0115-KDIT1.4011.560.2026.2.ASZ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 24 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 14 września 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Wnioskodawca jest obecnie dysponentem oraz następcą historycznego prawa do grobu ziemnego położonego na Cmentarzu (...) w A. Prawo do przedmiotowego grobu ma szczególny charakter historyczny i wywodzi się ze stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Grób został nabyty przez poprzednika prawnego Wnioskodawcy w 1926 r. jako tzw. stały grób ziemny. Dokumentacja historyczna posługuje się pojęciem właściciela stałego grobu ziemnego zlokalizowanego na cmentarzu (...).

Okoliczności potwierdzające istnienie i ciągłość historycznego prawa do stałego grobu ziemnego

Istnienie historycznego prawa do stałego grobu ziemnego przysługującego obecnie Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w dokumentacji prowadzonej przez zarządcę Cmentarza (...) w A oraz w dokumentach sporządzonych przez poprzednika prawnego Wnioskodawcy. W pierwszej kolejności wskazać należy na pismo A.A z (...) 1992 r. skierowane do (...) w A dotyczące ustalenia stanu prawnego grobu oznaczonego jako kwatera (...), rząd (...), grób (...). W piśmie tym A.A oświadczył, że przedmiotowy grób został przez niego zakupiony w 1926 r. w celu pochowania ojca, a następnie wykorzystany również do pochowania siostry B.A w 1959 r. Jednocześnie wskazał, że zgodnie z zapisami znajdującymi się w księgach zarządcy cmentarza grób ten jest opłacony na stałe. Dokument ten stanowi bezpośrednie potwierdzenie historycznego pochodzenia prawa oraz jego trwałego charakteru.

W odpowiedzi na powyższe wystąpienie (...) w A pismem z (...) 1992 r., znak (...), jednoznacznie potwierdziło, że A.A jest „właścicielem stałego grobu ziemnego” położonego na Cmentarzu (...) w A, kwatera (...), rząd (...), grób (...). Dokument ten ma szczególne znaczenie, ponieważ został sporządzony przez podmiot administrujący cmentarzem i potwierdza, że zarządca cmentarza kwalifikował A.A jako właściciela stałego grobu ziemnego.

Kolejnym dokumentem jest formularz (...) w (...) z (...) 1992 r. zatytułowany „Prawo do pochowania w stałym grobie ziemnym”. W dokumencie tym A.A został wskazany jako użytkownik właściciel grobu położonego na Cmentarzu (...), kwatera (...), rząd (...), grób (...). Jednocześnie skorzystał z przewidzianej przez zarządcę cmentarza procedury wyznaczenia następcy tego prawa na wypadek swojej śmierci, wskazując jako dysponenta grobu C.A. Dokument ten potwierdza nie tylko istnienie samego prawa, ale również możliwość jego sukcesji na oznaczoną osobę.

Skuteczność powyższej dyspozycji została następnie potwierdzona przez (...) w (...) pismem z (...) 1992 r., w którym wskazano, że złożona przez A.A dyspozycja została przyjęta i włączona do akt grobu. Oznacza to, że zarządca cmentarza uznał skuteczność ustanowionego następstwa prawnego.

Po śmierci A.A (...) 1994 roku (...) konsekwentnie uznawał skuteczność uprzednio złożonej dyspozycji dotyczącej następstwa prawa do grobu. C.A jest uznawany przez zarządcę cmentarza za dysponenta grobu oraz następcę historycznego prawa do stałego grobu ziemnego od (...) 1994 r., co znajduje potwierdzenie w późniejszej dokumentacji prowadzonej przez zarządcę cmentarza.

Ciągłość przedmiotowego prawa została potwierdzona przez (...) w A pismem z (...) 2025 r. skierowanym bezpośrednio do Wnioskodawcy. W dokumencie tym zarządca cmentarza wskazał, że dysponentem grobu ziemnego położonego na Cmentarzu (...), kwatera (...), rząd (...), grób (...), jest C.A. Jednocześnie wyraźnie wskazano, że nabycie (sukcesja) tego prawa nastąpiło na podstawie dyspozycji A.A z (...) 1992 r. Dokument ten stanowi aktualne potwierdzenie uznawania przez zarządcę cmentarza ciągłości historycznego prawa wywodzącego się z nabycia stałego grobu ziemnego w 1926 r.

Powyższe dokumenty tworzą nieprzerwany ciąg dowodowy obejmujący okres od 1926 r. do chwili obecnej i potwierdzają istnienie szczególnego historycznego prawa do stałego grobu ziemnego, które zostało nabyte przez poprzednika prawnego Wnioskodawcy przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Następstwo tego prawa na rzecz Wnioskodawcy zostało uznane przez zarządcę cmentarza na podstawie dyspozycji z (...) 1992 r., a uprawnienia Wnioskodawcy pozostają do chwili obecnej respektowane przez zarządcę.

