taxmachine.pl

0114-KDWP.4011.215.2026.3.PP

Interpretacja indywidualna2026-07-09Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Możliwość rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 4 czerwca 2026 r. oraz 30 czerwca 2026 r. - w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Ojciec dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej na mocy orzeczenia sądu (…) - w Polsce. Powodem było jego demoralizujące oddziaływanie na dziecko, co zostało przez Panią udowodnione w postępowaniu sądowym. Obecnie toczą się również sprawy dotyczące alimentów na dziecko (ojciec nie płaci alimentów z 2024 roku), w Polsce uznano na Skarb Państwa (10 kwietnia 2026 r.) co wiąże się dla Pani z dodatkowymi kosztami.

Posiada Pani ograniczoną władzę rodzicielską, jednak nie została jej pozbawiona. Ograniczenie to wynikało z konieczności zapewnienia dziecku odpowiednich warunków edukacyjnych, w tym dostępu do specjalistycznego kształcenia, którego ojciec nie wspierał i nie uczestniczył w procesie edukacyjnym dziecka. Miała Pani problem, dziecko znikało, zgłoszono to z Pani strony na policję i nie jest to kwestia jednorazowa.

Dziecko przebywa w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym (MOW) na podstawie postanowienia sądu. Decyzja ta była podyktowana trudną sytuacją wychowawczą, w tym przemocą domową oraz negatywnym wpływem ojca, który nastawiał dziecko przeciwko Pani.

Pomimo powyższego nadal ponosi Pani koszty utrzymania dziecka (odzież, żywność, leczenie oraz inne niezbędne potrzeby), co zostało udokumentowane w trakcie postępowania sądowego. Utrzymuje Pani z dzieckiem codzienny kontakt i aktywnie uczestniczy w jego wychowaniu. Postępowania sądowe dotyczące alimentów oraz pozbawienia władzy radzieckiej ojca również na Ukrainie.

W związku z powyższym prosi Pani o informację, czy w opisanej sytuacji spełnia warunki do uznani za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów podatkowych i czy może Pani skorzystać z sposobu rozliczenia PIT jako rodzic samotni wychowujący dziecko.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Wnosi Pani o wydanie interpretacji indywidualnej za lata podatkowe: 2021, 2022, 2023, 2024 oraz 2025.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoba mająca miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. rozlicza w Polsce wszystkie swoje dochody.

Zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o PIT miejscem zamieszkania na terytorium RP jest sytuacja, w której podatnik posiada w Polsce centrum interesów życiowych (w szczególności osobistych lub gospodarczych) lub przebywa na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku.

Wskazuje Pani, że spełnia oba kryteria określone w art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o PIT, ponieważ od 2016 roku nieprzerwanie mieszka w Polsce, cały czas legalnie pracuje, nie wyjeżdża na stałe poza granice kraju, a życie prywatne i zawodowe znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym w całym okresie objętym wnioskiem podlegała Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Pani dziecko urodzone 9 października 2009 r., ma ukończone 16 lat.

W Pani sprawie zastosowanie ma art. 26 § 2 Kodeksu cywilnego, ponieważ dziecko, urodzone 9 października 2009 r., jest małoletnie i pozostaje pod faktyczną Pani opieką. Ojciec dziecka nie wykonuje władzy rodzicielskiej, a dziecko od 2022 r. zamieszkuje z Panią w Polsce.

W okresie, którego dotyczy Pani wniosek, nie była Pani matką ani opiekunem prawnym żadnego innego dziecka poza synem, o którym mowa we wniosku. Nie wychowywała Pani również żadnego innego dziecka wspólnie z drugim rodzicem ani z opiekunem prawnym. Posiada Pani tylko jedno dziecko.

Do dnia 5 października 2022 r. zarówno Pani, jak i ojciec Pani dziecka posiadaliście formalnie pełną władzę rodzicielską.

W dniu 5 października 2022 r. złożyła Pani do sądu wniosek o pozbawienie ojca Pani dziecka władzy rodzicielskiej. Od tej daty ojciec nie wykonywał i nie posiadał pełnej władzy rodzicielskiej. W dniu 25 października 2022 r., z uwagi na poważne problemy wychowawcze oraz fakt, że została Pani pobita, zrzekła się Pani czasowo opieki nad dzieckiem. W związku z tym dziecko zostało umieszczone w placówce w celach wychowawczych. W dniu 26 marca 2025 r. sąd wydał postanowienie o pozbawieniu ojca Pani dziecka władzy rodzicielskiej. Od tego dnia ojciec nie posiada już żadnych praw rodzicielskich.

W okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pani ani w stosunku do Pani dziecka nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pracuje Pani na podstawie umowy o pracę i nie prowadzi działalności gospodarczej, dlatego nie korzysta z podatku liniowego. W okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pani ani w stosunku do Pani dziecka nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym ani ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie żeglugi morskiej ani przemysłu okrętowego, a Pani dziecko nie osiągało żadnych dochodów.

W okresie, którego dotyczy wniosek, osiągała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej. Pracuje Pani na podstawie umowy o pracę, dlatego dochody były rozliczane zgodnie z art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie prowadziła Pani działalności gospodarczej i nie korzystała z podatku liniowego z art. 30c ustawy o PIT.

W okresie będącym przedmiotem zapytania posiadała Pani stan cywilny: rozwódka. Wyrok rozwodowy w sprawie o sygn. akt (…) uprawomocnił się w dniu 18 października 2018 r. i od tej daty posiada Pani stan cywilny rozwódki. Nie orzeczono separacji w rozumieniu odrębnych przepisów.

W okresie będącym przedmiotem zapytania nie została Pani pozbawiona władzy rodzicielskiej. W dniu 25 października 2022 r., z uwagi na poważne problemy wychowawcze małoletniego oraz sytuację rodzinną, wyraziła Pani zgodę na umieszczenie dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej. Okoliczność ta nie stanowiła zrzeczenia się ani pozbawienia Pani władzy rodzicielskiej. Pismo Komendy Rejonowej Policji z dnia 25 października 2022 r. miało podstawę do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wydanie stosownego postanowienia. Samo pismo Policji nie jest orzeczeniem sądu i nie może pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej. Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, pozbawienie władzy rodzicielskiej może nastąpić wyłącznie na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego.

Natomiast zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy może ograniczyć władzę rodzicielską, wydając odpowiednie zarządzenia, w tym dotyczące umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. W Pani sprawie postanowieniem Sądu Rejonowego dla (…) z dnia 26 marca 2025 r., prawomocnym od dnia 3 kwietnia władza rodzicielska została ograniczona poprzez umieszczenie małoletniego w pieczy zastępczej. Nie została Pani pozbawiona władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej zostało orzeczone wyłącznie wobec ojca dziecka. W związku z powyższym, że od dnia 25 października 2022 r. nie była Pani pozbawiona władzy rodzicielskiej w żadnym okresie, a tylko ograniczona. Ograniczenie władzy rodzicielskiej nastąpiło dopiero na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu od dnia 3 kwietnia 2025 r.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani prawo do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4 oraz art. 6 ust. 4c - 4f i ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zeznaniu rocznym PIT za okres objęty wnioskiem?

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni, w przedstawionym stanie faktycznym spełnia wszystkie przesłanki do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4 oraz art. 6 ust. 4c - 4f i ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stara się sama wychować małoletnie dziecko, urodzone 9 października 2009 r., bez udziału drugiego rodzica. Ojciec dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej na mocy prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego (…) z dnia 26 marca 2025 r. Wnioskodawczyni wskazuje, że już wcześniej - od dnia 5 października 2022 r., kiedy złożyła wniosek o pozbawienie ojca władzy rodzicielskiej - ojciec faktycznie nie wykonywał żadnych obowiązków rodzicielskich, nie uczestniczył w wychowaniu, nie wspierał edukacji dziecka, a jego zachowanie miało charakter demoralizujący i zagrażający dobru dziecka.

Dziecko zostało umieszczone w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym na podstawie postanowienia sądu z uwagi na trudną sytuację wychowawczą, przemoc oraz negatywny wpływ ojca. Dzieckiem opiekowała się babcia, a Pani przesyłała pieniądze na utrzymania dzieciaka. Nadal ponosi Pani koszty utrzymania dziecka, zapewnia mu odzież, żywność, leczenie i inne potrzeby, utrzymuje stały kontakt i aktywnie uczestniczy w procesie wychowawczym z placówką oraz policją. Nie pozostaje w związku małżeńskim, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z drugim rodzicem dziecka ani z żadną inną osobą. W całym okresie objętym wnioskiem Wnioskodawczyni sama, a później wspólnie z placówką wykonuje obowiązki rodzicielskie. Osiąga dochody wyłącznie z umowy o pracę, które są opodatkowane według skali podatkowej zgodnie z art. 27 ustawy o PIT. Nie prowadzi działalności gospodarczej, nie korzysta z podatku liniowego z art. 30c, ryczałtu ani karty podatkowej. Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że spełnia wszystkie warunki określone w art. 6 ust. 4 oraz art. 6 ust. 4c-4f i ust. 8 ustawy o PIT, a tym samym przysługuje jej prawo do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko w zeznaniu rocznym PIT za okres objęty wnioskiem.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej

- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265), który to przepis stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Z art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., wynika, że:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mający zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., stanowi, że:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 240 i 2476 oraz Dz. U. z 2023 r. poz. 2194), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

W świetle art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270 oraz Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140).

Zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Na mocy art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.) - wynika, że:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wyjaśnić przy tym należy, że na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.

Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stanowi, że:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw wynika, że:

Przepisy art. 6 ust. 4c-4h, 8 (…) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (…) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.

Należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że dla preferencyjnego opodatkowania dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. istotne znaczenie ma regulacja zawarta w treści art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z którego wynika, że nie ma ono zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Natomiast przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2021-2025 dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.

Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje - dla potrzeb jej wykładni i stosowania - samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować - wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w przytoczonych na wstępie przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka.

Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany np. do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica - przy którym dziecko mieszka - prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzam, że skoro:

  • jest Pani osobą rozwiedzioną; wyrok rozwodowy uprawomocnił się 18 października 2018 r.;
  • nie mają do Pani ani Pani dziecka zastosowania przepisy wskazane w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
  • dziecko w okresie będącym przedmiotem zapytania było pod Pani faktyczną opieką,
  • w okresie będącym przedmiotem zapytania nie była Pani pozbawiona władzy rodzicielskiej,

to może rozliczyć się Pani jako rodzic samotnie wychowujący dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za okres objęty wnioskiem, tj. lata 2021-2025.

Stanowisko Pani należy uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

W trybie wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie prowadzimy postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku - nie prowadzi postępowania dowodowego. Nie analizujemy załączników (dokumentów) załączonych do wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.