0114-KDWP.4011.126.2026.3.ŁZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• nieprawidłowe w zakresie możliwości rozliczenia przez przedsiębiorstwo w spadku nadpłaty powstałej u zmarłego przedsiębiorcy oraz złożenia wniosku o jej zaliczenie na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych (pyt. 14 i 15),
• prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 11 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawcą  B.B. Zakład (…) w spadku.

Jest Pan jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą podatnikiem, o którym mowa w:

1. art. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426, z późn. zm.) (dalej: „ustawa o PIT”);
2. art. 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 1905 i 2123);
3. art. 15 ust. 1a oraz art. 17 ust. 1i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, 568, 1065, 1106 i 1747) (dalej: „ustawa o VAT”);
4. art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1443 i 2123);
5. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 722 i 1747);
6. art. 71 ust. 1a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2094);
7. art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1084 i 2123).

Powyższe wynika z art. 49 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170) – zwanej dalej: „ustawą o zarządzie sukcesyjnym”.

Zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku jest Pan A.A – syn zmarłego przedsiębiorcy, Pana B.B Pan B.B prowadził przedsiębiorstwo w spadku do dnia 22 września 2025 r., która to data stanowi datę jego zgonu. Z tą datą doszło również do ustanowienia zarządu sukcesyjnego.

Obecnie przedsiębiorstwo w spadku jest prowadzone przez wyżej wskazanego zarządcę sukcesyjnego. Działalność gospodarcza prowadzona przez zmarłego przedsiębiorcę jest w dalszym ciągu kontynuowana i rozważane są dalsze kroki związane z losami przedsiębiorstwa w spadku.

Działalność gospodarcza prowadzona w ramach przedsiębiorstwa w spadku i wcześniej przez zmarłego przedsiębiorcę dotyczy (…).

Zarówno za życia Pana B.B, jak i obecnie, w przedsiębiorstwie są zatrudnieni pracownicy oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenie). Osobom tym, w zamian za wykonywaną pracę/świadczone usługi, było wypłacane wynagrodzenie, od którego zmarły przedsiębiorca pobierał zaliczki na podatek dochodowy, jako płatnik PIT. Obecnie takie zaliczki pobiera również od wypłacanego wynagrodzenia Wnioskodawca.

Zmarły przedsiębiorca w zakresie prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej (stanowiącej obecnie przedsiębiorstwo w spadku) był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Rejestracji do VAT dokonał w dniu 5 lipca 1993 r.

Z uwagi na to, że w ramach przedsiębiorstwa w spadku nieustannie prowadzona jest działalność gospodarcza i obecnie dopiero rozważane są dalsze jego losy, Wnioskodawca zastanawia się nad kwestiami związanymi z sukcesją podatkowych praw i obowiązków zmarłego przedsiębiorcy w zakresie prowadzonej przez niego za życia działalności gospodarczej.

W szczególności, jaki okres i zakres informacji uwzględniać w składanych za 2025 r. deklaracjach i informacjach podatkowych oraz jakie obowiązki w zakresu prawa podatkowego zmarłego przedsiębiorcy na nim spoczywają.

W okresie od dnia 1.01.2025 r. do dnia 22.09.2025 r. przedsiębiorstwo w spadku wykazało stratę podatkową z prowadzonej działalności gospodarczej. We wskazanym okresie osiągnięte przychody były niższe od kosztów uzyskania przychodów.

Natomiast w okresie od dnia 23.09.2025 r. do dnia 31.02.2025 r. (najpewniej omyłka pisarska dotycząca daty - przypis organu) przedsiębiorstwo w spadku osiągnęło dochód z prowadzonej działalności gospodarczej. Jak już zostało wskazane, zgon przedsiębiorcy nastąpił w dniu 22.09.2025 r.

Przedsiębiorca w 2025 r. opłacał zaliczki na podatek dochodowy w formie uproszczonej, zgodnie z przepisami ustawy o PIT.

Za okres od początku 2025 r., tj., od dnia 1.01.2025 r. do dnia zgonu przedsiębiorcy suma wpłaconych zaliczek przewyższała należny podatek w związku z opisaną wcześniej stratą, w konsekwencji czego powstała nadpłata podatku w PIT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Po śmierci przedsiębiorcy, działalność gospodarcza była kontynuowana przez zarządcę sukcesyjnego. W okresie tym wysokość należnego podatku dochodowego przewyższyła kwotę wpłaconych zaliczek, w konsekwencji czego powstanie kwota podatku do zapłaty.

W okresie od 1.01.2025 r. do 22.09.2025 r. powstała więc nadpłata podatku w PIT, a w okresie 23.09.2025 r. do 31.12.2025 r. powstanie podatek do zapłaty. Jest to związane z opisaną wcześniej okolicznością, że za życia B.B wystąpiła strata, a po jego śmierci wystąpił dochód.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

B.B prowadził za życia jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą (…).

Działalność ta była prowadzona przez Pana B.B do dnia 22 września 2025 r., czyli do dnia jego śmierci. Z tą datą doszło do ustanowienia zarządu sukcesyjnego, a działalność gospodarcza zmarłego przedsiębiorcy jest obecnie kontynuowana przez Wnioskodawcę jako przedsiębiorstwo w spadku, działające przez zarządcę sukcesyjnego, którym jest Pan A.A.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że użyte w opisie stanu faktycznego sformułowanie, zgodnie z którym „Pan B.B prowadził przedsiębiorstwo w spadku do dnia 22 września 2025 r.”, należy rozumieć jako skrót myślowy. Jego celem było wskazanie, że Pan B.B prowadził do dnia swojej śmierci przedsiębiorstwo osoby fizycznej, które z chwilą jego śmierci stało się przedsiębiorstwem w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Innymi słowy, do dnia 22 września 2025 r. działalność była prowadzona przez Pana B.B jako zmarłego następnie przedsiębiorcę, a nie przez przedsiębiorstwo w spadku.

Przedsiębiorstwo w spadku powstało i zaczęło funkcjonować dopiero z chwilą śmierci Pana B.B, czyli w dniu 22 września 2025 r.

Powyższą chronologię ilustruje poniższa grafika.

(...)

Powyższe wynika z przepisów ustawy o zarządzie sukcesyjnym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

Przedsiębiorstwo w spadku nie istnieje więc przed śmiercią przedsiębiorcy jako odrębna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej. Powstaje ono dopiero w związku ze śmiercią przedsiębiorcy i służy kontynuacji działalności gospodarczej prowadzonej wcześniej przez tego przedsiębiorcę.

W konsekwencji przed dniem 22 września 2025 r. przedsiębiorstwo w spadku w ogóle nie istniało. Do tej daty działalność była prowadzona wyłącznie przez przedsiębiorcę jako osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą. Dopiero z chwilą śmierci przedsiębiorcy, tj. w dniu 22 września 2025 r., doszło do powstania przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Wnioskodawca wyjaśnia więc, że przedstawiony wcześniej opis stanu faktycznego należy rozumieć w ten sposób, że:

1. w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 22 września 2025 r. działalność gospodarcza była prowadzona przez Pana B.B jako osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą,
2. w tym okresie działalność ta nie funkcjonowała jeszcze jako przedsiębiorstwo w spadku,
3. z chwilą śmierci Pana B.B, tj. w dniu 22 września 2025 r., doszło do powstania przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym,
4. od chwili śmierci Pana B.B działalność gospodarcza jest prowadzona jako przedsiębiorstwo w spadku, działające przez zarządcę sukcesyjnego,
5. wskazana w opisie stanu faktycznego strata za okres od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 22 września 2025 r. dotyczy działalności gospodarczej prowadzonej jeszcze przez Pana B.B jako przedsiębiorcę, a nie działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo w spadku jako odrębnego podatnika,
6. wskazany w opisie stanu faktycznego dochód osiągnięty po śmierci Pana B.B, tj. w okresie od dnia 23 września 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r., dotyczy już działalności prowadzonej jako przedsiębiorstwo w spadku.

