0114-KDWP.4011.292.2026.1.AS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·      nieprawidłowe w zakresie skutków podatkowych otrzymania kwoty zwrotu nakładów,

•      prawidłowe w pozostałej części.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest wspólnikiem (…) spółka jawna w likwidacji (NIP: (…); dalej jako: „Spółka”). Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania w Polsce oraz podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Dnia (…) 1990 roku rozpoczęła działalność „(…)” s.c. Jej wspólnikami byli A.A i B.B. Dnia (…) maja 2001 roku spółka cywilna została przekształcona w spółkę jawną i zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (…).

Na podstawie umowy darowizny z dnia (…) stycznia 1994 roku sporządzonej w formie aktu notarialnego C.C. i B.B otrzymali od D.D. i E.E. zabudowaną działkę gruntu o numerze ewidencyjnym 1. W tej dacie na powyższej działce znajdowały się dwa budynki warsztatowe murowane, wybudowane przez darczyńców.

Dnia (…) maja 2001 roku zawarta została umowa użyczenia pomiędzy B.B („użyczającym”), a (…) Spółką Jawną z siedzibą w (…) („biorącym do używania”), na mocy której B.B oddał w bezpłatne używanie w/w spółce działki o numerach 2, 3, 4, 5 celem prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z § 4 umowy Spółka miała ponosić koszty wynikające z używania przedmiotu, takie jak podatek od gruntów i podatek od nieruchomości.

Na gruntach tych znajdowała się w szczególności część tzw. starej hali, ponadto na nieruchomości tej usytuowany był utwardzony przejazd. Wiosną 2008 roku ujawnił się konflikt pomiędzy B.B, a pozostałymi wspólnikami na tle zarządzania spółką. W dniu (…) lipca 2008 roku B.B wypowiedział spółce umowę użyczenia nieruchomości ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2008 roku.

Pierwotna część „starej hali” o powierzchni (…) m², znajdująca się na działce nr 1, wzniesiona została przed 1990 roku, tj. przed powstaniem spółki cywilnej. Następnie spółka dokonała rozbudowy „starej hali”. Hale, z których korzystała spółka zostały wybudowane ze środków spółki. Spółka zatrudniała pracowników do wznoszenia tych budynków. Wszystkie prace począwszy od prac konstrukcyjnych poprzez budowanie, wykonywanie dachu, podłóg, ścian i wykończenie wnętrza, wykonywali pracownicy zatrudnieni przez spółkę cywilną. Zakup materiałów do budowy hali został sfinansowany z przychodów spółki. Konsekwencją poczynionych zakupów oraz wykonanych prac było wpisanie hal do ewidencji środków trwałych spółki. W 1999 roku „(…)” s.c. decyzjami Wójta Gminy (…) uzyskała pozwolenie na użytkowanie wiaty magazynowej zrealizowanej na działkach nr ewid. 6, 3, 7. W momencie przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną wszystkie aktywa zostały wniesione do spółki jawnej.

Właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną o numerze 6 objętą księgą wieczystą nr (…) był A.A.

Współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne o numerach 3, 7 i 1, objęte księgą wieczystą nr (…) są B.B i C.C na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr 8 objętą księgą wieczystą nr (…) są B.B i C.C na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr 9 objętą księgą wieczystą nr (…) są (…) sp. z o.o. w ½ części oraz B.B i C.C na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w ½ części. Do dnia (…) marca 2011 roku współwłaścicielem ww. nieruchomości był A.A. w ½ części. Na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w tym dniu współwłaścicielem nieruchomości stała się (…) sp. z o.o. z siedzibą w (…).

Na działkach nr 8, 1 i 9 znajduje się tzw. „stara hala”, na działkach nr 6, 3 i 7 znajduje się tzw. „wiata”. Ponadto na działkach nr 6, 3, 7 i 9 znajduje się ogrodzenie.

Na dzień (…) kwietnia 2017 roku (data, na którą określono wartość przedmiotu wyceny) wartość nakładów na nieruchomościach o numerach 8, 1 wyniosła (…) złotych (część „starej hali”), wartość nakładów na nieruchomość o numerze 9 wyniosła (…) złotych (część „starej hali”), wartość nakładów na nieruchomość o numerze 6 wyniosła (…) złotych (część „wiaty”), wartość nakładów na nieruchomość o numerze 3 wyniosła (…) złotych (część „wiaty”).

