0114-KDWP.4011.322.2026.2.ASZ
Preferencyjne opodatkowanie dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 6 lipca 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą od 2 lipca 2025 r. jednoosobową działalność gospodarczą. W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca wykonuje czynności w zakresie tworzenia oprogramowania komputerowego.
Wnioskodawca posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczony obowiązek podatkowy w świetle art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.; dalej „ustawa o PIT"). Dochody osiągane przez Wnioskodawcę są opodatkowane podatkiem liniowym.
Wnioskodawca posiada wiedzę oraz doświadczenie w zakresie przygotowywania rozwiązań związanych z tworzeniem oprogramowania z zakresu (...) oraz (...). Tworzenie oprogramowania przez Wnioskodawcę opiera się na indywidualnych, autorskich pomysłach opracowywanych w odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie kontrahenta i obejmuje projektowanie, tworzenie oraz implementowanie oprogramowania, a także udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych.
Obecnie Wnioskodawca prowadzi prace nad stworzeniem dedykowanego narzędzia programistycznego w postaci (..) przeznaczonego dla (..) zatrudnionych u kontrahenta, którego celem jest umożliwienie interakcyjnego przeszukiwania i analizy globalnej bazy wiedzy (..), a tym samym skrócenie czasu potrzebnego na uzyskanie dostępu do informacji oraz wygenerowanie wymiernych oszczędności finansowych po stronie kontrahenta.
Oprogramowanie to wykorzystuje mechanizm (...), polegający na integracji dużego modelu językowego (...) z wewnętrznymi zasobami danych. Danymi wejściowymi są formy (..) przygotowywane podczas (..). Zawierają one zróżnicowane informacje, w tym opisy procesów (..), dane finansowe, dane personalne, dane czasowe. Dane te są przetwarzane w sposób umożliwiający ich przechowywanie nie w tradycyjnych relacyjnych bazach danych, lecz w bazach wektorowych, co pozwala na semantyczne wyszukiwanie treści. Dzięki temu użytkownicy mogą w sposób interaktywny wyszukiwać, analizować oraz przetwarzać informacje pochodzące z tych danych bez konieczności ich ręcznego przeglądania. Wokół tej kluczowej funkcjonalności tworzona jest architektura, umożliwiająca bezpieczne, wydajne oraz zgodne z wymaganiami biznesowymi działanie (..).
W ramach projektu Wnioskodawca dotychczas m.in.:
a) wykonał research rozwiązań (...) związanych z grafowym podejściem do budowy agenta obsługującego aplikację w ramach konwersacji z użytkownikiem,
b) zaimplementował wybrane rozwiązania programistyczne w oparciu o zdobyte informacje, w tym stworzył (...) przetwarzania danych, obejmujący ich aktualizację, wektoryzację oraz bezpieczne udostępnianie modelom językowym,
c) przeprowadził konsultacje z przedstawicielami kontrahenta dotyczące wymogów funkcjonalnych rozwiązania,
d) przygotował produkt do wdrożenia na różnych środowiskach, w tym specjalnie przygotowanym środowisku produkcyjnym.
Tworzony system stanowi zupełnie nowy produkt, budowany od podstaw pod ścisłe wymagania kontrahenta. W przeciwieństwie do wielu istniejących rozwiązań opartych na (...), projekt kładzie silny nacisk na optymalizację opóźnień, wydajność egzekucji zapytań oraz minimalizację kosztów obliczeniowych. Celem prac jest stworzenie narzędzia umożliwiającego ciągłe, interakcyjne korzystanie z wiedzy (..) w skali globalnej, w sposób dotychczas niedostępny w klasycznych systemach informatycznych.
Oprogramowanie tworzone jest w języku (...).
Założony przez kontrahenta oraz Wnioskodawcę harmonogram prac przewiduje realizację projektu w kilku etapach. Pierwszym kamieniem milowym jest przygotowanie wersji alfa (...), planowane na koniec lutego bieżącego roku. Etap ten obejmuje dostarczenie podstawowej, działającej wersji narzędzia, umożliwiającej weryfikację kluczowych założeń architektonicznych i funkcjonalnych. Kolejnym etapem jest pierwsze oficjalne wydanie (release) zaplanowane na marzec bieżącego roku. Wersja ta ma stanowić stabilniejszą formę produktu, gotową do szerszych testów oraz dalszego rozwoju. Po marcowym wydaniu planowany jest okres intensywnego ulepszania tej wersji, tak aby umożliwić ostateczne wydanie oprogramowania w czerwcu 2026 r.
Po czerwcu 2026 r. Wnioskodawca planuje kontynuację prac nad wskazanym powyżej oprogramowaniem, poprzez jego dalsze rozwijanie. Działania te będą obejmowały w szczególności rozszerzanie zakresu funkcji systemu, dalszą optymalizację jego wydajności oraz dostosowywanie rozwiązania do zmieniających się potrzeb biznesowych i technologicznych. Niemniej, jeśli Wnioskodawca nie kontynuowałby prac nad tym oprogramowaniem, to zamierza on pracować nad innym produktem z zakresu (...), czyli narzędzi opartych na agentach sztucznej inteligencji. Produkty te również będą wykorzystywały zaawansowane techniki sztucznej inteligencji, w tym duże modele językowe.
Wytwarzane przez Wnioskodawcę oprogramowanie nigdy nie jest efektem powtarzalnych, rutynowych prac, które wymagają dla osiągnięcia rezultatu jedynie podstawowych umiejętności programistycznych, i których rezultaty da się z góry określić i przewidzieć. Czynności podejmowane w ramach tworzenia oprogramowania zawsze mają charakter twórczy. Tworzone przez Wnioskodawcę oprogramowanie odznacza się oryginalnym oraz autorskim charakterem. W związku z powyższym tworzone oprogramowanie jako utwór, każdorazowo korzysta z ochrony prawnej przewidzianej na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 74 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1062 ze zm.).
Wnioskodawcy jako twórcy zawsze przysługują autorskie prawa osobiste do tworzonego oprogramowania, natomiast autorskie prawa majątkowe przysługują Wnioskodawcy do momentu przeniesienia ich na kontrahenta.
Zgodnie z umową, na podstawie której Wnioskodawca świadczy usługi, a która to została zawarta z zachowaniem formy wskazanej w art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, transfer autorskich praw majątkowych Wnioskodawcy na kontrahenta następuje na ściśle określonych polach eksploatacji. Transfer autorskich praw majątkowych do oprogramowania odbywa się automatycznie i nie wymaga od żadnej ze stron składania dodatkowych oświadczeń.
Wynagrodzenie, które otrzymuje Wnioskodawca obejmuje całość czynności, jakie realizuje on w ramach umowy, w tym wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych Wnioskodawcy na rzecz kontrahenta. Faktury, które Wnioskodawca co miesiąc wystawia na rzecz kontrahenta nie wyodrębniają wynagrodzenia z tytułu przeniesienia majątkowych praw autorskich do poszczególnych efektów prac, gdyż nie jest to przyjęte w stosunkach gospodarczych. Wnioskodawca zamierza obejmować ulgą IP BOX wyłącznie dochody z tytułu przeniesienia kwalifikowanych praw własności intelektualnej - autorskich praw do oprogramowania, w tym celu prowadzi ewidencję czasu, jaki poświęcił na prowadzenie danych prac programistycznych.
Odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat oraz wykonane czynności ponosi Wnioskodawca. Wnioskodawca wykonuje czynności w miejscu i czasie wybranym przez siebie, zapewniającym należyte wykonanie usługi. Jako wykonujący te czynności Wnioskodawca ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością.
Realizowane przez Wnioskodawcę prace w zakresie tworzenia oprogramowania mają charakter twórczy i innowacyjny, gdyż poprzez łączenie i wykorzystanie dostępnych zasobów wiedzy i umiejętności w zakresie technologii informatycznych tworzone są rozwiązania, które mają sprostać wymogom rynku oraz postępowi technologicznemu. Prowadzone prace nie mają charakteru rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do oprogramowania. Prace realizowane przez Wnioskodawcę nie są również projektami powtarzalnymi - każda nowa funkcjonalność, nowy projekt wymaga indywidualnego podejścia, w szczególności odpowiedniego zasobu wiedzy i znajomości technologii.
Prowadzona przez Wnioskodawcę działalność jest działalnością twórczą, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Jak wskazano powyżej, Wnioskodawca tworzy oprogramowanie bazując na swych indywidualnych, autorskich pomysłach opracowywanych w odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie kontrahenta. Wnioskodawca odpowiedzialny jest za dostarczenie konkretnego rozwiązania, wobec czego zobowiązany jest do samodzielnego opracowania i znalezienia odpowiedniego sposobu.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, Wnioskodawca ponosi lub planuje ponosić następujące wydatki związane bezpośrednio z wytwarzaniem oprogramowania, a tym samym powstawaniem nowych praw własności intelektualnej:
a) koszty transportu oraz wyjazdów służbowych - przez koszty transportu Wnioskodawca rozumie koszty użytkowania samochodu (w tym zakup paliwa, leasing, odpisy amortyzacyjne) oraz ewentualnych napraw, obejmujących koszty serwisu, części zamiennych, ubezpieczenia i przeglądów technicznych, a także koszty zakupu oraz użytkowania roweru, zakupu biletów na komunikację miejską, podróży samolotem oraz przejazdów taksówkami. W ramach kosztów związanych z wyjazdami służbowymi Wnioskodawca uznaje wydatki związane z zakupem biletów lotniczych, autobusowych oraz kolejowych, a także koszty noclegów;
b) sprzęt komputerowy i urządzenia mobilne - za koszty sprzętu komputerowego i urządzeń mobilnych Wnioskodawca rozumie koszty zakupu monitora, laptopa, komputera stacjonarnego, części komputerowych (m.in. karty graficzne, procesory, dyski pamięci), tabletu, telefonu, czytnika elektronicznego, myszki, klawiatury, mikrofonu, kamery internetowej, pamięci zewnętrznej;
c) usługi telekomunikacyjne - za koszty usług telekomunikacyjnych Wnioskodawca rozumie opłaty za Internet oraz abonament telefoniczny;
d) książki branżowe i szkolenia - pod tą kategorią Wnioskodawca rozumie wydatki związane z zakupem szkoleń, kursów, wstępów na konferencje branżowe oraz książek specjalistycznych, stanowiących źródło informacji o językach oprogramowania, narzędziach wykorzystywanych przy tworzeniu oprogramowania, technikach oprogramowania, technologiach informatycznych lub projektowaniu architektury systemów informatycznych, co służy podniesieniu kwalifikacji, poszerzając wiedzę z zakresu rozwiązań programistycznych;
e) urządzenia, sprzęty i materiały biurowe - za koszty urządzeń, sprzętów i materiałów biurowych Wnioskodawca rozumie koszty zakupu mebli biurowych (biurka, krzesła biurowego, podstawki pod komputer, kontenerów, szafek biurowych, szafy i regałów biurowych), oświetlenia, kabli, drukarki, papieru, tonerów, zakupu długopisów, notatników, brulionów, kartek samoprzylepnych, organizerów na biurko, segregatorów, koszulek i wkładów do segregatora, ołówków, cienkopisów, podkreślaczy, dziurkacza, zszywacza;
f) księgowość - Wnioskodawca co miesiąc ponosi koszty usług księgowych.
Wnioskodawca prowadzi odrębną ewidencje od stycznia 2026 r. Wnioskodawca w prowadzonej ewidencji na bieżąco wyodrębnia każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej.
Wnioskodawca ewidencję prowadzi w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty) przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a także kosztów przypadających na każde ww. prawo w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu.
Wnioskodawca chciałby skorzystać z preferencyjnej stawki podatku dochodowego w rozliczeniu za bieżący rok podatkowy, jak i lata następne (zakładając, że będzie prowadził prace programistyczne o charakterze zbliżonym do tych przedstawionych w niniejszym wniosku).
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
Tworzenie oprogramowania przez Wnioskodawcę opiera się na indywidualnych, autorskich pomysłach opracowywanych w odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie kontrahenta i obejmuje projektowanie, tworzenie, implementowanie oraz testowanie oprogramowania, a także udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych.
Tworzone przez Wnioskodawcę oprogramowanie posiada unikalne funkcjonalności. Na zlecenie kontrahenta Wnioskodawca prowadzi prace nad stworzeniem pierwszej wielkoskalowej platformy opartej na narzędziach sztucznej inteligencji (systemach agentowych) dla firmy (...). W ramach realizowanych prac opracowuje i implementuje autorskie mechanizmy mające na celu zapewnienie odpowiedniej funkcjonalności, wydajności oraz optymalizacji produktu. Jest to konieczne, ponieważ architektura oprogramowania, oparta na frameworkach związanych ze sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym, wymaga projektowania własnych rozwiązań oraz zachowania wysokiej elastyczności tworzonego kodu. Zakres prac Wnioskodawcy obejmuje w szczególności analizę problemów biznesowych, projektowanie architektury systemu, opracowywanie logiki aplikacji i implementację kodu, integrację z usługami chmurowymi (...), implementację mechanizmów pamięci krótko- i długoterminowej dla tworzonych agentów (...) oraz optymalizację kosztów działania systemu przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości jego funkcjonowania.
Oprogramowanie tworzone jest z wykorzystaniem takich narzędzi, jak m.in.: (...). Twórczy charakter prac nie polega na wykorzystaniu gotowych bibliotek, lecz na opracowaniu własnej architektury współpracy agentów, własnych mechanizmów orkiestracji procesów, sposobów wymiany kontekstu pomiędzy agentami, zarządzania pamięcią rozmowy, sposobów budowy promptów oraz logiki podejmowania decyzji.
