0115-KDIT2.4011.365.2026.2.ŁS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 15 czerwca 2026 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W 2004 r. wraz z ówczesną małżonką kupił Pan działkę budowlaną pod budowę domu. Kupili ją Państwo z własnych środków. Krótko po tym, tj. (...) 2004 r. zaciągnęliście Państwo w Banku X Oddział (...) kredyt budowlano-hipoteczny nr (...) denominowany do CHF na budowę domu. Kredyt został zawarty na 30 lat tj. spłata miałaby nastąpić w roku 2034. W dwóch transzach wypłacono Państwu przeliczoną na złotówki równowartość 40 951,44 CHF.

Kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki wpisem do księgi wieczystej.

Wszystkie środki z kredytu zostały przeznaczone na budowę domu, jednak nie były wystarczające na dokończenie budowy. (...) 2006 r. zaciągnęli Państwo drugi kredyt budowlano-hipoteczny nr (...), denominowany do CHF na kwotę 21 118,89 CHF, na dokończenie budowy tego samego domu. Kredyt zaciągnęli Państwo w tym samym Banku i Oddziale również na okres 30 lat tj. spłata miałaby nastąpić w roku 2036.

Kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki wpisem do księgi wieczystej. Do tej samej księgi wieczystej co kredyt z 2004 r. Wszystkie środki z kredytu zostały przeznaczone na dokończenie budowy domu, do którego wprowadzili się Państwo w 2007 r. Środki z obu kredytów przeznaczono na budowę jednego domu co jest potwierdzone w księdze wieczystej. Dom został zbudowany na działce będącej Państwa własnością.

W roku 2020 rozwiódł się Pan z małżonka, jednak dom nadal stanowi Państwa wspólną własność i wspólnie spłacają Państwa kredyty. W domu mieszka Pan razem z synem.

W roku 2024 złożyli Państwo do Sądu pozwy dla obu kredytów wnosząc o unieważnienie umów i zwrot wszystkich wpłaconych kwot wynikających z umów oraz odsetki za opóźnienie.

Dla kredytu nr (...) kwota roszczeń to 126 582,82 zł rozłożona w równych częściach dla Pana byłej małżonki i dla Pana.

Dla kredytu nr (...) kwota roszczeń to 56 705,16 zł rozłożona w równych częściach, dla Pana byłej małżonki i dla Pana.

Sąd Okręgowy w (...) I Wydział Cywilny wyrokami z (...) 2025 r. oraz z (...) 2026 r. uznał Państwa roszczenia. Decyzją Sądu umowy uznane zostały za nieważne.

Zasądzono na Państwa rzecz zwrot wszystkich kwot wpłaconych przez Państwa na rzecz Banku z tytułu umowy wraz z odsetkami. Bank złożył odwołanie od obu wyroków, jednak zwrócił się do Państwa z propozycją ugody. Obecnie propozycja ugody dotyczy kredytu z 2004 r.

Pełną treść propozycji ugody zawiera załącznik, natomiast zapis dotyczący rozliczenia brzmi następująco:

„W świetle zapadłego Wyroku i w celu rozliczenia wzajemnych świadczeń Stron spełnionych w wykonaniu Umowy, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2 powyżej, w ramach wzajemnych ustępstw Strony postanowiły, co następuje:

a. Bank dokona na rzecz Klienta zapłaty kwoty 25 000,00 PLN (tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności, o których mowa w § 2 ust. 1 lit. b powyżej) w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego ze zdarzeń:

(i) zawarcia Ugody, lub

(ii) otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (o którym mowa w § 3 ust. 1 lit. a poniżej), lub

(iii) otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty.

Bank dokona zapłaty na rachunek wskazany w dyspozycji wypłaty, której wzór stanowi Załącznik B do Ugody.

b. Klient w pełni zrzeka się, odstępuje od i rezygnuje z:

dochodzenia od Banku roszczeń pieniężnych wynikających z lub związanych z zawarciem Umowy oraz zakresem informacji, jakie Klient otrzymał od Banku przed zawarciem Umowy (w tym dotyczących ryzyka kursowego), w tym roszczenia o:

(i)  zwrot pozostałej części kwot wpłaconych na rzecz Banku,

(ii) wynagrodzenie za korzystanie przez Bank ze środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta lub odsetek,

(iii)      (odszkodowanie lub zadośćuczynienie za szkodę majątkową i/lub niemajątkową poniesioną przez Klienta i/lub

