0115-KDIT2.4011.326.2026.1.DT

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 20 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Udzielili Państwo (jako bank) w 2012 r. gwarancji bankowych na zabezpieczenie realizowanych kontraktów dla spółki z o.o. (dłużnik główny). Jednym z prawnych zabezpieczeń spłaty udzielonych gwarancji bankowych było przystąpienie do długu osoby trzeciej (osoby fizycznej).

W 2013 r. doszło do realizacji gwarancji bankowych. Dłużnik główny w tym samym roku ogłosił upadłość likwidacyjną. Postępowanie likwidacyjne zakończyło się 10 września 2019 r. wykreśleniem upadłej spółki z rejestru przedsiębiorstw. Od dnia ogłoszenia upadłości przez dłużnika głównego dochodzili Państwo swoich roszczeń od pozostałych osób zobowiązanych, w tym przystępującego do długu, w drodze postępowania egzekucyjnego za pośrednictwem komorników sądowych. Czynności egzekucyjne prowadzone za pośrednictwem komorników sądowych, okazały się częściowo skuteczne.

Osoba przystępująca do długu w kwietniu 2026 r. wystąpiła do Państwa z ofertą całkowitej spłaty aktualnej kwoty zadłużenia w zamian za częściowe umorzenie zobowiązań z tytułu odsetek.

Mając na uwadze aktualną możliwość odzyskania pozostałej do spłaty kwoty wierzytelności oraz przewidywanego czasu trwania egzekucji zamierzają Państwo wyrazić zgodę na częściowe umorzenie odsetek w zamian za całkowitą spłatę pozostałej kwoty wierzytelności. W tym celu zostanie zawarta umowa (porozumienie, ugoda) pomiędzy przystępującym do długu (osobą fizyczną) a Państwem (bankiem), w której w zamian za całkowitą spłatę pozostałej kwoty wierzytelności przystępujący do długu zostanie zwolniony z pozostałej części długu.

Kwotę objętą umorzeniem nadal będą Państwo dochodzili od pozostałych dostawców zabezpieczenia (dotychczasowe czynności egzekucyjne były nieskuteczne).

Pytania

1.  Czy w sytuacji, gdy umorzenie dotyczy osoby fizycznej przystępującej do długu, a nie dłużnika głównego (majątek spółki został zlikwidowany w całości, spółka nie prowadzi działalności) to mają Państwo obowiązek wystawić PIT-8C na osobę przystępującą do długu?

2.  Czy w sytuacji, gdy czynność umorzenia części wierzytelności dotyczy osoby fizycznej przystępującej do długu, a nie dłużnika głównego, która w zamian za zwolnienie z części długu dokona spłaty zadłużenia w wysokości określonej w porozumieniu bankowym, to będzie ona (osoba trzecia przystępująca do długu) zobowiązana do zapłacenia podatku dochodowego od kwoty umorzenia?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1.

Państwa zdaniem, nie są Państwo (jako bank) zobowiązani do sporządzenia informacji PIT-8C dla przystępującego do długu i zwolnionego z długu na mocy zawartej umowy (porozumienia, ugody zwalniającej z długu).

Co do zasady, w związku z dokonaniem umorzenia należności (np. odsetek od gwarancji), ciąży obowiązek przekazania dłużnikowi oraz właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-8C o wysokości przychodu z innych źródeł, na zasadach określonych w art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Państwa obowiązek w zakresie wystawienia deklaracji PIT-8C dotyczy wyłącznie dłużnika będącego konsumentem, wobec którego Bank zastosował zwolnienie z długu.

Uważają Państwo, że na gruncie prawa podatkowego przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia interpretowany jest jako korzyść majątkowa osiągnięta przez określoną osobę. Zwolnienie z długu może – w Państwa opinii – co najwyżej stanowić przysporzenie majątkowe, a więc i przychód do opodatkowania jedynie po stronie dłużnika głównego, który te pieniądze kiedyś fizycznie spożytkował. Stąd też Państwa zdaniem obowiązek wystawienia deklaracji PIT-8C odnosi się do osób, które w wyniku zastosowanego przez bank zwolnienia z długu osiągnęły korzyść majątkową. Będą to wyłącznie osoby występujące w roli kredytobiorcy, pożyczkobiorcy lub podmiotu dla którego Bank udzielił gwarancji.

Zwolnienie z długu osoby udzielającej wyłącznie zabezpieczenia jak: poręczyciel, przystępujący do długu, dłużnik rzeczowy, nie rodzi po Państwa stronie zobowiązania do wystawienia deklaracji PIT-8C.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odrębnym źródłem przychodów są tzw. inne źródła. Zgodnie z art. 20 ust. 1 cyt. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Wskazują Państwo, że użyty przez ustawodawcę zwrot „w szczególności” wskazuje na to, że katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym i w związku z tym poza wymienionymi w tym przepisie, także inne przychody mogą być przychodami „z innych źródeł”. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, w którym u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Zatem przystępując do długu w celu zabezpieczenia gwarancji bankowej lub kredytu staje się wraz z podmiotem dla którego bank udzielił gwarancji lub wraz z kredytobiorcą solidarnym dłużnikiem wobec banku, jednak zarówno w przypadku poręczenia, jak i przystąpienia do długu bank nie dokonał nieodpłatnego świadczenia na rzecz zabezpieczającego. Zarówno poręczyciel, jak i przystępujący do długu, nie korzystał bowiem ze środków finansowych pochodzących z udzielonej gwarancji lub kredytu, dlatego też nie uzyskał przychodu z nieodpłatnego świadczenia.