Oryginalność tworzonego rozwiązania polega przede wszystkim na wykorzystaniu oraz rozwoju najnowszych technologii w celu stworzenia autorskiego modelu umożliwiającego użytkownikowi pełną interakcję z bazami danych oraz zgromadzonymi dokumentami przy wykorzystaniu języka naturalnego. W ramach realizowanych prac Wnioskodawca opracowuje własne algorytmy odpowiedzialne za zarządzanie przepływem informacji, integrację z bazami danych oraz ograniczanie zjawiska halucynacji modeli sztucznej inteligencji. Rozwiązania te wymagają opracowania nowych mechanizmów oraz dostosowania istniejących technologii do specyfiki projektu i wymagań biznesowych kontrahenta. Projekt ten stanowi pierwsze tego rodzaju wdrożenie technologii (...) u kontrahenta oraz pierwszy projekt o takim charakterze realizowany przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Dotychczas stosowane rozwiązania miały charakter klasycznych aplikacji biznesowych lub prostych integracji z interfejsami (...), których głównym celem było udostępnienie użytkownikowi dostępu do baz danych, a nie umożliwienie interaktywnej komunikacji z ich zawartością przy wykorzystaniu języka naturalnego. Tworzone oprogramowanie wprowadza istotnie odmienne podejście, oparte na architekturze wieloagentowej, w której poszczególni agenci realizują wyspecjalizowane zadania oraz współpracują ze sobą w celu rozwiązywania złożonych problemów. Rozwiązanie wykorzystuje również zaawansowane mechanizmy (...), pamięć konwersacyjną, dynamiczny dobór narzędzi, planowanie działań przez agentów oraz modele językowe jako element procesu podejmowania decyzji. Zastosowanie tych technologii pozwala na stworzenie systemu zdolnego do inteligentnej analizy informacji, efektywnego wyszukiwania danych oraz prowadzenia interakcji z użytkownikiem w sposób znacząco wykraczający poza funkcjonalności oferowane przez dotychczasowe rozwiązania.
Celem, jaki Wnioskodawca postawił sobie na początku realizacji projektu, było stworzenie nowego produktu automatyzującego procesy biznesowe oraz zwiększającego jakość generowanych odpowiedzi. Założeniem było również ograniczenie kosztów obsługi, skrócenie czasu realizacji zadań oraz opracowanie skalowalnej architektury opartej na technologiach sztucznej inteligencji, umożliwiającej dalszy rozwój i rozbudowę systemu. Dotychczas w ramach projektu opracowano i wdrożono zespół współpracujących ze sobą agentów AI, tworzących jeden autonomiczny system, którego zadaniem jest znacząca automatyzacja pracy (...), a tym samym rozwiązanie zidentyfikowanego problemu biznesowego. W ramach prowadzonych prac zrealizowano integracje z bazami danych, opracowano mechanizmy przetwarzania danych, zaprojektowano i zaimplementowano architekturę systemu oraz przeprowadzono optymalizację działania modeli sztucznej inteligencji. Rozwiązanie jest stale rozwijane przez Wnioskodawcę poprzez rozbudowę istniejących modułów, implementację nowych funkcjonalności oraz tworzenie kolejnych modeli i mechanizmów wspierających realizację założonych celów biznesowych.
Systematyczność działań Wnioskodawcy w zakresie wykonywanych przez niego czynności polega na ich planowym, metodycznym i uporządkowanym charakterze. Proces budowy systemu ma charakter iteracyjny, a prace nad każdym modułem przebiegają według zbliżonego schematu obejmującego: analizę wymagań, projekt architektury, implementację, testy, eksperymenty, walidację oraz wdrożenie. Takie podejście zapewnia spójność procesu wytwórczego, możliwość kontrolowania jakości poszczególnych elementów systemu oraz ich dalszą optymalizację.
Praca w ujęciu iteracyjnym polega na tworzeniu harmonogramu zadań określającego ramy czasowe, w których poszczególne etapy są realizowane sekwencyjnie w ramach budowy produktu. Takie podejście zapewnia kontrolę nad przebiegiem prac, ich powtarzalność oraz możliwość systematycznej weryfikacji i doskonalenia poszczególnych elementów systemu.
Przed rozpoczęciem prac Wnioskodawca posiadał wiedze z zakresu programowania w języku (...), architektury aplikacji, baz danych, platformy (...), konteneryzacji (...) oraz integracji systemów. Nie dysponował jednak gotowym rozwiązaniem umożliwiającym realizację zakładanych celów w oparciu o architekturę agentową. Prace nad tworzeniem produktu wymagały oraz nadal wymagają systematycznego uzupełniania wiedzy niezbędnej do pracy z najnowszymi technologiami. Przykładem jest rozwój kompetencji w zakresie obsługi i budowy wektorowych baz danych, a także poznanie zasad działania oraz wykorzystania architektury grafowej w celu implementacji modułów decyzyjnych systemu.
W ramach realizowanych prac Wnioskodawca rozwija również wiedzę w obszarach takich jak: architektury agentowe, orkiestracja agentów, projektowanie workflow systemów (...), (...), optymalizacja wykorzystania modeli językowych, mechanizmy pamięci agentów, monitorowanie jakości generowanych odpowiedzi oraz skalowanie aplikacji opartych na sztucznej inteligencji.
Wytwarzane przez Wnioskodawcę oprogramowanie nigdy nie jest efektem powtarzalnych, rutynowych prac, które wymagają dla osiągnięcia rezultatu jedynie podstawowych umiejętności programistycznych, i których rezultaty da się z góry określić i przewidzieć. Każdorazowo wymaga ono indywidualnego podejścia, analizy problemu oraz opracowania odpowiednich rozwiązań. Podejmowane czynności mają charakter kreatywny i prowadzą do powstawania rozwiązań o indywidualnych cechach, dostosowanych do specyfiki danego projektu. W związku z powyższym tworzone oprogramowanie jako utwór, każdorazowo korzysta z ochrony prawnej przewidzianej na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 74 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wnioskodawcy jako twórcy zawsze przysługują autorskie prawa osobiste do tworzonego oprogramowania, natomiast autorskie prawa majątkowe przysługują Wnioskodawcy do momentu przeniesienia ich na kontrahenta za wynagrodzeniem przewidzianym umową.
Wnioskodawca od podjęcia działalności gospodarczej prowadził prace nad wytworzeniem opisywanego we wniosku oprogramowania od podstaw. Po zaprojektowaniu i wdrożeniu pierwszych wersji modeli Wnioskodawca kontynuuje prace nad ich rozwojem i optymalizacją, wprowadzając kolejne integracje oraz rozszerzając system o nowe funkcjonalności, które zwiększają zakres wykorzystania narzędzia przez użytkowników końcowych. W szczególności zwiększany jest stopień automatyzacji realizowanych procesów biznesowych, implementowane są nowe mechanizmy, a także dokonywana jest optymalizacja szybkości działania oraz kosztów. Prace obejmują m.in. wprowadzenie pamięci długoterminowej do modeli, automatyzację procesów wieloetapowych oraz zwiększenie bezpieczeństwa systemu poprzez walidację i implementację mechanizmów typu (...).
Zgodnie z umową, na podstawie której Wnioskodawca świadczy usługi, a która to została zawarta z zachowaniem formy wskazanej w art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, transfer autorskich praw majątkowych Wnioskodawcy na kontrahenta następuje na ściśle określonych polach eksploatacji. Transfer autorskich praw majątkowych do oprogramowania odbywa się automatycznie i nie wymaga od żadnej ze stron składania dodatkowych oświadczeń.
Do wydatków związanych z kosztami użytkowania samochodu Wnioskodawca zalicza wydatki związane z: zakupem paliwa, opłatami leasingowymi, odpisami amortyzacyjnymi, naprawami, serwisem, zakupem części zamiennych, ubezpieczeniem, przeglądami technicznymi, zakupem i wymianą opon.
