dwoje wspólnych dzieci, które zamieszkują wspólnie z Państwem w jednym gospodarstwie domowym. Dzieci ze związku partnerskiego to D. B (urodzony (...) lipca 2019 r.) oraz E. B (urodzony (...) kwietnia 2021 r.).

W zeznaniach podatkowych za lata 2020-2025 korzystała Pani z możliwości preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z pismem Urzędu Skarbowego (...) z 16 marca 2026 r. o znaku sprawy (...) oraz przekazanymi telefonicznie przez pracownika informacjami o rzekomym nienależnym skorzystaniu w latach 2022-2025 z ulgi dla matki samotnie wychowującej dziecko, dokonała Pani korekt zeznań podatkowych za te lata na opodatkowanie jako osoba rozliczająca się indywidualnie.

Wynikające z powyższych korekt zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę uregulowała Pani natychmiastowo i w całości. Podkreśla Pani, że złożenie powyższych korekt nastąpiło pod wpływem sugestii pracownika organu podatkowego, natomiast niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej ma na celu ostateczne i wiążące rozstrzygnięcie, czy w opisanym stanie faktycznym prawo do rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko w latach 2020-2025 faktycznie Pani przysługiwało.

Pytanie

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego, w latach podatkowych 2020-2025, przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia dochodów w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym odpowiednio w każdym z tych lat), w stosunku do Pani najstarszej córki z pierwszego związku małżeńskiego, w sytuacji, gdy w okresie tym zamieszkiwała i zamieszkuje Pani w nieformalnym związku (konkubinacie) z nowym partnerem, z którym ma Pani dwoje wspólnych dzieci, jednakże Pani partner w żaden sposób nie uczestniczył i nie uczestniczy w procesie wychowawczym oraz utrzymaniu Pani najstarszej córki?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani opinii, w świetle przedstawionego stanu faktycznego, w latach podatkowych 2020-2025 w pełni przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w poszczególnych latach).

W Pani przekonaniu fakt, że od 2019 r. pozostaje Pani w nieformalnym związku partnerskim (konkubinacie) i zamieszkuje Pani we wspólnym gospodarstwie domowym, w którym wychowuje Pani z nowym partnerem Państwa wspólne, młodsze dzieci, w żaden sposób nie eliminuje Pani statusu „osoby samotnie wychowującej” w stosunku do najstarszej córki z pierwszego małżeństwa. Pani obecny partner nie jest jej rodzicem, nie ciążą na nim wobec Pani córki żadne obowiązki rodzicielskie ani alimentacyjne i w żadnym stopniu nie uczestniczy w jej codziennym procesie wychowawczym.

Podkreśla Pani, że Pani stanowisko znajduje pełne i bezpośrednie oparcie w ugruntowanej oraz najnowszej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Jak jednoznacznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2024 r., sygn. akt II FSK 972/21, kluczowe dla utraty statusu samotnego rodzica jest „wspólne wychowywanie” dziecka przez jego biologicznych rodziców (np. w ramach opieki naprzemiennej). Wskazuje Pani, że przepisy prawa podatkowego nie zabraniają osobie samotnie wychowującej dziecko z poprzedniego związku układania sobie życia osobistego i tworzenia nowego związku nieformalnego. Dalej wskazuje Pani, że sądy w swoich najświeższych orzeczeniach (w tym w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz NSA z lat 2025-2026, m.in. w wyroku WSA w Łodzi z 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Łd 70/26) konsekwentnie podkreślają, że nowy partner w nieformalnym związku nie staje się automatycznie „nowym rodzicem” dla dzieci swojego partnera z poprzednich relacji. Fakt wspólnego zamieszkiwania i posiadania kolejnych wspólnych dzieci nie może – w Pani opinii – dyskryminować podatnika ani pozbawiać go praw do preferencji podatkowych wobec dziecka z pierwszego małżeństwa, jeśli pełny i wyłączny ciężar jego wychowania spoczywa tylko na jednym biologicznym rodzicu.

Mając na uwadze, że ustawowa definicja odnosi się do procesu wychowawczego konkretnego dziecka, a w stosunku do Pani najstarszej córki proces ten w latach 2020–2025 realizowała Pani w sposób całkowicie samodzielny, zakwestionowanie Pani rozliczenia przez organ podatkowy uważa Pani za pozbawione podstaw prawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe – w części dotyczącej możliwości rozliczenia się w preferencyjny sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko za lata 2020-2021 oraz nieprawidłowe – w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r., stanowił, że:

Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej

-  podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c przywołanej ustawy, mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-  podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576, z 2025 r. poz. 619 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 203).

