0115-KDIT1.4011.519.2026.2.JG

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• prawidłowe w części dotyczącej pytania trzeciego;

• nieprawidłowe w części dotyczącej pytania pierwszego i drugiego.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 24 sierpnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Sąd Apelacyjny (...) wydał prawomocny wyrok w procesie cywilnym pomiędzy małżonkami A. i B.C. a X sp. komandytowa (...). Wyrok nakazał wypłatę od pozwanego na rzecz powodów:

1.  należność główna w kwocie 40.800 PLN (utracone korzyści/ faktyczna strata związana z koniecznością przeprowadzki do mieszkania, które byłoby wynajmowane, gdyby Pozwany rzetelnie poinformował o terminie oddania inwestycji, w której Powodowie kupili mieszkania);

2.  odsetki od należności głównej w wysokości 26.761,43 PLN;

3.  należność główna (utracona korzyść jak wyżej) 2.240 PLN;

4.  odsetki za opóźnienie w kwocie 1.407,08 PLN;

5.  zwrot kosztów postępowania apelacyjnego w kwocie 2.404 PLN.

27 maja 2026 r. zaksięgowano na koncie bankowym Wnioskodawczyni wpłatę od Developera w wysokości 73.612,51 PLN, co stanowi wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego.

Utracone korzyści zostały przez Sąd I instancji i Sąd Apelacyjny uznane jako rzeczywista i faktyczna szkoda. Gdyby szkoda nie wystąpiła, mieszkanie byłoby wynajmowane, z uzyskanego na podstawie Umowy Najmu dochodu małżonkowie płaciliby co miesiąc zaliczki na podatek dochodowy (deklaracja PIT-28) wg stawki 8,5%, składaliby do US coroczną deklarację PIT-28 i robiliby roczne rozliczenia podatku.

Uzupełnienie wniosku

W zakresie należności głównej Wnioskodawczyni przyjęła za podstawę zapis Dz.U. 2026.592 (tekst jednolity), art. 21 ust. 1 pkt 3b ppkt b. Według ww. zapisu odszkodowanie za utracone korzyści przyznane przez sąd nie są zwolnione z podatku dochodowego. Otrzymany zysk byłby normalnie opodatkowany, więc rekompensata także podlega opodatkowaniu. Utracona korzyść dotyczy utraconego zysku z najmu mieszkania. Wynajmujący (Wnioskodawczyni) jako osoba prywatna wynajmował mieszkanie osobie prywatnej i uzyskiwał zysk z najmu. Zysk był opodatkowany stawką 8,5%. Zatem przy zasądzonej wyrokiem sądu należności głównej w wysokości 40.800 zł i 2.140 zł w rozliczeniu podatkowym Wnioskodawczyni powinna zastosować stawkę 8,5% jako należność podatkową w deklaracji za rok 2026.

Ustawa o podatku od osób fizycznych Dz.U. 2026.592 nie określa sposobu opodatkowania odsetek od głównej należności zasądzonej wyrokiem sądu.

Ustawa o podatku od osób fizycznych (Dz.U. 2026.592) nie definiuje opodatkowania przychodu z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd w wyroku nakazał wypłatę zwrotu kosztów postępowania sądowego w SA przez Pozwanego na rzecz Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni zakłada zatem, że zwrot kosztów postępowania sądowego przez pozwanego nie jest dochodem. Wnioskodawczyni nie wykazuje tych środków w deklaracji rocznej i nie są one opodatkowane.

14 stycznia 2016 r. Wnioskodawczyni zawarła Umowę rezerwacyjną z X Sp. z o.o. na zakup lokalu mieszkalnego wraz z prawami związanymi, w tym z udziałem w nieruchomości wspólnej. Przewidywany w umowie rezerwacyjnej zawartej 10 maja 2016 r. oraz w Umowie Deweloperskiej termin odbioru lokalu mieszkalnego został określony na 30 października 2017 r. Mieszkanie (jedno) Wnioskodawczyni kupiła w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

W tym czasie Wnioskodawczyni była właścicielem mieszkania położonego przy ul. (...) oraz miała spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu mieszkalnego położonego w (...) przy ul. (...) było wynajmowane przez kilkanaście lat na podstawie Umowy Najmu. Zawarta z Deweloperem Umowa obligowała Wnioskodawczynię do wpłacenia 10% wartości nieruchomości przy podpisaniu Umowy rezerwacyjnej i wpłaty pozostałej kwoty przy odbiorze mieszkania. Pozostałe 90% Wnioskodawczyni planowała zapłacić ze środków pozyskanych ze sprzedaży mieszkania na ul. (...).

Zasądzona przez Sąd Apelacyjny kwota nie stanowiła odszkodowania, tylko zwrot utraconych korzyści. Deweloper w kwietniu 2017 r. potwierdził termin odbioru mieszkania w lipcu 2017 r. W związku z tym Wnioskodawczyni sprzedała mieszkanie przy ul. (...) (Akt Notarialny, czerwiec 2017 r.) z czteromiesięcznym okresem wydania lokalu kupującej. W tym samym czasie Deweloper przysłał listowne powiadomienia o opóźnieniu w realizacji inwestycji.

Wnioskodawczyni musiała wypowiedzieć Umowę Najmu mieszkania przy ul. (...) i zamieszkać w nim do czasu zakończenia budowy i uzyskania przez Dewelopera pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji, w której kupiła lokal mieszkalny.

Sąd wydał wyrok, że Wnioskodawczyni poniosła rzeczywistą szkodę w postaci utraty zysków z najmu nieruchomości przy ul. (...) w okresie od lipca 2017 r. do 11 czerwca 2019 r. (tzn. do dnia wydania przez Dewelopera lokalu mieszkalnego). Realna i rzeczywista strata finansowa wynika z działania Dewelopera i wymaga naprawienia w drodze wypłaty kosztów utraconych korzyści.

Umowę Rezerwacyjną, Umowę Deweloperską i Notarialny Akt nabycia nieruchomości od Dewelopera Wnioskodawczyni zawarła jako małżeństwo A. i B.C. i jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Lokal mieszkalny wykorzystuje wyłącznie do własnych celów mieszkaniowych, stanowi współwłasność małżeńską. Ani mąż, ani Wnioskodawczyni nie prowadzili działalności gospodarczej w czasie zawierania umów, na żadnym etapie procesu zakupu; nadal ani Wnioskodawczyni ani mąż nie prowadzą działalności gospodarczej w żadnej formie.

W aktach sprawy i w przewodzie sądowym na każdym etapie, zarówno sądy (Sąd Okręgowy, Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny) jak i Strony postępowania powołują się na zapisy Kodeksu Cywilnego. Ze strony Wnioskodawczyni pozew sądowy oparty był o art. 471 i art. 477 § 1 Kodeksu Cywilnego (wyboru podstawy prawnej dokonał jej pełnomocnik w przewodzie sądowym). Z pism procesowych wynika, że Sąd Apelacyjny we wniosku do Sądu Najwyższego o rozstrzygniecie zagadnienia prawnego dot. odpowiedzialności przedsiębiorcy za nienależyte wykonanie zobowiązania opisał wątpliwości w oparciu o art. 385 pkt 2 Kodeksu Cywilnego. Sąd Najwyższy orzekł (w odpowiedzi na pytanie SA), że utrata pożytków z najmu wynikała wprost z naruszenia przez Dewelopera obowiązku udzielania prawdziwych i pełnych informacji, celowego, świadomego i uporczywego wprowadzania nabywcy w błąd, rażąco niskich odsetek za opóźnienie zapisanych w Umowie Deweloperskiej i naraziła Wnioskodawczynię nie tylko na ponad dwuletnie pogorszenie warunków mieszkaniowych, ale przede wszystkim na utratę zysków z najmu. Sąd Apelacyjny za utracone korzyści (lucrum cessans) uznał utracone pożytki cywilne z najmu mieszkania położonego przy ul. (...). W uzasadnieniu wyroku SA podał art. 471 k.c. jako podstawę zapłaty odszkodowania w części dotyczącej utraty dochodów z najmu lokalu przy ul. (...). Tym samym Sąd Apelacyjny podtrzymał orzeczenie sądu I instancji.