Instytucja stałego grobu ziemnego funkcjonowała na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Po wejściu w życie tej ustawy ustawodawca odstąpił od tworzenia nowych stałych grobów ziemnych, jednak historycznie nabyte uprawnienia zachowały moc i są nadal respektowane przez zarządców cmentarzy.

Przedmiotowy grób jest obecnie pusty. W wyniku przeprowadzonej ekshumacji nie znajdują się w nim szczątki ludzkie ani prochy osób zmarłych.

Planowana czynność

Wnioskodawca rozważa zawarcie odpłatnej umowy, na podstawie której przeniesie na osobę trzecią wszystkie uprawnienia, które zgodnie z prawem i regulacjami zarządcy cmentarza mogą być skutecznie przeniesione na nowego dysponenta. Przeniesienie uprawnień nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na obrocie miejscami grzebalnymi, ani jakimikolwiek podobnymi uprawnieniami.

Przedmiotem planowanej czynności nie jest prawo do wykonywania kultu pamięci osoby już pochowanej ani prawo do decydowania o istniejącym miejscu pochówku. Przedmiotem czynności jest historyczne uprawnienie dotyczące pustego miejsca grzebalnego, którego treść została ukształtowana jeszcze przed wejściem w życie ustawy z 31 stycznia 1959 r., przy czym przeniesienie całokształtu prawa przysługującego Wnioskodawcy nie jest możliwe, ogranicza się wyłącznie do tych uprawnień, które – zgodnie z prawem i regulacjami zarządcy cmentarza – mogą zostać skutecznie przeniesione na nowego dysponenta (por. Uchwała nr (...) Rady Miasta (...) z (...) 2020 r. w sprawie ustalenia zasad korzystania z cmentarzy komunalnych w A).

Uzupełnienie wniosku

Stały grób ziemny Wnioskodawcy – cechy, podstawa prawna i skutek zmiany dysponenta