W przypadku nieponoszenia wskazanych we wniosku kosztów Wnioskodawca nie mógłby realizować prac, których realizacja skutkuje powstaniem nowego prawa własności intelektualnej. Koszty związane z transportem oraz możliwymi podróżami służbowymi umożliwią Wnioskodawcy w razie potrzeby dojazdy do miejsc prowadzenia prac, a także uczestnictwo w szkoleniach i konferencjach branżowych oraz bezpośrednie spotkania z kontrahentem celem poznania jego wymagań oraz oczekiwań związanych z tworzonym oprogramowaniem. Osobiste zapoznanie się z indywidualnymi potrzebami klienta wpływa zaś pozytywnie na efektywność oraz jakość świadczonych przez Wnioskodawcę usług. Korzystanie przez Wnioskodawcę ze sprzętu komputerowego, urządzeń mobilnych oraz usług telekomunikacyjnych jest niezbędne dla sprawnego tworzenia oprogramowania. Bez poniesienia wskazanych wydatków wytwarzanie oprogramowania spełniającego wymogi kontrahenta nie byłoby możliwe. Sprzęt komputerowy stanowi podstawowe narzędzie pracy Wnioskodawcy. Oprogramowanie wytwarzane jest przede wszystkim na podstawie wiedzy i doświadczenia Wnioskodawcy. Dla jego finalnego kształtu decydujące znaczenie mają przede wszystkim posiadane przez Wnioskodawcę informacje specjalne i wiedza specjalistyczna. W tym celu Wnioskodawca nieustannie pogłębia swój zasób wiedzy, poprzez szkolenia oraz materiały edukacyjne. Jednocześnie, Wnioskodawca wskazuje, że pozyskanie tego rodzaju informacji nie zawsze jest możliwe za pomocą źródeł bezpłatnych (biblioteki, źródła internetowe), gdyż poziom specjalizacji wymagany przez literaturę przedmiotu i tempo jej zmian sprawia, że zasadne jest korzystanie jedynie z najnowszych, profesjonalnych publikacji i szkoleń. Wydatki związane z zakupem urządzeń, sprzętów oraz materiałów biurowych są Wnioskodawcy niezbędne dla tworzenia oprogramowania. Aby móc wykonywać swoje obowiązki, Wnioskodawca musi posiadać, rozwijać oraz utrzymywać odpowiednie zaplecze techniczne i biurowe. Wydatki na usługi księgowe pozwalają na wyszczególnienie oraz prowadzenie koniecznej ewidencji na potrzeby skorzystania z preferencyjnej 5% stawki podatkowej w ramach ulgi IP BOX.
Wnioskodawca ewidencję prowadzi w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty) przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a także kosztów przypadających na każde ww. prawo w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu.
Kontrahent jest spółką prawa brytyjskiego z siedzibą w (...), jednakże działa on na terenie Polski poprzez swój oddział. Wnioskodawca swoje usługi na rzecz kontrahenta świadczy na terytorium Polski.
Pytania
1. Czy przedstawione w opisie prace wykonywane przez Wnioskodawcę, polegające na tworzeniu i rozwijaniu oprogramowania spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej, o której mowa w przepisach ustawy o PIT?
2. Czy odpłatne przeniesienie przez Wnioskodawcę prawa autorskiego do oprogramowania w ramach wykonywanych usług programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT?
3. Czy wydatki ponoszone przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w przedstawionym we wniosku opisie, w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o PIT, należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika Nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ww. ustawy, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej?
4. Czy możliwe jest zastosowanie stawki opodatkowania 5% do osiągniętego kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, wyliczonego zgodnie z art. 30ca ustawy o PIT w przedstawionym przez Wnioskodawcę opisie?
Pana stanowisko w sprawie
Ad. 1
W ocenie Wnioskodawcy, prowadzone przez Niego prace, polegające na tworzeniu i rozwijaniu oprogramowania, spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej, o której mowa w przepisach ustawy o PIT.
Stosownie do treści art. 5a ust. 38 ustawy o PIT przez działalność badawczo rozwojową należy rozumieć działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Ustawodawca definiując w art. 5a ust. 39 ustawy o PIT termin badania naukowe oraz definiując pojęcie prace rozwojowe odwołuje się wprost do definicji zawartych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej: UPSWN). Tym samym, przez badania naukowe zgodnie z art. 5a ust. 39 w zw. z art. 4 ust. 2 UPSWN, rozumie się:
- badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
- badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast przez prace rozwojowe, stosownie do treści art. 5a ust. 38 w zw. z art. 4 ust. 3 UPSWN, należy rozumieć działalność obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w sposób ciągły i systematyczny samodzielnie tworzy, a także ulepsza oprogramowanie lub jego komponenty. Wytwarzane przez Wnioskodawcę oprogramowanie nigdy nie jest efektem powtarzalnych, rutynowych prac, które dla osiągnięcia rezultatu wymagają jedynie podstawowych umiejętności programistycznych. Czynności podejmowane w ramach tworzenia lub rozwijania oprogramowania zawsze mają charakter twórczy, a także wymagają niekonwencjonalnych rozwiązań. Realizowane przez Wnioskodawcę prace w zakresie rozwoju oprogramowania mają charakter twórczy i innowacyjny, gdyż poprzez łączenie i wykorzystanie dostępnych zasobów wiedzy i umiejętności w zakresie technologii informatycznych tworzone są zupełnie nowe komponenty oprogramowania, które mają sprostać wymogom rynku, kontrahenta oraz postępowi technologicznemu. Prowadzone prace nad oprogramowaniem nie mają charakteru rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do oprogramowania. Prace realizowane przez Wnioskodawcę nie są również projektami powtarzalnymi - każda nowa funkcjonalność, nowy projekt lub oprogramowanie wymaga indywidualnego podejścia, w szczególności odpowiedniego zasobu wiedzy i znajomości technologii. W wyniku prac prowadzonych nad oprogramowaniem powstaje nowy kod źródłowy stanowiący oprogramowanie.
Ad. 2
W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym we wniosku opisie, odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do oprogramowania w ramach wykonywanych usług programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Dochodem z kwalifikowanego IP zgodnie z art. 30ca ust. 7 ustawy o PIT, jest osiągnięty przez podatnika w ciągu roku podatkowego dochód:
(1) z opłat lub należności wynikających z umów licencyjnych, dotyczących kwalifikowanego IP,
(2) ze sprzedaży kwalifikowanego IP,
(3) z kwalifikowanego IP uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi,
(4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego IP, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym w postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Wnioskodawca uzyskuje przychody z działalności, której założeniem jest stworzenie oprogramowania o określonych parametrach i przeniesienie praw autorskich do programu komputerowego na kontrahenta. Umowy zawierane przez Wnioskodawcę wskazują, że w zakresie związanym z wytworzeniem oprogramowania lub jego części przenoszone są wszelkie prawa autorskie. Wynagrodzenie za świadczenie usług jest każdorazowo określone w umowach, w myśl których otrzymywane przez Wnioskodawcę wynagrodzenie obejmuje wynagrodzenie za całość czynności, jakie Wnioskodawca realizuje w ramach umowy, w tym wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych do programu komputerowego. Wynagrodzenie jest płatne na podstawie wystawionej faktury.
Treść wiążących Wnioskodawcę umów stanowi, że kwalifikowane prawa własności intelektualnej (autorskie prawa majątkowe do oprogramowania), jakie Wnioskodawca wytworzy w ramach zleconej usługi należą w całości do kontrahenta za co nie przewiduje się dodatkowego wynagrodzenia, poza tym wskazanym w umowie. Wobec tego otrzymywane przez Wnioskodawcę należności będą przychodem z tytułu sprzedaży majątkowych praw autorskich do programu komputerowego i należy je zakwalifikować jako kategorię sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT.