Kwotę należności głównej, tj. 40.800 zł, Sąd określił na podstawie miesięcznych wysokości ceny najmu od 11 lipca 2017 r. do 11 czerwca 2019 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wymagalności do dnia zapłaty.

Pytania

1.  Czy należność główna podlega opodatkowaniu? Jeżeli tak, w jakim trybie powinien być rozliczony podatek od należności głównej?

2.  Czy odsetki od należności głównej podlegają opodatkowaniu? Jeżeli tak, w jakim trybie powinien być rozliczony podatek od odsetek od należności głównej?

3.  Czy zwrot kosztów postępowania sądowego podlega opodatkowaniu? Jeżeli tak, to w jakim trybie?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1

W literaturze prawnej, podatkowej i orzeczeniach podkreśla się fakt, że zwrot kosztów utraconych korzyści nie stanowi odszkodowania ani zadośćuczynienia.

Dz.U. 2026.592 art. 10 p. 6 zyski z prywatnego najmu mieszkania zalicza do dochodów i zyski z tytułu najmu prywatnego rozlicza się z użyciem formularza przeznaczonego dla podatników osiągających przychody objęte ryczałtem ewidencjonowanym, czyli PIT-28. Opodatkowanie na zasadzie ryczałtu odbywa się przy wykorzystaniu stawki 8,5% dla przychodów nieprzekraczających 100 000 zł.

W zgodzie z przepisami art. 21 ust. 1 pkt 3b ppkt b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Dz.U. 2026.592 (tekst jednolity) Wnioskodawczyni przyjmuje, że dochód, w tym przypadku kwota wypłacona przez dewelopera jako koszt utraconej korzyści - należność główna w wysokości 40.800 zł + 2.140 zł = 42.940 zł podlega opodatkowaniu.

Dochód jaki Wnioskodawczyni uzyskała w konsekwencji prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego może i powinien być opodatkowany tak, jak byłby opodatkowany, gdyby szkoda nie została wyrządzona. Właściwa do rozliczenia dochodu (wpłaty należności głównej) jest deklaracja PIT-28 i odprowadzenie do US zryczałtowanego podatku z najmu w wysokości 8,5% dochodu, tzn. 3.650 zł.

Ad 2

Wypłacone przez pozwanego odsetki (26.761,43 zł + 1.404,08 zł) od należności głównej w kwocie łącznej 28.169,51 stanowią dla Wnioskodawczyni dochód i podlegają opodatkowaniu. Mają charakter akcesoryjny – dzielą los prawny kwoty głównej. Z logiki przepisów wynika zatem, by zastosować w tym przypadku do obliczenia należnego podatku stawkę podatku 8,5%. Ustawa o podatku od dochodów osób fizycznych w żadnym punkcie nie określa odsetek zasądzonych wyrokiem sądu jako dochodu zwolnionego z opodatkowania, przyjąć zatem należy, że w rocznym zeznaniu podatkowym za 2026 r. Wnioskodawczyni musi wykazać te kwotę w pozycji „inne dochody” i odprowadzić należny podatek w zryczałtowanej wysokości wg stawki podatkowej 8,5% w kwocie 2.394,40 zł.

Ad 3

Sąd w wyroku uznał, że koszty postępowania apelacyjnego pozwany ma zwrócić powodom w kwocie 2.404 zł. Ustawa o podatku od osób fizycznych nie wymienia numeratywnie przysporzenia finansowego z tytułu zwrotu kosztów utraconych korzyści jako dochodu. Zwrot kosztów postępowania sądowego nie dotyczy dochodu, Wnioskodawczyni nie wykazuje go w rocznym zeznaniu podatkowym i nie podlega opodatkowaniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:

Źródłem przychodów są inne źródła.

Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Do tego źródła przychodu zalicza się m.in. odszkodowania (zadośćuczynienia).

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jednocześnie względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.).

Odwołując się zatem do prawa cywilnego, świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.

Odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), z wyjątkiem:

a)  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b)  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c)  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d)  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e)  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f)   odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g)  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Zwolnieniem określonym w przytoczonym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego artykułu. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:

Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a)  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b)  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle.

Zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zakres tego zwolnienia obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści. Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W Pani sytuacji zasądzona przez Sąd kwota stanowi zwrot utraconych korzyści – odszkodowanie za szkodę w postaci utraty zysków z najmu nieruchomości. Kwotę należności głównej Sąd określił na podstawie miesięcznych wysokości ceny najmu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Wobec powyższego przedmiotowe odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stąd odszkodowanie wypłacone Pani na podstawie wyroku sądowego jest przysporzeniem majątkowym stanowiącym przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy.

Przychody z innych źródeł rozlicza się w deklaracji PIT-36 lub PIT-37. Dochody te są opodatkowane na zasadach ogólnych według skali podatkowej.

Odszkodowanie za utracone korzyści nie może być opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne bowiem nie jest skutkiem zawartej umowy najmu – nie jest wynikiem szkody powstałej w ramach tego stosunku cywilnoprawnego.

Odnosząc się natomiast do kwestii opodatkowania odsetek od zwrotu utraconych korzyści, kwestię prawną odsetek reguluje art. 481 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 481 § 1 ww. Kodeku:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Ponadto zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego.

Analizując treść powyższych przepisów należy zauważyć, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązań.

Potwierdza to orzecznictwo sądów powszechnych, zgodnie z którym: „Roszczenie odsetkowe nie jest częścią składową roszczenia głównego, gdyż opiera się na odrębnym stanie faktycznym oraz odrębnej podstawie materialnoprawnej (por. uchwała SN z dnia 31stycznia1994 r., sygn. akt III CZP 184/93, publ. OSNC 1994/7-8/155).

W ujęciu kodeksowym odsetki stanowią więc świadczenie pieniężne, do którego może być zobowiązany dłużnik – najogólniej mówiąc – korzystający z cudzych pieniędzy. Chodzi tu zarówno o sytuację, gdy korzystanie z pieniędzy wierzyciela jest przedmiotem umowy (np. pożyczka oprocentowana, kredyt), jak i gdy nie jest ono objęte zgodą wierzyciela, w szczególności wynika z opóźnienia w zapłacie sumy pieniężnej przez dłużnika, a także wówczas, gdy korzystanie z pieniędzy polega na poniesieniu przez wierzyciela wydatków w interesie dłużnika.

Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Jednakże takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ww. ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

I tak, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są np.:

•      pkt 95 – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1;

•      pkt 95a – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego;

•      pkt 95b – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wskazano wyżej, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do wspomnianego artykułu, wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności, która:

·      nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym,

·      jest wolna od podatku dochodowego lub

·      nie powoduje obowiązku zapłaty podatku w związku z zaniechaniem jego poboru w drodze rozporządzenia Ministra Finansów.

Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie kwestię opodatkowania odsetek od nieterminowej wypłaty należności.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis stanu faktycznego, odsetki ustawowe od przedmiotowego odszkodowania, zasądzone na Pani rzecz wyrokiem sądowym, nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. Skoro przyznany Pani zwrot utraconych korzyści nie korzysta ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym, to odsetki ustawowe od ww. zwrotu nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy. Podlegają one opodatkowaniu na takich samych zasadach jak świadczenie, od którego zostały naliczone.

Odnosząc się do skutków podatkowych zwrotu kosztów postępowania sądowego, zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego:

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów koszty procesu (w tym zastępstwa prawnego i opłaty sądowej) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie powoduje więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tak więc zwrot faktycznie poniesionych przez Panią kosztów postępowania nie stanowi po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Panią wydatków.

Podsumowując, wypłacone Pani odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści skutkuje powstaniem przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy. Odsetki od zasądzonego na Pani rzecz świadczenia nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tego rodzaju odsetki stanowią przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ww. ustawy.

Jednocześnie zwrot faktycznie poniesionych przez Panią kosztów postępowania nie stanowi po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, który należałoby wykazać w zeznaniu rocznym.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.

Ta interpretacja dotyczy wyłącznie Pani sytuacji podatkowoprawnej i nie wywiera skutków prawnych dla Pani męża.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

•      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.