0115-KDIT2.4011.333.2026.2.ŁS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – na wezwanie organu – pismem z 12 maja 2026 r. (wpływ). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W 2006 r. zawarł Pan wraz z żoną A.B. umowę kredytu rewaloryzowanego w CHF z X. Kredyt spłacał Pan do października 2024 r. W roku 2007 (prawdopodobnie, nie jest Pan pewien początkowej daty) korzystał Pan w związku z tym z ulgi odsetkowej. W roku 2025 uzyskał Pan prawomocny wyrok unieważniający umowę w oparciu tzw. teorię dwóch kondykcji. Na mocy wyroku Bank zwrócił wpłacone kwoty, w tym również kwoty odsetek, które Pan odliczał.

Uzupełnienie stanu faktycznego

Pan oraz Pana żona jako kredytobiorcy wynikający z umowy kredytu zawartej w 2006 r. ponosiliście solidarną odpowiedzialność za spłatę tego kredytu. W momencie zawarcia umowy byliście Państwo w związku małżeńskim i nadal w nim pozostajecie. Nie macie Państwo rozdzielności majątkowej.

Sąd zasądził zwrot na Pana rzecz środków pieniężnych stanowiących raty kapitałowo-odsetkowe, które wpłacił Pan do Banku w okresie trwania umowy kredytowej. Sąd zasądził zwrot tych środków i Bank wykonał wyrok, ale jednocześnie pozwał Państwa o zwrot kapitału wraz z odsetkami. Sprawa jest w toku. Może również zakończyć się ugodą.

W niniejszej sprawie w wyniku unieważnienia umowy kredytu zawartego w 2006 r. otrzymał Pan m.in. zwrot odsetek od kredytu, które odliczył Pan w ramach ulgi odsetkowej. Otrzymał Pan zwrot wszystkich wpłaconych do Banku kwot, co nie oznacza, że nie będzie Pan musiał ich zwrócić po rozstrzygnięciu pozwu Banku o zwrot kapitału.

Odliczeń dokonywali Państwo w latach 2007-2023. Nie zna Pan niestety kwot odliczonych w latach 2007-2009 bo nie posiada Pan już tych deklaracji i w US również nie uzyskał Pan do nich dostępu.

Na pytanie z wezwania dotyczące, kiedy dokładnie Bank wypłacił Panu na mocy wyroku wpłacone kwoty, w tym również odsetki, które odliczył Pan w ramach ulgi odsetkowej wskazał Pan, że Bank wykonał wyrok 23 maja 2025 r.

Pytanie

Czy w świetle art. 45 ust. 3a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwoty otrzymane przez Pana od Banku w 2025 r. tytułem zwrotu nienależnie pobranych rat kapitałowo-odsetkowych w związku z prawomocnym unieważnieniem umowy kredytu CHF (skutek ex tunc), podlegają doliczeniu do dochodu w zeznaniu rocznym, w sytuacji gdy w latach ubiegłych korzystał Pan z tzw. ulgi odsetkowej? Czy powinien Pan rozliczyć jakieś kwoty w związku z tą sytuacją?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, otrzymany zwrot środków nie powinien podlegać doliczeniu do dochodu w roku 2025 z następujących powodów:

Brak tożsamości wydatku:

Przepis art. 45 ust. 3a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi o zwrocie „uprzednio odliczonych wydatków”. Ulga odsetkowa przysługiwała z tytułu zapłaty odsetek od kredytu. W wyniku prawomocnego wyroku sądu, umowa kredytowa została uznana za nieważną od samego początku (ex tunc). Oznacza to, że z punktu widzenia prawa, nigdy nie spłacał Pan „odsetek”, lecz wpłacał nienależne Bankowi świadczenia pieniężne. Środki zwrócone przez Bank w 2025 r. nie są zatem „odsetkami”, lecz zwrotem nienależnie pobranego kapitału.

Charakter restytucyjny wyroku:

Celem wyroku unieważniającego umowę jest restytucja, czyli przywrócenie stron do stanu sprzed zawarcia wadliwej umowy. Nie uzyskał Pan żadnego przysporzenia majątkowego (dochodu). Otrzymał jedynie zwrot własnych środków, które przez 19 lat znajdowały się w posiadaniu Banku bez podstawy prawnej. Opodatkowanie tych kwot stawką 32% (podczas gdy pierwotna korzyść wynosiła znacznie mniej ze względu na różne progi i kwoty przychodu uzyskiwane w latach poprzednich) prowadziłoby do nieuzasadnionego wzbogacenia Skarbu Państwa kosztem poszkodowanego konsumenta.