Ad. 3
Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym we wniosku opisie, ponoszone wydatki, w zakresie w jakim przeznaczane są na wytworzenie danego programu komputerowego, należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika Nexus, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Ustawodawca wskazuje, że podatnik chcący skorzystać z preferencyjnej stawki podatkowej, zobowiązany jest obliczyć tzw. wskaźnik Nexus.
Zgodnie z art. 30ca ust. 4 i ust. 5 ustawy o PIT, wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru: ((a+b) x 1,3]/ (a+b+c+d), w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej (lit. a),
2. nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3 (lit. b),
3. nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 (lit. c),
4. nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej (lit. d).
Przepisy ustawy o PIT nie zawierają jakiegokolwiek katalogu kosztów kwalifikowanych. Natomiast zawierają odniesienie, że do kosztów kwalifikowanych nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym IP (art. 24d ust. 5 ustawy o PIT). Za koszty niezwiązane bezpośrednio z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej są w szczególności: odsetki, opłaty finansowe oraz koszty związane z nieruchomościami. Ustawodawca posłużył się tu katalogiem otwartym takich kosztów. Na mocy art. 30ca ust. 6 ustawy o PIT, w przypadku, gdy wartość wskaźnika, o którym mowa powyżej, jest większa od 1, przyjmuje się, że wartość ta wynosi 1.
Wnioskodawca uzyskuje przychody z działalności, której założeniem jest przeniesienie praw autorskich do programu komputerowego. Za wykonane usługi Wnioskodawca otrzymuje ustalone wynagrodzenie obejmujące należność za sprzedaż autorskich praw majątkowych do programów komputerowych.
W związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej Wnioskodawca ponosi, planuje ponieść lub może ponieść wydatki na: koszty transportu oraz wyjazdy służbowe, sprzęt komputerowy i urządzenia mobilne, usługi telekomunikacyjne, książki branżowe i szkolenia, urządzenia, sprzęty i materiały biurowe, księgowość, które są również kosztami w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o PIT i mają na celu osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów prowadzonej przez Wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej.
Koszty wskazane we wniosku są bezpośrednio związane z wytworzeniem programu komputerowego. W przypadku nieponoszenia wskazanych we wniosku kosztów Wnioskodawca nie mógłby prowadzić prac, których realizacja skutkuje powstaniem nowego prawa własności intelektualnej. Tworzenie oprogramowania wymaga zarówno ponoszenia kosztów podzespołów komputerowych oraz innych kosztów umożliwiających realizację prac nad tworzeniem programu komputerowego. Zatem wskazane wydatki jako bezpośrednio powiązane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością rozumianą jako samodzielne tworzenie oprogramowania, winny być uznane za koszty do obliczenia wskaźnika Nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o PIT. Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym we wniosku opisie, ponoszone wydatki, w zakresie w jakim przeznaczane są lub mogą być przeznaczane na wytworzenie danego programu komputerowego należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika Nexus, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Ad. 4
W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym we wniosku opisie, sprzedaż autorskich praw do programu komputerowego w ramach prowadzonej działalności pozwala na opodatkowanie preferencyjną 5% stawką podatkową dochodów uzyskiwanych z tej sprzedaży, gdyż:
1. zalicza się do kwalifikowanych praw własności intelektualnej, które podlegają ochronie prawnej,
2. spełnia kryteria niezbędne do uznania działalności za działalność badawczo-rozwojową, tj.:
- działalnością twórczą (innowacyjność wewnętrzna),
- obejmującą prace rozwojowe,
- podejmowaną w sposób systematyczny,
- w celu wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań;
3. ponoszone wydatki, w zakresie w jakim przeznaczane są na wytworzenie danego programu komputerowego, należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika Nexus, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT, podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania. Artykuł 30ca ust. 1 i następne ustawy o PIT wskazują, że dla zastosowania 5% stawki podatku dochodowego konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:
- wytwarzanie, rozwijanie lub ulepszanie w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, spełniającej kryteria działalności badawczo-rozwojowej kwalifikowanych praw własności intelektualnej;
- uzyskiwanie dochodu z kwalifikowanych prawa własności intelektualnej, które podlegają ochronie prawnej,
- określenie wysokości dochodu jaki może być objęty preferencyjną stawką podatku za pomocą wskaźnika Nexus dla każdego kwalifikowanego IP odrębnie,
- prowadzenie odrębnej ewidencji związanej z kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej.
Spełnienie powyższych przesłanek powoduje, że po zakończeniu roku podatkowego podatnik ma prawo do skorzystania z 5% stawki podatku dochodowego w stosunku do dochodów związanych ze sprzedażą kwalifikowanego IP. W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym we wniosku opisie, zostały spełnione wszystkie ww. przesłanki, aby sprzedaż prawa autorskiego do programów komputerowych tworzonych samodzielnie w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej pozwalała na opodatkowanie preferencyjną 5% stawką podatkową dochodów uzyskiwanych z tej sprzedaży. Zdaniem Wnioskodawcy przyjęta przez niego wykładnia wskazanych na wstępie przepisów prawa pozwala na opodatkowanie preferencyjną 5% stawką podatkową dochodów uzyskiwanych ze sprzedaży autorskich praw do programu komputerowego, które podlegają ochronie prawnej, w przypadku uznania działalności za działalność badawczo-rozwojową.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Źródła przychodów
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 5a pkt 6 tejże ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
a) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
b) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
c) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Definicja działalności badawczo-rozwojowej
W związku z tym, że przepisy dotyczące IP Box odnoszą się do działalności badawczo-rozwojowej, należy także przytoczyć definicje, które wynikają w tym zakresie z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.).
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571 , 1871 i 1897),
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Definicja prac rozwojowych
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych oznacza to: prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 tej ustawy:
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą. W ramach prowadzonej działalności wykonuje Pan czynności w zakresie tworzenia oprogramowania komputerowego. Posiada Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczony obowiązek podatkowy w świetle art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochody osiągane przez Pana opodatkowane są podatkiem liniowym.
Posiada Pan wiedzę oraz doświadczenie w zakresie przygotowywania rozwiązań związanych z tworzeniem oprogramowania z zakresu (...). Tworzenie oprogramowania przez Pana opiera się na indywidualnych, autorskich pomysłach opracowywanych w odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie kontrahenta i obejmuje projektowanie, tworzenie oraz implementowanie oprogramowania, a także udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych.
Przed rozpoczęciem prac posiadał Pan wiedzę z zakresu programowania w języku (...), architektury aplikacji, baz danych, platformy (...), konteneryzacji (...) oraz integracji systemów. Nie dysponował Pan jednak gotowym rozwiązaniem umożliwiającym realizację zakładanych celów w oparciu o architekturę agentową. Prace nad tworzeniem produktu wymagały oraz nadal wymagają systematycznego uzupełniania wiedzy niezbędnej do pracy z najnowszymi technologiami. Przykładem jest rozwój kompetencji w zakresie obsługi i budowy wektorowych baz danych, a także poznanie zasad działania oraz wykorzystania architektury grafowej w celu implementacji modułów decyzyjnych systemu.