Dla uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości Wnioskodawca doprecyzowuje zatem, że zarówno w zakresie podatku od towarów i usług, jak i podatku dochodowego od osób fizycznych, działalność prowadzona przez Pana B.B do dnia 22 września 2025 r. nie funkcjonowała jako przedsiębiorstwo w spadku.

Wnioskodawca doprecyzowuje, że wskazanie daty 22 września 2025 r. jako daty granicznej należy rozumieć w ten sposób, że do chwili śmierci przedsiębiorcy działalność była prowadzona przez przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, natomiast od chwili śmierci działalność jest kontynuowana jako przedsiębiorstwo w spadku. Jeżeli w piśmie posłużono się określeniem okresu do dnia 22 września 2025 r., należy je rozumieć jako okres do chwili śmierci przedsiębiorcy.

Była to działalność gospodarcza prowadzona przez Pana B.B jako przedsiębiorcę. Przedsiębiorstwo w spadku zaczęło funkcjonować dopiero z chwilą śmierci Pana B.B i od tej chwili kontynuuje działalność gospodarczą prowadzoną wcześniej przez zmarłego przedsiębiorcę.

W 2025 r. zmarły przedsiębiorca opodatkowywał dochody z prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej podatkiem liniowym. W tym samym roku podatkowym zmarły przedsiębiorca opłacał zaliczki na podatek dochodowy w formie uproszczonej, zgodnie z przepisami ustawy o PIT.

Po śmierci przedsiębiorcy działalność gospodarcza jest kontynuowana przez przedsiębiorstwo w spadku. Przedsiębiorstwo w spadku nie rozpoczęło nowej działalności gospodarczej, lecz kontynuuje działalność gospodarczą prowadzoną wcześniej przez zmarłego przedsiębiorcę.

W roku podatkowym, w którym doszło do śmierci przedsiębiorcy, przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje formę opodatkowania stosowaną przez zmarłego przedsiębiorcę przed śmiercią. W konsekwencji dochody przedsiębiorstwa w spadku osiągane w 2025 r., po śmierci przedsiębiorcy, są opodatkowane podatkiem liniowym.

Przedsiębiorstwo w spadku prowadzi księgi rachunkowe dla celów podatku dochodowego.

Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy oraz dokumentacji finansowej przedsiębiorstwa, działalność gospodarcza prowadzona przez zmarłego przedsiębiorcę, a następnie kontynuowana przez przedsiębiorstwo w spadku, jest działalnością o istotnej skali organizacyjnej, majątkowej i operacyjnej.

W ramach działalności sporządzane jest sprawozdanie finansowe obejmujące w szczególności bilans oraz informacje dodatkowe dotyczące aktywów trwałych, aktywów obrotowych, przychodów ze sprzedaży, kosztów działalności, majątku trwałego, należności, inwestycji krótkoterminowych oraz zobowiązań i zabezpieczeń związanych z działalnością przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwo prowadzi więc ewidencję w formie ksiąg rachunkowych, a nie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Księgi rachunkowe obejmują zdarzenia gospodarcze związane z kontynuowaną działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa, w tym przychody, koszty, składniki majątku, należności, zobowiązania, amortyzację, zapasy, środki pieniężne oraz pozostałe operacje gospodarcze istotne dla ustalenia wyniku podatkowego.

Zmarły przedsiębiorca był polskim rezydentem podatkowym. Na dzień śmierci, tj. na dzień 22 września 2025 r., posiadał miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce i podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

Zmarły przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą w Polsce. Działalność ta była zarejestrowana i wykonywana jako jednoosobowa działalność gospodarcza. Przedsiębiorstwo funkcjonowało jako zakład produkcyjno-dystrybucyjny prowadzący działalność w Polsce, zatrudniający pracowników i osoby współpracujące, rozliczający podatki w Polsce oraz prowadzący działalność gospodarczą z wykorzystaniem majątku przedsiębiorstwa.

Zmarły przedsiębiorca na dzień otwarcia spadku podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Przedsiębiorstwo w spadku sporządziło wykaz składników majątku na dzień otwarcia spadku.

Wykaz ten obejmował składniki materialne i niematerialne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez zmarłego przedsiębiorcę, stanowiące jego mienie w chwili śmierci. Wykaz składników majątku został sporządzony w związku z kontynuacją działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy oraz ustanowieniem zarządu sukcesyjnego.

Wykaz obejmował w szczególności składniki majątku trwałego, wartości niematerialne i prawne, rzeczowe aktywa trwałe, środki trwałe, środki trwałe w budowie, zapasy, należności, środki pieniężne, krótkoterminowe aktywa finansowe, rozliczenia międzyokresowe oraz inne składniki związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa.

Wykaz obejmował również składniki wykorzystywane w bieżącej działalności produkcyjnej, magazynowej, logistycznej, sprzedażowej, administracyjnej i technicznej przedsiębiorstwa. Uwzględniono w nim składniki służące kontynuowaniu działalności polegającej na (…)

Przedsiębiorstwo w spadku objęło składniki materialne i niematerialne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy, stanowiące mienie zmarłego przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

Skutek ten nastąpił z mocy samego prawa na podstawie ustawy o zarządzie sukcesyjnym. Oznacza to, że z chwilą śmierci przedsiębiorcy składniki materialne i niematerialne przeznaczone do wykonywania jego działalności gospodarczej, stanowiące jego mienie w chwili śmierci, zostały objęte przedsiębiorstwem w spadku na podstawie samej regulacji ustawowej. Nie było do tego potrzebne odrębne przeniesienie tych składników na Przedsiębiorstwo w spadku ani zawarcie dodatkowej czynności prawnej. Ustawa o zarządzie sukcesyjnym tworzy w tym zakresie szczególną konstrukcję kontynuacji działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy, w której przedsiębiorstwo w spadku obejmuje majątek służący tej działalności już od chwili śmierci przedsiębiorcy. Wynika to z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, zgodnie z którym przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

Przedsiębiorstwo w spadku objęło zespół składników służących kontynuowaniu działalności gospodarczej prowadzonej wcześniej przez zmarłego przedsiębiorcę. Była to (i nadal jest) działalność produkcyjno-dystrybucyjna w zakresie (…).

Do przedsiębiorstwa w spadku weszły składniki materialne wykorzystywane w działalności gospodarczej, takie jak nieruchomości, budynki, lokale, obiekty inżynierii lądowej i wodnej, maszyny, urządzenia techniczne, linie i urządzenia produkcyjne, środki transportu, narzędzia, wyposażenie techniczne, wyposażenie biurowe, sprzęt informatyczny, zapasy, materiały, półprodukty, produkty gotowe, towary, środki pieniężne oraz należności związane z działalnością przedsiębiorstwa.

Dodatkowo składniki materialne objęte przedsiębiorstwem w spadku obejmowały zaplecze produkcyjno-techniczne, magazynowe i logistyczne, umożliwiające rzeczywiste kontynuowanie działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy. Chodzi w szczególności o zakład produkcyjny wraz z halami, infrastrukturą techniczną, przestrzenią magazynową, ciągami komunikacyjnymi, wyposażeniem produkcyjnym, maszynami i urządzeniami wykorzystywanymi do wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych, a także zapleczem niezbędnym do przyjmowania surowców, prowadzenia procesu produkcji, składowania produktów oraz organizacji dostaw do kontrahentów. Są to składniki tworzące funkcjonalną całość gospodarczą, pozwalającą na dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa w tym samym zakresie, w jakim działalność była prowadzona przez zmarłego przedsiębiorcę przed jego śmiercią.

