0115-KDIT1.4011.348.2026.3.ASZ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

6 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 15 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.    Zainteresowana będąca stroną postępowania: A.A

2.    Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B.A, ul. (...).

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni A.A i Wnioskodawca B.A (...) 2005 roku zawarli z X z siedzibą w (...) przy ul. (...) (obecnie ul. (...)), zarejestrowanym w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy dla (...), XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS (...) (dalej Bank) umowę kredytu mieszkaniowego (...) nr (...) z (...) 2005 roku (dalej Umowa).

Bank, z którym wnioskodawcy zawarli Umowę jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Między wnioskodawcami istnieje ustrój wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Kredyt zaciągnięty był na rozbudowę domu jednorodzinnego z przeznaczeniem na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych rodziny tworzonej przez Wnioskodawców. Kredyt został zabezpieczony hipoteką na kredytowanej nieruchomości.

Zgodnie z § 2 ust. 1 Umowy: Na warunkach określonych w umowie X zobowiązuje się postawić do dyspozycji Kredytobiorcy kredyt w kwocie 20.300 CHF na: rozbudowę domu jednorodzinnego, z przeznaczeniem na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 Kredyt może być wypłacany: 2) w walucie polskiej - na finansowanie zobowiązań w kraju. W takim przypadku (zgodnie z § 5 ust. 4) stosuje się kurs kupna dla dewiz (aktualna Tabela kursów) obowiązujący w X w dniu realizacji zlecenia płatniczego.

§ 13 ust. 7 Umowy stanowił zaś, że potrącenie środków z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego w walucie polskiej następuje w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielony jest kredyt, według obowiązującego w X w dniu wymagalności kursu sprzedaży dewiz (aktualna Tabela kursów).

Na mocy tak zawartej umowy Bank wypłacił wnioskodawcom kapitał kredytu w kwocie 49.433,47 złotych. W czasie obowiązywania Umowy Wnioskodawcy (stan na dzień 30 marca 2026 r.) zapłacili na rzecz banku łączną kwotę nie mniejszą niż 88.433,47 zł złotych tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, opłat i prowizji. Różnica między tymi kwotami wynosi 39.000 złotych.

W ocenie wnioskodawców Umowa zawierała klauzule abuzywne, które były wobec nich bezskuteczne, a ich pominięcie prowadziło do nieważności umowy kredytowej, o czym wiedzę powzięli w 2025 roku. W konsekwencji wnieśli do Sądu Rejonowego w (...) pozew o zapłatę kwoty 84.719,81 złotych i stwierdzenie nieważności umowy kredytowej. Sprawa zawisła pod sygnaturą akt (...). Po wniesieniu pozwu Wnioskodawcy wpłacili na rzecz X dalsze raty kapitałowo-odsetkowe w łącznej wysokości 3.713,66 zł, które nie były objęte pozwem. (...) 2026 roku Sąd Rejonowy w (...) w sprawie I (...) wydał postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia powodów poprzez wstrzymanie obowiązku dokonywania przez nich spłaty rat z tytułu spornej umowy kredytu w okresie od 23 stycznia 2026 roku. Po tej dacie Wnioskodawcy nie dokonywali dalszej spłaty rat.

W tzw. procesach frankowych w sprawach, w których kredyt nie został jeszcze zamknięty sądy stwierdzają nieważność umowy i zasądzają zwrot środków wpłaconych przez kredytobiorcę bankowi tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia po stronie banku.

W odpowiedzi na pozew Bank zakwestionował roszczenie Wnioskodawców zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Jednocześnie złożył propozycję ugodową (dalej Ugoda), polegającą na przeliczeniu kredytu tak, jakby od początku był wzięty w złotówkach, całkowite zamknięcie kredytu i zwrot na rzecz Wnioskodawców łącznej kwoty 39.000 złotych, na którą składają się:

•      kwota 3.668,40 złotych tytułem nadpłaty (§ 1 pkt 8 Ugody),

•      kwota 35.331,60 złotych tytułem kwoty dodatkowej (§ 5 pkt 4 Ugody).

Z punktu widzenia Wnioskodawców, w rezultacie wygranego procesu, potwierdzenie nieważności umowy będzie rodziło:

•      obowiązek banku zwrotu Wnioskodawcom wpłaconych bez podstawy prawnej przez nich do Banku środków w kwocie 88.433,47 (84.719,81 objętych pozwem i 3.713,66 złotych świadczeń wpłaconych na rzecz Banku po wytoczeniu powództwa),

•      uprawnienie Banku do dochodzenia zwrotu wypłaconych Wnioskodawcom środków kapitału kredytu w kwocie 49.433,47 złotych.

Praktyka wskazuje, że banki zawsze występują z żądaniem zwrotu wypłaconych środków. Zatem na skutek wygranego procesu powodowie (tu Wnioskodawcy) otrzymaliby ostatecznie zwrot kwoty: 88.433,47 – 49.433,47 = 39.000 złotych.

W złożonej propozycji ugodowej bank proponuje w sumie wypłatę kwoty 39.000 złotych na rzecz Wnioskodawców, ale nie godzi się na wskazanie, że dokonuje wypłaty tej kwoty tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia po potrąceniu wzajemnej należności o zwrot środków wypłaconych przez bank również bez podstawy prawnej Wnioskodawcom (skoro Umowa była od początku nieważna, to bank również nie był zobowiązany do wypłaty środków kredytu, zaś jeśli to zrobił, to może się domagać zwrotu tych środków).

W § 1 ust. 8 proponowanej ugody wskazuje się, że po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską Strony uzgadniają, iż z uwzględnieniem § 1 ust. 5-7 kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony i powstała nadpłata należna Kredytobiorcy, która na dzień zawarcia Ugody wynosi wraz z odsetkami 3.668,40 złotych, w tym:

•      kapitał <<KWOTA>> złotych,

•      odsetki <<KWOTA>> złotych.

W § 5 ust. 4 proponowanej ugody Bank w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody wypłaci Kredytobiorcy kwotę dodatkową w wysokości 35.331,60 PLN na rachunek bankowy należący do Kredytobiorców.

Należy zatem podkreślić, że opisany wyżej mechanizm wypłaty „nadpłaty” i „dodatkowej kwoty” z ekonomicznego punktu widzenia ma zbliżyć rozliczenie dokonywane w wyniku Ugód do rozliczeń dokonywanych pomiędzy Klientami a Bankiem w wykonaniu wyroków sądów powszechnych uwzględniających powództwa Klientów.

Z punktu widzenia Wnioskodawców wątpliwości budzi fakt, że Bank nie chce w ugodzie co do kwoty 35.331,60 złotych wprost wskazać, że dokonuje zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia, czyli zwrotu kwot wpłaconych przez Wnioskodawców do banku w oparciu o nieważną umowę, tylko nazywa wypłacone środki „dodatkową kwotą”. Nadto, co do kwoty 3.668,40 wskazuje, że jest to tytułem zwrotu nadpłaty powstałej na skutek przewalutowania umowy tak, jakby od początku była umową kredytu w złotych polskich.

Bank w zakresie dodatkowej kwoty dysponuje wydaną na jego rzecz Interpretacją Indywidualną z (...) 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr (...), w której opisie stanu faktycznego wyjaśnia, co następuje: Należy wskazać, że ugody zawierane przez Bank oparte są na propozycji Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: "Przewodniczący KNF"), która przewiduje, że zmiana waluty kredytu powinna polegać na takim rozliczeniu z Klientem, jakby od początku kredyt był udzielony w polskim złotym. Dlatego propozycją "wyjściową" Banku jest przeliczenie kredytu walutowego do kredytu w polskim złotym, którego warunki szczegółowo są opisywane w ugodzie, i które opisano we wniosku (m.in. oprocentowanie tego kredytu ustalane jest według zmiennej stopy procentowej, jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i określanej marży, której wysokość odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym została zawarta umowa, której dotyczy ugoda). W wyniku takiej zmiany waluty zadłużenia Bank, co do zasady, dokonuje zwrotu Klientowi części wpłaconych przez niego kwot (dokonuje niejako zwrotu nadpłaconego przez niego kapitału/odsetek w porównaniu do sytuacji, w której finansowanie byłoby od początku udzielone w złotym polskim). Nie można jednak wykluczyć sytuacji, w której zmiana waluty zadłużenia spowodowałaby konieczność dodatkowej dopłaty przez Klienta (w takich sytuacjach Klienci, co do zasady, nie decydują się jednak na zawarcie ugody). Dodatkowo jednak Bank, w wyniku negocjacji, może dokonać wypłaty dodatkowych świadczeń. Te dodatkowe świadczenia nie wynikają bezpośrednio z mechanizmu przeliczenia waluty kredytu na zasadach wynikających z propozycji Przewodniczącego KNF, ale są elementem dodatkowych uzgodnień poczynionych pomiędzy stronami. Podkreślenia wymaga, że Klienci coraz częściej w toku postępowania ugodowego kwestionują zasady hipotetycznego kredytu złotowego, na który zmieniany jest kredyt w walucie, argumentując np. że marża tego kredytu byłaby niższa.

Wyjaśniając powyższe klienci Banku (w tym Wnioskodawcy) nie akceptują propozycji przeliczenia kredytów przygotowanej przez KNF, ponieważ orzecznictwo sądów powszechnych Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest dla nich dużo korzystniejsze niż ta propozycja. Właśnie dlatego Bank proponuje wypłatę tzw. „dodatkowej kwoty”, która w istocie stanowi różnicę między tym, co otrzymałby klient na skutek potrącenia wzajemnych roszczeń konsumenta i banku.

„Kwota dodatkowa” nie została zdefiniowana przez Bank, jednak biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne oraz spór stron co do ważności Umowy wskazać należy, że:

•      „dodatkowa kwota” wypłacona na rzecz Wnioskodawców nie przekroczy kwoty, którą Bank winien będzie im zwrócić po potrąceniu swojego roszczenia o zwrot wypłaconego kredytu,

•      faktycznie, z punktu widzenia Wnioskodawców, stanowić będzie zwrot różnicy pomiędzy kwotą środków przekazanych przez Wnioskodawców bankowi w oparciu o nieważną umowę kredytu, a wypłaconą im przez Bank,

•      faktycznie z punktu widzenia Wnioskodawców będzie zwrotem bezpodstawnego wzbogacenia, a jedynie z uwagi na stanowisko Banku i kwestie semantyczne w ugodzie zapisane zostanie, że Bank „wypłaci Kredytobiorcy kwotę dodatkową w wysokości 35.331,60 złotych”.

•      „kwota dodatkowa” nie jest odszkodowaniem, zadośćuczynieniem ani innym świadczeniem.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z (...) 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr (...) Bank zadał m.in. następujące pytanie: Czy w związku z opisaną w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym wypłatą Klientowi świadczeń z tytułu Dodatkowej Kwoty po stronie Klienta nie powstaje przychód, a tym samym Bank nie jest zobowiązany do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłania jej Klientowi jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu zgodnie z art. 42a ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 UPDOF?

Stanowisko Banku w tej sprawie było następujące: W związku z opisaną w stanie faktycznym/ zdarzeniu przyszłym wypłatą Klientowi świadczeń z tytułu „dodatkowej kwoty”, po stronie Klienta nie powstaje przychód, a tym samym Bank nie jest zobowiązany do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłania jej Klientowi jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu zgodnie z art. 42a ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 UPDOF.

Zaś Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za prawidłowe. Z tego względu Bank w rozmowach poprzedzających zawarcie Ugody wskazuje, że jego zdaniem po stronie wnioskodawców przychód nie wystąpi, a Bank nie będzie zobowiązany do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11).

Zawarcie ugody uzależnione jest od skutków podatkowych dla Wnioskodawców. Wnioskodawcy rozważają zawarcie ugody, jednak decyzję w tym zakresie podejmą po otrzymaniu interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie. Zawarcie ugody, jeżeli nastąpi, będzie miało miejsce po otrzymaniu interpretacji indywidualnej.

Ponieważ zawarcie ugody dotyczy potencjalnego zobowiązania zarówno Wnioskodawczyni, jak i Wnioskodawcy w tożsamej sytuacji prawnej, ale dotyczy on kwoty dodatkowej i kwoty nadpłaty uznają oni, że wniosek dotyczy dwóch zdarzeń przyszłych.

Uzupełnienie wniosku

Zakres wniosku dotyczy oceny skutków podatkowych wypłat dokonanych przez Bank na rzecz Wnioskodawców z tytułów określonych w ugodzie, w szczególności:

•      wypłaty kwoty 3.668,40 zł, o której mowa w § 1 ust. 8 ugody (zwrot nadpłaty po przeliczeniu kredytu walutowego na złotowy),

•      wypłaty kwoty 35.331,60 zł określonej w § 5 ust. 4 ugody jako „kwota dodatkowa”.

Wnioskodawcy wnoszą zatem o potwierdzenie, czy wypłata tych kwot – przy założeniu, że ich ekonomiczny sens wynika z treści ugody oraz przedstawionego opisu zdarzeń – powoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

(...) 2005 roku wnioskodawcy zawarli z X z siedzibą w (...) umowę kredytu mieszkaniowego (...) nr (...) (Umowa). Na podstawie tej umowy Bank wypłacił Wnioskodawcom kapitał kredytu w kwocie 49.433,47 zł. W wykonaniu umowy kredytu Wnioskodawcy uiszczali na rzecz Banku raty kapitałowo-odsetkowe. Łączna kwota środków wpłaconych przez Wnioskodawców do Banku tytułem obsługi kredytu wyniosła co najmniej 88.433,47 zł.

Wnioskodawcy wystąpili do Sądu Rejonowego w (...) z pozwem zawierającym dwa roszczenia: Ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z uwagi na nieważność umowy, Zapłatę kwoty 84.719,81 zł jako kwoty nienależnie pobranej przez Bank w okresie od dnia zawarcia Umowy do 20 maja 2025 roku na podstawie nieważnej bądź bezskutecznej Umowy Kredytu mieszkaniowego (...) nr (...) zawartej (...) 2005 roku w (...), z zastrzeżeniem prawa do dochodzenia roszczeń za dalsze okresy. Sprawa zawisła pod sygnaturą akt (...).

Wnioskodawcy zapłacili na rzecz Banku dodatkowe raty w kwocie nie niższej niż 3.713,60 zł, która nie była objęta pozwem. W celu zakończenia sporu i kompleksowego rozliczenia umowy kredytu Wnioskodawcy i Bank zamierzają zawrzeć ugodę. Ugoda ma w szczególności na celu:

•      rozliczenie dotychczasowych świadczeń stron,

•      określenie dalszych wzajemnych rozliczeń,

•      doprowadzenie do sytuacji, w której łączna kwota świadczeń Wnioskodawców na rzecz Banku nie będzie niższa niż wartość wypłaconego im kapitału kredytu.

Zgodnie z § 1 ust. 4 przedmiotem Ugody jest zakończenie Sporu oraz uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, między innymi poprzez zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy. Strony dokonują zmiany waluty zadłużenia, określonej w Umowie, na walutę polską na zasadach określonych w § 1 ust. 5 i nast.

Ugoda przewiduje przeliczenie kredytu tak, jakby od początku był kredytem złotówkowym na kwotę 49.433,47 PLN; z oprocentowaniem WIBOR 3M + Marża 1,67%. Rozliczenie dotychczas spłaconych rat kredytu udzielonego na podstawie Umowy na poczet kredytu w złotych, o którym mowa w § 1 ust. 5, a którego warunki udzielenia zostały określone w § 1 ust. 6, następuje w ten sposób, że wartość spłat dokonanych na podstawie Umowy zostanie zaliczona w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie rat kapitałowych kredytu w złotych. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty kredytu, o którym mowa w § 1 ust. 6 pkt 1, od którego naliczane są kolejne odsetki, a niedobór powiększa kapitał do spłaty. W wyniku takiego przeliczenia kredytu po stronie Wnioskodawców następuje nadpłata w kwocie 3.668,40 złotych.

Zgodnie z § 5 ust. 4 Ugody Bank w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody wypłaci Kredytobiorcy kwotę dodatkową w wysokości 35.331,60 PLN na rachunek bankowy należący do Kredytobiorców. Ugoda nie zawiera odrębnego, szczegółowego określenia tytułu prawnego tej „kwoty dodatkowej” poza tym, że jest ona elementem całościowego rozliczenia stron wynikającego z ugody.

Łączna kwota wypłat przewidzianych w ugodzie na rzecz Wnioskodawców, tj.:

•      3.668,40 zł (kwota nadpłaty, o której mowa w § 1 ust. 8 ugody),

•      35.331,60 zł (kwota dodatkowa, o której mowa w § 5 ust. 4 ugody)

wynosi 39.000 zł.

Różnica pomiędzy łączną kwotą środków wpłaconych przez Wnioskodawców do Banku (co najmniej 88.433,47 zł) a wartością wypłaconego im kapitału kredytu (49.433,47 zł) wynosi 39.000 zł. Oznacza to, że: Suma wypłat przewidzianych w ugodzie (3.668,40 zł + 35.331,60 zł = 39.000 zł) odpowiada dokładnie tej różnicy.

Żadna z kwot, ani ich łączna suma nie przekracza kwoty środków wpłaconych przez Wnioskodawców do Banku pomniejszoną o wartość otrzymanego przez nich kapitału kredytu.

Ugoda nie przewiduje stwierdzenia, że Umowa jest nieważna. Ugoda nie zawiera postanowienia, w którym strony potwierdzałyby ważność umowy kredytu. Zgodnie z § 1 ust. 1 ugody strony potwierdzają, że „miały wolę zawarcia umowy kredytu”, natomiast ugoda sama w sobie nie rozstrzyga o ważności lub nieważności tej umowy.

Po zawarciu ugody Bank wypłaci na rzecz Wnioskodawców kwoty określone w ugodzie (3.668,40 zł oraz 35.331,60 zł), a następnie strony dokonają dalszych rozliczeń zgodnie z treścią ugody, przy czym łączna wartość świadczeń Wnioskodawców na rzecz Banku nie będzie niższa niż wartość otrzymanego kapitału kredytu i świadczeń im wypłaconych na podstawie ugody.

Bank poinformował wnioskodawców, że „ponieważ kredyt nie jest spłacony do końca, projekt jest nieuzupełniony w pełni. Zostanie uzupełniony przez wyznaczonego pracownika banku z uwzględnieniem aktualnych kursów przy podpisaniu ugody. Jeżeli zaś chodzi o interpretację indywidualną na kwotę dodatkową, w formie której zostanie wypłacone około 35.000 PLN w drodze ugody, nie podlega ona opodatkowaniu. Bank posiada własną interpretację: Sygnatura sprawy: (...) dot. interpretacji podatkowej. W formie nadpłaty wypłacone zostanie natomiast dokładnie 3.668,40 PLN”.

Opis zdarzenia przyszłego ogranicza się do powyższych okoliczności faktycznych, wynikających z treści ugody i rozliczeń między stronami. Wnioskodawcy nie oczekują od organu oceny ważności umowy kredytu, charakteru postanowień umownych czy oceny dowodowej dokumentów.

Ugoda nie zawiera postanowienia, w którym strony wprost potwierdzają ważność umowy kredytu. Zgodnie z § 1 ust. 1 ugody strony potwierdzają, że miały wolę zawarcia umowy kredytu, natomiast ugoda nie rozstrzyga wprost o ważności ani o nieważności umowy kredytu.

Ugoda przewiduje, że:

•      kwota kredytu (kapitał) stanowiła sumę kwot wypłaconych tytułem kredytu i wynosiła 49.433,47 PLN;

•      oprocentowanie kredytu według zmiennej stopy procentowej zostało ustalone jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i marży w wysokości 1,67%; w dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu oprocentowanie wynosiło 6,29%, zaś wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu wynosiła 4,62%;

•      rozliczenie dotychczas spłaconych rat kredytu udzielonego na podstawie Umowy na poczet kredytu w złotych następuje w ten sposób, że wartość spłat dokonanych na podstawie Umowy zostanie zaliczona w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie rat kapitałowych kredytu w złotych. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty kredytu, od którego naliczane są kolejne odsetki, a niedobór powiększa kapitał do spłaty,

•      po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską Strony uzgadniają, iż z uwzględnieniem powyższych postanowień kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony i powstała nadpłata należna Kredytobiorcy, która na dzień zawarcia Ugody wynosi wraz z odsetkami 3.668,40 złotych.

Zapisy ugody stanowią, że Kredytobiorca oświadcza, iż godzi się na zawarcie Ugody w celu: (i) potwierdzenia dotychczasowego związania postanowieniami Umowy, o których mowa w § 2 ust. 3 pkt 1, oraz (ii) wyrażenia zgody na zastąpienie tych postanowień Umowy postanowieniami Ugody w zakresie zmiany waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej, i potwierdza, że rozumie, iż czynności te są dokonywane w celu dalszego niepowoływania się na ewentualnie niedozwolony charakter postanowień Umowy w brzmieniu sprzed zawarcia Ugody i niedochodzenia roszczeń z tego tytułu.

Zgodnie z ugodą Bank nie potwierdza, że dokonuje wypłaty kwoty 39.000 złotych na rzecz Wnioskodawców tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia. Kwota ta, rozbita na dwie części, wypłacana jest zgodnie z podstawą wskazaną wyżej.

Bank wypłaca wnioskodawcom kwotę 3.668,40 złotych tytułem zwrotu nadpłaty powstałej na skutek przewalutowania umowy tak, jakby od początku była umową kredytu w złotych polskich. Bank wypłaci wnioskodawcom kwotę 35.331,60 złotych jako „kwotę dodatkową”. Treść ugody nie wskazuje z jakiego powodu bank wypłaca tę kwotę. Faktycznie jest to brakująca różnica jaka powstałaby na skutek ustalenia nieważności umowy, tj. 88.433,47 zł (kwota wszystkich wpłat dokonanych przez wnioskodawców na rzecz Banku) minus 49.433,47 zł (kwota wypłaconego przez bank wnioskodawcom kapitału kredytu w złotych ) minus 3.668,40 zł (kwota nadpłaty – wypłacana przez bank wnioskodawcom na skutek przewalutowania kredytu ) = 35.331,60 zł.

Oznacza to, że kwota 35.331,60 zł jest funkcjonalnie związana z rozliczeniem podstawowych świadczeń stron umowy kredytowej i stanowi – wraz z kwotą 3.668,40 zł – zwrot nadwyżki wpłat Wnioskodawców ponad wartość wypłaconego kapitału kredytu. W tym sensie jest to kwota związana z rozliczeniem świadczeń stron, a nie odrębne świadczenie „ponad” łączną wartość tych wpłat.

Ugoda nie stwierdza wprost z jakiego powodu wnioskodawcom jest wypłacana kwota dodatkowa 35.331,60 zł. Kwota ta nie wynika ze stwierdzenia nieważności umowy. Natomiast matematycznie stanowi (razem z kwotą nadpłaty) wynik rozliczenia wzajemnych należności przy założeniu nieważności umowy.

Pytania

1.  Czy wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawców kwoty 3.668,40 zł tytułem zwrotu nadpłaty powstałej po przeliczeniu kredytu walutowego na kredyt złotowy zgodnie z zasadami określonymi w ugodzie (§ 1 ust. 8 ugody), która nie przekracza łącznej kwoty środków wpłaconych przez Wnioskodawców do Banku ponad wartość wypłaconego im kapitału kredytu, stanowi dla Wnioskodawców przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawców kwoty 35.331,60 zł określonej w ugodzie jako „kwota dodatkowa” (§ 5 ust. 4 ugody), która łącznie z kwotą nadpłaty opisaną w zdarzeniu przyszłym nie przekracza różnicy między sumą środków wpłaconych przez Wnioskodawców do Banku tytułem spłaty rat kapitałowo‑odsetkowych (co najmniej 88.433,47 zł) a wartością wypłaconego im przez Bank kapitału kredytu (49.433,47 zł), stanowi dla Wnioskodawców przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawców, ani wypłata kwoty 3.668,40 zł tytułem nadpłaty, ani wypłata kwoty 35.331,60 zł określonej jako kwota dodatkowa nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

1. Definicja przychodu i wymóg realnego przysporzenia majątkowego

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W świetle tej regulacji przychodem może być wyłącznie świadczenie skutkujące rzeczywistym, definitywnym i bezzwrotnym przysporzeniem majątkowym – rozumianym jako trwały wzrost aktywów podatnika lub zmniejszenie jego pasywów.

W utrwalonej linii orzeczniczej i interpretacyjnej przyjmuje się, że do przychodów nie zalicza się kwot stanowiących zwrot wcześniej poniesionych przez podatnika nakładów, jeżeli zwrot ten nie przekracza poniesionych nakładów. Nie stanowi przychodu zwrot środków, które podatnik wcześniej wydał i które teraz jedynie odzyskuje, ponieważ nie dochodzi do zwiększenia jego majątku w ujęciu netto.

2. Charakter kwoty nadpłaty (3 668,40 zł)

Kwota 3.668,40 zł wynika z § 1 ust. 8 ugody. Jest to nadpłata powstała w wyniku przeliczenia kredytu walutowego na kredyt złotowy według zasad określonych w ugodzie. Po dokonaniu tego przeliczenia okazało się, że Wnioskodawcy wpłacili do Banku – w ramach spłaty rat kredytu – kwotę przewyższającą ich zobowiązanie wynikające z kredytu złotowego. Różnica ta ma zostać zwrócona Wnioskodawcom jako nadpłata.

Kwota 3.668,40 zł stanowi zatem wyłącznie zwrot części środków, które Wnioskodawcy wcześniej wpłacili do Banku w wykonaniu umowy kredytu. Nie powoduje to po ich stronie żadnego przyrostu majątku ponad poziom, jaki istniałby, gdyby kredyt od początku był rozliczany zgodnie z mechanizmem przyjętym w ugodzie. W konsekwencji wypłata tej kwoty nie spełnia przesłanki realnego przysporzenia majątkowego i nie może być uznana za przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

3. Charakter kwoty dodatkowej (35 331,60 zł)

Kwota 35.331,60 zł, określona w § 5 ust. 4 ugody jako „kwota dodatkowa”, jest elementem końcowego rozliczenia stron. Choć w ugodzie nie wskazano szczegółowego tytułu prawnego tej kwoty, to w świetle danych liczbowych i konstrukcji ugody należy zauważyć, że:

•      Wnioskodawcy wpłacili do Banku co najmniej 88.433,47 zł,

•      Bank wypłacił Wnioskodawcom kapitał kredytu w kwocie 49.433,47 zł,

•      Różnica między tymi kwotami wynosi 39.000 zł,

•      Suma wypłaty nadpłaty (3.668,40 zł) oraz kwoty dodatkowej (35.331,60 zł) wynosi 39.000 zł.

Oznacza to, że łączna kwota, którą Bank wypłaci Wnioskodawcom na podstawie ugody, nie przekroczy kwoty środków wpłaconych przez Wnioskodawców ponad wartość wypłaconego kapitału kredytu. W efekcie Bank odzyska w całości wartość wypłaconego kapitału, a Wnioskodawcy otrzymają zwrot części środków, które wcześniej uiścili.

Niezależnie od nazwy użytej w ugodzie („kwota dodatkowa”) ekonomiczny sens tej wypłaty polega na zwrocie części uprzednio dokonanych wpłat. Skoro zwrot ten nie przewyższa kwoty nadwyżki wpłat ponad otrzymany kapitał, to wypłata ww. kwoty nie prowadzi do wzrostu majątku Wnioskodawców w ujęciu netto.

W najnowszej praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej – również w interpretacjach wydanych na wnioski banków – potwierdza się, że tego rodzaju dodatkowe wypłaty, pozostające w granicach łącznych wpłat dokonanych przez kredytobiorcę ponad wypłacony mu kapitał kredytu, stanowią w istocie zwrot nienależnie pobranych świadczeń i nie powodują powstania przychodu podatkowego.

4. Ugoda jako sposób modyfikacji istniejącego stosunku prawnego

Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego ugoda jest umową, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w celu uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z istniejącego stosunku prawnego lub w celu uchylenia sporu. Ugoda nie kreuje co do zasady nowego źródła świadczeń oderwanego od pierwotnego stosunku prawnego, lecz modyfikuje dotychczasowy stosunek i sposób jego rozliczenia.

Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że wypłaty przewidziane ugodą należy postrzegać jako element rozliczenia umowy kredytu, a nie jako odrębne świadczenia o samodzielnym znaczeniu gospodarczym (np. wynagrodzenie za zrzeczenie się roszczeń). Skoro przedmiotem rozliczenia są raty kapitałowo‑odsetkowe uprzednio uiszczone przez Wnioskodawców, a kwoty wypłacane przez Bank nie przekraczają sumy tych wpłat ponad wypłacony kapitał, to brak jest podstaw, by uznać, że po stronie Wnioskodawców powstaje jakiekolwiek dodatkowe przysporzenie majątkowe.

Biorąc pod uwagę że:

•      kwota 3.668,40 zł stanowi zwrot nadpłaty wynikającej z przeliczenia kredytu na złotowy,

•      kwota 35.331,60 zł, określona jako „kwota dodatkowa”, wraz z nadpłatą 3.668,40 zł mieści się w różnicy pomiędzy łącznymi wpłatami Wnioskodawców a wartością wypłaconego kapitału kredytu,

•      żadna z tych kwot, ani ich łączna suma, nie przekracza kwoty środków wpłaconych przez Wnioskodawców do Banku ponad wartość otrzymanego kapitału,

należy stwierdzić, iż wypłaty te nie prowadzą do realnego i definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawców. W konsekwencji ani kwota 3.668,40 zł ani kwota 35.331,60 zł nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z utrwaloną linią interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wskazaną we wniosku oraz w najnowszych interpretacjach dotyczących rozliczeń ugód kredytowych, w których potwierdza się, że zwrot rat kapitałowo‑odsetkowych (także w formie „kwot dodatkowych”), mieszczący się w łącznej wartości wpłat kredytobiorcy ponad wypłacony kapitał, nie stanowi dla niego przychodu w rozumieniu ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

•      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

•      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

•      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

•      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe zwrotu przez bank ustalonej kwoty

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38):

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zwrot wpłaconych wcześniej do Banku środków nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Odnosząc się do kwestii wypłaty Państwu przez bank kwoty 3.668,40 zł, która została określona jako zwrot nadpłaty po przeliczeniu kredytu walutowego na złotowy oraz dodatkowej kwoty 35.331,60 zł w związku z zawarciem ugody, jak Państwo wskazali we wniosku łączna wartość świadczeń otrzymanych przez Państwa od Banku na podstawie Ugody (zwrot nadpłaty oraz dodatkowa kwota) nie przekracza łącznej wartości świadczeń pieniężnych spełnionych wcześniej przez Państwa na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu. W konsekwencji rozliczenia wynikające z Ugody stanowią ekonomicznie zwrot świadczeń uprzednio spełnionych przez Państwa na rzecz Banku.

Tym samym czynność ta nie spowoduje uzyskania przez Państwa przysporzenia majątkowego. Otrzymana przez Państwa kwota stanowi zwrot własnych pieniędzy, które wpłacili Państwo wcześniej do banku. Wypłacone przez bank pieniądze nie są dla Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie mają więc Państwo obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani A.A (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

•      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.