taxmachine.pl

0115-KDIT2.4011.289.2026.2.DT

Interpretacja indywidualna2026-06-08Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Prawo do rozliczenia dochodów na preferencyjnych warunkach jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 29 kwietnia 2026 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(...) 2025 r. uzyskał Pan rozwód z A.D. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi B.D. (urodzoną (...) 2009 r. w (...)), i C.D. (urodzoną (...) 2013 r. w (...)), powierzone zostało obojgu rodzicom, przy czym ustalono miejsce pobytu małoletniej B.D. przy Panu, a małoletniej C.D. przy matce. Dodatkowo kosztami utrzymania i wychowania małoletniej C.D. obciążono matkę, a małoletniej B.D. obciążono Pana. Zamieszkująca z Panem B.D. nie utrzymuje kontaktów z matką, a Pan samodzielnie troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału i wsparcia matki.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

Chciałby Pan skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 r.

W okresie, którego dotyczy wniosek podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz uzyskał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej.

Wskazał Pan, że do(...) 2025 r. był Pan żonaty. Od tej daty jest Pan rozwodnikiem, przy czym wyrok rozwodowy, o którym mowa we wniosku uprawomocnił się (...) 2025 r.

Potwierdził Pan, że w okresie, którego dotyczy wniosek samotnie wychowywał Pan córkę B.D. Wskazał Pan, że wychowanie to następuje w zakresie, w jakim opisał je Pan we wniosku. Podkreślił Pan ponadto, że sąd w wyroku rozwodowym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu małoletniej B.D. przy Panu, a małoletniej C.D. przy matce. Pana córka B.D. podjęła decyzję o nieutrzymywaniu kontaktów z matką.

Pana była żona wyprowadziła się z młodszą córką C.D. już w lipcu 2025 r., czyli na kilka miesięcy przed orzeczeniem rozwodu. Wskazał Pan, że od tego czasu samodzielnie dba Pan o wszystkie sprawy związane z wychowaniem i zapewnieniem bytu materialnego B.D. Przez ten czas B.D. spotkała się kilkukrotnie z matką, ale nie miało to wpływu na fakt, że wszelkie sprawy związane z wychowaniem i utrzymaniem córki leżały po Pana stronie.

C.D. od chwili wyprowadzenia się z matką, tj. od lipca 2025 r., mieszka w dużej mierze w jej mieszkaniu. Jednakże Pana kontakty z C.D. były regularne, a polegały one na tym, że przed szkołą córka przychodziła do Pana po drugie śniadanie, co pewien czas zostawała u Pana na kilka dni, czasem na tydzień. Podkreśla Pan, że charakter tych kontaktów był zupełnie odmienny niż przypadku kontaktów B.D. z matką.

Zaprzeczył Pan, aby w stosunku do C.D. została orzeczona opieka naprzemienna. Sąd w wyroku rozwodowym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu małoletniej B.D. przy Panu, a małoletniej C.D. przy matce.

Świadczenie wychowawcze za obie córki wpływało na konto bankowe, które jeszcze w czasie trwania małżeństwa było wspólne. Konto to zostało następnie przepisane na Pana, zatem oba świadczenia wpływały na Pana konto. Od czasu wyprowadzki matki i C.D., tj. od lipca 2025 r., świadczenie należne C.D. przelewał Pan, po ustaleniu z matką, w następujących proporcjach: 250 zł na konto C.D., 550 zł na konto A.D.

W okresie, którego dotyczy wniosek, nie był Pan ojcem ani opiekunem prawnym dla innego dziecka.

Ani Pan, ani Pana dzieci nie prowadziły działalności gospodarczej. B.D. osiągnęła w 2025 r. przychód (16 196,95 zł) z działalności na platformach streamingowych, co zostało wykazane na poz. 2 w tabeli B.1. formularza PIT/M.

Jako nauczyciel akademicki stosuje Pan 50% koszty uzyskania przychodów. Ponadto od podstawy opodatkowania odpisał Pan darowiznę (175,50 zł) przekazaną w postaci krwi na rzecz Wojskowego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.

