0114-KDWP.4011.353.2026.1.IG

Interpretacja indywidualna2026-08-25Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Opodatkowanie zwrotu wkładu wskutek wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni (dalej także jako: „Podatnik”) jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawczyni uzyskuje przychody ze stosunku pracy i rozlicza podatek dochodowy od osób fizycznych w Polsce wspólnie z małżonkiem.

W dniu 19 sierpnia 2016 r. pomiędzy Wnioskodawczynią a (...) Spółdzielnią Mieszkaniową (…) z siedzibą w (…), pod adresem: (…), wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy (…) w (…) Wydział Gospodarczy KRS pod numerem KRS: (…), posiadającą NIP: (…) oraz Regon: (…), zwaną dalej „Spółdzielnią” została zawarta umowa o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr (…) przy ul. (…), o pow. użytkowej 38,30 m2, położonego w zasobach Spółdzielni (dalej jako: „Lokal”).

W związku z ustanowieniem spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu Wnioskodawczyni została przyjęta w poczet członków Spółdzielni pod numerem rejestrowym (…).

Całość wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do Lokalu została wniesiona przez Wnioskodawczynię w 2016 r. i wynosiła 132.013,00 PLN (słownie: trzydzieści dwa tysiące trzynaście złotych).

Przez cały okres przysługiwania Wnioskodawczyni spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu budynek, w którym znajdował się Lokal, posadowiony był na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym. Z uwagi na brak możliwości prawnego uregulowania stanu tych gruntów nie istniała możliwość przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu w odrębną własność lokalu. W konsekwencji Wnioskodawczyni nie mogła nabyć prawa własności Lokalu, pomimo wieloletniego korzystania z niego i spełnienia przesłanek czasowych przewidzianych w przepisach prawa spółdzielczego.

W dniu 27 sierpnia 2025 r. Wnioskodawczyni złożyła Spółdzielni oświadczenie o zrzeczeniu się spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu oraz o rezygnacji z członkostwa w Spółdzielni.

Jednocześnie wystąpiła do Spółdzielni z wnioskiem o wypłatę wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do Lokalu.

W dniu 28 sierpnia 2025 r. nastąpiło przekazanie Lokalu Spółdzielni, co zostało potwierdzone protokołem zdawczo-odbiorczym.

Następnie pismem z dnia 14 stycznia 2026 r. Wnioskodawczyni ponownie zwróciła się do Spółdzielni o wypłatę wkładu mieszkaniowego, zaś pismem z dnia 16 stycznia 2026 r. doprecyzowała treść swojego wniosku.

Pomiędzy Wnioskodawczynią a Spółdzielnią zostało zawarte porozumienie, w ramach którego strony uznały za bezsporne, że:

a) spółdzielcze lokatorskie prawo do Lokalu wygasło;

b) Wnioskodawczyni przysługuje wobec Spółdzielni roszczenie o wypłatę wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do Lokalu;

c) maksymalna wartość tego roszczenia wynosi 412.200 zł, co ustaliła działająca na zlecenie Spółdzielni rzeczoznawca majątkowy (…) w „Operacie szacunkowym określenia wartości rynkowej nieruchomości lokalowej (…) ul. (…)” z dnia 9 lutego 2026 roku (dalej jako Operat).

W 2026 r. Spółdzielnia dokonała wypłaty na rzecz Wnioskodawczyni kwoty odpowiadającej wartości ustalonej zgodnie z przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz postanowieniami porozumienia stron, tj. kwoty 412.200,00 PLN (czterystu dwunastu tysięcy dwustu złotych 00/100).

Kolejno Wnioskodawczyni uzyskała informację od przedstawicieli Spółdzielni, że Spółdzielnia zamierza wystawić za rok 2026 informację PIT-11, wykazując jako przychód różnicę pomiędzy kwotą wkładu mieszkaniowego wniesionego przez Wnioskodawczynię w 2016 r. (132.013,00 PLN), a kwotą wypłaconą przez Spółdzielnię w 2026 r., ustaloną według aktualnej wartości rynkowej Lokalu.