Na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia (…) listopada 2024 r., sygn. (…) Spółka otrzymała zwrot wartości nakładów w postaci budynków, tzw. „starej hali” oraz „wiaty” poniesionych przez Spółkę.

W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu powódka (…) sp.j. w likwidacji z siedzibą w (…)wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego A.A kwoty (…) złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia (…) września 2008 roku do dnia zapłaty, od pozwanych A.A, C.C i B.B solidarnie kwoty (…) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia(…) września 2008 roku do dnia zapłaty oraz od pozwanych C.C i B.B kwoty (…) złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia (…) września 2008 roku do dnia zapłaty.

Powyższe kwoty stanowią wartość nakładów poczynionych przez spółkę na nieruchomości składającej się z działek o numerach 8, 4 i 9 w postaci zabudowy określanej przez strony jako „stara hala” i częściowo ogrodzenie na działce nr 9 oraz na nieruchomości składającej się z działek o numerach 6, 3 i 7 w postaci zabudowy określanej jako „wiata” i części ogrodzenia.

Bezspornie na dzień (…) sierpnia 2008 roku (upływ okresu wypowiedzenia umowy użyczenia) działka ewidencyjna o numerze 6 stanowiła własność A.A, działka ewidencyjna o numerze 9 była współwłasnością A.A, B.B i C.C, zaś działki ewidencyjne o numerach 3, 7, 1 i 8 stanowiły współwłasność małżonków B.B i C.C.

Wyrok Sądu Apelacyjnego (…) jest wyrokiem prawomocnym oraz dotyczył zwrotu nakładów poczynionych przez Spółkę w postaci zabudowy na nieruchomości składającej się z działek o numerach 8, 1 i 9, 6, 3 i 7.

Zwrot wartości nakładów, który na moment składania wniosku wpłynął do Spółki dotyczy nieruchomości 6 i 9. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w (…) nakłady na nieruchomości zostały dokonane z majątku „(…)” s.c., która w 2001 r. została przekształcona w spółkę jawną na podstawie art. 26 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej jako: „KSH”). Tym samym spółka jawna stała się podmiotem ogółu praw i obowiązków majątkowych spółki cywilnej ulegającej przekształceniu, jak wskazano w orzeczeniu.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w (…) do rozliczenia nakładów, jakie Spółka poczyniła na nieruchomościach pozwanych zastosowanie znajdują przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, tj. art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.; dalej jako: „Kodeks cywilny”).

W stosunku do „starej hali” zwrot nakładów na rzecz Spółki dotyczy rozbudowy ww. hali w obrębie działki nr 9 objętej księgą wieczystą nr (…) o powierzchni użytkowej (…) m². Stara hala stanowi rozrastający się w czasie budynek murowany, który powstał przed rokiem 1980. Na początku lat 90-tych był rozbudowywany i nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. W stosunku do wiaty zwrot nakładów na rzecz Spółki dotyczy budowy budynku z 1998 r. o funkcji magazynowej, wolnostojącego, jednokondygnacyjnego, konstrukcji stalowej, obudowanego blachą trapezową, przykrytego dachem dwuspadowym konstrukcji drewnianej, pokrytym blachą. Obiekt pochodzący z 1998 roku, wyposażony jest w instalację elektroenergetyczną. Wiata była budowana zgodnie z pozwoleniem i oddana do użytkowania w 1999 r. Wiata zlokalizowana jest na działkach nr 6 (nr: KW: (…)), 3 i 7 (nr KW: (…)). Na działce 6 wiata zajmuje powierzchnię (…) m², a reszta wiaty o powierzchni (…) m2 jest na działkach 3 i 7.

Zwrot nakładów , który wpłynął na konto Spółki dotyczy tylko (…) m² wiaty posadowionej na działce 6 i stanowi według biegłego oraz wyroku sądu (…) zł. Wartość całej wiaty to (…) zł. W ewidencji środków trwałych Spółki uwzględniono ww. wiatę. Zgodnie z ewidencją środków trwałych Spółki dotychczasowa wartość odpisów amortyzacyjnych zaliczonych w koszty uzyskania przychodu wynosiła (…) zł . Jednocześnie nie można wykluczyć, że w przyszłości Spółka otrzyma dalsze środki z tytułu zwrotu nakładów.

Spółka pozostaje obecnie w likwidacji prowadzonej przez likwidatora ustanowionego przez sąd. Likwidator samodzielnie prowadzi sprawy likwidacyjne oraz zarządza majątkiem Spółki, natomiast wspólnicy nie mają możliwości swobodnego dysponowania środkami pieniężnymi pozostającymi w Spółce. W ramach postępowania likwidacyjnego środki uzyskiwane przez Spółkę przeznaczane są w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów likwidacji oraz istniejących i przyszłych zobowiązań Spółki. W szczególności na dzień złożenia wniosku nie została jeszcze ustalona wysokość wynagrodzenia likwidatora ani całkowity koszt prowadzonego postępowania likwidacyjnego. Tym samym na obecnym etapie nie jest możliwe ustalenie, czy po zakończeniu likwidacji pozostanie jakakolwiek nadwyżka majątkowa podlegająca podziałowi pomiędzy wspólników. Nie można zatem przesądzić, czy i w jakiej wysokości środki otrzymane przez Spółkę finalnie będą mogły zostać rozdysponowane na rzecz wspólników.

Pytania

1.   Czy otrzymana przez Spółkę kwota zwrotu nakładów na nieruchomość, w postaci budynków, tzw. „starej hali” oraz „wiaty” zasądzona na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia (…) listopada 2024 r., sygn. akt (…) powinna zostać zakwalifikowana jako przychody z tytułu działalności gospodarczej i opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych przez Wnioskodawczynię zgodnie z jej udziałem w zysku?

2.  Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca, to w jakim okresie, Wnioskodawczyni powinna wykazać przychód?

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1

Zdaniem Wnioskodawczyni, otrzymany na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia (…) listopada 2024 r., sygn. akt (…) zwrot nakładów Spółki na nieruchomość w postaci budynków, tzw. „starej hali” oraz „wiaty” nie stanowi przychodu podatkowego.

Uzasadnienie

Jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, jednym ze źródeł przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zgodnie z kolei z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o PIT do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Wnioskodawczyni wskazuje, że na gruncie regulacji podatkowych przychodem podatkowym może być wyłącznie realne, rzeczywiste i ostateczne/definitywne przysporzenie, przejawiające się zasadniczo w zwiększeniu aktywów lub zmniejszenia zobowiązań.

W stanie faktycznym będącym przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie dochodzi zdaniem Wnioskodawczyni do powstania przychodu na gruncie PIT po stronie wspólników Spółki, ponieważ otrzymane kwoty zwrotu nakładów na nieruchomość w wykonaniu ww. wyroku sądowego nie są rzeczywistym przysporzeniem majątku po stronie Spółki. Nie stanowią zwiększenia aktywów lub zmniejszenia zobowiązań. Dokonany zwrot nakładów na nieruchomość ma wyłącznie funkcję restytucyjną.

Otrzymane świadczenie ma charakter kompensacyjny (restytucyjny) i stanowi jedynie częściowe wyrównanie uszczerbku majątkowego uprzednio poniesionego przez Spółkę w związku z poniesieniem nakładów na nieruchomość, do której Spółka nie uzyskała trwałego tytułu prawnego. W rezultacie, pomimo poniesienia nakładów, majątek Spółki uległ faktycznemu uszczupleniu, które w pewnym zakresie zostało skompensowane na podstawie wyroku sądowego.

Podkreślenia wymaga, że dla powstania przychodu podatkowego konieczne jest wystąpienie definitywnego przysporzenia majątkowego, tj. takiego, które ma charakter trwały i bezzwrotny oraz skutkuje realnym powiększeniem majątku podatnika. Tymczasem świadczenia o charakterze zwrotnym lub kompensacyjnym - których celem jest wyłącznie wyrównanie uprzednio poniesionej straty - nie spełniają tej przesłanki.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Stąd też wszystkie kwoty otrzymywane "tytułem zwrotnym" takie jak pożyczki, kaucje itp., nie są zaliczane do przychodów podatkowych.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Wnioskodawczyni otrzymany na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia (…) listopada 2024 r., sygn. akt (…) zwrot nakładów Spółki na nieruchomość w postaci budynków, tzw. „starej hali” oraz „wiaty” nie stanowi przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku uznania, że otrzymana kwota tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia, zasądzona prawomocnym wyrokiem sądu, stanowi przychód podatkowy, moment jego powstania należy określić zgodnie z art. 14 ust. 1i ustawy o PIT, tj. na dzień faktycznego otrzymania zapłaty.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem z działalności gospodarczej są co do zasady „kwoty należne”, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Jednocześnie ustawodawca w art. 14 ust. 1c ustawy o PIT określił moment powstania przychodu dla typowych zdarzeń gospodarczych związanych z prowadzoną działalnością, wskazując, że za datę powstania przychodu uznaje się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.