(iv)      waloryzację środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta;

- dochodzenia od Banku pozostałych roszczeń zasądzonych w (nieprawomocnym) Wyroku, w szczególności w zakresie przekraczającym kwotę, o której mowa w § 2 ust. 2 lit. a powyżej oraz podejmowania działań zmierzających do egzekucji Wyroku (w przypadku jego ewentualnego uprawomocnienia się);

c. Bank w pełni zrzeka się, odstępuje od i rezygnuje z dochodzenia od Kredytobiorcy wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub związanych z jej zawarciem lub wykonywaniem, w tym w szczególności kwot dochodzonych od Klienta, o których mowa w § 2 ust. 2 powyżej.”

Uzupełnienie zdarzenia przyszłego

Ugoda dotycząca kredytu z 2004 r. nie została jeszcze podpisana. Jest na etapie negocjacji. Prawdopodobnie do końca 2026 r. zostanie podpisana. Ugoda dotycząca kredytu z 2006 r. nie została jeszcze podpisana. Wstępna propozycja Banku była niekorzystna, więc została odrzucona.

W zaproponowanej ugodzie dotyczącej kredytu z 2004 r., Bank nie uznaje umowy za nieważną. W zaproponowanej ugodzie, dotyczącej kredytu z 2006 r., Bank nie uznaje umowy za nieważną.

Byliście Państwo i jesteście Państwo nadal solidarnie zobowiązani do spłaty obu kredytów, o których mowa we wniosku.

Bank dokona na Pana rzecz zwrotu świadczenia nienależnego, czyli nadpłaty. Nadpłata stanowi różnicę, którą faktycznie wpłacił Pan w wyniku rat kapitałowo-odsetkowych ponad kwoty które otrzymał Pan od Banku w wyniku zawarcia umowy kredytowej. Zwrot od Banku będzie również zawierał część odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności.

Kwota rozliczenia będzie wynikiem wzajemnego rozliczenia oraz części odsetek ustawowych od wpłaconego kapitału.

Na kwotę, którą otrzyma Pan od Banku w ramach ugody dotyczącej kredytu z 2004 r., składać się będzie zarówno zwrot świadczenia nienależnego oraz część odsetek ustawowych za opóźnienie, zgodnie z propozycją ugody.

Odsetki za opóźnienie w płatności zostaną naliczone od kwoty, którą stanowią wpłacone przez Pana własne środki pieniężne z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu.

Bank jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Ww. kredyty zostały zaciągnięte na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zakłada Pan, że postanowienia ugody dotyczącej kredytu z 2006 r. będą analogiczne do tych dotyczących kredytu z 2004 r.

Zakłada Pan, że zasady rozliczenia z Bankiem wynikające z ugody dotyczącej kredytu z 2006 r. będą analogiczne do zasad rozliczenia wynikających z ugody dotyczącej kredytu z 2004 r.

Zakłada Pan, że w wyniku ugody dotyczącej kredytu z 2006 r. Bank zobowiąże się również do zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie.

Odsetki za opóźnienie, które będzie wypłacał Bank na podstawie ugody dotyczącej kredytu z 2006 r., będą naliczone od kwoty, która stanowi wpłacone przez Pana własne środki pieniężne z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu. Analogicznie jak w przypadku kredytu z 2004 r.

Będzie Pan negocjował, żeby warunki ugód były tożsame.

Odsetki za opóźnienie wynikające zarówno z ugody dotyczącej kredytu z 2004 r., jak i z ugody dotyczącej kredytu z 2006 r., będą stanowić odsetki ustawowe za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Pytania

1)  Czy kwota, którą otrzyma Pan od Banku na podstawie ugody dotyczącej umowy kredytu budowlano-hipotecznego zawartej w 2004 r., obejmująca zwrot świadczenia nienależnego oraz odsetki ustawowe za opóźnienie, będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe lub na podstawie innych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2)  Czy w przypadku zawarcia w przyszłości odrębnej ugody dotyczącej umowy kredytu budowlano-hipotecznego zawartej w 2006 r., zaciągniętego na budowę oraz wykończenie tego samego domu, będzie Pan uprawniony do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., pomimo wcześniejszego skorzystania z tego zaniechania w związku z ugodą dotyczącą kredytu z 2004 r.?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem – w zakresie pytania nr 1 – uważa Pan, że będzie Pan uprawniony do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego w przypadku zawarcia ugody dotyczącej umowy kredytu budowlano-hipotecznego zawartej w 2004 r., w wyniku, której otrzyma Pan od Banku kwotę obejmującą zwrot świadczenia nienależnego oraz odsetki ustawowe za opóźnienie.

Pana zdaniem – w zakresie pytania nr 2 – uważa Pan, że w przypadku zawarcia kolejnej ugody dotyczącej kredytu z 2006 r. na budowę i wykończenie tego samego domu w sytuacji kiedy nigdy nie korzystał Pan z ugody na inną nieruchomość to jest Pan uprawniony do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednym z nich są „inne źródła”, czyli źródła inne niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy).

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” oznacza, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Ocena skutków podatkowych Pana sytuacji

Z analizy przedstawionego przez Pana opisu zdarzenia wynika w szczególności, że w 2004 r. wraz z ówczesną małżonką kupił Pan działkę budowlaną z przeznaczeniem pod budowę domu. Działkę nabyli Państwo ze środków własnych. Następnie, (...) 2004 r., zaciągnęli Państwo kredyt budowlano-hipoteczny nr (...), denominowany do CHF, z przeznaczeniem na budowę domu. Kredyt został zabezpieczony hipoteką wpisaną do księgi wieczystej. Wszystkie środki uzyskane z tego kredytu zostały przeznaczone na budowę domu, jednak okazały się niewystarczające. W związku z tym (...) 2006 r. zaciągnęli Państwo drugi kredyt budowlano-hipoteczny nr (...), denominowany do CHF, w kwocie 21 118,89 CHF, z przeznaczeniem na dokończenie budowy tego samego domu. Kredyt został zaciągnięty w tym samym Banku i również zabezpieczony hipoteką wpisaną do tej samej księgi wieczystej, co kredyt z 2004 r. W 2020 r. rozwiódł się Pan z małżonką, jednak dom nadal stanowi Państwa wspólną własność i wspólnie spłacają Państwo oba kredyty. W 2024 r. wnieśli Państwo do Sądu pozwy dotyczące obu kredytów, domagając się stwierdzenia nieważności zawartych umów oraz zwrotu wszystkich wpłaconych na ich podstawie kwot wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Wyrokami z (...) 2025 r. oraz z (...) 2026 r. Sąd Okręgowy w (...), uwzględnił Państwa roszczenia. Sąd uznał obie umowy kredytowe za nieważne oraz zasądził na Państwa rzecz zwrot wszystkich kwot wpłaconych na rzecz Banku z tytułu tych umów wraz z odsetkami. Bank zwrócił się do Państwa z propozycją zawarcia ugody. Obecnie propozycja ugody dotyczy kredytu z 2004 r. Zgodnie z jej treścią Bank zobowiąże się m.in. do zapłaty na rzecz klienta kwoty 25 000 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie. Ugoda dotycząca kredytu z 2004 r. nie została jeszcze podpisana i pozostaje na etapie negocjacji. Zakłada Pan, że zostanie zawarta do końca 2026 r. Ugoda dotycząca kredytu z 2006 r. również nie została jeszcze podpisana. Wstępna propozycja banku została przez Państwa odrzucona jako niekorzystna. Wskazał Pan, że Bank dokona na Pana rzecz zwrotu świadczenia nienależnego, tj. nadpłaty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą faktycznie wpłaconą przez Pana na rzecz Banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych a kwotą otrzymaną od Banku na podstawie umowy kredytowej. Zwrot od banku będzie obejmował również część odsetek ustawowych za opóźnienie. Kwota rozliczenia będzie wynikiem wzajemnych rozliczeń stron. Na kwotę, którą otrzyma Pan od Banku w ramach ugody dotyczącej kredytu z 2004 r., będzie składał się zarówno zwrot świadczenia nienależnego, jak i część odsetek ustawowych za opóźnienie, zgodnie z treścią proponowanej ugody. Odsetki za opóźnienie zostaną naliczone od kwoty stanowiącej wpłacone przez Pana własne środki pieniężne z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu. Zakłada Pan, że zasady rozliczenia z Bankiem wynikające z ugody dotyczącej kredytu z 2006 r. będą analogiczne do zasad rozliczenia przewidzianych w ugodzie dotyczącej kredytu z 2004 r. W szczególności Bank zobowiąże się również do zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie. Odsetki za opóźnienie wypłacane na podstawie ugody dotyczącej kredytu z 2006 r. będą naliczane od kwoty stanowiącej wpłacone przez Pana własne środki pieniężne z tytułu spłaty tego kredytu. Analogicznie jak w przypadku kredytu z 2004 r. będzie Pan negocjował, aby warunki obu ugód były tożsame. Odsetki za opóźnienie wynikające zarówno z ugody dotyczącej kredytu z 2004 r., jak i z ugody dotyczącej kredytu z 2006 r., będą stanowić odsetki ustawowe za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny.

Powziął Pan wątpliwość czy kwota otrzymana od Banku na podstawie ugody dotyczącej kredytu z 2004 r., obejmująca zwrot świadczenia nienależnego oraz odsetki ustawowe za opóźnienie, będzie korzystała z zaniechania poboru podatku dochodowego albo innego zwolnienia przewidzianego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także czy zawarcie w przyszłości odrębnej analogicznej ugody dotyczącej kredytu z 2006 r., zaciągniętego na budowę oraz wykończenie tego samego domu, również będzie uprawniało Pana do skorzystania z zaniechania poboru podatku.

W pierwszej kolejności wyjaśniam, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672):

Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Na gruncie § 1 ust. 2 wskazanego rozporządzenia:

Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Z ww. regulacji wynika, że zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych ma zastosowanie do kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego oraz do świadczeń otrzymanych w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej. Zakres przedmiotowy rozporządzenia jest zatem ściśle określony.

Natomiast z przedstawionego przez Pana opisu zdarzenia wynika, że należności, które otrzyma Pan od Banku na podstawie planowanych ugód, nie będą stanowiły umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego ani świadczeń otrzymanych w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej. Ich przedmiotem będzie rozliczenie wzajemnych świadczeń stron, obejmujące zwrot świadczenia nienależnego oraz wypłatę części odsetek ustawowych za opóźnienie.

W konsekwencji w przedstawionej sprawie przepisy wskazanego rozporządzenia nie znajdują zastosowania. Przy czym brak zastosowania wskazanego rozporządzenia nie oznacza jednak, że otrzymane przez Pana należności będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z kolei art. 69 ust. 2 pkt 1-4 ustawy Prawo bankowe stanowi, że:

Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności:

1) strony umowy;

2) kwotę i walutę kredytu;

3) cel, na który kredyt został udzielony;

4) zasady i termin spłaty kredytu.

Podkreślam przy tym, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej jest obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek, gdyż wówczas kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe, czyli przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód bowiem jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią majątkową podatnika. Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:

1)  pieniądze i wartości pieniężne, które:

·      zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;

2)  wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:

·      świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);

·      nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Zatem przychodami w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Z uwagi na wyróżnienie przez ustawodawcę przychodów o charakterze niepieniężnym, uznaje się, że przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy jest nie tylko uzyskanie przez podatnika nowych aktywów, ale także zmniejszenie jego pasywów.

W analizowanej sprawie, po stwierdzeniu przez Sąd nieważności obu umów kredytowych, o których mowa we wniosku, planuje Pan zawrzeć z Bankiem ugody mające na celu rozliczenie wzajemnych świadczeń stron spełnionych w wykonaniu tych umów w ramach wzajemnych ustępstw. Jak wskazał Pan we wniosku, Bank zobowiąże się do zwrotu na Pana rzecz świadczenia nienależnego. Świadczenie to będzie stanowiło nadpłatę będącą różnicą pomiędzy kwotą faktycznie wpłaconą przez Pana na rzecz Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych a kwotą otrzymaną od Banku na podstawie umowy kredytowej. Jednocześnie wskazał Pan, że zasady rozliczenia obu umów kredytowych w ramach zawartych ugód będą analogiczne.

Wobec tego otrzymanie przez Pana zwrotu świadczenia nienależnego na podstawie obu ugód nie będzie skutkowało powstaniem po Pana stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to będzie bowiem stanowiło wyłącznie zwrot własnych środków pieniężnych, które zostały wcześniej przekazane Bankowi w wykonaniu umów kredytowych. Zwrot własnego majątku nie prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego, a tym samym nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się natomiast do odsetek ustawowych za opóźnienie wyjaśniam, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zgodnie z którym:

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Odsetki za zwłokę w wypłacie świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże, nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu, zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Skoro zatem – jak wyjaśniono wcześniej – zwrot świadczenia nienależnego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone od tej należności, wypłacone Panu przez Bank na podstawie zawartych ugód, mogą być objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Wobec powyższego Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczenia również wymaga, że jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia. Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Pana w przedmiotowej sprawie. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.