W związku z powyższym Wnioskodawczyni powzięła wątpliwość, czy wypłacona jej kwota – w części przewyższającej nominalną wartość historycznie wniesionego wkładu mieszkaniowego – stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pytanie

Czy kwota wypłacona Wnioskodawczyni przez Spółdzielnię w związku z wygaśnięciem spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu, ustalona zgodnie z przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych według wartości rynkowej Lokalu, stanowi dla Wnioskodawczyni przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli spółdzielcze lokatorskie prawo do Lokalu było prawem niezbywalnym, a z uwagi na nieuregulowany stan prawny gruntów, na których posadowiony jest budynek obejmujący Lokal, Wnioskodawczyni nie miała prawnej możliwości ustanowienia odrębnej własności Lokalu?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, kwota wypłacona przez Spółdzielnię w związku z wygaśnięciem spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu, ustalona zgodnie z przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych według wartości rynkowej Lokalu, nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli spółdzielcze lokatorskie prawo do Lokalu było prawem niezbywalnym, a z uwagi na nieuregulowany stan prawny gruntów, na których posadowiony jest budynek obejmujący Lokal, Wnioskodawczyni nie miała prawnej możliwości ustanowienia odrębnej własności Lokalu.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 t.j. z późn. zm., dalej: „ustawa o PIT”) opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w przepisach szczególnych.

Warunkiem powstania dochodu jest jednak uprzednie wystąpienie przychodu w rozumieniu ustawy o PIT.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie prawa podatkowego utrwalony jest pogląd, że za przychód podatkowy może zostać uznane wyłącznie takie świadczenie, które prowadzi do definitywnego, trwałego i rzeczywistego przysporzenia majątkowego po stronie podatnika. Dla uznania określonego świadczenia za przychód nie jest zatem wystarczające samo otrzymanie środków pieniężnych. Konieczne jest ustalenie, czy po stronie podatnika doszło do rzeczywistego zwiększenia majątku, a nie jedynie do zmiany jego formy.

W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawczyni w 2016 r. wniosła wkład mieszkaniowy w wysokości 132.013 zł i uzyskała spółdzielcze lokatorskie prawo do Lokalu.

Prawo to miało charakter niezbywalny. Wnioskodawczyni nie mogła nim swobodnie rozporządzać, zbyć go ani osiągnąć korzyści majątkowej poprzez jego sprzedaż. W okresie przysługiwania tego prawa korzystała z Lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem mieszkaniowym.

Jednocześnie budynek, w którym znajduje się Lokal, jest posadowiony na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym. Z uwagi na tę okoliczność przez cały okres przysługiwania prawa lokatorskiego nie było możliwe ustanowienie odrębnej własności Lokalu i jego nabycie przez Wnioskodawczynię. Tym samym Lokal dotknięty jest istotną wadą prawną, a Wnioskodawczyni była pozbawiona możliwości przekształcenia przysługującego jej prawa lokatorskiego w prawo własności z przyczyn całkowicie od niej niezależnych.

Zważywszy na powyższe okoliczności, Wnioskodawczyni została zmuszona do złożenia w dniu 27 sierpnia 2025 r. oświadczenie o zrzeczeniu się spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu. W konsekwencji wygaśnięcia tego prawa powstało po jej stronie roszczenie o wypłatę kwoty ustalonej zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Wartość tego roszczenia została określona według aktualnej wartości rynkowej Lokalu.

W ocenie Wnioskodawczyni otrzymanie wskazanej kwoty nie prowadzi do powstania przychodu podatkowego.

Wypłacone świadczenie nie stanowi wynagrodzenia za sprzedaż prawa majątkowego ani skutku odpłatnego zbycia składnika majątku. Nie jest również świadczeniem nieodpłatnym lub dodatkowym przysporzeniem otrzymanym od Spółdzielni. Stanowi ono ustawowo przewidziane rozliczenie wartości prawa majątkowego, które wcześniej przysługiwało Wnioskodawczyni i które następnie wygasło.

W sensie ekonomicznym dochodzi wyłącznie do zastąpienia jednego składnika majątkowego innym. W miejsce wygasłego spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu Wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie pieniężne odpowiadające wartości tego prawa ustalonej zgodnie z przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Nie dochodzi zatem do uzyskania nowego majątku ani do przysporzenia ponad wartość prawa, które wcześniej przysługiwało Wnioskodawczyni. Następuje wyłącznie zmiana formy majątku, bez jego rzeczywistego zwiększenia.