W świetle zaś art. 6 ust. 8 tej ustawy:

·      w brzmieniu obowiązującym w stosunku do dochodów (przychodów) uzyskanych do 31 grudnia 2020 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

·      w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

·      w brzmieniu obowiązującym w stosunku do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

c)  art. 30c lub

d)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przepis art. 6 ust. 8 w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dziecko i jej dziecka, zgodnie z art. 70 ust. 2 ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.):

W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.

W myśl art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025 dla osoby samotnie wychowującej dziecko, podkreślić należy, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.

Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany np. do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z treści wniosku wynika w szczególności, że od 2011 r. jest Pani osobą rozwiedzioną. Z pierwszego związku małżeńskiego posiada Pani córkę, która w latach 2020-2025 pozostawała pod Pani wyłączną opieką. Ciężar wychowania spoczywał w całym ww. okresie wyłącznie na Pani. W latach 2020-2025 ojciec biologiczny nie utrzymywał z dzieckiem żadnego kontaktu, nie uczestniczył w jego życiu, ani w żaden inny sposób nie brał udziału w procesie wychowawczym. Od 2011 r. nie zna Pani miejsca jego pobytu. W 2019 r. ojciec Pani córki został pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Od 2019 r. pozostaje Pani w nieformalnym związku partnerskim (konkubinacie). Z obecnym partnerem ma Pani dwoje wspólnych dzieci (urodzonych odpowiednio w lipcu 2019 r. oraz w kwietniu 2021 r.). W latach 2020-2025 zamieszkiwali Państwo we wspólnym gospodarstwie domowym, w którym wspólnie wychowywali Państwo dwoje małoletnich, wspólnych dzieci. Pani obecny partner nie jest jednak ojcem Pani najstarszej córki (z pierwszego małżeństwa), nie łączą go z nią żadne więzy prawne (nie przysposobił dziecka), ani więzy pokrewieństwa.

W okresie, którego dotyczy wniosek podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz uzyskiwała dochody opodatkowane według skali podatkowej. Nie miały też do Pani zastosowania przepisy, o których mowa w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena skutków podatkowych za lata 2020-2021

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i powołane przepisy prawa stwierdzam, że w latach 2020-2021 posiadała Pani status osoby samotnie wychowującej dziecko, tj. posiadała Pani wskazany w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stan cywilny oraz samotnie wychowywała Pani swoją córkę z małżeństwa zakończonego w 2011 r. Ojciec córki w ww. latach nie uczestniczył w jej wychowaniu, a ponadto był pozbawiony praw rodzicielskich. W latach 2020-2021 nie miało także do Pani zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 6 ust. 8 powołanej ustawy (w jej brzmieniu odpowiednio w 2020 r. i 2021 r.).

Mając powyższe na uwadze stwierdzam, że w latach 2020-2021 przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Tym samym, Pani stanowisko w tej części oceniłem jako prawidłowe.

Ocena skutków podatkowych za lata 2022-2025

W latach 2022-2025 także posiadała Pani wskazany w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stan cywilny oraz samotnie wychowywała Pani swoją córkę z małżeństwa zakończonego w 2011 r. Ojciec córki w ww. latach nie uczestniczył w jej wychowaniu, a ponadto był pozbawiony praw rodzicielskich. W latach 2022-2025 nie miało do Pani zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 6 ust. 8 powołanej ustawy (w jej brzmieniu obowiązującym od 2022 r.).

Jednakże wraz z nowelizacją przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., ustawodawca sformułował nowe wyłączenie, zgodnie z którym preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko (art. 6 ust. 4f ustawy). Okolicznością wyłączającą możliwość preferencyjnego opodatkowania jest także wykonywanie opieki naprzemiennej, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze w połowie jego wysokości.

We wniosku wskazała Pani, że od 2019 r. pozostaje Pani w związku z nowym partnerem. Z tego związku posiada Pani dwójkę małoletnich synów, których w latach 2022-2025 wychowała Pani wspólnie z ich ojcem tworząc jedno gospodarstwo domowe.

Wobec powyższego, w latach 2022-2025, miało do Pani zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tego względu nie przysługiwało Pani w tych latach prawo do zastosowania preferencyjnego rozliczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 4d ww. ustawy.

Mając to na uwadze, Pani stanowisko w tej części oceniłem jako nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do przywołanych przez Panią wyroków sądów administracyjnych informuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania, ani konsekwencji wiążących, w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.