W ramach realizowanych prac rozwija Pan również wiedzę w obszarach takich jak: architektury agentowe, orkiestracja agentów, projektowanie workflow systemów (...), (...), systemy (...), optymalizacja wykorzystania modeli językowych, mechanizmy pamięci agentów, monitorowanie jakości generowanych odpowiedzi oraz skalowanie aplikacji opartych na sztucznej inteligencji.
Wytwarzane przez Pana oprogramowanie nigdy nie jest efektem powtarzalnych, rutynowych prac, które wymagają dla osiągnięcia rezultatu jedynie podstawowych umiejętności programistycznych, i których rezultaty da się z góry określić i przewidzieć. Każdorazowo wymaga ono indywidualnego podejścia, analizy problemu oraz opracowania odpowiednich rozwiązań. Tworzone oprogramowanie jako utwór, każdorazowo korzysta z ochrony prawnej przewidzianej na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 74 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Zgodnie z umową, na podstawie której świadczy Pan usługi, a która to została zawarta z zachowaniem formy wskazanej w art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, transfer autorskich praw majątkowych Pana na kontrahenta następuje na ściśle określonych polach eksploatacji. Transfer autorskich praw majątkowych do oprogramowania odbywa się automatycznie i nie wymaga od żadnej ze stron składania dodatkowych oświadczeń.
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (programów opisanych we wniosku).
Kryteria działalności badawczo-rozwojowej
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy - mający na celu tworzenie, tworzyć - powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W opisie sprawy wskazał Pan, że w ramach prowadzonej działalności wykonuje Pan czynności w zakresie tworzenia oprogramowania komputerowego. Tworzenie oprogramowania przez Pana opiera się na indywidualnych, autorskich pomysłach opracowywanych w odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie kontrahenta i obejmuje projektowanie, tworzenie oraz implementowanie oprogramowania, a także udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych.
Obecnie prowadzi Pan prace nad stworzeniem dedykowanego narzędzia programistycznego w postaci (...) przeznaczonego dla (...) zatrudnionych u kontrahenta, którego celem jest umożliwienie interakcyjnego przeszukiwania i analizy globalnej bazy wiedzy (...), a tym samym skrócenie czasu potrzebnego na uzyskanie dostępu do informacji oraz wygenerowanie wymiernych oszczędności finansowych po stronie kontrahenta.
Realizowane przez Pana prace w zakresie tworzenia oprogramowania mają charakter twórczy i innowacyjny, gdyż poprzez łączenie i wykorzystanie dostępnych zasobów wiedzy i umiejętności w zakresie technologii informatycznych tworzone są rozwiązania, które mają sprostać wymogom rynku oraz postępowi technologicznemu. Prowadzone prace nie mają charakteru rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do oprogramowania. Prace realizowane przez Pana nie są również projektami powtarzalnymi - każda nowa funkcjonalność, nowy projekt wymaga indywidualnego podejścia, w szczególności odpowiedniego zasobu wiedzy i znajomości technologii.
Prowadzona przez Pana działalność jest działalnością twórczą, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Tworzy oprogramowanie bazując na swych indywidualnych, autorskich pomysłach opracowywanych w odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie kontrahenta. Jest Pan odpowiedzialny za dostarczenie konkretnego rozwiązania, wobec czego zobowiązany jest do samodzielnego opracowania i znalezienia odpowiedniego sposobu.
Wytwarzane przez Pana oprogramowanie nigdy nie jest efektem powtarzalnych, rutynowych prac, które wymagają dla osiągnięcia rezultatu jedynie podstawowych umiejętności programistycznych, i których rezultaty da się z góry określić i przewidzieć. Czynności podejmowane w ramach tworzenia oprogramowania zawsze mają charakter twórczy. Tworzone oprogramowanie odznacza się oryginalnym oraz autorskim charakterem.
Zatem prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia i rozwijania wymienionych programów komputerowych ma twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny.
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Z opisu sprawy wynika, że obecnie prowadzi Pan prace nad stworzeniem dedykowanego narzędzia programistycznego w postaci agenta (...) przeznaczonego dla (...) zatrudnionych u kontrahenta, którego celem jest umożliwienie interakcyjnego przeszukiwania i analizy globalnej bazy wiedzy (...), a tym samym skrócenie czasu potrzebnego na uzyskanie dostępu do informacji oraz wygenerowanie wymiernych oszczędności finansowych po stronie kontrahenta.
Oprogramowanie to wykorzystuje mechanizm (...), polegający na integracji dużego modelu językowego (...) z wewnętrznymi zasobami danych. Danymi wejściowymi są formy (...) przygotowywane podczas (..). Zawierają one zróżnicowane informacje, w tym opisy procesów (...), dane finansowe, dane personalne, dane czasowe. Dane te są przetwarzane w sposób umożliwiający ich przechowywanie nie w tradycyjnych relacyjnych bazach danych, lecz w bazach wektorowych, co pozwala na semantyczne wyszukiwanie treści. Dzięki temu użytkownicy mogą w sposób interaktywny wyszukiwać, analizować oraz przetwarzać informacje pochodzące z tych danych bez konieczności ich ręcznego przeglądania. Wokół tej kluczowej funkcjonalności tworzona jest architektura, umożliwiająca bezpieczne, wydajne oraz zgodne z wymaganiami biznesowymi działanie (..).
W ramach projektu dotychczas m.in.:
a) wykonał Pan research rozwiązań state-of-the-art związanych z grafowym podejściem do budowy agenta obsługującego aplikację w ramach konwersacji z użytkownikiem,
b) zaimplementował Pan wybrane rozwiązania programistyczne w oparciu o zdobyte informacje, w tym stworzył (...) przetwarzania danych, obejmujący ich aktualizację, wektoryzację oraz bezpieczne udostępnianie modelom językowym,
c) przeprowadził Pan konsultacje z przedstawicielami kontrahenta dotyczące wymogów funkcjonalnych rozwiązania,
d) przygotował Pan produkt do wdrożenia na różnych środowiskach, w tym specjalnie przygotowanym środowisku produkcyjnym.
Tworzony system stanowi zupełnie nowy produkt, budowany od podstaw pod ścisłe wymagania kontrahenta. W przeciwieństwie do wielu istniejących rozwiązań opartych na RAG, projekt kładzie silny nacisk na optymalizację opóźnień, wydajność egzekucji zapytań oraz minimalizację kosztów obliczeniowych. Celem prac jest stworzenie narzędzia umożliwiającego ciągłe, interakcyjne korzystanie z wiedzy (...) w skali globalnej, w sposób dotychczas niedostępny w klasycznych systemach informatycznych.
Systematyczność Pana działań w zakresie wykonywanych przez niego czynności polega na ich planowym, metodycznym i uporządkowanym charakterze. Proces budowy systemu ma charakter iteracyjny, a prace nad każdym modułem przebiegają według zbliżonego schematu obejmującego: analizę wymagań, projekt architektury, implementację, testy, eksperymenty, walidację oraz wdrożenie. Takie podejście zapewnia spójność procesu wytwórczego, możliwość kontrolowania jakości poszczególnych elementów systemu oraz ich dalszą optymalizację.
Praca w ujęciu iteracyjnym polega na tworzeniu harmonogramu zadań określającego ramy czasowe, w których poszczególne etapy są realizowane sekwencyjnie w ramach budowy produktu. Takie podejście zapewnia kontrolę nad przebiegiem prac, ich powtarzalność oraz możliwość systematycznej weryfikacji i doskonalenia poszczególnych elementów systemu.
