0115-KDIT1.4011.621.2026.2.ASZ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

•      prawidłowe w części dotyczącej kwoty 65.239,43 zł stanowiącej zwrot części środków wpłaconych na rzecz banku tytułem spłaty rat kredytu;

•      nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty dodatkowej 18.765,72 zł.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 8 października 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Zawarł Pan wspólnie z A.B. umowę kredytu hipotecznego (...) nr (...) z 18 września 2008 r. z X S.A. Zgodnie z umową kredyt został przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku Spółdzielczym oraz spłatę kredytu gotówkowego zaciągniętego w Y. Kredyt hipoteczny zaciągnięty w Banku Spółdzielczym finansował zakup i remont nieruchomości służącej zaspokojeniu Pana własnych potrzeb mieszkaniowych. Na nieruchomości położonej w (...) została ustanowiona hipoteka na rzecz X S.A.

Obecnie przed właściwym sądem toczy się postępowanie z powództwa Pana i A.B. przeciwko X S.A. o stwierdzenie nieważności umowy kredytu oraz o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń. Pozew został wniesiony 8 sierpnia 2023 r. Na dzień sporządzenia wniosku łączna kwota spłaconych rat kredytu wynosi około 255.410,81 zł. W toku postępowania bank przedstawił propozycję zawarcia ugody. Zgodnie z jej projektem bank zwróci kredytobiorcom kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy sumą spłaconych rat kredytu a kwotą wypłaconego kapitału kredytu oraz zwróci raty zapłacone po wniesieniu pozwu. Łączna kwota wypłaty według aktualnych wyliczeń wyniesie co najmniej 84.005,15 zł i nie przekroczy łącznej kwoty środków wcześniej wpłaconych na rzecz banku. Bank zwróci również koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę sądową poniesione w związku z prowadzonym postępowaniem.

Projekt ugody przewiduje również przeliczenie kredytu tak, jak gdyby od początku był kredytem złotowym. Po dokonaniu rozliczenia pozostała część zobowiązania wynikającego z umowy kredytu zostanie umorzona przez bank. Bank poinformował Pana, że w związku z umorzeniem części zobowiązania może sporządzić informację PIT-11. Nie korzystał Pan dotychczas z zaniechania poboru podatku dochodowego przewidzianego w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Na dzień sporządzenia wniosku termin rozprawy został wyznaczony na 20 października 2026 r. W toku postępowania bank przedstawił propozycję zawarcia ugody. Ugoda nie została jeszcze zawarta. Przed podjęciem decyzji o jej zawarciu chce Pan uzyskać interpretację indywidualną dotyczącą skutków podatkowych planowanej ugody.

Uzupełnienie wniosku

Zgodnie z umową kredytową zawartą z X S.A. odpowiada Pan i A.B. solidarnie za zobowiązania kredytowe.

Kredytobiorcą kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku Spółdzielczym był Pan wspólnie z A.B. Kredytu udzielił Bank Spółdzielczy (...). Kredyt w Banku Spółdzielczym dotyczył nieruchomości w (...). Kredyt ten został zabezpieczony hipoteką.

Kredytobiorcą kredytu gotówkowego w Y był Pan. Umowa kredytu gotówkowego z Y nie określała celu zaciągniętego kredytu, a środki te zostały przeznaczone na remont. Kredyt gotówkowy nie był zabezpieczony hipoteką.

Umorzenie zadłużenia to zwolnienie z długu w rozumieniu artykułu 508 KC. Bank zwolni z obowiązku spłaty pozostałego zadłużenia wynikającego z umowy kredytu nr (...) z 18.09.2008 (po przewalutowaniu tej umowy kredytu na kredyt od początku udzielony w polskich PLN), a kredytobiorcy zwolnienie z długu przyjmują. Kwota zwolnienia z długu będzie wyrażana w walucie polskiej PLN.