Ad. 2.

Państwa zdaniem przystępujący do długu nie uzyskał korzyści majątkowych z tytułu udzielonej przez bank gwarancji i nie ciąży na nim obowiązek odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia pozostałej części przedmiotowego długu.

Wskazują Państwo, że w omawianym przypadku przystąpienie do długu stanowiło dodatkowe wzmocnienie zabezpieczenia wynikającego z umowy o udzielenie gwarancji. Zwolnienie z długu dla swojej ważności wymaga zawarcia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem (w analizowanym przypadku – przystępującym do długu) dodatkowej umowy (porozumienia, ugody) zwolnienia z długu, na podstawie której dochodzi do wygaśnięcia zobowiązania w terminie wynikającym z tej umowy, ze skutkiem na przyszłość.

Zwolnienie z długu powoduje wygaśnięcie zobowiązania ciążącego na danym dłużniku.

Stoją Państwo na stanowisku, że zawarcie wyżej opisanego porozumienia jest już innym stosunkiem prawnym, niż umowa o udzielenie gwarancji oraz umowa przystąpienia do długu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Przy czym z definicji przychodu wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – „inne źródła”.

W świetle art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

W myśl zaś art. 42a ust. 1 powoływanej ustawy:

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Z wniosku wynika w szczególności, że udzielili Państwo (jako bank) w 2012 r. gwarancji bankowych na zabezpieczenie realizowanych kontraktów dla spółki z o.o. (dłużnik główny). Jednym z prawnych zabezpieczeń spłaty udzielonych gwarancji bankowych było przystąpienie do długu osoby trzeciej (osoby fizycznej). W 2013 r. doszło do realizacji gwarancji bankowych. Dłużnik główny w tym samym roku ogłosił upadłość likwidacyjną, a postępowanie likwidacyjne zakończyło się 10 września 2019 r. Od dnia ogłoszenia upadłości przez dłużnika głównego dochodzili Państwo swoich roszczeń od pozostałych osób zobowiązanych, w tym przystępującego do długu. Wskazali Państwo, że w kwietniu 2026 r. osoba przystępująca do długu wystąpiła do Państwa z ofertą całkowitej spłaty aktualnej kwoty zadłużenia w zamian za częściowe umorzenie zobowiązań z tytułu odsetek. Zamierzają Państwo wyrazić na to zgodę. W tym celu zostanie zawarta umowa (porozumienie, ugoda) pomiędzy przystępującym do długu (osobą fizyczną) a Państwem (bankiem), w której w zamian za całkowitą spłatę pozostałej kwoty wierzytelności przystępujący do długu zostanie zwolniony z pozostałej części długu. Podkreślili Państwo, że kwotę objętą umorzeniem nadal będą Państwo dochodzili od pozostałych dostawców zabezpieczenia.

W świetle tak opisanego zdarzenia wskazać należy, że instytucja gwarancji bankowej uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z art. 81 ust. 1 tej ustawy:

Gwarancją bankową jest jednostronne zobowiązanie banku-gwaranta, że po spełnieniu przez podmiot uprawniony (beneficjenta gwarancji) określonych warunków zapłaty, które mogą być stwierdzone określonymi w tym zapewnieniu dokumentami, jakie beneficjent załączy do sporządzonego we wskazanej formie żądania zapłaty, bank ten wykona świadczenie pieniężne na rzecz beneficjenta gwarancji - bezpośrednio albo za pośrednictwem innego banku.

Podkreślić należy, że otrzymanie gwarancji bankowej jak i spłata długu powstałego z tego tytułu na warunkach przewidzianych w umowie zawartej z bankiem są obojętne podatkowo. Przychód po stronie podatnika pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia zobowiązania z tytułu gwarancji lub części powstałego długu, wtedy bowiem podatnik osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Instytucja zwolnienia z długu uregulowana została z kolei w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), w myśl którego:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Jednakże, jak wskazuje art. 373 ww. Kodeksu:

Zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników.

W treści wniosku wskazali Państwo, że chociaż zobowiązanie zostanie umorzone wobec przystępującego do długu, to kwotę objętą umorzeniem nadal będą Państwo dochodzili od pozostałych dostawców zabezpieczenia. Oznacza to, że w rzeczywistości nie dojdzie do umorzenia długu (nadal będą mogli Państwo zaspokoić zwoje roszczenie), a jedynie zwolnią Państwo z części długu jeden z podmiotów odpowiedzialnych za ten dług.

Powyższe oznacza, że zwolniona z pozostałego do spłaty długu osoba do niego przystępująca, nie uzyska korzyści majątkowej Państwa kosztem. Wynika to z faktu, że nadal pozostaną podmioty odpowiedzialne za ten dług, wobec których będą dochodzić Państwo swoje roszczenie o zwrot wymagalnej wierzytelności.

Wobec powyższego, zwolnienie przez Państwa z długu (umorzenie części wierzytelności) nie będzie skutkować dla osoby przystępującej do długu powstaniem przychodu w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W takim przypadku nie będzie ciążył na Państwu obowiązek sporządzania informacji, o której mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe na uwadze, Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Końcowo zauważyć należy, że udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej wzór informacji PIT-8C dotyczy wyłącznie niektórych dochodów z kapitałów pieniężnych. Natomiast w przypadku podlegających opodatkowaniu należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, właściwym jest ujęcie ich w informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.