Założony przez kontrahenta oraz Pana harmonogram prac przewiduje realizację projektu w kilku etapach. Pierwszym kamieniem milowym jest przygotowanie wersji alfa (...), planowane na koniec lutego bieżącego roku. Etap ten obejmuje dostarczenie podstawowej, działającej wersji narzędzia, umożliwiającej weryfikację kluczowych założeń architektonicznych i funkcjonalnych. Kolejnym etapem jest pierwsze oficjalne wydanie (release) zaplanowane na marzec bieżącego roku. Wersja ta ma stanowić stabilniejszą formę produktu, gotową do szerszych testów oraz dalszego rozwoju. Po marcowym wydaniu planowany jest okres intensywnego ulepszania tej wersji, tak aby umożliwić ostateczne wydanie oprogramowania w czerwcu 2026.
Po czerwcu 2026 planuje Pan kontynuację prac nad wskazanym powyżej oprogramowaniem, poprzez jego dalsze rozwijanie. Działania te będą obejmowały w szczególności rozszerzanie zakresu funkcji systemu, dalszą optymalizację jego wydajności oraz dostosowywanie rozwiązania do zmieniających się potrzeb biznesowych i technologicznych. Niemniej, jeśli nie kontynuowałby Pan prac nad tym oprogramowaniem, to zamierza Pan pracować nad innym produktem z zakresu (...), czyli narzędzi opartych na agentach sztucznej inteligencji. Produkty te również będą wykorzystywały zaawansowane techniki sztucznej inteligencji, w tym duże modele językowe.
Tworzone przez Pana oprogramowanie posiada unikalne funkcjonalności. Na zlecenie kontrahenta prowadzi Pan prace nad stworzeniem pierwszej wielkoskalowej platformy opartej na narzędziach sztucznej inteligencji (systemach agentowych) dla firmy (...). W ramach realizowanych prac opracowuje i implementuje autorskie mechanizmy mające na celu zapewnienie odpowiedniej funkcjonalności, wydajności oraz optymalizacji produktu. Jest to konieczne, ponieważ architektura oprogramowania, oparta na frameworkach związanych ze sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym, wymaga projektowania własnych rozwiązań oraz zachowania wysokiej elastyczności tworzonego kodu. Zakres Pana prac obejmuje w szczególności analizę problemów biznesowych, projektowanie architektury systemu, opracowywanie logiki aplikacji i implementację kodu, integrację z usługami chmurowymi (...), implementację mechanizmów pamięci krótko- i długoterminowej dla tworzonych (..) oraz optymalizację kosztów działania systemu przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości jego funkcjonowania.
Oprogramowanie tworzone jest z wykorzystaniem takich narzędzi, jak m.in.: (...). Twórczy charakter prac nie polega na wykorzystaniu gotowych bibliotek, lecz na opracowaniu własnej architektury współpracy agentów, własnych mechanizmów orkiestracji procesów, sposobów wymiany kontekstu pomiędzy agentami, zarządzania pamięcią rozmowy, sposobów budowy promptów oraz logiki podejmowania decyzji.
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej, tj. prowadzenie działalności w sposób systematyczny, w odniesieniu do wskazanych przez Pana programów komputerowych jest spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W konsekwencji - głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
Posiada Pan wiedzę oraz doświadczenie w zakresie przygotowywania rozwiązań związanych z tworzeniem oprogramowania z zakresu (...). Tworzenie oprogramowania przez opiera się na indywidualnych, autorskich pomysłach opracowywanych w odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie kontrahenta i obejmuje projektowanie, tworzenie oraz implementowanie oprogramowania, a także udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych.
Oprogramowanie tworzone jest w języku (...).
Zatem powyższe pozwala uznać, że wykorzystuje Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
- badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
- prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
- nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
- łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
- kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
- wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
- nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
- łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badań rozwojowych;
- kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
- wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
- planowaniu produkcji oraz
- projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług - od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Jak wynika z opisu sprawy tworzenie oprogramowania opiera się na indywidualnych, autorskich pomysłach opracowywanych w odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie kontrahenta i obejmuje projektowanie, tworzenie oraz implementowanie oprogramowania, a także udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych.
Tworzone oprogramowanie posiada unikalne funkcjonalności. W ramach realizowanych prac opracowuje i implementuje Pan autorskie mechanizmy mające na celu zapewnienie odpowiedniej funkcjonalności, wydajności oraz optymalizacji produktu.
Realizowane przez Pana prace w zakresie tworzenia oprogramowania mają charakter twórczy i innowacyjny, gdyż poprzez łączenie i wykorzystanie dostępnych zasobów wiedzy i umiejętności w zakresie technologii informatycznych tworzone są rozwiązania, które mają sprostać wymogom rynku oraz postępowi technologicznemu. Prowadzone prace nie mają charakteru rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do oprogramowania. Prace realizowane przez Pana nie są również projektami powtarzalnymi - każda nowa funkcjonalność, nowy projekt wymaga indywidualnego podejścia, w szczególności odpowiedniego zasobu wiedzy i znajomości technologii.
Zatem powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia i rozwijania wymienionych programów komputerowych spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
Należy przy tym podkreślić, że działalnością badawczo-rozwojową nie jest całość usług świadczonych przez Pana ani też całość prowadzonej przez Pana działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowego produktu – takich jak te, które zostały wymienione we wniosku i jego uzupełnieniu i w warunkach działalności wynikających z wniosku i jego uzupełnienia.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, należy stwierdzić, że działalność prowadzona przez Pana polegająca na tworzeniu i rozwijaniu oprogramowania spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Opodatkowanie preferencyjną stawką podatku
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
- podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Zgodnie natomiast z ust. 4 art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a + b) x 1,3
a + b + c + d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Na podstawie art. 30ca ust. 5 ww. ustawy:
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Stosownie do treści art. 30ca ust. 7 przywołanej ustawy:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Na mocy art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 tego artykułu są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Zatem, podatnik, który osiągnął w ciągu roku dochód z kwalifikowanego IP i decyduje, że wobec tego dochodu będzie stosował 5% stawkę podatku, jest zobowiązany do wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym ten dochód został osiągnięty. Podatnik ma prawo stosować 5% stawkę podatkową do dochodu z tego konkretnego kwalifikowanego IP w okresie, w którym kwalifikowane IP posiada ochronę prawną.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Przepisy o IP BOX nie narzucają podatnikom konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na cele stosowania preferencji IP Box.
Zgodnie bowiem z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do treści art. 30cb ust. 2 ww. ustawy:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
Zgodnie z art. 30cb ust. 3 powołanej ustawy:
W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Odnosząc powyższe przepisy podatkowe do przedstawionego opisu sprawy, należy wskazać, że:
- tworzy Pan przedmiotowe oprogramowanie w ramach prowadzonej bezpośrednio działalności badawczo-rozwojowej, spełniającej definicje wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- tworzone oprogramowanie jako utwór, każdorazowo korzysta z ochrony prawnej przewidzianej na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 74 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych przenosi Pan prawa majątkowe do powstałych utworów na zleceniodawcę;
- powyższe przeniesienie następuje odpłatnie na mocy umowy;
- prowadzi Pan od stycznia 2026 r. ewidencję w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty) przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a także kosztów przypadających na każde ww. prawo w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu.
