0115-KDIT1.4011.416.2026.1.JG
Możliwość zastosowania 20% kosztów uzyskania przychodu z tytułu działalności wykonywanej osobiście.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
27 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną z miejscem zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Czynności eksperckie nie są wykonywane w ramach działalności gospodarczej. Przychody nie są kwalifikowane jako przychody z działalności gospodarczej.
Czynności na rzecz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), jak również PARP są realizowane w ramach umowy ramowej o współpracy. Z obiema instytucjami zawierana jest umowa ramowa. Zgodnie z nią zawarcie z Ekspertem Umowy nie oznacza obowiązku zlecenia Ekspertowi przez NCBR (PARP) jakiegokolwiek Zamówienia. Poszczególne czynności realizowane są na podstawie odrębnych zleceń. Współpraca ma charakter stały i powtarzalny. Wnioskodawca jest zobowiązany do osobistego wykonania czynności, nie jest dopuszczalne powierzenie ich wykonania osobie trzeciej. Czynności są realizowane pod kierownictwem i nadzorem instytucji, zgodnie z regulaminem oceny projektów oraz dokumentacjami poszczególnych konkursów. Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat wykonywanych czynności. Oceny są realizowane anonimowo, pod pełną kontrolą NCBR (PARP). Odpowiedzialność spoczywa na tych instytucjach. Szczegółowy zakres czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę obejmuje przygotowanie ocen merytorycznych, opinii, udział w panelach oraz weryfikację dokumentacji. Czynności te wykonywane są według z góry określonych przez NCBiR kryteriów, jednakże poszczególne pozycje oceny wymagają każdorazowo indywidualnego opracowania i autorskiej koncepcji. Wynagrodzenie przysługuje wyłącznie za wykonanie konkretnego rezultatu (np. przygotowanie opinii/oceny/raportu), nie przysługuje za samą gotowość do świadczenia usług lub udział w pracach zespołu/panelu.
Rezultat wykonywanych prac stanowi utwór w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Jest indywidualną opinią powstałą na podstawie dostarczonej dokumentacji oraz narzuconych kryteriów oceny. Każdorazowo powstaje odrębny i samodzielny utwór. Kryteria oceny wskazują, co jest weryfikowane podczas oceny projektu. Rezultat pracy ma charakter twórczy i niepowtarzalny. Rezultaty wykonywanych czynności (opinie, ekspertyzy, oceny) powstają wyłącznie w związku z realizacją umowy z NCBiR (jak i PARP), nie istniały wcześniej i nie są jedynie wykorzystywane w jej ramach.
Zawarta przez Wnioskodawcę umowa z NCBiR przewiduje przeniesienie autorskich praw majątkowych do rezultatów wykonywanych czynności. Zgodnie z treścią umowy z NCBiR, w ramach wynagrodzenia za zrealizowane Zamówienie Ekspert przenosi na NCBiR autorskie prawa majątkowe do wyników Zamówienia będących utworami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 666, z późn. zm.), zwanych dalej „Wynikami”, bez ograniczeń co do terytorium, czasu i liczby egzemplarzy, na wszelkich polach eksploatacji znanych w chwili zawarcia Umowy. Umowa nie wyodrębnia honorarium za przeniesienie praw autorskich. Przeniesienie praw obejmuje pola: utrwalania, zwielokrotniania każdą techniką, trwale i czasowo, wprowadzania do obrotu, wprowadzania do pamięci komputera i serwerów sieci komputerowych, rozpowszechniania wszelkimi środkami i każdą formą udostępniania do korzystania publicznego wykonania i odtwarzania, wystawienia, wyświetlania lub nadawania za pomocą każdego środka przekazu, korzystania z Wyników w całości lub w części oraz łączenia ich z innymi utworami, opracowania poprzez dodanie różnych elementów, uaktualnienie, modyfikację, zmianę barw, wielkości i treści całości lub ich części oraz tłumaczenie na różne języki.
Nie jest możliwe jednoznaczne określenie jaka część wynagrodzenia dotyczy przeniesienia praw autorskich. Wynagrodzenie za czynności eksperckie byłoby należne również w przypadku, gdyby umowa nie przewidywała przeniesienia autorskich praw majątkowych. Wynagrodzenie jest określone jako wynagrodzenie za sporządzenie opinii/raportu. Wysokość wynagrodzenia nie zależy od zakresu prac, liczby sporządzonych ocen lub ich rezultatu. NCBiR działa jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z wypłacanym wynagrodzeniem i pobiera zaliczki na podatek dochodowy. Stosuje zerowe koszty uzyskania przychodów. Natomiast instytucja PARP przy rozliczaniu identycznej działalności eksperckiej stosuje koszty 20% (również działa jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych i pobiera zaliczki na podatek dochodowy).