Cecha	Treść w tej sprawie	Podstawa prawna i znaczenie
Pochodzenie prawa sprzed ustawy z 1932 r.	Miejsce zostało nabyte przez A.A w 1926 r. jako stały grób ziemny. C.A jest następcą wskazanym przez A.A i uznanym przez zarząd cmentarza od (...) 1994 r.	Art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 17 marca 1932 r. pozostawił nienaruszone prawa wynikające z dalej idących zobowiązań zarządu. Obecnie ochronę tę potwierdza § 16 ust. 1 uchwały. Nie jest to prawo utworzone na podstawie współczesnej umowy na 20 lat.
Własny status historyczny o treści quasi-właścicielskiej	Dokumentacja zarządcy posługuje się określeniami „właściciel stałego grobu ziemnego” oraz „użytkownik właściciel”. Status jest indywidualny, trwały, wyłączny i historycznie opłacony na stałe.	Pisma (...) z (...), 11 i (...) 1992 r. oraz z (...) 2025 r.; § 16 ust. 1 uchwały (...). Określenie „właściciel” opisuje zakres władztwa wobec zarządu, lecz nie oznacza własności gruntu cmentarnego.
Brak współczesnej umowy, terminu i opłat prolongacyjnych	Brak umowy z zarządem cmentarza ustanawiającej prawo na 20 lat, nie ma określonego okresu użytkowania i nie wnosi się od tego grobu opłat co 20 lat.	Źródłem sytuacji Wnioskodawcy są zachowane prawa nabyte, a nie art. 7 ust. 1–2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
Grób pusty, lecz miejsce nie jest „wolne”	Po ekshumacji w grobie nie znajdują się zwłoki, szczątki ani prochy. Sama ekshumacja nie wykreśliła Wnioskodawcy z ewidencji i nie unicestwiła jego zachowanego statusu.	§ 16 ust. 1 uchwały (...) chroni zachowane uprawnienia. Ustęp 4 nie stanowi samoistnej podstawy do pominięcia aktualnie uznanego dysponenta. Do czasu skutecznej rezygnacji (...) nie może potraktować miejsca jak nieprzydzielonego i wskazać dowolnej osoby.
Wyłączność oraz brak konkurencyjnych roszczeń dysponenckich	Wnioskodawca jest jedyną osobą ujawnioną jako dysponent. Planowana czynność zostanie wykonana dopiero po pisemnym potwierdzeniu przez (...), że nie ma współdysponentów ani zgłoszonych konkurencyjnych roszczeń.	Dokumentacja (...), w szczególności pismo z (...) 2025 r. oraz aktualne potwierdzenie (...), które zostanie uzyskane przed czynnością. To (...) – nie Wnioskodawca – dokona wpisu nowego dysponenta; na dzień wpisu nie będą ujawnione konkurencyjne roszczenia dysponenckie.
Wygaśnięcie statusu historycznego bez jego sukcesji	Wnioskodawca zostanie definitywnie wykreślony i utraci swój historyczny status. Nowa osoba nie stanie się „właścicielem stałego grobu ziemnego” na zasadach przysługujących C.A.	§ 16 ust. 1 zachowuje uprawnienia nabyte lub szerzej potwierdzone przed wejściem uchwały w życie; nie tworzy podstawy do nabycia takiego statusu przez osobę trzecią po 1 stycznia 2021 r. Z § 16 ust. 2–3 wynika brak sukcesji starego reżimu i wejście nowej osoby do reżimu umowy i opłat.
Jednorazowość planowanej czynności	Historyczna pozycja może zostać wykorzystana przez Wnioskodawcę tylko raz: do złożenia nieodwołalnej rezygnacji oraz zgody na wpis nowego dysponenta. Po tej zmianie status nie odżyje i nie będzie mógł zostać ponownie przeniesiony jako status historyczny.	Jest to konsekwencja osobowego i czasowego zakresu § 16 ust. 1–3 uchwały (...). Ewentualne późniejsze czynności nowego dysponenta mogą podlegać wyłącznie zasadom współczesnym.
Pozycja nowego dysponenta do pierwszego pochówku i po nim	Nowa osoba uzyska wyłączny wpis do pustego miejsca. Do chwili pierwszego pochówku nie będzie ponosiła opłaty za dwudziestoletni okres nienaruszalności. Przy pierwszym pochówku osoby nieobjętej § 16 ust. 2 zawrze umowę z (...), wniesie aktualne opłaty, a następnie będzie odnawiała prawo co 20 lat.	§ 16 ust. 3 uchwały (...) w związku z art. 7 ust. 1–2 ustawy z 1959 r. Czynność dojdzie do skutku tylko po potwierdzeniu przez (...) takiego następstwa.
Odrębna własność historycznego nagrobka z (...)	Pierwotny, około stuletni nagrobek z (...) jest własnością Wnioskodawcy. Jego elementy są możliwe do demontażu i ponownego montażu, co faktycznie nastąpiło przy ekshumacji. Nagrobek został odnowiony i ustawiony ponownie.	Nagrobek jest odrębnym przedmiotem przyszłej sprzedaży, a nie elementem historycznego prawa do miejsca. Cena rzeczy będzie ustalona niezależnie od świadczenia kompensacyjnego i kosztów ekshumacji.

Zastrzeżenie terminologiczne: sformułowania „grób własny”, „właściciel” i „quasi-własność” nie oznaczają własności wydzielonej części nieruchomości cmentarnej. Oddają historycznie potwierdzony, trwały i wyłączny zakres uprawnień Wnioskodawcy wobec zarządu cmentarza. To właśnie brak tożsamości między tym statusem a pozycją nowego dysponenta wyklucza opisanie czynności jako zwykłej cesji dzisiejszego prawa do grobu.

Wnioskodawca zawęża zdarzenie przyszłe do następującego wariantu. Umowa między Wnioskodawcą a osobą trzecią nie będzie przelewem wierzytelności w rozumieniu art. 509 Kodeksu cywilnego, ani umową przenoszącą na nabywcę historyczne prawo w tej samej treści.

Po stronie Wnioskodawcy czynność obejmie:

a.  złożenie wobec (...) jednorazowej i nieodwołalnej rezygnacji z dalszego wykonywania historycznych uprawnień oraz zgody na wykreślenie C.A z ewidencji;

b.  wskazanie osoby, która – po akceptacji (...) – ma zostać wpisana jako jedyny nowy dysponent pustego miejsca;

c.   wydanie dokumentacji odnoszącej się do historycznego statusu i nagrobka, bez przeniesienia posiadania gruntu, bez rozporządzania miejscem cmentarnym i bez przeniesienia dóbr osobistych związanych z kultem pamięci zmarłych;

d.  odrębną sprzedaż i wydanie historycznego nagrobka z (...) jako materialnego składnika należącego do Wnioskodawcy.