W analizowanej sprawie otrzymana kwota nie pozostaje jednak w związku z wydaniem rzeczy, zbyciem prawa majątkowego ani wykonaniem usługi. Roszczenie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia ma charakter ustawowy i wynika z przepisów prawa cywilnego, a jego źródłem nie jest stosunek zobowiązaniowy dotyczący świadczenia usług, dostawy towarów lub przeniesienia praw majątkowych. Powstaje ono dopiero wskutek zaistnienia przesłanek określonych w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu i zostało skonkretyzowane wyrokiem sądu.

Tym samym do określenia momentu powstania przychodu nie znajdzie zastosowania art. 14 ust. 1c ustawy o PIT, gdyż przepis ten obejmuje wyłącznie przychody związane z wydaniem rzeczy, zbyciem praw lub wykonaniem usług. Nie znajdą zastosowania również art. 14 ust. 1e i 1h ustawy o PIT, odnoszące się odpowiednio do usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych oraz dostaw energii i gazu.

W konsekwencji zastosowanie znajdzie art. 14 ust. 1i ustawy o PIT, zgodnie z którym: „w przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ust. 1c, 1e i 1h, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty”.

Skoro zatem ewentualny przychód z tytułu zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia nie mieści się w katalogu zdarzeń objętych art. 14 ust. 1c ustawy o PIT, to - w przypadku uznania, że świadczenie to stanowi przychód podatkowy - moment jego powstania należy określić zgodnie z regułą kasową przewidzianą w art. 14 ust. 1i ustawy o PIT, tj. w dacie faktycznego otrzymania zasądzonej kwoty.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.):

W myśl art. 4 § 1 pkt 1 Ksh:

Stosownie do treści art. 8 § 1 i § 2 cytowanej ustawy:

Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu spółek handlowych:

Natomiast, w myśl art. 28 cytowanej ustawy:

Odnosząc się natomiast do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazać należy, że zgodnie z art. 5a pkt 26 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592):

Natomiast stosownie do art. 5b pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Spółka jawna, w której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne jest spółką osobową nieposiadającą osobowości prawnej, nie jest podatnikiem podatków dochodowych. Opodatkowaniu podlegają dochody poszczególnych wspólników spółki jawnej. Jeżeli wspólnikiem jest osoba fizyczna, to dochód z udziału w tej spółce podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z kolei przepis art. 8 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy :

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy :

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Cytowany wyżej art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera ogólną definicję przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, natomiast w art. 14 ust. 2 wymienione zostały przykładowe zdarzenia powodujące powstanie tego przychodu. Oznacza to, że co do zasady przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są wszelkie przysporzenia majątkowe, uzyskane w związku z tą działalnością, o ile ustawa nie wyłącza ich z tej kategorii.

W art. 14 ust. 2 ww. ustawy, ustawodawca wskazał przykładowe oraz szczególne rodzaje korzyści, które dla podatnika stanowią przychód ze źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 3 pkt 3a ww. ustawy:

Odnosząc się szczegółowo do tego unormowania, należy wskazać, że „zwrot” w języku powszechnym oznacza oddanie, zwrócenie czegoś.

Użyte w art. 14 ust. 3 pkt 3a omawianej ustawy, określenie „inne wydatki” koresponduje natomiast z poprzedzającym go punktem 3 art. 14 ust. 3 tej ustawy, dotyczącym zwrotu określonego rodzaju wydatków. Przez inne wydatki należy zatem rozumieć wydatki inne niż wymienione w art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle powyższego, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym. Takie rozwiązanie wynika literalnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie, posługując się zasadami wnioskowania a contrario, z treści art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mając ponadto na względzie art. 14 ust. 1 można wyprowadzić zasadę, że zwrócone wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowią przychody podatnika.