Szczególne znaczenie dla oceny skutków podatkowych ma okoliczność, że Wnioskodawczyni nigdy nie uzyskała możliwości przekształcenia prawa lokatorskiego w prawo własności z przyczyn od niej niezależnych, związanych z nieuregulowanym stanem prawnym gruntów. W rezultacie wypłata dokonana przez Spółdzielnię stanowi jedyną przewidzianą prawem formę rozliczenia wartości ekonomicznej związanej z wygasłym prawem do Lokalu.

Przyjęcie, że wypłata wartości odpowiadającej aktualnej wartości rynkowej Lokalu prowadzi do powstania opodatkowanego przysporzenia majątkowego, oznaczałoby w istocie opodatkowanie samego mechanizmu rozliczenia wartości prawa lokatorskiego przewidzianego w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych.

W ocenie Wnioskodawczyni otrzymana kwota ma charakter kompensacyjny i odzwierciedla wartość ekonomiczną prawa majątkowego utraconego wskutek jego wygaśnięcia. Otrzymanie tej kwoty nie prowadzi do wzbogacenia Wnioskodawczyni, lecz stanowi wyłącznie rozliczenie wartości prawa, które wcześniej jej przysługiwało.

Wnioskodawczyni nigdy nie zdecydowałaby się na przystąpienie do Spółdzielni, gdyby wiedziała, że lokal dotknięty jest przedmiotową wadą prawną, uniemożliwiającą ustanowienie odrębnej własności lokalu. Jednocześnie, gdyby było prawnie możliwe wyodrębnienie własności lokalu, Wnioskodawczyni nie musiałaby rezygnować z członkostwa w Spółdzielni.

W wyniku wygaśnięcia prawa lokatorskiego nie dochodzi do odpłatnego zbycia prawa przez Wnioskodawczynię na rzecz osoby trzeciej. Następuje wyłącznie ustawowe rozliczenie pomiędzy Wnioskodawczynią a Spółdzielnią, będące końcowym etapem stosunku prawnego istniejącego pomiędzy stronami od momentu wniesienia wkładu mieszkaniowego.

W konsekwencji należy uznać, że kwota wypłacona przez Spółdzielnię w związku z wygaśnięciem spółdzielczego lokatorskiego prawa do Lokalu nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Dodatkowo Wnioskodawczyni zwraca uwagę, że ocena skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy po jej stronie w ogóle dochodzi do powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Dopiero pozytywna odpowiedź na to pytanie mogłaby uzasadniać analizę przepisów przewidujących zwolnienia podatkowe, w tym art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT.

W ocenie Wnioskodawczyni zastosowanie konstrukcji zwolnienia podatkowego zakłada bowiem uprzednie stwierdzenie istnienia przychodu podlegającego opodatkowaniu. Tymczasem istota przedstawionego zagadnienia sprowadza się do ustalenia, czy wypłata dokonana przez Spółdzielnię stanowi w ogóle przysporzenie majątkowe skutkujące powstaniem przychodu podatkowego.

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że wypłata wartości ustalonej zgodnie z przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie prowadzi do powstania nowego majątku ani korzyści majątkowej uzyskanej kosztem innego podmiotu. Stanowi ona wyłącznie ustawowo określony sposób rozliczenia wartości prawa majątkowego, którego ekonomiczny ciężar został wcześniej poniesiony przez Wnioskodawczynię poprzez wniesienie wkładu mieszkaniowego oraz wieloletnie uczestnictwo w systemie spółdzielczym.

W konsekwencji analizowanie skutków podatkowych wyłącznie przez pryzmat zakresu zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT prowadziłoby do pominięcia podstawowej kwestii, tj. braku wystąpienia przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są: inne źródła.

Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W myśl art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Zwrot wkładów wniesionych do spółdzielni stanowi, co do zasady przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Kwestię nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz warunków zwrotu wniesionego wkładu reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 889).

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 ww. ustawy:

Członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności lokalu, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów budowy lokali przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych. Od chwili postawienia im lokali do dyspozycji uiszczają oni opłaty określone w ust. 1 albo 2.

W myśl art. 9 ust. 3 ww. ustawy:

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji.

Zatem, ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu związany jest wkład mieszkaniowy, który członkowie spółdzielni są obowiązani wnieść w celu uczestniczenia w pokryciu kosztów budowy lokalu. Wykluczenie możliwości dziedziczenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nie narusza jednak uprawnień spadkobierców do dziedziczenia wkładu mieszkaniowego związanego z takim prawem, którego wartość odpowiada wartości rynkowej lokalu po stosownych pomniejszeniach wynikających z art. 11 ust. 21 i ust. 22 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy:

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym rozdziale.

Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15 i art. 161, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu jest wpłata wartości rynkowej lokalu.

Natomiast w myśl art. 11 ust. 21 ww. ustawy:

W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.

Na mocy art. 11 ust. 22 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

Z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.

Zwrócić należy uwagę, że precyzując zakres ustanowionego przepisem art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnienia, ustawodawca wskazał wyraźnie, że obejmuje ono uzyskane ze wskazanego wyżej tytułu przychody, jedynie do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni. Użyty w art. 21 ust. 1 pkt 50 ww. ustawy zwrot „do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów” określa bowiem zakres opisanego zwolnienia przedmiotowego. Przepis ten wskazuje wprost, że zwolnieniu podlega nie cała kwota przychodu uzyskanego przez uprawnionego w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, tj. uzyskana przez niego kwota odpowiadająca „wartości rynkowej lokalu”, ale jedynie ta jego część, która odpowiada kwocie faktycznie wniesionego wkładu.

Z treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wynika więc, że zakresem zwolnienia od podatku dochodowego objęta jest nadwyżka ponad wysokość wniesionego wkładu do spółdzielni, uwzględniająca np. inflację w odniesieniu do tego wkładu, w razie jego zwrotu.

W świetle powołanych przepisów, uznać należy, iż wypłacona kwota wkładu mieszkaniowego do wysokości uprzednio wniesionego wkładu do spółdzielni mieszkaniowej korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy podkreślić, że jeżeli kwota otrzymana z wypłaty będzie wyższa niż wniesiony wkład, różnica ta będzie stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten jest traktowany jako „inne źródła” zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W analizowanej sprawie otrzymała Pani od Spółdzielni kwotę 412.200 zł tytułem rozliczenia wkładu mieszkaniowego po wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Otrzymanie środków pieniężnych stanowi co do zasady przychód podatkowy, chyba że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje wyłączenie lub zwolnienie z opodatkowania.

Nie można zgodzić się z Pani argumentacją, że wypłacona kwota nie stanowi przysporzenia majątkowego z uwagi na jej ekwiwalentny charakter.

Wprawdzie wypłata nastąpiła na podstawie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jednak okoliczność ta sama w sobie nie wyłącza zastosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku wypłaty otrzymała Pani środki pieniężne przewyższające wartość wkładu mieszkaniowego wniesionego w 2016 r. Otrzymana nadwyżka skutkuje zatem zwiększeniem Pani majątku i ma charakter definitywny.

Nie ma przy tym znaczenia, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu jest prawem niezbywalnym. Przedmiotem opodatkowania nie jest bowiem zbycie tego prawa, lecz otrzymanie środków pieniężnych od Spółdzielni w związku z jego wygaśnięciem. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają powstania przychodu od możliwości wcześniejszego obrotu określonym prawem majątkowym.

Bez wpływu na ocenę skutków podatkowych pozostaje również okoliczność, że z uwagi na nieuregulowany stan prawny gruntów nie mogła Pani ustanowić odrębnej własności lokalu. Okoliczność ta wynika z przepisów regulujących funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych i nie wpływa na kwalifikację podatkową środków pieniężnych otrzymanych od Spółdzielni. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje wyłączenia z opodatkowania z tego powodu.

Nie można również podzielić stanowiska, że wypłata stanowi jedynie zwrot własnego majątku. Zwrotowi podlegałby bowiem wyłącznie wniesiony wkład mieszkaniowy. Natomiast kwota odpowiadająca wzrostowi wartości rynkowej lokalu stanowi świadczenie przewyższające wartość historycznie wniesionego wkładu i prowadzi do definitywnego zwiększenia Pani aktywów.

W konsekwencji należy uznać, że otrzymane świadczenie stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie organ wskazuje, że odrębną kwestią pozostaje ustalenie, czy całość lub część tego przychodu korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni – do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów. Zwolnienie to obejmuje wyłącznie kwotę odpowiadającą wartości faktycznie wniesionego wkładu mieszkaniowego. Nadwyżka ponad tę wartość stanowi przychód podlegający opodatkowaniu.

Zatem Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Końcowo wskazać należy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.), składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku.

W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.