Po stronie nowej osoby nie powstanie lustrzane odbicie prawa Wnioskodawcy. Nowy dysponent nie nabędzie historycznej własnościowej nomenklatury, trwałego zwolnienia z opłat ani uprawnienia do ponownego rozporządzenia statusem historycznym. Uzyska wyłączny wpis do pustego miejsca bez ujawnionych roszczeń innych dysponentów, a pierwszy pochówek osoby spoza zakresu § 16 ust. 2 uchwały nastąpi na podstawie umowy z (...), za aktualną opłatą i dalej w reżimie dwudziestoletnim.

Skutek § 16 uchwały Rady Miasta A

§ 16 ust. 1 uchwały nr (...) ma charakter przepisu ochronnego i intertemporalnego. Zachowuje on uprawnienia nabyte przed wejściem w życie ustawy z 1932 r. oraz uprawnienia późniejsze, jeżeli przed wejściem uchwały w życie potwierdzono je w szerszym zakresie niż wynikający z obecnych przepisów. Przepis ten nie ustanawia jednak mechanizmu tworzenia po 1 stycznia 2021 r. nowych stałych grobów ziemnych ani sukcesji tego statusu na dowolną osobę trzecią. Ustęp 2 utrzymuje dotychczasowe zasady przyjęcia do pochowania osoby, która sama nabyła chronione uprawnienia, oraz osoby chowanej na jej wniosek lub przez nią wskazanej.

Planowana czynność nie jest jednak jedynie wskazaniem osoby do pochowania. Obejmuje definitywne wykreślenie Wnioskodawcy i zmianę dysponenta za jego życia. Nowa osoba, wpisana dopiero po wejściu uchwały w życie, nie należy do kręgu podmiotów, których własne uprawnienie zostało nabyte lub szerzej potwierdzone w czasie wskazanym w § 16 ust. 1. Dlatego przy pierwszym pochówku zastosowanie znajduje § 16 ust. 3: umowa z zarządem, aktualne przepisy i opłaty. Zestawienie ust. 1–3 prowadzi do koniecznego skutku asymetrycznego: historyczny status wygasa po stronie C.A, lecz nie przechodzi na nowego dysponenta. Uchwała nie używa dosłownie słowa „wygaśnięcie”; jest to skutek wynikający z osobowego i czasowego zakresu jej § 16.

Rekompensata nie jest „odstępnym” za miejsce. Wnioskodawca nie odstępuje osobie trzeciej miejsca grzebalnego. Nie jest właścicielem gruntu, nie może samodzielnie przydzielić miejsca, nie przenosi posiadania części nieruchomości cmentarnej i nie zapewnia drugiej stronie nabycia swojego prawa. Nie powstaje zatem roszczenie osoby trzeciej wobec Wnioskodawcy o „wydanie miejsca”, ani o przeniesienie na nią historycznego statusu. O wpisie nowego dysponenta i warunkach korzystania decyduje (...) na podstawie obowiązujących przepisów.

Kryterium	Typowe „odstępne” za miejsce	Opisane zdarzenie
Przedmiot świadczenia	Udostępnienie lub przeniesienie miejsca albo istniejącego prawa do korzystania z niego.	Nie ma rozporządzenia miejscem. Po stronie Wnioskodawcy następuje wygaśnięcie osobistego statusu historycznego, którego nikt nie nabywa.
Źródło pozycji osoby trzeciej	Prawo wywodzone bezpośrednio od dotychczasowego dysponenta.	Nową, jakościowo inną pozycję tworzy albo potwierdza (...); przy pierwszym pochówku podstawą będzie nowa umowa i § 16 ust. 3 uchwały.
Tożsamość prawa	To samo prawo zmienia osobę uprawnioną.	Brak tożsamości: status C.A wygasa, a nowy dysponent nie otrzymuje trwałości, historycznej nomenklatury właścicielskiej ani bezterminowego zwolnienia z opłat.
Podstawa ustalenia kwoty	Wartość lokalizacji, popyt na miejsce albo korzyść uzyskiwana przez nabywcę.	Wyłącznie rzeczywisty uszczerbek Wnioskodawcy wynikający z utraty nieodtwarzalnego statusu. Wartość miejsca, przyszłego pochówku i pozycji tworzonej przez (...) jest wyłączona.

Umowa będzie odzwierciedlała powyższą rzeczywistą treść. Będzie wprost stanowiła, że żadna część rekompensaty nie jest ceną za miejsce grzebalne, „odstępnym”, zapłatą za przeniesienie prawa do grobu ani wynagrodzeniem za zapewnienie wpisu nowego dysponenta. Nie jest to wyłącznie zmiana nazwy świadczenia: odpowiada jej brak przejścia prawa, brak rozporządzenia gruntem oraz konstytutywna rola (...).