Tym samym, skutki podatkowe związane ze zwrotem wydatków są generalnie uzależnione od tego, czy wydatki, które będą zwracane podlegały zaliczeniu do kosztów podatkowych, czy też nie. Jeżeli zwracane wydatki podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, wówczas kwota zwrotu powinna podlegać zaliczeniu do przychodów. Natomiast, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

-     został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

-     jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

-     pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

-     poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

-     został właściwie udokumentowany,

-     nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Generalnie należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, bądź też zabezpieczenie lub zachowanie tego źródła przychodów, o ile w myśl przepisów ww. ustawy nie podlegają wyłączeniu z tychże kosztów.

Przy czym, związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku, a osiągnięciem przychodu, bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu, bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów.

Koszty uzyskania przychodów nie są kosztami uzyskania jakichkolwiek przychodów, lecz zawsze związane są z uzyskaniem przychodu z konkretnego źródła. Koszty uzyskania przychodu z danego źródła pomniejszają przychody z tego właśnie źródła. Koszty te są zatem ściśle i funkcjonalnie przyporządkowane do danego źródła przychodów.

W myśl natomiast art. 22 ust. 8 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 22a ust. 1 ww. ustawy:

Stosownie do treści art. 22a ust. 2 pkt 1 ww. ustawy:

Z powyższych przepisów wynika że, co do zasady, wydatki poniesione przez podatnika na nabycie lub wytworzenie środków trwałych, w tym również stanowiące inwestycję w obcych środkach trwałych, są rozliczane w czasie i podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – pośrednio poprzez odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej tych środków.

Przepisy prawa podatkowego nie definiują wprost, co należy rozumieć przez inwestycje w obcych środkach trwałych, ale definiują pojęcie inwestycji.

Zgodnie z art. 5a pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy o rachunkowości:

Biorąc pod uwagę te definicje można stwierdzić, że inwestycje w obcych środkach trwałych to ogół działań (nakładów) podatnika odnoszących się do niestanowiącego jego własności środka trwałego, które zmierzają do jego ulepszenia, tzn. polegają na jego przebudowie, rozbudowie, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowego poprzez „inwestycje w obcych środkach trwałych” należy rozumieć nakłady ponoszone na ulepszenie istniejącego już środka trwałego, który nie stanowi własności (współwłasności) podatnika, jest jednak wykorzystywany, na podstawie stosownej umowy (najmu, dzierżawy itp.).

Przenosząc powyższe na grunt analizowanych przepisów stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy kwota otrzymanego zwrotu stanowić będzie Pani przychód mają regulacje art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem bowiem do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Z unormowania tego wynika, że wartość dokonanego zwrotu nakładów odpowiadająca tym wydatkom stanowić będzie – w momencie jego otrzymania – przychód podatkowy w sytuacji, gdy uprzednio podlegały one zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.

Tym samym, jeżeli kwota wymienionych we wniosku nakładów inwestycyjnych została w całości lub w części zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, w tym np. poprzez odpisy amortyzacyjne (lub w inny sposób), to ich zwrot stanowić będzie w całości lub w odpowiedniej części Pani przychód.

Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy, jeszcze w okresie funkcjonowania spółki cywilnej, która następnie została przekształcona w spółkę jawną na podstawie art. 26 § 4 Kodeksu spółek handlowych, poniesione zostały nakłady na nieruchomości stanowiące własność wspólników. Nakłady te polegały w szczególności na rozbudowie tzw. „starej hali” oraz budowie „wiaty” magazynowej.

W konsekwencji poniesionych wydatków przedmiotowe obiekty zostały ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez spółkę. Z opisu sprawy wynika również, że wiata była uwzględniona w ewidencji środków trwałych Spółki, a od jej wartości dokonywane były odpisy amortyzacyjne zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. W momencie przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną wszystkie aktywa zostały wniesione do spółki jawnej, która stała się następcą prawnym w zakresie praw i obowiązków majątkowych związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem.

Na podstawie prawomocnego wyroku sądu Spółce przyznano zwrot wartości nakładów poniesionych na nieruchomościach należących do właścicieli gruntów. Sąd wskazał, że podstawę rozliczenia stanowią przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, tj. art. 405 Kodeksu cywilnego. Bez znaczenia dla skutków podatkowych pozostaje jednak cywilnoprawna podstawa dochodzonego roszczenia. Dla oceny skutków podatkowych istotne jest bowiem ustalenie, czy wydatki, których zwrot nastąpił, zostały wcześniej zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. A contrario należy przyjąć, że zwrot wydatków, które zostały uprzednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, skutkuje powstaniem przychodu podatkowego.

W rozpatrywanej sprawie nakłady poniesione przez Spółkę zostały ujęte jako środki trwałe podlegające amortyzacji. Stosownie do art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z przepisami ustawy stanowią koszty uzyskania przychodów. Tym samym część wartości poniesionych nakładów została rozliczona podatkowo poprzez odpisy amortyzacyjne zaliczane do kosztów uzyskania przychodów.

W konsekwencji otrzymany przez Spółkę zwrot wartości nakładów, dotyczący zarówno części „starej hali”, jak również części „wiaty”, stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim zwracane nakłady zostały uprzednio rozliczone podatkowo poprzez odpisy amortyzacyjne zaliczane do kosztów uzyskania przychodów.

Przychód ten należy przypisać Wnioskodawczyni proporcjonalnie do jej prawa do udziału w zysku Spółki, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że otrzymany przez Spółkę zwrot nakładów nie korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w części odpowiadającej wydatkom uprzednio zaliczonym do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne. W tej części zwrot nakładów stanowi dla Pani przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych proporcjonalnie do Pani prawa do udziału w zysku Spółki.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, że dokonany zwrot tychże nakładów stanowi dla Pani (wspólnika spółki jawnej) przychód z działalności gospodarczej w części odpowiadającej Pani udziałowi w zysku Spółki, rozliczony zgodnie z zasadami przewidzianymi dla tego źródła przychodu.

Zatem Pani stanowisko, że zwrot nakładów poniesionych przez Spółkę jawną nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, dla Pani jako wspólnika tej Spółki jest nieprawidłowe.

Odnosząc się do Pani wątpliwości w zakresie ustalenia okresu, w którym należałoby wykazać przychód podatkowy z tytułu otrzymanej kwoty stanowiącej zwrot wartości nakładów zasądzonych wyrokiem, wskazać należy, że moment powstania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej określają przepisy art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wobec tego regułą jest, że przychód powstaje w dacie następujących zdarzeń: wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż w dniu wystawienia faktury albo uregulowania należności. Wyjątki wprowadzają m.in. przepisy art. 14 ust. 1e, 1h i 1i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 14 ust. 1e i 1h ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie zaś do art. 14 ust. 1i ww. ustawy:

Z ww. przepisu wynika, że jeśli nie zachodzą przesłanki do zastosowania któregokolwiek z poprzednich przepisów, to podatnik musi wykazać przychód w momencie otrzymania zapłaty.

W rozpatrywanej sprawie przychód z tytułu zwrotu wartości nakładów, zasądzony prawomocnym wyrokiem sądu, nie jest następstwem wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego ani wykonania usługi. Roszczenie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia ma bowiem charakter ustawowy i wynika z przepisów prawa cywilnego, a nie ze świadczenia wykonywanego przez Spółkę na rzecz drugiej strony. Źródłem tego świadczenia nie jest stosunek zobowiązaniowy dotyczący sprzedaży towarów, świadczenia usług czy przeniesienia praw majątkowych, lecz obowiązek restytucyjny powstały na skutek zaistnienia przesłanek bezpodstawnego wzbogacenia.

Otrzymana kwota stanowi zatem jedynie następstwo rozstrzygnięcia sądowego i pozostaje poza zakresem zdarzeń objętych dyspozycją art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie w sprawie nie znajdują zastosowania regulacje art. 14 ust. 1e i 1h tej ustawy. Oznacza to, że przychód powinien zostać rozpoznany w dacie faktycznego otrzymania środków pieniężnych, a więc w okresie rozliczeniowym, w którym nastąpiła ich rzeczywista zapłata na rzecz Spółki.

Pani stanowisko w tej części jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotowa interpretacja rozstrzyga w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek dochodowy od osób fizycznych względem Pani, a nie wywiera skutku prawnego dla innych osób.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.