Do przedsiębiorstwa w spadku weszły także składniki niematerialne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Chodzi o know-how produkcyjne i organizacyjne, dokumentację techniczną i technologiczną, wiedzę dotyczącą procesów produkcji, doświadczenie w zakresie projektowania i dostosowywania parametrów produktów do indywidualnych wymagań klientów, relacje handlowe z kontrahentami, bazę klientów i dostawców, renomę przedsiębiorstwa, organizację pracy, procedury produkcyjne, procedury logistyczne, procedury sprzedażowe oraz inne wartości niematerialne wykorzystywane w działalności przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwo w spadku objęło również elementy funkcjonalne niezbędne do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, w tym strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa, relacje z pracownikami i osobami współpracującymi, relacje z dostawcami, odbiorcami, instytucjami finansującymi i partnerami handlowymi, a także zaplecze logistyczne i techniczne umożliwiające dalsze wykonywanie działalności.

Działalność kontynuowana przez przedsiębiorstwo w spadku obejmuje (…).

Przedsiębiorstwo w spadku objęło składniki potrzebne do dalszego funkcjonowania tego przedsiębiorstwa jako zakładu produkcyjno-dystrybucyjnego. Obejmowały one zarówno majątek wykazany w dokumentacji finansowej przedsiębiorstwa, jak i składniki organizacyjne, technologiczne i handlowe pozwalające kontynuować działalność bez jej faktycznego przerwania.

Wnioskodawca wskazuje, że po śmierci przedsiębiorcy działalność gospodarcza jest dalej prowadzona w tym samym zakresie przedmiotowym. Przedsiębiorstwo w spadku korzysta z majątku, organizacji, pracowników, relacji handlowych, zaplecza produkcyjnego, infrastruktury technicznej, zaplecza logistycznego i know-how, które służyły działalności gospodarczej zmarłego przedsiębiorcy przed jego śmiercią.

Pytania

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że jako płatnik PIT ponosi on odpowiedzialność za pobór i wpłatę zaliczek na PIT od dnia śmierci zmarłego przedsiębiorcy (tj. od dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego)?

2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że jako płatnik PIT nie ponosi on odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu zaliczek na PIT dotyczące okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego?

3.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że nie jest on zobowiązany do złożenia rocznej deklaracji podatkowej PIT za zmarłego przedsiębiorcę?

4.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż dla celów obliczenia pierwszej zaliczki na PIT, uiszczanej jako przedsiębiorstwo w spadku, powinien on wziąć pod uwagę przychody i koszty podatkowe rozpoznane po dniu 22 września 2025 r. (po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego)?

5.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w informacji PIT-11 za 2025 r. powinien on uwzględnić również okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (od 1.01.2025 r.)?

6.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w deklaracji PIT-4R za 2025 r. powinien on uwzględnić również okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (od 1.01.2025 r.)?

7.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że kontynuuje on amortyzację podatkową w PIT na zasadach przyjętych przez zmarłego przedsiębiorcę?

8.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może on odliczyć podatek naliczony na podstawie faktur zakupowych wystawionych na dane zmarłego przedsiębiorcy?

9.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może on dokonać korekty podstawy opodatkowania VAT dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego?

10.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może on dokonać korekty VAT naliczonego dotyczącej okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego?

11.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że może on wystawić fakturę korygującą dotyczącą okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego?

12.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż kontynuuje on korektę wieloletnią w VAT po zmarłym przedsiębiorcy?

13.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż nie jest on zobowiązany do zapłaty daniny solidarnościowej, o której mowa w art. 30h ust. 1 ustawy o PIT?

14.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż na podstawie art. 97 §1a OP przysługiwać mu będzie prawo do rozliczenia nadpłaty PIT powstałej za życia zmarłego przedsiębiorcy, a związanej z dochodem z działalności gospodarczej?

15.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż na podstawie art. 76 § 1 OP może on złożyć wniosek o zaliczenie ww. nadpłaty w PIT w całości na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych?

Odpowiedź na pytania 1-7 oraz 13-15 stanowi przedmiot niniejszej interpretacji. Odpowiedź na pozostałe pytania zostanie udzielona odrębnym rozstrzygnięciem.

Pana stanowisko w sprawie

1.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że jako płatnik PIT ponosi on odpowiedzialność za pobór i wpłatę zaliczek na PIT od dnia śmierci zmarłego przedsiębiorcy (tj. od dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego).

2.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że jako płatnik PIT nie ponosi on odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu zaliczek na PIT dotyczące okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

3.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że nie jest on zobowiązany do złożenia rocznej deklaracji podatkowej PIT za zmarłego przedsiębiorcę.

4.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż dla celów obliczenia pierwszej zaliczki na PIT, uiszczanej jako przedsiębiorstwo w spadku, powinien on wziąć pod uwagę przychody i koszty podatkowe rozpoznane po dniu 22 września 2025 r. (po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego).

5.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w informacji PIT-11 za 2025 r. powinien on uwzględnić również okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (od 1.01.2025 r.).

6.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w deklaracji PIT-4R za 2025 r. powinien on uwzględnić również okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (od 1.01.2025 r.).

7.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że kontynuuje on amortyzację podatkową w PIT na zasadach przyjętych przez zmarłego przedsiębiorcę.

13.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż nie jest on zobowiązany do zapłaty daniny solidarnościowej, o której mowa w art. 30h ust. 1 ustawy o PIT.

14.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż na podstawie art. 97 §1a OP przysługiwać mu będzie prawo do rozliczenia nadpłaty PIT powstałej za życia zmarłego przedsiębiorcy, a związanej z dochodem z działalności gospodarczej.

15.  W ocenie Wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż na podstawie art. 76 § 1 OP może on złożyć wniosek o zaliczenie w/w nadpłaty w PIT w całości na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Uzasadnienie

AD 1

W myśl art. 42f ust. 1 ustawy o PIT, w okresie, o którym mowa w art. 1a ust. 2 pkt 1 albo 2 ustawy o PIT, za płatnika, o którym mowa w art. 32 ustawy o PIT, art. 35 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT i art. 41 ustawy o PIT, uznaje się przedsiębiorstwo w spadku.

Zgodnie z art. 1a ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o PIT, przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1. Zarządu sukcesyjnego albo
2. Uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. O zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2024 r. Poz. 375 i 1721).

W myśl art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.) (dalej: „KC”), spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Powyższe koreluje także z treścią art. 7a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.) (dalej: „OP”). W myśl tego przepisu, prawa i obowiązki podatnika oraz płatnika będącego przedsiębiorstwem w spadku w przypadku, gdy na mocy ustaw podatkowych podlega obowiązkowi podatkowemu, w okresie od ustanowienia do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego wykonuje zarządca sukcesyjny.

W związku z zadanym pytaniem nr 1 warto również przytoczyć następujący fragment uzasadnienia do Rządowego projektu ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej z dnia 22 lutego 2018 r. (link: https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp? Nr=2293):

„Przedsiębiorstwo w spadku będzie płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych od dokonywanych wypłat lub świadczeń na rzecz osób fizycznych. W konsekwencji będzie obowiązane do obliczenia i pobrania od tych osób (podatników PIT) podatku (w tym w formie zaliczki) i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu”.

Z przytoczonych powyżej uregulowań wynika, iż przedsiębiorstwo w spadku pełni obowiązki płatnika PIT dopiero od dnia śmierci przedsiębiorcy. Z tą chwilą otwiera się bowiem spadek.