Kwota zwolnienia z długu (umorzenia) będzie obejmować pozostały do spłaty kapitał kredytu wynikający z umowy, przewalutowany na PLN wg średniego kursu NBP z dnia poprzedzającego dzień zawarcia ugody, wraz z odsetkami, w tym odsetkami skapitalizowanymi. Bank nie umorzy innych opłat, prowizji oraz kosztów poniesionych w związku z zawartą umową.

Zakłada Pan, iż po ponownym przeliczeniu zobowiązań nie powstanie nadpłata kapitału kredytu oraz odsetek, pozostała do spłaty kwota zostanie umorzona.

Bank wypłaci na Państwa rzecz kwotę w wysokości około 84.005,15 zł. Na kwotę tą składa się kwota 65.239,43 zł, która stanowi różnicę pomiędzy spłaconymi ratami kredytu w kwocie 255.410,81 zł a wypłaconym przez bank kapitałem kredytu w kwocie 190.171,38 zł. Kwota ta stanowi zwrot części środków wpłaconych na rzecz banku tytułem spłaty rat kredytu. Bank w dokumencie ugody nie wskaże oficjalnie, iż jest to zwrot kwoty nadpłaconej lub zwrot kwoty nienależnie spłaconej na rzecz banku.

Kwota 18.765,72 zł będzie przez bank określona jako kwota dodatkowa, która podlegać będzie obowiązkowi podatkowemu, kwota ta stanowi przychód, ponieważ nie jest to część uiszczonych wcześniej rat kredytu. Wynika ona z podjętych z bankiem negocjacji i została wypracowana celem zakończenia trwających roszczeń.

Pytania

1.  Czy kwota wypłacona na Pana rzecz (na rzecz kredytobiorcy) po zawarciu ugody, to jest kwota 65.239,43 zł, która stanowi różnicę pomiędzy spłaconymi ratami kredytu w kwocie 255.410,81 zł a wypłaconym przez bank kapitałem kredytu w kwocie 190.171,38 zł będzie stanowiła przychód i podlegała obowiązkowi podatkowemu?

2.  Czy dodatkowa kwota wypłacona na Pana rzecz (na rzecz kredytobiorcy), to jest kwota 18.765,72 zł, która nie stanowi formalnie zwrotu nadpłaty ani innych nienależnych środków, stanowić będzie przychód i podlegać będzie obowiązkowi podatkowemu?

Pana stanowisko w sprawie

Zgodnie z Pana stanowiskiem, kwoty te nie powinny podlegać opodatkowaniu, ponieważ mieszą się one w łącznej sumie spłaconych na rzecz banku świadczeń, pomimo że nie zostało to wprost wskazane przez bank w projekcie ugody.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten definiowany jest przez ustawodawcę, w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z opisu Pana sprawy wynika, że bank ma Panu wypłacić kwotę 65.239,43 zł stanowiącą zwrot części środków wpłaconych na rzecz banku tytułem spłaty rat kredytu. Tym samym po Pana stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego z tytułu otrzymania tej kwoty. W związku z zawarciem ugody otrzyma Pan zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazał Pan na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu hipotecznego. Zatem otrzyma Pan środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Pana własnych środków. Wypłata ta będzie dla Pana neutralna podatkowo. W tej części Pana stanowisko jest prawidłowe.

Natomiast w odniesieniu do kwoty 18.765,72 zł, która będzie przez bank określona jako kwota dodatkowa, Pana stanowisko jest nieprawidłowe z uwagi na to, że kwota ta wynika z podjętych z bankiem negocjacji i została wypracowana celem zakończenia trwających roszczeń – nie jest to zwrot wcześniej wpłaconych przez Pana środków. Tym samym wypłaconą Panu kwotę pieniężną w tej części należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji pieniądze te są Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie skutkuje po Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ta interpretacja dotyczy wyłącznie Pana sytuacji i nie wywiera skutków prawnych dla drugiego kredytobiorcy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

•      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.