Należy także wskazać, że oprogramowanie - definiowane, jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów - podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.).
Stąd oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP, w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Zgodnie z art. 74 ust. 2 powołanej ustawy:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
Mając powyższe na uwadze, tworzone przez Pana autorskie prawo do programu komputerowego (oprogramowanie) jest kwalifikowanym prawem własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego (oprogramowania) stanowi/będzie stanowić dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, może Pan/będzie Pan mógł zastosować stawkę opodatkowania 5% do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, na podstawie przepisów art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za rok 2026 jak i lata następne, o ile zmianie nie ulegnie przedstawiony stan faktyczny i prawny.
Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 i 4 również należało uznać za prawidłowe.
Uwzględnienie kosztów przy ustalaniu wskaźnika nexus
Przechodząc do kwestii, które z wydatków ponoszonych przez Pana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej są kosztami poniesionymi na prowadzoną bezpośrednio przez Pana działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej tutejszy Organ wyjaśnia, co następuje.
Należy przede wszystkim podkreślić, że wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego IP ustala się jako iloczyn:
- dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i
- wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem dla potrzeb obliczenia podstawy opodatkowania podlegającej preferencyjnemu opodatkowaniu stawką 5% podatnik jest zobowiązany do wyliczenia dwóch podstawowych wartości:
- dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym oraz
- wskaźnika, którym zostanie przemnożony powyższy dochód.
Z objaśnień podatkowych z 15 lipca 2019 r. wynika bowiem, że „Obliczając wysokość dochodu z kwalifikowanego IP, który w dalszej kolejności zostanie przemnożony przez wskaźnik nexus w celu obliczenia końcowego dochodu podlegającego 5% stawce podatku, niezbędne jest określenie związanych z kwalifikowanym IP przychodów oraz kosztów. Konieczne jest więc wskazanie przez podatnika przychodów osiąganych z danego kwalifikowanego IP oraz alokowanie do tych przychodów funkcjonalnie związanych z nimi kosztów, które w sposób bezpośredni i pośredni przyczyniły się do powstania tego przychodu. Zatem, dochodem z kwalifikowanego IP jest nadwyżka sumy przychodów osiągnięta z tego kwalifikowanego IP nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą z kwalifikowanego IP”.
Objaśnienia podatkowe wskazują zatem na możliwość uwzględnienia w kalkulacji dochodu (który następnie zostanie przemnożony przez wskaźnik nexus) również kosztów pośrednich. Nie wskazują natomiast, w jaki sposób koszty pośrednie należy przyporządkować do przychodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej i do pozostałych przychodów.
W celu alokowania kosztów pośrednich do przychodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej można w drodze analogii zastosować zasadę wynikającą z treści art. 22 ust. 3 i ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 22 ust. 3 i 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.
Zasadę, o której mowa w ust. 3, stosuje się również w przypadku, gdy część dochodów z tego samego źródła przychodów podlega opodatkowaniu, a część jest wolna od opodatkowania, z wyłączeniem źródeł przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 w zakresie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zatem w przypadku braku możliwości alokowania konkretnego kosztu poniesionego przez podatnika w ramach działalności gospodarczej do przychodów ze zbycia oprogramowania, można przyporządkować wydatki do przychodów ze zbycia oprogramowania według proporcji ustalonej jako stosunek przychodów ze zbycia oprogramowania do przychodów ogółem z prowadzonej działalności gospodarczej w danym okresie.
Pana wątpliwość budzi kwestia uznania kosztów:
a) transportu oraz wyjazdów służbowych (koszty użytkowania samochodu: wydatki związane z zakupem paliwa, opłatami leasingowymi, odpisami amortyzacyjnymi, naprawami, serwisem, zakupem części zamiennych, ubezpieczeniem, przeglądami technicznymi, zakupem i wymianą opon, ewentualne naprawy, obejmujące koszty serwisu, części zamiennych, ubezpieczenia i przeglądy techniczne, a także koszty zakupu oraz użytkowania roweru, zakupu biletów na komunikację miejską, podróży samolotem oraz przejazdów taksówkami. Koszty związane z wyjazdami służbowymi: wydatki związane z zakupem biletów lotniczych, autobusowych oraz kolejowych, a także koszty noclegów);
b) zakupu sprzętu komputerowego i urządzeń mobilnych (koszty zakupu monitora, laptopa, komputera stacjonarnego, części komputerowych m.in. karty graficzne, procesory, dyski pamięci, tabletu, telefonu, czytnika elektronicznego, myszki, klawiatury, mikrofonu, kamery internetowej, pamięci zewnętrznej);
c) usług telekomunikacyjnych (opłaty za Internet oraz abonament telefoniczny);
d) zakupu książek branżowych i szkoleń (wydatki związane z zakupem szkoleń, kursów, wstępów na konferencje branżowe oraz książek specjalistycznych;
e) zakupu urządzeń, sprzętów i materiałów biurowych (koszty zakupu mebli biurowych - biurka, krzesła biurowego, podstawki pod komputer, kontenery, szafki biurowe, szafy i regały biurowe, oświetlenie, kable, drukarki, papieru, tonerów, zakupu długopisów, notatników, brulionów, kartek samoprzylepnych, organizerów na biurko, segregatorów, koszulek i wkładów do segregatora, ołówków, cienkopisów, podkreślaczy, dziurkacza, zszywacza);
f) księgowości (koszty usług księgowych)
za koszty prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej.
Przechodząc zatem do Pana wątpliwości dotyczących uznania ponoszonych przez Pana wydatków za koszty konieczne do wyliczenia wskaźnika, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy zauważyć, że istotne jest to, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są lub ze swej natury nie mogą być, bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ustalając wskaźnik nexus, należy pamiętać, aby istniał związek między:
- wydatkami poniesionymi przez podatnika w związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
- kwalifikowanym prawem własności intelektualnej oraz
- dochodami uzyskiwanymi z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ta szczególna metoda ujmowania kosztów we wskaźniku ma zastosowanie jedynie dla celu, jakim jest kalkulacja tego wskaźnika.
Należy również pamiętać, że wskaźnik nexus jest obliczany oddzielnie dla dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W związku z tym powinien Pan również ustalić odrębnie koszty faktycznie poniesione na działalność badawczo-rozwojową związaną z danym prawem.
Przyjąć należy zatem, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy także zauważyć, że w przypadku poniesienia wydatku na zakup środka trwałego, który podlega amortyzacji podatkowej oraz ma związek z wytworzeniem, rozwojem, ulepszeniem kwalifikowanego IP, cały wydatek nie może zostać uwzględniony we wskaźniku nexus. Uwzględnić można jedynie odpisy amortyzacyjne dokonane przez podatnika w roku podatkowym, w którym będzie korzystał z preferencyjnej stawki podatkowej.
Reasumując, wydatki poniesione przez Pana na:
a) koszty transportu oraz wyjazdów służbowych;
b) sprzęt komputerowy i urządzenia mobilne;
c) usługi telekomunikacyjne;
d) książki branżowe i szkolenia;
e) urządzenia, sprzęty i materiały biurowe;
f) księgowość (koszty usług księgowych)
mogą zostać uznane za koszty do obliczenia wskaźnika nexus, przy zachowaniu właściwej proporcji, o których mowa w lit. „a” wzoru z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako koszty prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 3 również należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów