0115-KDIT1.4011.341.2026.2.DB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

•      nieprawidłowe – w zakresie zaniechania poboru podatku w odniesieniu do kwoty umorzenia dotyczącej opłaty sądowej za wpis hipoteki oraz

•      prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

31 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.   Zainteresowana będąca stroną postępowania: A.A;

2.   Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B.A, ul. (...), reprezentowany przez (...).

Opis stanu faktycznego

A.A (dalej: „Wnioskodawczyni”) oraz B.A (dalej: „Zainteresowany”) (...) 2006 r. zawarli z X z siedzibą w (...), zarejestrowanym w Sądzie Rejonowym w (...), XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...) (dalej: „Bank 1”), którego następcą prawnym w roku 2009 stał się Bank Y, obecnie zarejestrowanym w Sądzie Rejonowym (...), VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...) z siedzibą w (...) (dalej: „Bank 2”), umowę kredytu Nr (...) (dalej: „Umowa kredytu”), na podstawie której Bank 1 udzielił im kredytu na cele mieszkaniowe w kwocie 311.304 zł. Kredyt został oprocentowany według zmiennej stopy procentowej wynoszącej w dniu podpisania umowy 4,10% w stosunku rocznym. Na całkowitą kwotę kredytu składały się:

a)  kwota postawiona do dyspozycji Kredytobiorcy w wysokości 305.000 złotych polskich przeznaczona na realizację celu określonego w ust. 2 Umowy, tj. na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej w kwocie 290.000 złotych polskich oraz na refinansowanie poniesionych kosztów w kwocie 15.000 złotych polskich;

b)  koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w wysokości 3.662,40 złotych polskich;

c)   koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 200 złotych polskich;

d)  koszty z tytułu ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia na wypadek całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem w wysokości 2.441,60 złotych polskich.

Opłacenie powyższych kwot stanowiło koszty niezbędne do zawarcia Umowy kredytu. Co więcej, zapłata kwot wskazanych w Umowie kredytu tytułem ubezpieczenia od utraty pracy, ubezpieczenia na życie oraz ubezpieczenia na wypadek całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem zwalniało Wnioskodawczynię oraz Zainteresowanego z obowiązku zapłaty prowizji za udzielenie kredytu.

Kredyt został zabezpieczony:

a)  hipoteką w wysokości 170% kwoty ww. Kredytu ze zmiennym oprocentowaniem na rzecz Banku 1, wpisaną w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości;

b)  cesją na rzecz Banku 1 wierzytelności z tytułu ubezpieczenia nieruchomości;

c)   ubezpieczeniem od ryzyka utraty stałego źródła dochodu wskutek straty pracy w (...) z siedzibą w (...);

d)  ubezpieczaniem na życie oraz na wypadek Całkowitej Niezdolności do pracy Spowodowanej Nieszczęśliwym Wypadkiem w (...) z siedzibą w (...).

Kredyt zgodnie z postanowieniami umowy miał zostać spłacony najpóźniej do 21 lutego 2037 r.

Zgodnie z treścią pism dotyczących Umowy kredytu z 21 listopada 2008 r. w związku z wnioskiem Wnioskodawczyni i Zainteresowanego z 29 października 2008 r. ww. zabezpieczenia ubezpieczeniowe opisane w punktach c) i d) zostały anulowane.

Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym (...) 2006 r. na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A numer (...) (dalej: „Akt notarialny”) nabyli własność nieruchomości, składającej się z lokalu mieszkalnego nr 1, o powierzchni użytkowej 46,20 m², położonego na piątej kondygnacji w budynku przy ulicy A1, w B w dzielnicy (...), wraz z przynależną mu piwnicą numer 1 o powierzchni 4,00 m², dla której Sąd Rejonowy dla (...), VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) (dalej: „Nieruchomość”), oraz związany z własnością lokalu udział wynoszący 634/10000 w części nieruchomości wspólnej. Wnioskodawcy nabyli własność wskutek zapłaty ceny łącznej wynoszącej 305.000 zł.

Jak wynika z historii transakcji, spłaty kredytu w latach 2007-2024 dokonywane były w walucie polskiej (PLN), indeksowanego kursem CHF w systemie rat zmiennych, przy czym w latach 2010 i 2012 doszło do obniżenia marży, a w okresie od 2011 do 2022 r. kredytobiorcy korzystali z corocznych, zaakceptowanych przez Bank 1 i jego późniejszego następcę Bank 2 przerw w spłacie zobowiązania.

Do kwoty kredytu doliczone zostały dodatkowe opłaty manipulacyjne z tytułu przekroczenia dopuszczalnego wskaźnika obciążenia nieruchomości kredytem, doliczone do kwoty kredytu na podstawie § 2 Umowy kredytu:

a)  19 grudnia 2009 r. (zgodnie z pismem z 21 stycznia 2010 r.) w kwocie 4.233,58 zł, co stanowiło równowartość 1.492,17 CHF wg kursu obowiązującego 21 grudnia 2009 r.;

b)  19 grudnia 2012 r. (zgodnie z pismem z 7 stycznia 2013 r.) w kwocie 6.056,86 zł, co stanowiło równowartość 1.736,34 CHF wg kursu obowiązującego 19 grudnia 2012 r.

(...) 2024 r. Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym zawarli ugodę sporządzoną (...) 2024 r. z Bankiem 2 do Umowy Kredytu (dalej: „Ugoda”). W zawartej Ugodzie Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym zrzekli się wszelkich roszczeń wobec Banku 2 związanych z zawarciem i wykonywaniem umowy kredytu, obejmujących zarówno roszczenia o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz Banku 2, w tym rat kapitałowo-odsetkowych, opłat, prowizji oraz składek ubezpieczeniowych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, jak i innych roszczeń, w szczególności o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, odszkodowanie, zadośćuczynienie czy waloryzację świadczeń. Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym potwierdzili również zasadność świadczeń dotychczas spełnionych na rzecz Banku 2 oraz oświadczyli, że nie zgłaszali wobec nich żadnych zastrzeżeń. Strony potwierdziły wysokość dotychczasowych rozliczeń wskazując, że Bank 2 wypłacił Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym kwotę 305.000,02 PLN, natomiast Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym uiścili na rzecz Banku 2 łącznie 383.892,55 PLN. Na dzień zawarcia Ugody zadłużenie wynosiło 66.545,67 CHF, co odpowiadało kwocie 305.737,43 PLN według wskazanego kursu. Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku 2, na dzień sporządzenia Ugody zadłużenie wobec Banku 2 na podstawie Umowy wyrażone w CHF wynosiło łącznie 66.545,67 CHF, na którą składały się:

a)  kapitał kredytu pozostający do spłaty: 66.434,51 CHF,

b)  odsetki umowne od kapitału kredytu: 111,16 CHF,

c)   pozostałe odsetki, opłaty i koszty: 0 CHF.

Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym uznali roszczenie Banku 2 o zapłatę kwoty 59.728,61 PLN i zobowiązali się do jej uiszczenia w terminie do 28 lutego 2025 r., przy czym zapłata tej kwoty miała stanowić pełne i ostateczne rozliczenie zobowiązań stron wynikających z umowy kredytu. Po spełnieniu powyższego świadczenia Bank 2 zobowiązał się do częściowego zwolnienia Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym z długu poprzez umorzenie pozostałej części zadłużenia w kwocie 246.008,82 zł oraz do zrzeczenia się wszelkich dalszych roszczeń wynikających z umowy lub z nią związanych. Bank 2 zobowiązał się ponadto do wydania w terminie 30 dni od spełnienia świadczenia dokumentów umożliwiających zwolnienie zabezpieczeń, w tym wykreślenie hipoteki. Do momentu wejścia w życie ugody Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym byli zobowiązani do dalszego wykonywania Umowy kredytu zgodnie z dotychczasowym harmonogramem spłat, przy czym dokonane w tym okresie płatności były zaliczane na poczet uzgodnionej kwoty rozliczeniowej. Ugoda miała charakter warunkowy, a jej wejście w życie zostało uzależnione od spełnienia warunku zawieszającego w postaci zapłaty przez Wnioskodawczynię wraz z Zainteresowanym kwoty 59.728,61 zł w terminie do 28 lutego 2025 r. na rachunek Banku 2.

Z dniem zapłaty powyższej kwoty Bank 2 częściowo zwolnił kredytobiorców z długu, umarzając ich aktualne zadłużenie w kwocie 246.008,82 zł oraz zrzekł się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy kredytowej lub z nią związanych, przekraczających kwotę 59.728,61 zł.

W związku z dokonanym umorzeniem Bank 2 wystawił PIT-11 za rok podatkowy 2025 dla Wnioskodawczyni oraz osobno dla Zainteresowanego. W obu przypadkach w pozycji nr 99 wykazano tożsamą kwotę w wysokości 123.004,41 zł, zarówno dla Wnioskodawczyni, jak i dla Zainteresowanego jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bank 2 poinformował kredytobiorców, że wykazane wartości wynikają z operacji na kredycie hipotecznym, w wyniku których uzyskali oni korzyść majątkową niepodlegającą zwolnieniu z podatku, stanowiącą równowartość umorzonego przez Bank całości lub części salda kredytu pozostałego do spłaty oraz ewentualnych należności z tytułu nieopłaconych kosztów ubezpieczenia.

Nieruchomość służy do zapewniania celów mieszkaniowych Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym, nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca i Zainteresowany nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności tytułem innego kredytu mieszkaniowego.

Działalność Banku 1 i Banku 2 od momentu jego utworzenia podlegała i w dalszym ciągu podlega ścisłemu nadzorowi państwowemu nad rynkiem finansowym, początkowo nadzorowi Komisji Nadzoru Bankowego, a od 19 września 2006 r. nieprzerwanie nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Bank 1 i Bank 2 posiadał ten status i podlegał wskazanemu nadzorowi zarówno w momencie zawierania przedmiotowej umowy kredytowej, jak i w dacie podpisania ugody oraz dokonania umorzenia wierzytelności.

Zgodnie z postanowieniami zawartej Umowy kredytowej Wnioskodawczyni oraz Zainteresowany ponosili solidarną odpowiedzialność za spłatę całego zaciągniętego zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu, obejmującego kapitał, odsetki oraz inne opłaty i prowizje.

W związku z anulowaniem zabezpieczeń ubezpieczeniowych dotyczących ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy, ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia na wypadek całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem, kwoty z nich wynikające nie stanowiły części następczo umorzonej wierzytelności na podstawie zawartej Ugody.

Uzupełnienie wniosku

Zapłata na rzecz Banku kwoty 59.728,61 zł nastąpiła 30 grudnia 2024 r. Ugoda natomiast nie wskazywała dokładnego dnia, w którym miało dojść do umorzenia wierzytelności. Zgodnie z § 4 ust. 1 ugoda miała wejść w życie w momencie uznania tej zapłaty na rachunku bankowym Banku.

Kosztem refinansowanym z kredytu w wysokości 15.000 zł była pierwsza kwota ceny zakupionej nieruchomości, zapłacona sprzedającemu przed zawarciem umowy kredytu z Bankiem.

Pytanie

Czy w związku z zawarciem Ugody do Umowy Kredytu pomiędzy Bankiem 2 a Wnioskodawczynią i Zainteresowanym kwota podlegająca umorzeniu będzie stanowić przychód, ale będzie podlegała zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym ze względu na jej cel związany z zapewnieniem środków na cele mieszkaniowe Wnioskodawczyni wraz z Zainteresowanym?

Państwa stanowisko w sprawie

Wnioskodawczyni uważa, że kwota 246.008,82 zł umorzona przez Bank 2 na podstawie ugody do Umowy kredytu będzie podlegała zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W ocenie Wnioskodawczyni i Zainteresowanego, w opisanym stanie faktycznym umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na cele mieszkaniowe będzie co do zasady stanowiło przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Niemniej jednak w odniesieniu do przychodu wynikającego z umorzonej wierzytelności na podstawie Ugody zawartej z Bankiem, która na podstawie Umowy kredytu została przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej, zastosowanie znajdzie Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. W konsekwencji od umorzonej wierzytelności nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 tej ustawy, przychodami są m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, odrębnym źródłem przychodów są „inne źródła”, których otwarty katalog, obejmujący m.in. nieodpłatne świadczenia, znajduje się w art. 20 ust. 1.

Instytucja kredytu została uregulowana w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Zgodnie z art. 69 ust. 1 tej ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu. Zgodnie z art. 508 Kodeksu cywilnego, zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. W konsekwencji umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu powoduje wygaśnięcie zobowiązania kredytobiorcy wobec banku w zakresie objętym zwolnieniem z długu.

Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych umorzona kwota wierzytelności z tytułu kredytu skutkuje powstaniem przychodu po stronie kredytobiorcy. W przypadku kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe przychód ten jest kwalifikowany jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie do dochodów (przychodów) związanych z umorzeniem kredytu mieszkaniowego zastosowanie ma Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. 2025 poz. 1672). Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 tego Rozporządzenia, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego, gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

Zgodnie z § 1 ust. 2 Rozporządzenia, kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki – w tym odsetki skapitalizowane – i prowizje oraz opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

§ 1 ust. 4 Rozporządzenia stanowi, że w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Zgodnie z § 1 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, przez jedną inwestycję mieszkaniową rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1.   jednego gospodarstwa domowego albo

2.   więcej niż jednego gospodarstwa domowego - w przypadku, gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, przy czym nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z § 1 ust. 6 tego Rozporządzenia, przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Zgodnie natomiast z § 1 ust. 7 Rozporządzenia, w przypadku, gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b.

W § 3 ust. 1 Rozporządzenia wskazano, że ilekroć w Rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, jest zabezpieczony w postaci hipoteki (lub odpowiednich praw wskazanych w przepisie) oraz został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z § 4 Rozporządzenia zaniechanie, o którym mowa w § 1, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że za wydatki poniesione na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione w szczególności na:

1)  nabycie:

a)  budynku mieszkalnego,

b)  części budynku mieszkalnego,

c)  udziału w takim budynku,

d)  lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

e)  udziału w takim lokalu;

2)  nabycie:

a)  gruntu lub udziału w gruncie,

b)  prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z budynkiem lub lokalem, o których mowa w pkt 1;

3)  nabycie:

a)  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,

b)  prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie;

4)  nabycie:

a)  gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie,

b)  prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego;

5)  nabycie:

a)  innego gruntu lub udziału w gruncie,

b)  prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego;

6)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego lub własnego lokalu mieszkalnego;

7)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne:

a)  własnego budynku niemieszkalnego,

b)  własnego lokalu niemieszkalnego,

c)  własnego pomieszczenia niemieszkalnego;

8)  przy czym wszystkie wyżej wymienione budynki, lokale, pomieszczenia i grunty muszą być położone:

a)  w państwie członkowskim Unii Europejskiej,

b)  w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego,

c)  w Konfederacji Szwajcarskiej.

Z treści Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. wynika, że dochody, od których zaniechano poboru podatku na jego podstawie, nie podlegają wykazaniu w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego. Zaniechanie poboru podatku znajduje zatem zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (lub – w razie więcej niż jednego kredytu – wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej) oraz osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w wyniku zawartej z Bankiem 2 Ugody doszło do umorzenia wierzytelności z tytułu Umowy Kredytu w kwocie 246.008,82 zł.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W świetle art. 20 ust. 1 tej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności m.in. inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 ustawy. Tym samym umorzone kwoty wierzytelności z tytułu Umowy Kredytu stanowią dla Wnioskodawczyni przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Do umorzonych wierzytelności zastosowanie znajduje Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 tego Rozporządzenia, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej oraz spełnione są pozostałe warunki określone w tym przepisie. W § 1 ust. 2 Rozporządzenia wskazano, że kwoty wierzytelności objęte zaniechaniem obejmują kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki - w tym odsetki skapitalizowane - i prowizje oraz opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych. Zgodnie z § 1 ust. 4 Rozporządzenia, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Stosownie do § 1 ust. 5 Rozporządzenia, przez jedną inwestycję mieszkaniową rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego - w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, przy czym nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z § 1 ust. 6 Rozporządzenia, przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi. Natomiast § 1 ust. 7 Rozporządzenia stanowi, że w przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia.

Wnioskodawczyni i Zainteresowany stoją na stanowisku, że w sprawie spełnione są przesłanki do zaniechania poboru podatku od umorzonej kwoty 246.008,82 zł jako związanej z realizacją jednej inwestycji mieszkaniowej w rozumieniu § 1 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Informacje powzięte na kanwie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy jasno wskazują, że:

1)  Przedmiotowa Umowa kredytu dotyczyła realizacji jednej inwestycji mieszkaniowej w postaci pokrycia części kosztów zakupu nieruchomości mieszkalnej przy ulicy A1 lok. 1 w B;

2)  Kredyt nie został przeznaczony na inne cele niż te związane z inwestycją mieszkaniową;

3)  Przeznaczenie kredytu mieszkaniowego zostało przeznaczone na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1;

4)  Zakup mieszkania miał na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawczyni oraz Zainteresowanego;

5)  Kredyt był zabezpieczony hipotecznie w wysokości 170% kwoty kredytu ze zmiennym oprocentowaniem na rzecz Banku 1, wpisaną w księdze wieczystej prowadzonej dla zakupionej nieruchomości;

6)  Wnioskodawczyni nie korzystała wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie;

7)  Kredyt został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez Bank 1, który w momencie zawarcia Umowy kredyt podlegał pod nadzór KNF oraz był podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

8)  kwota wierzytelności obejmuje kwotę kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje, opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Choć do kwoty całkowitej kredytu początkowo zaliczały się również koszty:

1)  z tytułu ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia na wypadek całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem w wysokości 2.441,60 zł,

2)  oraz koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w wysokości 3.662,40 zł,

to nie stanowią one ostatecznej kwoty kredytu, co wynika z rezygnacji z tych zabezpieczeń zgodnie z pismem dotyczącym Umowy kredytu z (...) 2008 r. W związku z tym nie stanowiły one części umorzonej wierzytelności na podstawie zawartej Ugody.

We wskazanym stanie faktycznym należy odnieść się również do drugiego przeznaczenia kredytu, czyli refinansowania poniesionych kosztów. Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że zgodnie z brzmieniem § 1 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Finansów kwota ta nie będzie podlegać zaniechaniu poboru podatku w odniesieniu do umorzonej wierzytelności. Ta część kredytu nie została bowiem przeznaczona na spłatę lub zastąpienie wcześniejszego kredytu mieszkaniowego kredytem refinansowym lub kredytem konsolidacyjnym.

Do rozróżnienia między kredytem refinansowym przeznaczonym na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego a kredytem „na refinansowanie kosztów” odniósł się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 12 marca 2024 r. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.4.2024.3.MN. Organ wyjaśnił, że różnica polega na tym, iż zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest zdarzeniem rozumianym jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Za to kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej doprecyzował także, iż z przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów jednoznacznie wynika, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z powyższego wynika, że część kredytu, która nie została przeznaczona na własne cele mieszkaniowe, a jedynie na refinansowanie środków własnych poniesionych na zakup nieruchomości, nie będzie podlegała zaniechaniu poboru podatku. Stanowisko to zostało przyjęte już wcześniej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 30 stycznia 2024 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.1040.2023.3.AC, w której wyjaśnił, że zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do umorzenia kredytu mieszkaniowego lub kredytu refinansowego, o ile służyły one finansowaniu wydatków wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, natomiast nie dotyczy części kredytu przeznaczonej na refinansowanie środków własnych (wkładu własnego) poniesionych na zakup nieruchomości – w tej części umorzenie podlega opodatkowaniu.

Podobny wniosek Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wysnuł w związku z interpretacją indywidualną z 5 stycznia 2026 roku sygn. 0112-KDWL.4011.144.2025.2.WS, w której jasno wskazał zaniechanie poboru podatku oprócz przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może zostać zastosowane w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny.

W świetle powyższych regulacji umorzona na mocy ugody wierzytelność z tytułu Umowy Kredytu jako dotycząca kredytu mieszkaniowego udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r., zabezpieczonego hipotecznie i przeznaczonego w części na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, związane z jedną inwestycją mieszkaniową Wnioskodawców, podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego na podstawie § 1 Rozporządzenia.

W konsekwencji, mimo że – zgodnie z art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – stanowią one przychód z innych źródeł, to na podstawie Rozporządzenia nie podlegają opodatkowaniu i nie podlegają wykazaniu w zeznaniu rocznym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Wynika z niego, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Tym samym umorzona Państwu kwota kredytu na podstawie ugody stanowi dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia:

1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1) jednego gospodarstwa domowego albo

2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast w myśl § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z przytoczonych przepisów wynika, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia).

Poza warunkami uznania kredytu za kredyt mieszkaniowy dotyczący jednej inwestycji mieszkaniowej, dla zaniechania poboru podatku istotne jest również, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na inne wydatki, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego wyłącznie w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Wskazali Państwo w treści wniosku, że celem kredytu wynikającym z umowy kredytowej było m.in. refinansowanie poniesionych kosztów w wysokości 15.000 zł stanowiących pierwszą kwotę ceny zakupionej nieruchomości zapłaconej sprzedającemu przed zawarciem umowy kredytu z Bankiem.

Pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame. Zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest to zdarzenie rozumiane jako operacja pieniężna polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie niejako zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.

Zatem w przypadku umorzenia zadłużenia kredytowego w części odpowiadającej refinansowaniu środków własnych nie ma zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego. Są Państwo zobowiązani do opodatkowania tej części przychodu jako przychodu z innych źródeł.

Odnosząc się natomiast do kwestii opłaty poniesionej przez Państwa za wpis do hipoteki, opłaty związane z wszelkimi wpisami do hipoteki nie są wydatkami niezbędnymi do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego i nie są ponoszone na rzecz banku. Opłaty za wniosek o założenie księgi wieczystej i wpis hipoteki są opłatami sądowymi i są konieczne do ustanowienia zabezpieczenia na rzecz banku, natomiast nie są to opłaty warunkujące zawarcie umowy kredytowej.

Co więcej, poniesienie tej opłaty nie jest wydatkiem na cele wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego do kwoty umorzonej wierzytelności w części, która odpowiada wydatkom poniesionym na sfinansowanie opłaty sądowej za wpis hipoteki nie znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia. Zatem w tym zakresie Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Natomiast do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu w części przeznaczonej na zakup lokalu mieszkalnego znajduje zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie są Państwo zobowiązani do opodatkowania tej części przychodu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani A.A (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.