Naruszenie zasady sprawiedliwości podatkowej:

Mechanizm doliczenia do dochodu w roku zwrotu (przy obecnych, wyższych Pana dochodach i progresywnej skali podatkowej) doprowadziłby do sytuacji, w której kwota podatku do zapłaty w 2025 r. byłaby rażąco wyższa niż suma korzyści podatkowych uzyskanych w latach 2007-2023.

Taka wykładnia przepisu stoi w sprzeczności z ochronną funkcją prawa konsumenckiego wypracowaną w orzecznictwie TSUE w sprawach frankowych.

Stoi Pan zatem na stanowisku, że zwrot świadczeń nienależnych wynikający z nieważności umowy kredytowej jest zdarzeniem neutralnym podatkowo. Ponadto wyrok unieważniający umowę w oparciu o teorię 2 kondykcji nie powoduje definitywnego zakończenia sprawy.

Dużą część zwróconej przez Bank kwoty (ok. 118 tys. zł) musiał Pan przeznaczyć na honorarium success fee kancelarii prawnej reprezentującej go w postępowaniu.

Ponadto Bank wniósł przeciwko Panu pozew o zwrot kapitału. Sprawa o zwrot kapitału nadal jest procedowana w sądzie. Planuje Pan zawrzeć w tej sprawie z Bankiem porozumienie kompensacyjne i zwrócić kapitał.

Złożoność sprawy powoduje, że korzyści uzyskane przez Pana w wyniku wyroku są pozorne a zwrócone przez Bank odsetki nie stanowią realnie Pana dochodu w 2025 r. ponieważ w całości pochłonęło je honorarium kancelarii prawnej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Brzmienie tego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Z treści wniosku wynika, że w związku z prawomocnym unieważnieniem umowy kredytu hipotecznego w 2025 r. otrzymał Pan od Banku zwrot wpłaconych na podstawie tej umowy kwot, w tym również zwrot odsetek od kredytu, które uprzednio odliczał Pan od dochodu w ramach tzw. ulgi odsetkowej.

W związku z powyższym powziął Pan wątpliwość czy otrzymanie zwrotu tych odsetek skutkuje obowiązkiem ich doliczenia do dochodu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do Pana wątpliwości wyjaśniam w pierwszej kolejności, że zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

1)  budową budynku mieszkalnego albo

2)  wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo

3)  zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo

4)  nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.

Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy:

Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.

Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy:

Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia.

Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy:

Wydatki, o których mowa w ust. 1, dotyczą odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu - odliczeń dokonuje się, zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.

Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.

Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2006 r. poz. 1588 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:

Podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie wymienionej w art. 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r.

Natomiast, w przypadku zwrotu – w wyniku stwierdzenia nieważności umowy kredytowej – wartości odsetek, z którymi związane było prawo podatnika do korzystania z ulgi odsetkowej, ustawodawca przewidział rozwiązanie dla tego rodzaju szczególnych sytuacji. Stosownie bowiem do treści art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.

Z cytowanego przepisu wynika, że jeżeli podatnik dokonał odliczenia od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot uprzednio odliczonych kwot, jest obowiązany doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym otrzymał ten zwrot.

Istotą tego przepisu jest wyeliminowanie skutków podatkowych wcześniejszego odliczenia w sytuacji, gdy wydatek, który stanowił podstawę zastosowania ulgi podatkowej, został następnie podatnikowi zwrócony.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że otrzymał Pan zwrot odsetek od kredytu, które uprzednio odliczał Pan od dochodu w ramach ulgi odsetkowej. Tym samym została spełniona przesłanka określona w art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dlatego ma Pan obowiązek doliczenia w zeznaniu podatkowym zwróconych w 2025 r. odsetek uprzednio odliczonych przez Pana, tj. odsetek zwróconych Panu przez Bank, które były odliczane przez Pana w ramach ulgi odsetkowej w latach 2007-2023.

Nie można zgodzić się z Pana stanowiskiem, że wskutek stwierdzenia nieważności umowy kredytu zwrócone przez Bank kwoty utraciły charakter odsetek dla potrzeb zastosowania art. 45 ust. 3a omawianej ustawy. Dla zastosowania tego przepisu znaczenie ma bowiem fakt, że określone kwoty zostały uprzednio odliczone od dochodu, a następnie zostały zwrócone.

Wobec powyższych wyjaśnień Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wyjaśniam także, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana osoby jako występującej z wnioskiem. Nie dotyczy ona natomiast Pana żony, która chcąc uzyskać interpretację indywidualną w swojej sprawie może indywidualnie wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej wydanie, spełniającym wymogi formalne, o których mowa w przepisach Ordynacji podatkowej.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.