Świadczenie kompensacyjne stanie się należne wyłącznie z tytułu skutecznego i definitywnego wykreślenia Wnioskodawcy oraz nieodwracalnej utraty jego statusu. Nie będzie należne za wpis, pochówek ani zawarcie umowy przez osobę trzecią lub osobę wskazaną przez osobę trzecią z (...).

Składniki należności i ich rzeczywiste wyodrębnienie

Należność nie będzie jedną ryczałtową „kwotą za cesję prawa do grobu”. Umowa wskaże odrębnie trzy świadczenia, a każde z nich zostanie obliczone, udokumentowane i zapłacone pod własnym tytułem. Na dzień uzupełnienia strony nie ustaliły ostatecznej wartości świadczenia kompensacyjnego ani ceny nagrobka.

Składnik	Rzeczywisty tytuł	Kwota i dokumentowanie
A. Cena historycznego nagrobka z (...)	Cena za przeniesienie własności konkretnej rzeczy wraz z elementami istniejącymi w dniu sprzedaży. Nie będzie ceną za miejsce grzebalne ani za wpis dysponenta.	Kwota równa wartości rynkowej wskazanej w niezależnej pisemnej opinii sporządzonej na dzień planowanej sprzedaży – z uwzględnieniem kosztów odnowienia pomnika, zdjęcia nagrobka przed i stanu po konserwacji, lecz nie zostanie automatycznie utożsamiony z wartością rzeczy.
B. Zwrot udokumentowanych kosztów ekshumacji i prac technicznych	Ścisły zwrot poniesionych przez Wnioskodawcę wydatków pozostających w bezpośrednim związku z ekshumacją oraz technicznymi czynnościami wykonanymi przy grobie. Zwrot nie będzie zawierał marży ani wynagrodzenia i nie będzie zapłatą za miejsce.	5.300 zł + 2.700 zł, łącznie 8.000 zł – wyłącznie do wysokości wynikającej z rachunków, faktur lub innych dowodów zapłaty.
C. Odrębne świadczenie kompensacyjne	Znacząca, osobno określona część należności rekompensująca definitywną i nieodwracalną utratę przez Wnioskodawcę jego indywidualnego statusu historycznego: trwałości, braku współczesnej umowy, braku opłat prolongacyjnych, wyłączności i jednorazowej możliwości wskazania nowego dysponenta.	Kwota ustalona oddzielnie od wartości nagrobka i zwrotu kosztów, według uszczerbku po stronie Wnioskodawcy, z wyłączeniem wartości miejsca i korzyści nowego dysponenta. Nie jest odpłatnością za odstąpienie miejsca, ani za przeniesienie historycznego prawa: prawo to nie przechodzi, lecz wygasa po stronie Wnioskodawcy.

Łączna należność będzie zatem sumą: (1) ceny nagrobka wynikającej z opinii, (2) kwoty 8.000 zł zwrotu udokumentowanych kosztów oraz (3) odrębnej kwoty kompensacyjnej. Cena nagrobka nie zostanie ustalona jako arytmetyczna „reszta” całej należności, a wartość miejsca i historycznego statusu nie zostanie włączona do wyceny nagrobka.

Sposób ustalenia rynkowej ceny nagrobka

Przed zawarciem umowy Wnioskodawca uzyska niezależną pisemną opinię rzeczoznawcy w dziedzinie oceny i wyceny zabytków ruchomych. Przydatne będzie także doświadczenie w dziedzinie rzeźby, detalu architektonicznego lub zabytkowych cmentarzy. Opinia nie będzie sporządzona przez osobę trzecią zainteresowaną zmianą dysponenta ani osobę od niej zależną.

Wycena będzie dotyczyła wyłącznie nagrobka jako rzeczy i obejmie:

1.  inwentaryzację elementów, wymiary, rodzaj (...), technikę wykonania, inskrypcje, datowanie, autorstwo lub warsztat – jeżeli możliwe do ustalenia – oraz procent zachowanej substancji pierwotnej;

2.  ocenę autentyczności, wieku, wartości historycznej, artystycznej i proweniencji samego obiektu, stanu zachowania po odnowieniu oraz możliwości demontażu bez zniszczenia;

3.  dokumentację fotograficzną nagrobka przed ekshumacją, w czasie demontażu i po odnowieniu nagrobka, a także opis wykonanych prac;

4.  w pierwszej kolejności ceny transakcyjne porównywalnych historycznych obiektów z (...), a przy braku dostatecznych porównań – koszt wykonania wiernej repliki o porównywalnych wymiarach i jakości, skorygowany o stan, zużycie, autentyczność i wartość artystyczno-historyczną;

5.  jedną uzasadnioną wartość rynkową na datę sprzedaży, bez doliczania wartości lokalizacji na Cmentarzu (...), prawa do miejsca, braku opłat ani wyłączności dysponenckiej.