Sytuacja dotyczy roku podatkowego 2025.
Pytanie
Czy uzyskane przez Pana przychody z tytułu wykonywania czynności eksperta na rzecz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) należy zakwalifikować do źródła przychodów określonego w art. 13 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychody z działalności wykonywanej osobiście oraz czy do tych przychodów mają zastosowanie 20% koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 4 tej ustawy?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, oceny wykonywane w instytucjach NCBiR i PARP realizowane są w identyczny sposób wg kryteriów oceny projektów. Skoro PARP kwalifikuje 20% koszty uzyskania przychodów art. 13 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. do przychodów z działalności wykonywanej osobiście oraz że do tego wynagrodzenia mają zastosowanie 20% koszty uzyskania przychodów, to również uzyskane przez Wnioskodawcę przychody z tytułu wykonywania czynności eksperta na rzecz NCBiR powinny być w ten sam sposób kwalifikowane, tj. należy je kwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. do przychodów z działalności wykonywanej osobiście oraz że do tego wynagrodzenia mają zastosowanie 20% koszty uzyskania przychodów.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są:
2) działalność wykonywana osobiście,
7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c.
Zgodnie z art. 13 pkt 8 cyt. ustawy:
Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
c) przedsiębiorstwa w spadku
– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.
Z kolei art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określa, że:
Za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.
Zawarte w art. 18 ww. ustawy wyliczenie praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 7 tej ustawy jako odrębne źródło przychodów ma charakter otwarty, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę sformułowanie „w szczególności”. Przyjęcie przez ustawodawcę otwartego katalogu tych przychodów pozwala na zaliczenie do tej kategorii wszystkich innych przychodów z praw majątkowych.
Podkreślenia wymaga, że o kwalifikacji do danego źródła przychodu przesądza treść danej umowy, a nie forma zobowiązania stosunku prawnego (umowa o dzieło, czy umowa zlecenia). Zatem wyodrębnione wynagrodzenie wypłacone twórcom z tytułu praw autorskich, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw, z reguły będzie stanowiło dla tych osób przychody z praw majątkowych, o których mowa w art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie przychody z praw majątkowych (w tym z praw autorskich) nie mogą być zaliczone do źródła, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ww. ustawy jako przychody z tytułu osobistego wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło.
Ponadto do zaklasyfikowania do danego źródła przychodu, w tym przypadku przychodów z praw majątkowych/praw autorskich, oprócz przedmiotu umowy czy treści umowy równie istotne jest, aby umowa dotycząca praw autorskich wyraźnie wyodrębniała honorarium za rozporządzenie tymi prawami, ponieważ aby mówić o przychodzie z tytułu praw autorskich wynagrodzenie powinno być wypłacone w zamian za przeniesienie autorskiego prawa majątkowego.
Zakwalifikowanie wynagrodzenia do właściwego źródła przychodu
Mając na uwadze powołane przepisy, skoro zawarta przez Pana umowa nie wprowadza rozróżnienia na wynagrodzenie za zlecenie oraz honorarium za przeniesienie praw autorskich do utworów, które mogą powstać w ramach realizacji tej umowy, to wynagrodzenia wynikającego z umowy nie można zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy bowiem uznać, że w takiej sytuacji wynagrodzenie wypłacane z tytułu działalności eksperckiej nie stanowi w istocie wynagrodzenia za rozporządzanie prawami autorskimi do utworu.
W konsekwencji wynagrodzenie wypłacone Panu na podstawie umowy należy w całości zakwalifikować do źródła przychodu, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem w kwestii określenia właściwego źródła przychodu Pana stanowisko jest prawidłowe.
Koszty uzyskania przychodów
Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
W odniesieniu do przychodów osób z wykonywanej przez nich osobiście działalności – wskazanych w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – ustawodawca przyjął zryczałtowany sposób określenia wartości kosztów uzyskania tych przychodów.
Zasady rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów z tytułu zawartej umowy zlecenie lub o dzieło określa art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:
Koszty uzyskania przychodów z tytułów określonych w art. 13 pkt 2, 4-6 i 8 określa się w wysokości 20% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.
Skoro osiągnął Pan przychód z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to do tego wynagrodzenia, w myśl art. 22 ust. 9 pkt 4 tej ustawy, ma Pan prawo zastosować 20% koszty uzyskania przychodów.
Zatem Pana stanowisko w kwestii dotyczącej możliwości zastosowania 20% kosztów uzyskania przychodu również jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przedmiotem tego rozstrzygnięcia nie jest ocena prawidłowości pełnienia obowiązków płatnika przez podmiot dokonujący wypłaty wynagrodzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów