0114-KDWP.4011.384.2026.3.AS1

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 7 sierpnia 2026 r. i 19 sierpnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu 9 lutego 2026 r. zawarł Pan z matką dzieci ugodę mediacyjną dotyczącą zmiany sposobu wykonywania opieki. Ugoda została zatwierdzona przez Sąd Rejonowy w (…) w dniu 27 lutego 2026 r.

Na mocy ugody i postanowienia sądu zakończono opiekę naprzemienną, a codzienna opieka i miejsce zamieszkania małoletnich zostały ustalone przy Panu.

Od 27 lutego 2026 r. faktycznie samotnie wychowuje Pan dzieci – zapewnia Pan im utrzymanie, opiekę, wychowanie i organizację życia.

Matka utrzymuje jedynie sporadyczny kontakt i nie sprawuje opieki. Alimenty zostały uchylone, a cały ciężar utrzymania ponosi Pan.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Wniosek dotyczy roku podatkowego 2026 oraz kolejnych lat, o ile sytuacja faktyczna pozostanie taka sama.

W okresie objętym wnioskiem podlegał, podlega i będzie podlegał Pan na terytorium RP nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu zgodnie z art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o PIT. Pana centrum interesów życiowych znajduje się w Polsce, tu mieszka i przebywa Pan ponad 183 dni w roku.

W okresie objętym wnioskiem uzyskiwał i będzie uzyskiwał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej, z tytułu umowy o pracę.

Jest Pan rozwodnikiem. Rozwód został orzeczony i uprawomocniony przed rokiem 2026. W okresie objętym wnioskiem Pana stan cywilny nie ulega zmianie.

Pozostawał Pan z matką dzieci w związku małżeńskim od (…).2007 r., akt małżeństwa (…). Małżeństwo ustało wskutek rozwodu. Data uprawomocnienia: (…).2022 r., Sąd Okręgowy w (…), Sygn. Akt (…).

Daty urodzenia Pana dzieci:

·      A.A. – (…) 2010 r.

·      B.A. – (…) 2013 r.

Żadna z córek nie zawarła związku małżeńskiego.

Opieka naprzemienna trwała do 27 lutego 2026 r. Została zakończona na podstawie ugody mediacyjnej z 9 lutego 2026 r., zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w (…) 27 lutego 2026 r.

Świadczenie wychowawcze w okresie opieki naprzemiennej było ustalone na oboje rodziców zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Ugoda mediacyjna dotyczyła zmiany sposobu wykonywania opieki nad małoletnimi dziećmi.

Uregulowała:

·      zakończenie opieki naprzemiennej,

·      ustalenie miejsca zamieszkania dzieci przy ojcu,

·      ustalenie, że codzienna opieka, wychowanie i organizacja życia szkolnego, zdrowotnego i emocjonalnego należą do ojca,

·      ustalenie, że matka zachowuje pełnię praw rodzicielskich,

·      ustalenie, że kontakty matki odbywają się bez ograniczeń, po uzgodnieniu terminów.

Postanowienia obowiązują od 27 lutego 2026 r.

Obowiązek alimentacyjny dotyczył Pana – alimenty były zasądzone od Pana na rzecz małoletnich dzieci.

Alimenty zostały uchylone na podstawie ugody mediacyjnej z 9 lutego 2026 r., zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w (…) 27 lutego 2026 r.

Matka dzieci nie uczestniczy w kosztach utrzymania małoletnich w żadnym zakresie.

Samodzielnie ponosi Pan koszty utrzymania dzieci od 27 lutego 2026 r.

Matka posiada władzę rodzicielską, lecz nie wykonuje jej w praktyce.

Matka nie sprawuje opieki nad dziećmi i nie uczestniczy w wychowaniu.

Matka nie uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących edukacji, leczenia, wychowania.

Kontakty nie są uregulowane orzeczeniem – odbywają się sporadycznie, po uzgodnieniu, głównie w formie rozmów telefonicznych lub sporadycznych spotkań.

W okresie objętym wnioskiem wyłącznie Pan:

a.  zapewnia dzieciom opiekę, bezpieczeństwo, wyżywienie, leczenie, miejsce zamieszkania,

b.  wspiera ich rozwój emocjonalny i społeczny,

c.   uczy norm i wartości,

d.  dba o rozwój intelektualny, edukację, zainteresowania,

e.  przygotowuje do dorosłego życia,

f.    zaspokaja potrzeby fizyczne i zdrowotne.

Matka nie uczestniczy w żadnym z powyższych obszarów.

Nie jest Pan ojcem ani opiekunem prawnym innych dzieci.

W okresie objętym wnioskiem nie miały zastosowania wobec Pana ani Pana dzieci przepisy art. 30c ustawy o PIT, ustawy o ryczałcie, podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego.

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym, w którym Pana małoletnie córki mieszkają z Panem od początku roku, matka od kilku miesięcy przebywa i pracuje za granicą, a na mocy ugody mediacyjnej zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w (…) w dniu 27 lutego 2026 r. zakończono opiekę naprzemienną i powierzono Panu codzienną opiekę nad dziećmi, ma Pan prawo do rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT?

Pana stanowisko w sprawie

Uważa Pan, że spełnia Pan przesłanki do rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.

Pana małoletnie córki mieszkają z Panem od początku roku, a matka od kilku miesięcy przebywa i pracuje za granicą, nie sprawując faktycznej opieki.

Na mocy ugody mediacyjnej zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w (…) w dniu 27 lutego 2026 r. zakończono opiekę naprzemienną i powierzono Panu codzienną opiekę nad dziećmi.

W praktyce wyłącznie Pan wykonuje wszystkie obowiązki związane z wychowaniem, utrzymaniem i opieką nad małoletnimi.

Stan faktyczny odpowiada definicji samotnego wychowywania dzieci przedstawianej w interpretacjach indywidualnych KIS oraz orzecznictwie NSA, zgodnie z którymi samotne wychowywanie występuje wtedy, gdy drugi rodzic nie uczestniczy w bieżącej opiece i wychowaniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

Z art. 6 ust. 4e ww. ustawy wynika, że:

W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:

Zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 508):

W myśl art. 6 ust. 8 tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2026 r. oraz kolejne lata dla osoby samotnie wychowującej dzieci podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.

Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Przez osobę samotnie wychowującą dzieci, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dzieci bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. W przypadku orzeczonej opieki naprzemiennej, osobą samotnie wychowującą dziecko jest również rodzic (opiekun prawny), który sprawuje nad dziećmi wyłączną opiekę w przypadających na niego okresach wykonywania opieki naprzemiennej. Jeżeli jednak opieka naprzemienna nie jest przez rodziców wykonywana, dzieci zamieszkują wraz z jednym rodzicem, pozostając pod jego stałą opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów lub zajmowania się dziećmi doraźnie, bądź w trakcie ustalonych kontaktów, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dzieci zamieszkują i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dzieci będą wychowywane w sposób zapewniający ich prawidłowy rozwój.

Na skutek dorastania i usamodzielniania się dzieci, ich wychowanie z czasem zmienia swój charakter. Samotne wychowywanie pełnoletniego dziecka może przyjąć więc inną formę niż wychowanie dziecka małoletniego. Pełnoletnie dziecko może być na tyle dojrzałe i ukształtowane, że nie będzie wymagało stałej opieki swojego rodzica lub opiekuna prawnego. W takim przypadku samotne wychowanie sprowadzić może się do wykonywania obowiązku alimentacyjnego, tj. troszczenia się o byt materialny oraz okresowego lub doraźnego wspierania emocjonalnego, pomocy w podejmowaniu trudnych decyzji, służenia radą czy dbania o interesy dziecka.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z wniosku wynika w szczególności, że:

·      Jest Pan rozwodnikiem. Małżeństwo ustało wskutek rozwodu. Data uprawomocnienia: (…).2022 r.,

·      W dniu 9 lutego 2026 r. zawarł Pan z matką dzieci ugodę mediacyjną dotyczącą zmiany sposobu wykonywania opieki. Ugoda została zatwierdzona przez Sąd Rejonowy w (…) w dniu 27 lutego 2026 r. Postanowienia obowiązują od 27 lutego 2026 r.,

·      Na mocy ugody i postanowienia sądu zakończono opiekę naprzemienną, a codzienna opieka i miejsce zamieszkania małoletnich dzieci zostały ustalone przy Panu,

·      Od 27 lutego 2026 r. faktycznie samotnie wychowuje Pan dzieci – zapewnia Pan im utrzymanie, opiekę, wychowanie i organizację życia,

·      Matka posiada władzę rodzicielską, lecz nie wykonuje jej w praktyce,

·      Matka utrzymuje jedynie sporadyczny kontakt i nie sprawuje opieki. Kontakty nie są uregulowane orzeczeniem – odbywają się sporadycznie, po uzgodnieniu, głównie w formie rozmów telefonicznych lub sporadycznych spotkań.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia stwierdzam, że ma Pan prawo do preferencyjnego rozliczenia się za 2026 r. jako osoba samotnie wychowująca dzieci, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spełnił Pan bowiem wymagane w ustawie warunki posiadania odpowiedniego stanu cywilnego oraz samotnego wychowywania dzieci, a także nie mają do Pana zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i art. 6 ust. 8 tej ustawy. Takie prawo będzie przysługiwać Panu również w latach kolejnych, o ile okoliczności sprawy oraz przepisy prawa podatkowego regulujące to uprawnienie nie ulegną zmianie.

Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.