0114-KDWP.4011.93.2026.3.PP

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• nieprawidłowe w części dotyczącej umorzenia wierzytelności dotyczącej ubezpieczenia kredytu,
• prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 16 kwietnia 2026 r., z 30 kwietnia 2026 r. oraz 25 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

17 sierpnia 2011 r. zaciągnęła Pani kredyt budowlano-hipoteczny na jedną inwestycję mieszkaniową i na własne cele mieszkaniowe w PLN indeksowanego do EUR. Raty spłacała Pani również w euro. Kwota kredytu wynosiła 455.442,42 zł., z czego:

• 410.000,00 zł - było na budowę domu metodą gospodarczą,

• 37.000,00 zł - refinansowanie kredytów i pożyczek,
• 8.442,42 zł - obowiązkowa kwota -„Ubezpieczenie Dom i Życie" - składka doliczana do kwoty produktu hipotecznego i z niego pokrywana.

W związku z opóźnieniem spraw dotyczących kredytu, wypłacaniem transz oraz z rozpoczętą budową, podjęła Pani pożyczkę, a kwota 37.000,00 zł jest wykazana w obowiązkowym kosztorysie, oraz posiada Pani rachunki na zakupione materiały budowlane w lipcu i sierpniu 2011 r.

Czyli całą tą kwotę 37.000,00 zł przeznaczyła Pani na budowę domu o czym wiedział bank i na podstawie kosztorysu oraz przedstawionych rachunków i faktur wpisał wykazaną kwotę do umowy kredytowej. W poprzednim roku podpisała Pani z bankiem Ugodę, a kwota umorzenia wyniosła 100.000,00 zł.

Przy podpisywaniu ugody oświadczono, że nie ma podstaw prawnych, by dostała Pani PIT z banku oraz że nie powinna płacić podatku dochodowego.

Okazało się, że otrzymała Pani z banku PIT-11, a w nim, że przychód wyniósł 9.980,00 zł. Dowiedziała się Pani, że kwota ta została naliczona z kwoty zawartej w umowie kredytowej - 45.442,42 zł na którą składają się: 37.000,00 zł, - które wydała Pani na cele budowlane zanim otrzymałam kredyt oraz 8.442,42 - obowiązkowa kwota -„Ubezpieczenie Dom i Życie'' - czyli składka doliczana do kwoty produktu hipotecznego i z niego pokrywana.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Nie doszło do formalnego unieważnienia umowy, lecz do jej rozliczenia w drodze ugody z bankiem, jedynie zmieniono jej warunki. Pożyczka wpisana do umowy kredytowej została zaciągnięta na cele mieszkaniowe - adres (…) (obiekt ten sam, na który został zaciągnięty wskazany kredyt hipoteczny).

Kredyt i pożyczka zostały udzielone przez bank podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, działający na podstawie przepisów prawa bankowego.

Kredyt został zabezpieczony hipotecznie na nieruchomości: (…). Był wpis do księgi wieczystej pod numerem (…).

Nie miała Pani odsetek karnych /odsetek od zadłużenia przeterminowanego przez cały czas spłacania kredytu.

W skład umorzenia nie wchodziły inne opłaty poza tymi, które były niezbędne do zawarcia umowy kredytu. Kwota 9.980,00 ujęta w wysłanym do Pani PIT-11 jako rodzaj przychodu - ugoda do umowy kredyt / pożyczka hipoteczna wynikała z procentowych rozliczeń. Kwota ta została naliczona z kwoty zawartej w umowie kredytowej - 45.442,42 zł na którą składają się: 37.000, 00 zł. - które wydała Pani na cele budowlane zanim otrzymała kredyt oraz 8.442,42 zł - obowiązkowa kwota - „Ubezpieczenie Dom i Życie” - czyli składka doliczana do kwoty produktu hipotecznego i z niego pokrywana.

Kwota 9.980 złotych mieści się w kwocie, którą wpłaciła Pani do banku tytułem spłat rat kapitałowo – odsetkowych.

Nigdy wcześniej nie korzystała Pani z umorzenia wierzytelności z kredytu mieszkaniowego oraz z zaniechania poboru podatku z tego tytułu.

Pytanie

Czy w związku z częściowym umorzeniem długu na podstawie ugody powinna Pani zapłacić podatek?

Pani stanowisko w sprawie

Uważa Pani, że na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. byłaby zwolniona z płacenia podatku od umorzenia części kredytu na podstawie ugody z bankiem.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności wynikającej z zaciągniętego przez Panią kredytu mieszkaniowego, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia).

Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na inne wydatki, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego wyłącznie w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.

Z opisu sprawy wynika, że 17 sierpnia 2011 r. zaciągnęła Pani kredyt budowlano-hipoteczny na jedną inwestycję mieszkaniową i na własne cele mieszkaniowe w PLN indeksowanego do EUR. Raty spłacała Pani również w euro. Kwota kredytu wynosiła 455.442,42 zł., z czego:

• 410.000,00 zł - było na budowę domu metodą gospodarczą,

• 37.000,00 zł - refinansowanie kredytów i pożyczek,
• 8.442,42 zł - obowiązkowa kwota -„Ubezpieczenie Dom i Życie" - składka doliczana do kwoty produktu hipotecznego i z niego pokrywana.

W związku z opóźnieniem spraw dotyczących kredytu, wypłacaniem transz oraz z rozpoczętą budową, podjęła Pani pożyczkę na cele mieszkaniowe, a kwota 37.000,00 zł jest wykazana w obowiązkowym kosztorysie, oraz posiada Pani rachunki na zakupione materiały budowlane w lipcu i sierpniu 2011 r. Całą tą kwotę 37.000,00 zł przeznaczyła Pani na budowę domu o czym wiedział bank i na podstawie kosztorysu oraz przedstawionych rachunków i faktur wpisał wykazaną kwotę do umowy kredytowej. Kredyt i pożyczka zostały udzielone przez bank podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, działający na podstawie przepisów prawa bankowego. Kredyt został zabezpieczony hipotecznie na nieruchomości: (…). Był wpis do księgi wieczystej pod numerem (…). Nie miała Pani odsetek karnych /odsetek od zadłużenia przeterminowanego przez cały czas spłacania kredytu. W skład umorzenia nie wchodziły inne opłaty poza tymi, które były niezbędne do zawarcia umowy kredytu.

Zatem udzielony Pani kredyt i pożyczka, w części która odpowiada wydatkom poniesionym na budowę budynku mieszkalnego wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu, uprawniający do skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego.

Do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, jednakże wyłącznie w części, w jakiej kwota kredytu zaciągnięta na sfinansowanie budowy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu. Będzie Pani bowiem spełniać wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu.

W powyższym zakresie Pani stanowisko jest prawidłowe.

Z wniosku wynika ponadto, że środki z kredytu zostały przeznaczone również na składkę z tytułu umowy ubezpieczenia Dom i Życie.

Odnosząc się do powyższego należy mieć na uwadze, że z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wynika, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego, zaś „koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń” nie mogą z tego zaniechania skorzystać.

Zatem do kwoty umorzonej wierzytelności w części dotyczącej sfinansowania kwoty tytułem ubezpieczenia, nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego. Poniesione przez Panią ww. wydatki związane były bowiem z ubezpieczeniami, które zostały na wprost wyłączone z zaniechania.

Podsumowując, umorzenie przez bank części kwoty kredytu (dotyczącego ubezpieczenia Dom i Życie) zaciągniętego przez Panią w 2011 r., stanowić będzie dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Pani przychód, winna Pani zapłacić podatek dochodowy.

W tym zakresie Pani stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622), opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego.

Należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym.

Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.

Wyjaśnić również należy, że Organ wydając interpretacje w trybie ww. przepisu, nie odnosi się do kwot i nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu, zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.