Cena umowna nagrobka będzie odpowiadała tej wartości. Własność nagrobka i jego posiadanie zostaną przeniesione w odrębnym postanowieniu umowy i protokole wydania, a płatność zostanie oznaczona jako „cena sprzedaży historycznego nagrobka z (...)”. Sprzedaż nastąpi poza działalnością gospodarczą i dopiero po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym Wnioskodawca nabył własność nagrobka. Gdyby którykolwiek z elementów dodanych przy odnowieniu mógł być uznany za nową, samodzielną rzecz, transakcja nastąpi również po upływie pół roku od końca miesiąca jego nabycia lub wytworzenia. Warunek ten ma charakter elementu zdarzenia przyszłego.

Pytanie

Czy odpłatne przeniesienie przez Wnioskodawcę wszelkich przysługujących mu uprawnień wynikających z historycznego prawa do stałego grobu ziemnego opisanego we wniosku, wobec którego brak podstaw do jednoznacznego zakwalifikowania tego uprawnienia jako prawa majątkowego w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy PIT, będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy opisane kwoty nie utworzą dochodu podlegającego opodatkowaniu. Sam art. 11 ust. 1 określa postać i moment otrzymania przysporzenia, ale nie stanowi samodzielnego źródła przychodu. Cena nagrobka jest oceniana na podstawie szczególnej normy art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, zwrot 8.000 zł nie daje definitywnego wzbogacenia ponad poniesione wydatki, a świadczenie kompensacyjne odpowiada nieodwracalnej utracie statusu, który nie przechodzi na drugą stronę; nie jest „odstępnym” za miejsce.

Świadczenie kompensacyjne oraz zwrot kosztów nie są – zdaniem Wnioskodawcy – przychodem z praw majątkowych z art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18, ani z innego źródła z art. 10 ust. 1, w szczególności nie są „odstępnym” zaliczanym do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Nie dochodzi do odpłatnego zbycia historycznego prawa w tej samej treści: ono wygasa, a nową, współczesną pozycję kształtują (...) i § 16 ust. 3 uchwały. Odrębna sprzedaż nagrobka po ustawowym półroczu nie mieści się w źródle z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d.

Wnioskodawca nie opiera stanowiska na zwolnieniu z art. 21 ustawy o PIT. Twierdzi, że w opisanym wariancie nie powstaje źródło opodatkowanego przychodu, zaś w części dotyczącej rzeczy nie jest spełniona czasowa przesłanka źródła z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d.

Uzasadnienie prawne

1.  Planowana czynność nie jest cesją współczesnego prawa do grobu

Przelew zakłada przejście istniejącej wierzytelności na nowego wierzyciela z zachowaniem jej tożsamości. W opisanym zdarzeniu skutek jest inny. Wnioskodawca traci bezpowrotnie status zachowany na podstawie dawnych zobowiązań zarządu, a osoba trzecia nie uzyskuje prawa o tej samej treści. Jej pozycja wynika z zaakceptowanej przez (...) zmiany wpisu i – przy pierwszym pochówku – ze współczesnej umowy. Zmiana dysponenta jest więc skutkiem rezygnacji Wnioskodawcy oraz działania zarządu, a nie przedmiotem przelewu identycznego prawa.

Art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 17 marca 1932 r. oraz § 16 ust. 1 uchwały (...) chronią prawo już nabyte. § 16 ust. 2–3 wyznacza granicę ochrony: stare zasady dotyczą podmiotu historycznie uprawnionego i wskazanego przez niego pochówku, natomiast pochówek innej osoby wymaga umowy i opłat. Ochrona praw nabytych nie może być zamieniona w nieograniczony mechanizm tworzenia nowych praw historycznych.

2.  Świadczenie kompensacyjne nie jest „odstępnym”, ani ceną zbycia identycznego prawa

Art. 18 ustawy o PIT obejmuje przychody, których bezpośrednim źródłem jest prawo majątkowe, w tym jego odpłatne zbycie. W sprawie nie jest przenoszone prawo Wnioskodawcy w dotychczasowej treści. Wygasają elementy właściwe wyłącznie historycznemu statusowi, natomiast nowa osoba otrzymuje pozycję jakościowo inną. Świadczenie kompensacyjne nie wynagradza powtarzalnej usługi, nie jest ceną sprzedaży gruntu i nie jest zapłatą za odstąpienie miejsca. Odpowiada wartości rzeczywiście i nieodwracalnie traconej pozycji sui generis.

Przychód nazywany potocznie „odstępnym” zakłada ekonomiczną odpłatność za umożliwienie konkretnej osobie korzystania z miejsca lub prawa, którym podatnik rozporządza. Tego elementu tu nie ma: Wnioskodawca nie odstępuje miejsca, a osoba trzecia nie uzyskuje od niego ani gruntu, ani prawa do grobu. Wartość rekompensaty nie będzie ustalana według wartości lokalizacji czy korzyści nowego dysponenta, lecz według uszczerbku Wnioskodawcy. Brak jest więc podstaw do automatycznego zakwalifikowania jej jako „odstępnego” z innych źródeł na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.

W ocenie Wnioskodawcy sama wypłata pieniędzy nie wystarcza do zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18, jeżeli brak zbycia prawa zachowującego tożsamość, a dominujące elementy statusu mają charakter osobisty i instytucjonalny. Również art. 20 ust. 1 nie powinien być stosowany wyłącznie jako zastępcza podstawa opodatkowania kwoty, której rzeczywisty tytuł stanowi kompensacja definitywnej utraty chronionego statusu, a nie niezależne wzbogacenie.

3.  Odrębna sprzedaż nagrobka po upływie pół roku

Nagrobek jest materialnym, indywidualnie oznaczonym i możliwym do demontażu składnikiem własności Wnioskodawcy. Umowa osobno określi jego przedmiot, cenę i wydanie. Tym samym sprzedaż nagrobka podlega kwalifikacji właściwej dla odpłatnego zbycia innej rzeczy, a nie dla praw majątkowych związanych z miejscem grzebalnym.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT odpłatne zbycie innej rzeczy stanowi źródło przychodu tylko wtedy, gdy następuje przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca nabycia. W opisanym zdarzeniu sprzedaż nastąpi po tym terminie, poza działalnością gospodarczą. W konsekwencji cena nagrobka – niezależnie od jej wysokości, o ile jest to rzeczywista cena rynkowa tej rzeczy – nie stanowi przychodu podlegającego wykazaniu w PIT.

Potwierdza to także oficjalna informacja Ministerstwa Finansów „Zbycie rzeczy ruchomej” opublikowana w serwisie podatki.gov.pl (aktualizacja z 19 sierpnia 2026 r.), dotycząca sprzedaży rzeczy ruchomych, w tym przykład przeniesienia praw do działki ROD przy odrębnej zapłacie za nasadzenia, urządzenia i obiekty: po upływie pół roku zapłata za te rzeczy nie podlega PIT. Przykład nie jest podstawą prawną rozstrzygnięcia, ale potwierdza konieczność odrębnej kwalifikacji rzeczy materialnej i prawa związanego z miejscem.

4.  Rynkowa wycena chroni rzeczywisty podział należności

Art. 19 ust. 3 ustawy o PIT wskazuje jako wzorzec wartość wynikającą z cen rzeczy tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem stanu, stopnia zużycia, czasu i miejsca zbycia. Dlatego sam koszt odnowienia nie może zostać mechanicznie uznany ani za całą wartość nagrobka, ani za kwotę, o którą należy zwiększyć dowolnie ustaloną cenę. Rzetelna opinia może uwzględnić zachowaną substancję (...), wiek, ręczne opracowanie, autentyczność, inskrypcje, stan po konserwacji i porównywalny koszt wykonania, lecz musi wyłączyć wartość prawa do miejsca.

Tak przeprowadzony podział odpowiada rzeczywistej treści ekonomicznej świadczeń. Odrębna opinia, postanowienia umowy, protokół wydania oraz oddzielne tytuły płatności wykluczą ustalanie ceny nagrobka jako sztucznej wartości służącej przesunięciu do niej odpłatności za historyczny status.

5.  Zwrot kosztów i stanowisko ewentualne

Zwrot 8.000 zł odpowiada co do złotego dwóm wydatkom – 5.300 zł i 2.700 zł – poniesionym na ekshumację i techniczne czynności przy grobie. Nie zawiera marży ani wynagrodzenia i nie jest świadczeniem za odstąpienie miejsca. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w tym zakresie nie występuje definitywny przyrost majątku.

Z ostrożności, gdyby Organ uznał świadczenie kompensacyjne lub zwracane wydatki za przychód z praw majątkowych albo z innego źródła, nie może opodatkować całej łącznej należności jako jednolitej ceny. Cena nagrobka zachowuje odrębną kwalifikację z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, a udokumentowane wydatki 5.300 zł, 2.700 zł oraz – w zakresie, w jakim byłoby to relewantne dla opodatkowanej części powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu dochodu zgodnie z art. 9 ust. 2 i art. 22 ust. 1 ustawy o PIT.

6.  Konkluzja

Wnioskodawca nie dokonuje cesji współczesnego, odnawianego co 20 lat prawa do grobu. Rezygnuje raz i bezpowrotnie z zachowanego statusu historycznego, który – ze względu na § 16 ust. 1–3 uchwały (...) – nie przechodzi na nową osobę. Odrębnie sprzedaje należący do niego historyczny nagrobek z (...) po upływie ustawowego półrocza i otrzymuje ścisły zwrot udokumentowanych kosztów. Każdy składnik należności ma inny tytuł, inną podstawę wyceny i odrębną dokumentację.

Wnioskodawca wnosi zatem o potwierdzenie, że w opisanym zdarzeniu przyszłym nie powstanie dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności że rynkowa cena odrębnie sprzedanego nagrobka po upływie pół roku nie stanowi źródła przychodu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przychodem będzie każde przysporzenie majątkowe, mające konkretny wymiar finansowy, otrzymane jako świadczenie pieniężne, rzeczowe lub też jako świadczenie nieodpłatne lub częściowo odpłatne. Co do zasady o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danego podatnika decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa on aktywa tej osoby. Konsekwencją przyjęcia tezy o charakterze przychodu jako definitywnego przysporzenia w majątku podatnika jest uznanie, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko te przychody, które nie mają charakteru zwrotnego. W celu określenia, co stanowi przychód podatnika, należy zidentyfikować stosunek prawny leżący u podstaw danej czynności.

Natomiast katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 i 9 ww. ustawy:

Źródłem przychodów są:

- kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c,

- inne źródła.

Na podstawie art. 18 ustawy:

Za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania w szczególności wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł. O przychodzie podatkowym z innych źródeł mówi się w każdym przypadku, kiedy u podatnika występują realne korzyści majątkowe.

Odnosząc się do opisu Pana sprawy, świadczenie kompensacyjne, które ma Pan otrzymać, pozostaje w bezpośrednim związku z przysługującym Panu uprawnieniem do grobu ziemnego. Prawo to jest historyczne, ma charakter osobisty, nie jest tożsame z prawem nabywanym przez nowego dysponenta oraz wygasa, a nie jest przenoszone. Tym samym dla oceny skutków podatkowych decydujący jest więc ekonomiczny sens świadczenia.

Skoro specyfika historycznego prawa do grobu uniemożliwia jego jednoznaczną kwalifikację jako prawa majątkowego w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT, niemożliwe jest opodatkowanie tej transakcji w ramach tego źródła przychodów. Trafnie wskazuje Pan, że nowa osoba nie nabywa „historycznego prawa”, lecz uzyskuje współczesny status dysponenta w reżimie § 16 ust. 3 uchwały (...). Nie dochodzi zatem do zbycia prawa w rozumieniu art. 18 ustawy o PIT. Skoro transakcja wygeneruje przychód, a prawo do grobu wymyka się ramom art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy, „inne źródła” stają się jedyną właściwą i legalną kategorią rozliczenia. Skoro ma Pan otrzymać pieniądze, zaś świadczenie jest związane z Pana uprawnieniami i prowadzi do wzbogacenia to uzyskany przychód będzie kwalifikować się do innych źródeł.

Pana argumentacja opiera się na tym, że świadczenie ma rekompensować utratę nieodtwarzalnego, historycznego statusu – skoro jest kompensatą za stratę, a nie za korzyść, to nie ma definitywnego wzbogacenia, więc nie ma przychodu. Nie sposób się z tym zgodzić, bowiem jeżeli podatnik dostaje pieniądze, które powiększają jego majątek, to z perspektywy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest to przychód, nawet jeśli sam Wnioskodawca nazywa to „rekompensatą za stratę”. Sam fakt, że (...) jest podmiotem decydującym nie zmienia faktu, że bez Pana zgody i rezygnacji ta zmiana pozycji nie byłaby możliwa. Korzyść nabywcy nie musi być identyczna z Pana prawem żeby powstał przychód po Pana stronie. Stąd też Pana stanowisko w kwestii otrzymania „świadczenia kompensacyjnego” jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pana stanowiska w zakresie zwrotu poniesionych wydatków oraz sprzedaży nagrobka nie jest przedmiotem tej oceny. Zakres sformułowanego przez Pana we wniosku pytania nie dotyczy tych kwestii, zaś rozszerzenie własnego stanowisko w ramach uzupełnienia wniosku nie skutkuje automatycznie wskazaniem wątpliwości interpretacyjnych w tej materii. Wątpliwości interpretacyjne muszą jednoznacznie wynikać z postawionego we wniosku pytania/pytań.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

•      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.