Pytanie

Czy może Pan rozliczyć dochody na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci?

Pana stanowisko w sprawie

Uważa Pan, że ma Pan prawo rozliczyć dochody według zasad przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, gdyż w życiu codziennym jest Pan jedynym opiekunem dziecka, który jest dyspozycyjny, aby zapewnić ciągłą opiekę i wychowanie. Sprawuje Pan nad córką samodzielną opiekę, bez udziału matki w procesie wychowawczym, a w szczególności: podejmuje Pan wszystkie decyzje wychowawcze, edukacyjne i zdrowotne. Córka przebywa pod Pana opieką, ponosi Pan wszystkie koszty utrzymania córki, tj. mieszkanie, opłaty, jedzenie, ubrania, lekarze, terapia, dentysta, edukacja, zajęcia dodatkowe. Wspiera Pan rozwój jej zainteresowań i dba Pan o rozwój emocjonalny oraz fizyczny, podczas gdy matka dziecka nie uczestniczy w opiece ani wychowaniu.

Swoje stanowisko popiera Pan następującymi (wybranymi spośród wielu podobnych) indywidualnymi interpretacjami podatkowymi:

-     0113-KDIPT2-2.4011.678.2022.2.ACZ, w której stwierdzono, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok;

-     0113-KDWPT.4011.1.2026.2.MG, w której stwierdzono, że prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (z wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Jednocześnie przepisy (...) nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok;

-     0115-KDIT2.4011.543.2022.2.MD, w której stwierdzono, że status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-     podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

Zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.):

W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)  stosuje przepisy:

a)  art. 30c lub

b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.

Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dziecko, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dziecko, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dziecko (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dziecko samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy niewątpliwie rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był całkowicie wyeliminowany z opieki i wychowania dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic zajmuje się dzieckiem doraźnie, np. w trakcie ustalonych kontaktów, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko jest wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z wniosku wynika w szczególności, że jest Pan rozwodnikiem, a wyrok rozwodowy w Pana sprawie uprawomocnił się (...) 2025 r. Sąd w wyroku rozwodowym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu małoletniej B.D. przy Panu, a małoletniej C.D. przy matce. Wskazał Pan, że Pana była żona wyprowadziła się wraz z młodszą córką już w lipcu 2025 r., czyli na kilka miesięcy przed orzeczeniem rozwodu. Od tego czasu samotnie wychowywał Pan B.D., samodzielnie dbając o wszystkie sprawy związane z wychowaniem i zapewnieniem bytu małoletniej córce. We wniosku podkreślił Pan, że B.D. podjęła decyzję o nieutrzymywaniu kontaktów z matką. Od czasu wyprowadzki matki spotkała się z nią kilkukrotnie. Młodsza córka od lipca 2025 r. mieszka w dużej mierze w mieszkaniu matki, jednakże ma Pan z nią regularne kontakty. Córka C.D. przychodziła do Pana po drugie śniadanie oraz co jakiś czas zostawała u Pana na kilka dni, czasem na tydzień. Zaprzeczył Pan jednak, aby stosunku do córki C. została orzeczona opieka naprzemienna. Ponadto w okresie, którego dotyczy wniosek, świadczenie wychowawcze na obie córki wpływało na Pana konto bankowe.

W 2025 r. podlegał Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osiągnął Pan dochody opodatkowane skalą podatkową oraz nie prowadził Pan ani Pana dzieci działalności gospodarczej. Ponadto, w 2025 r. nie był Pan rodzicem ani opiekunem prawnym innego dziecka, niż wskazane we wniosku córki.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia stwierdzam, że ma Pan prawo do preferencyjnego rozliczenia się za 2025 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spełnił Pan bowiem wymagane w ustawie warunki posiadania odpowiedniego stanu cywilnego oraz samotnego wychowywania dziecka, a także nie miały do Pana zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i art. 6 ust. 8 tej ustawy.

Wobec powyższego, Pana stanowisko oceniłem jako prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.

W odniesieniu do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych informuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.