Odnosząc powyższe do przedstawionego stanu faktycznego należy uznać, że Wnioskodawca pełni obowiązki płatnika PIT od 22 września 2025 r. Wówczas doszło bowiem do otwarcia spadku. Data ta jest również datą ustanowienia zarządu sukcesyjnego.

W myśl art. 8 OP, płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Wedle art. 30 § 1 OP, płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8 OP, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony.

W konsekwencji, odpowiedzialność Wnioskodawcy (jako przedsiębiorstwa w spadku będącego płatnikiem) za pobranie oraz wpłacenie podatku z następujących tytułów:

1. Przychody ze stosunku pracy (art. 32 ust. 1 ustawy o PIT);
2. Przychody z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy (art. 32 ust. 1 ustawy o PIT);
3. Przychody z umów o dzieło oraz umów zlecenie zawartych z osobami, które nie prowadzą działalności gospodarczej i umów o zarządzanie przedsiębiorstwem (art. 41 ust. 1 ustawy o PIT),

rozpoczęła się z dniem 22 września 2025 r.

Wnioskodawca jako płatnik PIT, ponosi więc odpowiedzialność za pobór i wpłatę zaliczek na PIT od dnia śmierci zmarłego przedsiębiorcy (tj. od dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego).

AD 2

Z przytoczonych wcześniej przepisów art. 42f ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 7a § 1 OP, wynika, iż odpowiedzialność Wnioskodawcy (jako przedsiębiorstwa w spadku) za pobranie oraz wpłacenie PIT rozpoczęła się po śmierci przedsiębiorcy (w dniu otwarcia spadku i tym samym ustanowienia zarządu sukcesyjnego).

Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 51 § 1 OP, zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności.

Stosownie do art. 51 § 2 OP, za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a OP, lub ratę podatku.

W myśl art. 51 § 3 OP, przepisy § 1 i 2 stosuje się również do należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz rat podatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika lub inkasenta.

Istotne znaczenie dla kwestii poruszonej w pytaniu nr 2 ma również przepis art. 98 § 1 OP. Wedle jego treści, do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.

W myśl art. 98 § 2 pkt 1 i pkt 3 OP, przepis § 1 (zawarty w poprzednim akapicie) stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe, w tym również za zaległości, o których mowa w art. 52 OP oraz art. 52a OP i pobrane, a niewpłacone podatki z tytułu sprawowanej przez spadkodawcę funkcji płatnika lub inkasenta.

W myśl art. 100 § 1 OP, organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji.

Z przytoczonych powyżej uregulowań, po powiązaniu ich z kwestiami podniesionymi w argumentacji Wnioskodawcy odnośnie do pytania nr 1, wynika, że wnioskodawca (jako przedsiębiorstwo w spadku będące płatnikiem) nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu zaliczek na PIT dotyczące okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

Zamiast Wnioskodawcy taką odpowiedzialność ponoszą – jak za każde inne zobowiązanie podatkowe spadkodawcy – spadkobiercy zmarłego przedsiębiorcy, a o odpowiedzialności tej orzeka organ podatkowy w decyzji wydawanej na podstawie art. 100 § 1 OP.

Za słusznością takiego stanowiska przemawia również fakt, iż w rozdziale 14 OP „Prawa i obowiązki następców prawnych oraz podmiotów przekształconych” w żadnym przepisie nie wskazano, iż przedsiębiorstwo w spadku odpowiada za zaliczki niepobrane i niewpłacone przez zmarłego przedsiębiorcę. Wobec tego nie istnieje podstawa prawna do uznania, iż przedsiębiorstwo w spadku (w tym Wnioskodawca) ma obowiązek uiszczenia zaległej zaliczki, co do której obowiązek jej zapłaty powstał za życia zmarłego przedsiębiorcy.

Z uwagi natomiast na ingerencyjny charakter prawa podatkowego, dla uznania, iż przedsiębiorstwo w spadku odpowiada za zaliczki niepobrane i niewpłacone przez zmarłego przedsiębiorcę konieczne byłoby wprowadzenie wyraźnego przepisu wyrażającego taką zasadę.

Wobec powyższego, Wnioskodawca jako płatnik PIT, nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu zaliczek na PIT dotyczące okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

Ponadto potwierdza to również następujące stanowisko DKIS, z którymi należy się z całą stanowczością zgodzić:

Pismo z dnia 15.01.2020 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0113-KDIPT2-1.4011.508.2019.2.MM: „odnosząc się natomiast do obowiązku złożenia zeznania PIT-36L za 2019 r. za zmarłego przedsiębiorcę, wskazać należy, że obowiązku tego nie ma zarządca sukcesyjny.

Do złożenia zeznania rocznego zobowiązany był podatnik - zmarły przedsiębiorca. Ponieważ z chwilą śmierci jego byt prawny, jako osoby fizycznej, na którą przepisy podatkowe nakładały ten obowiązek, ustał, to nie ma podmiotu zobowiązanego do dokonania tej czynności. Zatem w zakresie rozliczenia rocznego PIT-36L za okres przed śmiercią podatnika należy zastosować ogólne zasady rozliczania zmarłego podatnika na podstawie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa.”

AD 3

W przepisach ustawy o PIT brak podstawy prawnej nakładającej na przedsiębiorstwo w spadku obowiązek złożenia rocznej deklaracji PIT za zmarłego przedsiębiorcę.

W związku z tym, brak podstawy prawnej dla uznania, iż przedsiębiorstwo w spadku (w tym Wnioskodawca) jest zobowiązane do złożenia rocznej deklaracji PIT za zmarłego przedsiębiorcę.

Powyższe potwierdza następująca informacja zawarta na stronie rządowej (link: https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00147#11):

„przedsiębiorstwo w spadku nie jest uprawnione do złożenia rozliczenia rocznego pit zmarłego przedsiębiorcy za okres od początku roku do dnia śmierci przedsiębiorcy. Zobowiązanie podatkowe zmarłego przedsiębiorcy za ten okres jest określane przez organ podatkowy w decyzji podatkowej, doręczanej spadkobiercom zmarłego przedsiębiorcy”.

Pismo z dnia 15.01.2020 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0113-KDITP2-1.4011.508.2019.2.MM: „odnosząc się natomiast do obowiązku złożenia zeznania PIT-36L za 2019 r. za zmarłego przedsiębiorcę, wskazać należy, że obowiązku tego nie ma zarządca sukcesyjny. Do złożenia zeznania rocznego zobowiązany był podatnik - zmarły przedsiębiorca. Ponieważ z chwilą śmierci jego byt prawny, jako osoby fizycznej, na którą przepisy podatkowe nakładały ten obowiązek, ustał, to nie ma podmiotu zobowiązanego do dokonania tej czynności. Zatem w zakresie rozliczenia rocznego PIT-36L za okres przed śmiercią podatnika należy zastosować ogólne zasady rozliczania zmarłego podatnika na podstawie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa.”

W konsekwencji, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że nie jest on zobowiązany do złożenia rocznej deklaracji podatkowej PIT za zmarłego przedsiębiorcę.

AD 4

Zgodnie z art. 1a ust. 2 ustawy o PIT, przedsiębiorstwo w spadku, stanowiące jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1. zarządu sukcesyjnego albo
2. uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2024 r. poz. 375 i 1721).

W opisanym stanie faktycznym, otwarcie spadku nastąpiło w dniu 22 września 2025 r. (wówczas zmarł przedsiębiorca). Biorąc pod uwagę literalną treść art. 1a ust. 2 ustawy o PIT, Wnioskodawca jest podatnikiem PIT w zakresie dochodów (dochód jest dodatnią różnicą pomiędzy przychodami i kosztami) osiąganych w okresie od otwarcia spadku.

Ponadto należy zauważyć, iż stosownie do art. 7a ust. 7 ustawy o PIT, przedsiębiorstwo w spadku może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów koszty poniesione przez zmarłego przedsiębiorcę związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, które zgodnie z ustawą podlegałyby potrąceniu w okresach sprawozdawczych przypadających po śmierci przedsiębiorcy.

Obowiązywanie powyższego przepisu wskazuje na to, iż przedsiębiorstwo w spadku (w tym Wnioskodawca) powinno w rachunku PIT uwzględniać te przychody podatkowe i koszty podatkowe, które powstały (lub powinny zostać rozpoznane jako takie) w okresie po śmierci przedsiębiorcy.

W zakresie przychodów podatkowych nie wprowadzono analogicznej regulacji. Niemniej jednak wynika to już z treści art. 1a ust. 2 ustawy o PIT, co też wskazano na samym wstępie.

Ponadto takie rozwiązanie pozostaje w systemowej zgodzie z treścią przepisu art. 44 ust. 6ab ustawy o PIT. W myśl powołanego przepisu, pierwszą zaliczkę przedsiębiorstwo w spadku oblicza za miesiąc albo kwartał, w którym dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, a jeżeli zgłoszenia nie dokonano - za miesiąc albo kwartał, w którym został ustanowiony zarząd sukcesyjny, uwzględniając przy jej obliczeniu dochody przedsiębiorstwa osiągnięte od otwarcia spadku, i wpłaca w terminie do 20 dnia następnego miesiąca albo kwartału.

Ustawodawca w powołanych przepisach ustawy o PIT dał więc wyraz temu, iż znaczenie mają przychody i koszty podatkowe rozpoznane po śmierci przedsiębiorcy. Jest to dość racjonalnym zabiegiem, bowiem zobowiązanie podatkowe będące skutkiem przychodów i kosztów podatkowych zmarłego przedsiębiorcy, powstałych (rozpoznanych jako takie) w okresie przed śmiercią przedsiębiorcy, będzie przedmiotem decyzji wydanej przez organ na podstawie art. 100 § 1 OP.

Powyższe potwierdza następująca informacja zawarta na stronie rządowej (link: https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00147#11):

„Pierwszą zaliczkę na PIT przedsiębiorstwo w spadku oblicza za miesiąc albo kwartał, w którym dokonano zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego o kontynuowaniu jego prowadzenia przez zarządcę sukcesyjnego. Wyliczając kwoty zaliczek na PIT do zapłaty przedsiębiorstwo w spadku uwzględnia przychody powstałe od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Jednocześnie, przedsiębiorstwo w spadku może zaliczyć do kosztów podatkowych koszty poniesione przez zmarłego przedsiębiorcę, o ile zgodnie z ustawą o PIT podlegają one potrąceniu w okresach rozliczeniowych przypadających już po śmierci przedsiębiorcy”.

Potwierdza to również następujące stanowisko DKIS:

Pismo z dnia 15.01.2020 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0113-KDIPT2-1.4011.508.2019.2.MM:

„Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz przedstawiony stan faktyczny stwierdzić należy, że:

• Przedsiębiorstwo w spadku obliczając podatek za III kwartał 2019 r. Uwzględnia tylko przychody i koszty od dnia śmierci podatnika, czyli od dnia 2 września 2019 r. Do dnia 30 września 2019 r. (pytanie nr 2);
• przedsiębiorstwo w spadku nie jest zobowiązane do zapłaty podatku za III kwartał (tj. od dnia 1 lipca 2019 r. do 1 września 2019 r.) za zmarłego przedsiębiorcę (pytanie Nr 4);
• przedsiębiorstwo w spadku nie jest zobowiązane do złożenia zeznania podatkowego PIT-36L za zmarłego przedsiębiorcę i uregulowania podatku (pytanie Nr 5);
• Przedsiębiorstwo w spadku składa PIT-36L uwzględniając tylko dochód od dnia śmierci i zapłacony podatek dotyczący dochodów od dnia 2 września 2019 r. Do końca roku podatkowego (pytanie nr 6).

W takiej sytuacji to organ podatkowy w jednej decyzji orzeknie o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców, jednocześnie ustalając lub określając kwoty zobowiązania podatkowego bądź kwoty nadpłaty. Wówczas za osobę zmarłą ani zarządca sukcesyjny, ani żadna z osób będących jego spadkobiercą nie składa zeznania rocznego. Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy uznano za prawidłowe.”

W efekcie, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż dla celów obliczenia pierwszej zaliczki na PIT, uiszczanej jako przedsiębiorstwo w spadku, powinien on wziąć pod uwagę przychody i koszty podatkowe rozpoznane po dniu 22 września 2025 r. (po ustanowieniu zarządu sukcesyjnego).

AD 5

Kwestia objęta tym pytaniem została uregulowana w art. 42f ust. 4 ustawy o PIT.

Zgodnie z tym przepisem, w składanych deklaracjach i informacjach uwzględnia się kwoty dotyczące wypłaconych należności oraz dokonanych świadczeń od początku roku podatkowego, w tym należności i świadczenia wypłacone lub dokonane od otwarcia spadku.

Zatem w przypadku informacji PIT-11 składanej za 2025 r. Wnioskodawca powinien uwzględnić dane za cały rok podatkowy 2025, w tym okres przed śmiercią przedsiębiorcy (tj. przed 22 września 2025 r.).

Taki wniosek jest dość zasadny, biorąc pod uwagę fakt, że to Wnioskodawca ma dostęp do danych pozwalających na należyte wypełnienie tej informacji i może najlepiej spełnić ten obowiązek.

W konsekwencji, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w informacji PIT-11 za 2025 r. Powinien on uwzględnić również okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (od 1 stycznia 2025 r.).

AD 6

Kwestia objęta tym pytaniem została uregulowana w art. 42f ust. 4 ustawy o PIT.

Zgodnie z tym przepisem, w składanych deklaracjach i informacjach uwzględnia się kwoty dotyczące wypłaconych należności oraz dokonanych świadczeń od początku roku podatkowego, w tym należności i świadczenia wypłacone lub dokonane od otwarcia spadku.

Zatem w przypadku deklaracji PIT-4R składanej za 2025 r. Wnioskodawca powinien uwzględnić dane za cały rok podatkowy 2025, w tym okres przed śmiercią przedsiębiorcy (tj. przed 22 września 2025 r.).

Taki wniosek jest dość zasadny, biorąc pod uwagę fakt, że to Wnioskodawca ma dostęp do danych pozwalających na należyte wypełnienie tej informacji i może najlepiej spełnić ten obowiązek.

W konsekwencji, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w deklaracji PIT-4R za 2025 r. Powinien on uwzględnić również okres poprzedzający ustanowienie zarządu sukcesyjnego (od 1 stycznia 2025 r.).

AD 7

Przedmiotowe zagadnienie zostało uregulowane w art. 22h ust. 3 w zw. z art. 22h ust. 3e ustawy o PIT.

W myśl art. 22h ust. 3 ustawy o PIT, podmioty powstałe w wyniku zmiany formy prawnej, podziału albo połączenia podmiotów, o których mowa w art. 22g ust. 12 lub 13, dokonują odpisów amortyzacyjnych z uwzględnieniem dotychczasowej wysokości odpisów oraz kontynuują metodę amortyzacji przyjętą przez podmiot o zmienionej formie prawnej, podzielony albo połączony, z uwzględnieniem art. 22i ust. 2-7.

Zgodnie z art. 22h ust. 3e ustawy o PIT, przepis ust. 3 (powołany powyżej) stosuje się odpowiednio w przypadku kontynuowania działalności po zmarłym przedsiębiorcy przez przedsiębiorstwo w spadku.

Powyższe oznacza, iż prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że kontynuuje on amortyzację podatkową w PIT na zasadach przyjętych przez zmarłego przedsiębiorcę. Oznacza to konkretnie, iż Wnioskodawca:

1. bierze pod uwagę tą samą wartość początkową środków trwałych i WNiP;
2. kontynuuje metodę amortyzacji danego środka trwałego (liniowa lub degresywna).

W związku z zadanym pytaniem nr 7 warto również przytoczyć następujący fragment uzasadnienia do Rządowego projektu ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej z dnia 22 lutego 2018 r. (link: https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=2293):

„(…) w przypadku amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które amortyzował zmarły przedsiębiorca, przedsiębiorstwo w spadku będzie kontynuowało amortyzację po zmarłym, tj. Będzie uwzględniać wysokość odpisów dokonanych przez zmarłego przedsiębiorcę oraz kontynuować przyjętą przez niego metodę amortyzacji”.

AD 13

W myśl art. 30h ust. 1 ustawy o PIT osoby fizyczne są obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej w wysokości 4 % podstawy obliczenia tej daniny.

Natomiast przedsiębiorstwo w spadku, zgodnie z art. 49 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, w zakresie podatków jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej.

Ustawodawca wprost wskazał, że obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej obciąża jedynie osoby fizyczne, tak więc przedsiębiorstwo w spadku jako podmiot niebędący osobą fizyczną nie jest objęte obowiązkiem wynikającym z art. 30h ust. 1 ustawy o PIT.

Nie można zatem utożsamiać pojęcia osoby fizycznej, którym posłużył się ustawodawca konstruując przepis art. 30h ust. 1 ustawy o PIT z szerszą grupą, jaką są wszelcy podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ustawodawca w innych przepisach ustawy o PIT wyraźnie rozszerza zakres podmiotowy obowiązków na inne kategorie podatników, czyniąc to poprzez wyraźne odesłanie lub zastosowanie odpowiedniej konstrukcji. Przepis art. 30h ustawy o PIT jest pozbawiony takiej konstrukcji, wobec czego niewłaściwe byłoby rozszerzenie tego obowiązku na podatników innych niż osoby fizyczne.

Zgodnie z zasadą nullum tributum sine lege wyrażoną w art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków, innych danin publicznych czy określenie ich podmiotów musi wynikać wprost z przepisu prawa (z literalnego brzmienia ustawy).

Niedopuszczalne jest zatem domniemywanie zakresu opodatkowania ani jego rozszerzanie w drodze wykładni celowościowej czy systemowej na podmioty niewymienione wprost w ustawie. Przez co, skoro art. 30h ust. 1 ustawy o PIT nie wskazuje by obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej obejmował szerszą grupę podatników PIT niż tylko osoby fizyczne, u których wystąpiła podstawa obliczenia daniny w roku podatkowym, brak jest podstaw do założenia, iż takiemu obowiązkowi podlegałby Wnioskodawca.

Zgodnie z art. 30h ust. 2 ustawy o PIT podstawą obliczenia daniny solidarnościowej jest nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w między innymi art. 30c ustawy o PIT.

Wnioskodawca jako podatnik korzystający z modelu opodatkowania dochodów podatkiem liniowym nie będzie jednak zobowiązany do zapłaty daniny solidarnościowej. W ostatnim okresie rozliczeniowym zmarłego przedsiębiorcy, którego prawa i obowiązki podatkowe przejął zgodnie z art. 97 § 1 OP Wnioskodawca, wystąpiła strata, wobec czego nie wystąpiła podstawa do obliczenia daniny solidarnościowej. Jest to jednak dodatkowy argument, ponieważ Wnioskodawca wskazuje, iż w ogóle danina solidarnościowa nie dotyczy go jako PwS.

Ponadto należy zauważyć, iż danina solidarnościowa nie jest podatkiem, ani też nie stanowi elementu zobowiązania podatkowego w PIT. Jest ona jedynie uregulowana w tej ustawie. Stąd też uzasadnionym jest brak obowiązku jej zapłaty przez PwS. Gdyby ustawodawca chciał, aby PwS również było zobowiązane do opłacenia daniny, to dałby temu odpowiedni wyraz w przepisach ustawy o PIT. Tymczasem celem ustawodawcy był brak sukcesji przez PwS w tym zakresie i z tego względu w ustawie o PIT brak przepisu, który dotyczyłby zapłaty przez PwS daniny solidarnościowej.

AD 14

Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku, gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przedsiębiorcy. Wynika to wprost z art. 97 §1a OP. Wobec czego, zarządca sukcesyjny wstępuje w prawa i obowiązki spadkodawcy, jeżeli są to prawa i obowiązki:

1. o charakterze majątkowym;
2. zawiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą;
3. mogące być kontynuowane na podstawie przepisów szczególnych.

Zatem, ze względu, iż dla Wnioskodawcy ustanowiony został zarząd sukcesyjny, zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1a OP, Wnioskodawca może wstąpić w prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy spełniające wyżej wymienione warunki.

Za prawo o charakterze majątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą należy uznać prawo do rozliczenia nadpłaty powstałej wskutek uiszczenia zaliczek w kwocie przekraczającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedsiębiorca bowiem, przed datą śmierci, wpłacał zaliczki na podatek dochodowy w formie uproszczonej. W następstwie wpłaty tych zaliczek powstała nadpłata podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 OP.

Prawo do nadpłaty ma niewątpliwie charakter majątkowy, gdyż prowadzi do powstania po stronie podatnika roszczenia o zwrot określonej kwoty pieniężnej albo jej zaliczenie na poczet innych zobowiązań podatkowych. Uprawnienie to posiada wymierną wartość ekonomiczną i wpływa bezpośrednio na sytuację majątkową podatnika, stanowiąc element jego aktywów finansowych. Nie ma ono charakteru osobistego ani ściśle związanego z osobą zmarłego przedsiębiorcy, lecz pozostaje prawem o charakterze ekonomicznym, które – zgodnie z konstrukcją sukcesji podatkowej przewidzianej w art. 97 § 1a OP – może być wykonywane przez podmiot kontynuujący działalność gospodarczą w ramach przedsiębiorstwa w spadku.

Powstała nadpłata związana jest bezpośrednio z wynikiem podatkowym (w tym wypadku stratą) osiągniętym przez przedsiębiorcę z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zaliczki bowiem odprowadzane były na poczet obowiązku podatkowego wynikającego z tytułu otrzymywanego przez Wnioskodawcę przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o PIT. Tą działalność gospodarczą kontynuuje po zmarłym przedsiębiorcy Wnioskodawca.

Związek nadpłaty z działalnością gospodarczą ma charakter bezpośredni i funkcjonalny, gdyż powstała ona wyłącznie w następstwie realizacji obowiązków publicznoprawnych wynikających z prowadzenia tej działalności, tj. obowiązku obliczania i wpłacania zaliczek na podatek dochodowy od osiąganych przychodów z działalności gospodarczej (w tym wypadku były one wpłacane w sposób uproszczony). Nadpłata nie stanowi więc zdarzenia oderwanego od działalności przedsiębiorstwa, lecz pozostaje konsekwencją jej wyniku ekonomicznego oraz przyjętej formy opodatkowania i metody wpłacania zaliczek. Skoro przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje tę samą działalność gospodarczą, wykorzystując te same składniki majątkowe oraz źródło przychodów, to także skutki podatkowe tej działalności — w tym powstała nadpłata — powinny podlegać kontynuacji w ramach sukcesji podatkowej.

Jednocześnie brak przepisów szczególnych, które „blokowałyby” nabycie prawa do nadpłaty związanej z opodatkowaniem działalności gospodarczej przez PwS.

Zatem Wnioskodawcy z racji wstąpienia w prawa i obowiązki podatkowe po zmarłym przedsiębiorcy, przysługiwać będzie prawo do rozliczenia nadpłaty w podatku dochodowym powstałej jeszcze za życia tego przedsiębiorcy.

Powyższa wykładnia znajduje również uzasadnienie w argumentacji celowościowej. Instytucja zarządu sukcesyjnego została wprowadzona w celu zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy oraz uniknięcia jego ekonomicznej destabilizacji w okresie przejściowym pomiędzy śmiercią przedsiębiorcy a definitywnym uregulowaniem spraw spadkowych.

Odmowa możliwości rozliczenia nadpłaty podatku dochodowego powstałej jeszcze za życia przedsiębiorcy prowadziłaby do nieuzasadnionego pogorszenia sytuacji finansowej przedsiębiorstwa w spadku, pomimo że nadpłata pozostaje bezpośrednio związana z działalnością gospodarczą kontynuowaną przez zarządcę sukcesyjnego.

Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby faktycznym „zamrożeniem” środków finansowych wypracowanych w ramach działalności gospodarczej przedsiębiorcy, co pozostawałoby w sprzeczności z celem art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej oraz całej regulacji dotyczącej zarządu sukcesyjnego.

Możliwość uwzględnienia i odzyskania nadpłaty zwiększa bowiem bieżącą płynność finansową przedsiębiorstwa w spadku, umożliwiając regulowanie zobowiązań podatkowych. Tym samym realizowany zostaje podstawowy cel ustawodawcy, jakim jest ułatwienie sukcesji przedsiębiorstwa oraz zapewnienie jego nieprzerwanego funkcjonowania do czasu zakończenia postępowania spadkowego.

AD 15

Zgodnie z art. 76 § 1 OP, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

W myśl powyższego przepisu podatnikowi, u którego stwierdzone zostało dokonanie nadpłaty podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 OP, jeżeli nie posiada żadnych zaległości podatkowych lub bieżących zobowiązań podatkowych – przysługuje na wniosek prawo do zaliczenia nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Jak zostało to wcześniej w niniejszym wniosku wskazane, Wnioskodawca jako przedsiębiorstwo w spadku, które przejęło ogół praw i obowiązków podatkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą po zmarłym przedsiębiorcy zgodnie z art. 97 § 1a OP - upoważniony jest do złożenia takiego wniosku w celu zaliczenia kwoty nadpłaty w całości na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, które powstaną po stronie Wnioskodawcy.

Możliwość złożenia przez Wnioskodawcę wniosku, o którym mowa w art. 76 § 1 OP, stanowi przy tym bezpośrednią konsekwencję przysługiwania mu prawa do rozliczenia nadpłaty podatku w ramach sukcesji podatkowej. Skoro bowiem przedsiębiorstwo w spadku wstępuje w majątkowe prawa podatkowe zmarłego przedsiębiorcy, w tym w prawo do nadpłaty, to obejmuje to również wszelkie uprawnienia związane ze sposobem jej rozdysponowania przewidziane w przepisach Ordynacji podatkowej. Uprawnienie do żądania zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych nie ma charakteru odrębnego prawa, lecz stanowi element wykonywania prawa do nadpłaty, a zatem podlega sukcesji na tych samych zasadach co samo roszczenie o jej zwrot lub rozliczenie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe, w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na mocy art. 1a ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U z 2026 r. poz. 592):

Zgodnie z art. 5a pkt 43 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie w spadku – oznacza to przedsiębiorstwo w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

W myśl art. 49 pkt 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r., poz. 170 zwanej dalej „ustawą o zarządzie sukcesyjnym”), przedsiębiorstwo w spadku jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą podatnikiem, o którym mowa w art. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 7a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Natomiast w myśl art. 7a ust. 2 ww. ustawy

Zgodnie z art. 7a ust. 5 ustawy:

Zgodnie z art. 7 ust. 7 ustawy:

Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170):

W myśl art. 13 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Jak stanowi art. 14 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

W myśl art. 59 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622):

Jak stanowi art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej:

Zgodnie z art. 97 § 1a cytowanej ustawy:

Stosownie do treści art. 97 § 1b ww. ustawy:

Z kolei, jak stanowi art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej:

Natomiast zgodnie z treścią art. 97 § 2a ww. ustawy:

Stosownie do treści art. 97 § 3 cytowanej ustawy:

Jak stanowi art. 97 § 4 Ordynacji podatkowej:

Zgodnie z art. 97 § 1-1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Stosownie do art. 7a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

W okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, a także w okresie od dnia, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję, do dnia powołania kolejnego zarządcy sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego prawa i obowiązki podatnika oraz płatnika, o których mowa w § 1, wykonują osoby, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy (art. 7a § 2 ww. ustawy).

Stosownie do art. 100 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa:

Ze wskazanych regulacji należy wywieść, że w przypadku śmierci przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą sukcesja podatkowa jest uzależniona od tego, czy ustanowiono zarząd sukcesyjny. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce, to sukcesorem na mocy wskazanych przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa jest przedsiębiorstwo w spadku. Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego powstałe za życia spadkodawcy wykonuje w tym przypadku zarządca sukcesyjny. Istotny jest też zapis, że odpowiednie stosowanie w tym przypadku znajdzie art. 26 ustawy – Ordynacja podatkowa, co oznacza, że odpowiedzialność za zobowiązania obejmuje cały majątek wchodzący w skład przedsiębiorstwa w spadku. Powyższa regulacja wyklucza więc następstwo prawne spadkobierców w okresie funkcjonowania zarządcy sukcesyjnego – takim sukcesorem jest wyłącznie przedsiębiorstwo w spadku.

Niemniej jednak nie oznacza to, że zarządca sukcesyjny ma obowiązek złożyć zeznanie podatkowe za rok podatkowy, w którym przychody osiągał przedsiębiorca w związku z prowadzoną przez niego działalnością. Obowiązek ten był obowiązkiem o charakterze niemajątkowym, osobistym, dotyczącym osoby podatnika.

Przechodząc na grunt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zauważyć należy, że zgodnie z art. 44 ust. 3g tej ustawy:

W myśl art. 44 ust. 3h ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 44 ust. 3i ww. ustawy:

Art. 44 ust. 6aa ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 44 ust. 6ab ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Natomiast art. 44 ust. 6b ww. ustawy:

Przepisy te określają, od którego momentu przedsiębiorstwo w spadku jest podatnikiem i z jakiego tytułu. Wynika z nich, że przedsiębiorstwo w spadku jest podatnikiem z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku, czyli śmierci przedsiębiorcy. Określają również, kiedy przedsiębiorstwo w spadku ma obowiązek wpłacić pierwszą zaliczkę na podatek.

Przedsiębiorstwo w spadku staje się odrębnym podatnikiem dopiero z chwilą śmierci przedsiębiorcy. Od tego momentu zarządca sukcesyjny wykonuje obowiązki płatnika w zakresie wynagrodzeń wypłacanych pracownikom i zleceniobiorcom.

Ponadto skoro przedsiębiorstwo w spadku jest odrębnym podatnikiem, to dla celów obliczenia pierwszej zaliczki przedsiębiorstwo w spadku powinno uwzględniać wyłącznie przychody i koszty osiągnięte od dnia otwarcia spadku. Zatem w sytuacji, gdy został ustanowiony zarząd sukcesyjny, przedsiębiorstwo w spadku pierwszą zaliczkę na podatek oblicza za miesiąc lub kwartał, w którym ustanowiony został zarząd sukcesyjny, uwzględniając przy jej obliczeniu dochody przedsiębiorstwa osiągnięte od dnia otwarcia spadku, tj. od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 i nr 4 jest prawidłowe.

Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego powstałe za życia spadkodawcy wykonuje w tym przypadku zarządca sukcesyjny. Istotny jest też zapis, że odpowiednie stosowanie w tym przypadku znajdzie art. 26 ustawy Ordynacja podatkowa, co oznacza, że odpowiedzialność za zobowiązania obejmuje cały majątek wchodzący w skład przedsiębiorstwa w spadku. Powyższa regulacja wyklucza więc następstwo prawne spadkobierców w okresie funkcjonowania zarządu sukcesyjnego – takim sukcesorem wydaje się być wyłącznie przedsiębiorstwo w spadku. Niemniej jednak nie oznacza to, że zarząd sukcesyjny ma obowiązek uregulować zaliczkę od dochodów za ostatni miesiąc prowadzonej przez spadkodawcę działalności. Obowiązek ten był obowiązkiem o charakterze niemajątkowym, osobistym dotyczącym osoby podatnika.

Do odprowadzenia zaliczki na podatek zobowiązany jest podatnik. Ponieważ z chwilą śmierci jego byt prawny jako osoby fizycznej, na którą przepisy podatkowe nakładały obowiązek podatkowy ustał, to nie ma podmiotu zobowiązanego do dokonania tej czynności. Natomiast w zakresie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe z tytułu podatku dochodowego od dochodów z jednoosobowej działalności gospodarczej powstałe przed śmiercią spadkodawcy zastosowanie znaleźć powinny przepisy Ordynacji podatkowej regulujące kwestie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy.

W związku z powyższym należy zgodzić się z Panem, że przedsiębiorstwo w spadku nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych dotyczące okresu poprzedzającego ustanowienie zarządu sukcesyjnego.

Pana stanowisko na pytanie nr 2 jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do obowiązku złożenia zeznania za 2025 r. za zmarłego przedsiębiorcę, wskazać należy, że obowiązku tego nie ma zarządca sukcesyjny. Do złożenia zeznania rocznego zobowiązany był podatnik – zmarły przedsiębiorca. Ponieważ z chwilą śmierci jego byt prawny, jako osoby fizycznej, na którą przepisy podatkowe nakładały ten obowiązek, ustał, to nie ma podmiotu zobowiązanego do dokonania tej czynności.

Stosownie do art. 45 ust. 1 cyt. ustawy:

W myśl art. 45 ust. 1b ww. ustawy:

Zatem w zakresie rozliczenia rocznego PIT-36L za okres przed śmiercią podatnika należy zastosować ogólne zasady rozliczania zmarłego podatnika na podstawie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa.

W związku z powyższym Pana stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.

Przechodząc natomiast do Pana wątpliwości odnośnie do obowiązków przedsiębiorstwa w spadku jako płatnika wskazuje co następuje.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ww. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Na podstawie art. 38 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na mocy art. 38 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 39 ust. 1 ww. ustawy:

Stosownie natomiast do art. 39 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 42f ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 42f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 42g ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 42g ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 42f ustawy PIT przedsiębiorstwo w spadku uzyskuje status płatnika podatku (pobierającego zaliczki m.in. od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom i zleceniobiorcom).

Ponadto składa wszelkie deklaracje i informacje, w których uwzględnia kwoty dotyczące wpłaconych należności oraz dokonanych świadczeń od początku roku podatkowego, w tym należności wypłacone od otwarcia spadku.

Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa stwierdzam, że przedsiębiorstwo w spadku jest zobowiązane pobierać i odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych jako płatnik w okresie od dnia śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.

Przedsiębiorstwo w spadku jest zobowiązane do sporządzenia imiennych informacji, o których mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-11) oraz deklaracje roczne, o których mowa w art. 38 ust. 1a (PIT-4R) za okres pełnego roku podatkowego, tj. w przedstawionym stanie opisie sprawy za okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.

W związku z powyższym w zakresie pytań nr 5 i nr 6, Pana stanowisko jest prawidłowe.

Jak stanowi art. 24a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych :

Natomiast w myśl art. 24a ust. 1c ww. ustawy:

Zgodnie z art. 24a ust. 1d ww. ustawy:

Zgodnie z art. 22a ust. 1 cyt. Ww. ustawy:

Zatem, aby dany składnik majątku był uznany za środek trwały musi:

• stanowić własność lub współwłasność podatnika,
• zostać nabyty lub wytworzony we własnym zakresie przez podatnika,
• być kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,
• przewidywany okres jego używania być dłuższy niż rok,

- być wykorzystywany przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością albo oddany do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 22c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 22h ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 22h ust. 3 ww. ustawy:

W myśl art. 22h ust. 3e ww. ustawy:

Biorąc po uwagę powyższe przepisy przedsiębiorstwo w spadku jest uprawnione do kontynuowania amortyzacji środków trwałych, których dokonywał zmarły właściciel.

Stanowisko w zakresie pytania nr 7 jest prawidłowe.

Odnosząc się do obowiązku zapłaty daniny solidarnościowej przez przedsiębiorstwo w spadku wskazuję, że według art. 30h ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 30h ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określają obowiązki i prawa przedsiębiorstwa w spadku jako podatnika i płatnika tego podatku. Przedsiębiorstwo w spadku nie zostało jednak wymienione w art. 30h ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako podatnik obciążony daniną solidarnościową. Zatem żaden z przepisów nie zobowiązuje Pana do zapłaty daniny solidarnościowej z tytułu działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo w spadku.

Stanowisko odnośnie pytania nr 13 jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do rozliczenia nadpłaty powstałej za życia zmarłego przedsiębiorcy przez przedsiębiorstwo w spadku wskazuję co następuje.

Kwestię sukcesji podatkowej reguluje wskazany powyżej art. 97 ustawy – Ordynacja podatkowa. Prawa majątkowe to te prawa, które są bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym uprawnionego, ponadto mają swój materialny i wymierny kształt. Do praw majątkowych należą m.in. prawo do zwrotu podatku, odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, odroczenia zapłaty podatku, prawo do nadpłaty oraz prawo do umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłat prolongacyjnych, a także prawo do rozliczenia straty w następnych okresach rozliczeniowych. Natomiast prawa niemajątkowe obejmują m.in. prawo do złożenia korekty deklaracji czy zeznania, prawo do złożenia odwołania, czy też skargi od decyzji.

Do odprowadzenia zaliczki na podatek zobowiązany jest podatnik. Ponieważ z chwilą śmierci jego byt prawny jako osoby fizycznej, na którą przepisy podatkowe nakładały obowiązek podatkowy ustał, to nie ma podmiotu zobowiązanego do dokonania tej czynności. Natomiast w zakresie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe z tytułu podatku dochodowego od dochodów z jednoosobowej działalności gospodarczej powstałe przed śmiercią spadkodawcy zastosowanie znaleźć powinny przepisy Ordynacji podatkowej regulujące kwestie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy.

W takiej sytuacji to organ podatkowy w jednej decyzji orzeknie o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców, jednocześnie ustalając lub określając kwoty zobowiązania podatkowego bądź kwoty nadpłaty. Wówczas za osobę zmarłą ani zarządca sukcesyjny, ani żadna z osób będących jego spadkobiercą nie składa zeznania rocznego.

Biorąc pod uwagę powyższe przypadające na rzecz spadkodawcy nadpłaty oraz zwroty podatków zwracane są poszczególnym spadkobiercom proporcjonalnie do ich udziału spadkowego określonego w prawomocnym postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanym akcie poświadczenia dziedziczenia złożonym w organie podatkowym. Zatem przedsiębiorstwo w spadku nie będzie miało prawa do rozliczenia nadpłaty w podatku dochodowym powstałej za życia przedsiębiorcy, prawo do rozliczenia takiej nadpłaty będą mieli spadkobiercy. W związku z powyższym nie może on złożyć wniosku o jej zaliczeniu na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

W związku z powyższym stanowisko w zakresie pytań nr 14 i nr 15 jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.