0114-KDIP4-3.4012.848.2021.15.S.KM

Interpretacja indywidualna2026-08-31Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem Nieruchomości.

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

1.    ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 14 grudnia 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1900/22 (data wpływu prawomocnego orzeczenia – 20 maja 2026 r.) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2026 r. sygn. akt I FSK 390/23, i

2.    stwierdzam, że Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 grudnia 2021 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem Nieruchomości. Uzupełnili go Państwo pismem z 21 lutego 2022 r. (wpływ 25 lutego 2022 r.), 14 marca 2022 r. (wpływ 17 marca 2022 r.) i 13 sierpnia 2026 r. (wpływ 13 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (zwana dalej: „Wnioskodawcą” oraz również „Spółką") ma siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Przedmiotem przeważającej działalności Wnioskodawcy jest „Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek” (68.10.Z). Działalność ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (zwanym dalej: „podatkiem VAT”), a Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT.

Wnioskodawca 17 października 2018 r. kupił od Gminy (...) na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, działkę gruntu 1 położoną przy ulicy (…) (dalej: Nieruchomość). Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków z 13 lipca 2018 roku, Nieruchomość Wnioskodawcy stanowi zurbanizowany teren niezabudowany lub w trakcie zabudowy (Bp). Nieruchomość nie jest lasem w rozumieniu definicji lasu, o której mowa w art. 3 ustawy o lasach ani nie jest wykorzystywana na cele rolne. Nieruchomość zgodnie z „Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przy (…)” uchwalonym 28 marca 2018 r. oznaczona jest symbolem 1U - podstawowe przeznaczenie terenu: zabudowa handlowo-usługowa.

Sprzedaż przedmiotowej Nieruchomości nastąpiła w stanie istniejącego na niej uzbrojenia podziemnego i nadziemnego terenu, składającego się z:

        kolektora deszczowego kd 500,

        kolektora sanitarnego ks 200 (sieć kanalizacji sanitarnej),

        gazociągu gn 225c,

        kabli energetycznych eSc, eNc, oraz

·         kabli telekomunikacyjnych tc i kt.

Kolektor deszczowy kd 500 stanowi własność Gminy (...) i jest elementem miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. Jest to zbiorczy kolektor deszczowy, który odbiera wody z części ulicy (…) wraz z zabudową mieszkaniową i handlową oraz z nieruchomości przy ul. (…). Inwestorem budowy kolektora deszczowego była Gmina (...) i został on wykonany w ramach budowy ul. (…), na podstawie decyzji nr (…) z dnia 30 września 2010 r.

Kolektor sanitarny ks 200 jest własnością Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w (…).

Gazociąg gn 225c został zrealizowany przez A. sp. z o.o. Zakład w (…) i stanowi własność A. sp. z o.o. Gazociąg pozostaje w zarządzie Oddziału Zakładu (…).

Kable energetyczne eSc i eNc były realizowane przez (…) S.A. z siedzibą w (…) Oddział w (…) i są własnością powyższej spółki.

Kable telekomunikacyjne tc i kt są własnością spółek: 1 S.A., 2 S.A. oraz 3 S.A.

Wnioskodawca nie może rozporządzać ww. elementami uzbrojenia terenu jak właściciel, pozostają one w zarządzie ww. gestorów sieci.

Na Nieruchomości, w momencie zakupu nie było innych zabudowań niż powyżej wymienione sieci uzbrojenia podziemnego i nadziemnego.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego z 21 lutego 2022 r. (wpływ 25 lutego 2022 r.)

Uzbrojenia podziemne i nadziemne znajdujące się na działce 1 stanowią budowle bądź ich części, w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Na moment nabycia działki 1 (otrzymania faktury VAT), objętej zakresem Wniosku, Spółka nie odliczyła podatku VAT z tytułu przedmiotowej transakcji. W sytuacji, gdy stanowisko Organu, co do prawidłowości opodatkowania transakcji nabycia działki VAT będzie zbieżne ze stanowiskiem Wnioskodawcy, Spółka dokona odliczenia podatku VAT naliczonego (poprzez korektę), bowiem przedmiotowy zakup miał związek z czynnościami opodatkowanymi VAT dokonywanymi przez Spółkę.

Działka nr 1 służy Spółce do wykonywania wyłącznie czynności opodatkowanych VAT. Na przedmiotowej działce został w późniejszym czasie wybudowany sklep wielkopowierzchniowy, której przestrzeń podlega najmowi komercyjnemu opodatkowanemu 23% VAT.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego z 14 marca 2022 r. (wpływ 17 marca 2022 r.)

Spółka, jako nabywca działki nr 1 nie ma wiedzy, czy sprzedawca - Gmina (...) miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu przedmiotowej Działki. Pytanie Organu w tym zakresie jest niezasadne, bowiem Spółka nie musi posiadać wiedzy w tym zakresie, zgodnie z przepisami to sprzedawca jest zobligowany ustalić prawidłową stawkę VAT dla towaru, który sprzedaje.

Spółka, jako nabywca działki nr 1 nie ma wiedzy, czy przedmiotowa działka nr 1 służyła Gminie (...) wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych od podatku VAT przez cały okres posiadania. Pytanie Organu w tym zakresie jest niezasadne, bowiem Spółka nie musi posiadać wiedzy w tym zakresie, zgodnie z przepisami to sprzedawca jest zobligowany ustalić prawidłową stawkę VAT dla towaru, który sprzedaje.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego z 13 sierpnia 2026 r. (wpływ 13 sierpnia 2026 r.)

Gmina wystawiła na rzecz Spółki fakturę w przedmiocie sprzedaży Nieruchomości. Transakcja nabycia Nieruchomości była opodatkowana podatkiem VAT - nie była czynnością niepodlegającą opodatkowaniu ani zwolnioną od tego podatku. Spółka potwierdza, że z wystawionej faktury wynikał podatek VAT do odliczenia.

Pytanie – ostatecznie sprecyzowane w uzupełnieniach wniosku

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego, sprzedaż Nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako ,,Bp’’ - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy, przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę handlowo-usługową, na której istnieje uzbrojenie podziemne i nadziemne stanowiące element sieci przesyłowych, podlega podatkowi VAT i jednocześnie nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 ani 10a ustawy o VAT, a w konsekwencji Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z tyt. nabycia przedmiotowej Nieruchomości?

Stanowisko Wnioskodawcy ostatecznie sprecyzowane w uzupełnieniu wniosku

W ocenie Wnioskodawcy, sprzedaż Nieruchomości, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 ani pkt 10a uVAT.

Zatem, Spółka będzie miała prawo do odliczenia podatku VAT z tyt. nabycia przedmiotowej Nieruchomości.

Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju. Zgodnie z definicją określoną w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z kolei, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie,

2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Dostawa towaru mieści się w definicji sprzedaży określonej w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, zgodnie z którym przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT zwolnieniu z podatku od towarów i usług podlega dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim albo pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Stosownie natomiast do treści art. 29a ust. 8 uVAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Definicja budowli została opisana przez ustawodawcę w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), gdzie m.in. jako przykład budowli zostały wymienione sieci uzbrojenia terenu.

Należy jednak zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm., zwana dalej: "kodeks cywilny") do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane.

Powyższy przepis, w związku z art. 191 kodeksu cywilnego, wyrażają klasyczną zasadę superficies solo cedit ("własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową").

Jednakże, zgodnie z art. 49 § 1 kodeksu cywilnego "urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa".

Należy wskazać, iż elementy uzbrojenia podziemnego i nadziemnego znajdujące się na nieruchomości Wnioskodawcy, tj. kolektor deszczowy kd 500, kolektor sanitarny ks 200, gazociąg gn 225c, kable energetyczne eSc, eNc oraz kable telekomunikacyjne te i kt, stanowią urządzenia wymienione w art. 49 kodeksu cywilnego i jak wskazano w stanie faktycznym stanowią one własność przedsiębiorstw przesyłowych, a w przypadku kolektora deszczowego - Gminy.

Wskazane w stanie faktycznym elementy uzbrojenia terenu stanowią element sieci przesyłowych i stanowią własność gestorów sieci. Wobec tego nie można ich traktować jako części składowych nieruchomości nabywanej przez Wnioskodawcę. W związku z tym, że opisane elementy uzbrojenia podziemnego i nadziemnego nie stanowią części składowej Nieruchomości, lecz stanowią odrębną własność, należy uznać, że nie były one przedmiotem sprzedaży i tym samym dostawy towarów. Wnioskodawca nie może bowiem swobodnie dysponować ww. uzbrojeniem terenu i pozostaje ono w zarządzie odpowiednich gestorów sieci.

Zdaniem Wnioskodawcy, ze względu na powyższe, nastąpiła zatem dostawa gruntu niezabudowanego, w rozumieniu ustawy VAT. Wymienione w opisie stanu faktycznego elementy uzbrojenia nadziemnego i podziemnego nie stanowią bowiem części składowych Nieruchomości, stanowią odrębną własność innych podmiotów i pozostają w ich zarządzie, a zatem nie zostały objęte umową sprzedaży i nie nastąpiła dostawa budowli.

W opinii Wnioskodawcy, analiza sprzedaży Nieruchomości w świetle art. 43 ust. 1 pkt 10 uVAT, prowadzi do wniosku, że dostawa gruntu w stanie istniejącego uzbrojenia nadziemnego i podziemnego, które nie należy do Wnioskodawcy i nie jest częścią składową Nieruchomości będącej przedmiotem dostawy, a ponadto pozostaje w zarządzie gestorów sieci (Wnioskodawca nie może swobodnie dysponować istniejącym na Nieruchomości uzbrojeniem terenu), nie jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu dostawy budynków, budowli lub ich części.

Mimo uznania za budowle sieci uzbrojenia terenu znajdujących się na Nieruchomości, nie były one przedmiotem dostawy. Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 uVAT, znajduje natomiast zastosowanie tylko w przypadku dostawy budynków i budowli. Wobec powyższego, z tych samych względów zastosowania nie znajdzie też zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 10a uVAT.

Stanowisko to potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1162/16, w którym sąd wskazał, iż w sytuacji gdy przez działki przebiega magistrala ciepłownicza, nie może być ona rozpatrywana jako przedmiot dostawy, z uwagi na art. 49 § 1 kodeksu cywilnego. Sąd przyjął, iż skoro nie następuje zmiana władztwa ekonomicznego to właścicielem magistrali ciepłowniczej pozostaje przedsiębiorstwo energetyczne i nie jest ona częścią dostawy towaru. Przedmiotem dostawy, w ocenie WSA, pozostaje nieruchomość gruntowa, która Jest niezabudowana innymi budynkami niż wymienione uzbrojenie terenu. Zatem przedmiotem oceny prawnopodatkowej będzie jedynie dostawa gruntów. Analogiczna sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdzie przez Nieruchomość przebiega uzbrojenie terenu będące częścią sieci przesyłowych i które pozostaje w zarządzie gestorów tych sieci. Analogiczne stanowisko przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2789/16. Sąd zgodził się z argumentacją, iż zgodnie z brzmieniem art. 46 - 49 Kodeksu cywilnego, do części składowych nieruchomości nie należą urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz podobne urządzenia, jeżeli wchodzą w skład innego przedsiębiorstwa. W sytuacji znajdowania się ww. urządzeń na gruncie, nie stanowią one części składowych gruntu. Zatem należy uznać, że przedmiot sprzedaży stanowią grunty, a wskazane urządzenia nie będą przedmiotem dostawy w rozumieniu prawa podatkowego.

Prezentowane wyżej stanowisko przyjmują także organy podatkowe. W interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego wydanej przez Izbę Skarbową w Warszawie w 24 maja 2016 r., sygn. IPPP1/443-784/14/16-7/S/AW wskazano: „W ocenie tut. Organu, na podstawie przytoczonych powyżej definicji oraz opisu sprawy nie można uznać, że sprzedaż nieruchomości będzie obejmować dostawę urządzeń znajdujących się na tych gruntach [naniesienia w postaci budynków lub budowli stanowiących urządzenia służące do doprowadzania i odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej i innych urządzeń podobnych, które są własnością i częścią innego przedsiębiorstwa] tylko ze względu na to, że przebiegają one przez teren danej nieruchomości. W opisie sprawy wskazano, że urządzenia te nie stanowią własności Wnioskodawcy lecz są własnością innego przedsiębiorstwa. Zainteresowany nie ma także prawa do rozporządzania opisanymi urządzeniami jak właściciel. W ramach sprzedaży nie dojdzie zatem do dokonania dostawy tych urządzeń w rozumieniu ustawy o VAT. Oznacza to, że ww. nieruchomości, które Wnioskodawca będzie sprzedawał stanowić będą grunty niezabudowane jednak przeznaczone pod zabudowę”.

Podobnie w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego o sygnaturze IBPP2/4512-62/16/BW, wydanej 9 maja 2016 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził, iż sieci: kanalizacyjna, wodociągowa, wodociąg, sieć ciepłownicza gazociąg, nieczynny rurociąg oraz sieć kanalizacji teletechnicznej, stanowiące własność przedsiębiorstw branżowych nie będą stanowić części składowej nieruchomości będących przedmiotem zbycia. W konsekwencji należy stwierdzić, że - w myśl ustawy o podatku od towarów i usług - przedmiotem transakcji sprzedaży będzie grunt niezabudowany. Takie samo stanowisko przyjęto w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 1 marca 2016 r. do sygn. IBPP2/4512-1020/15/KO, Organ podatkowy stwierdził, że posadowione na działce obiekty budowlane, niebędące własnością Wnioskodawcy, takie jak: sieć cieplna podziemna i ciepłociąg, nie są objęte dostawą i nie korzystają ze zwolnienia opisanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT. Według Organu podatkowego przedmiotem dostawy w takiej sytuacji jest sam grunt.

Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT zwolnieniu od podatku od towarów i usług podlega dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Przy czym zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy VAT przez „tereny budowlane” rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zatem, nieruchomość nabyta przez Wnioskodawcę jest terenem budowlanym, z uwagi na przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę handlowo-usługową. Biorąc pod uwagę fakt, iż Wnioskodawca zakupił Nieruchomość bez zabudowań innych niż wymienione w stanie faktycznym uzbrojenie podziemne i nadziemne, a wymienione uzbrojenie nie stanowi części składowej gruntu, jest przedmiotem odrębnej własności niż grunt i pozostaje w zarządzie gestorów sieci, a zatem nie jest przedmiotem dostawy, należy uznać, iż nastąpiła dostawa terenu niezabudowanego. Przy czym teren ten należy uznać za teren budowlany z uwagi na przeznaczenie pod zabudowę handlowo-usługową. Wobec powyższego, dostawa Nieruchomości nie jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu dostawy terenu niezabudowanego innego niż tereny budowlane na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 uVAT.

Prezentowane powyżej stanowisko Wnioskodawcy, znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen gdzie Trybunał stwierdził, iż "teren budowlany" to każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Brak jest zatem podstaw do zwolnienia sprzedaży Nieruchomości z podatku VAT.

Mając na względzie wszystko powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, sprzedaż Nieruchomości, która jest gruntem przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę oraz na której znajduje się uzbrojenie podziemne i nadziemne, ale niestanowiące części składowej gruntu i tym samym przedmiotu dostawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Sprzedaż Nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 9 uVAT ani w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a uVAT.

Mając na uwadze powyższe, w sytuacji gdy sprzedaż Nieruchomości podlegała opodatkowaniu (23% VAT), Spółce będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT z tyt. jej nabycia.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 uVAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a uVAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z powyżej powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z nabyciem których podatek został naliczony są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 uVAT oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 tej ustawy.

W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 uVAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Jak wskazano w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 21 lutego 2022 r., w sytuacji, gdy stanowisko Organu co do prawidłowości opodatkowania transakcji nabycia działki VAT będzie zbieżne ze stanowiskiem Wnioskodawcy, Spółka dokona odliczenia podatku VAT naliczonego, bowiem przedmiotowy zakup ma związek z czynnościami opodatkowanymi VAT, Spółki. Działka nr 1 służy bowiem Spółce do wykonywania wyłącznie czynności opodatkowanych VAT. Na przedmiotowej działce został wybudowany sklep wielkopowierzchniowy, której przestrzeń podlega obecnie najmowi opodatkowanemu VAT 23%.

W konsekwencji, mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, należy stwierdzić, że Spółka będzie miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z zakupem działki nr 1. Wynika to z faktu, że w analizowanym przypadku będą spełnione - wskazane w art. 86 ust. 1 uVAT - przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 1 kwietnia 2022 r. wydałem postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia znak 0114-KDIP4-3.4012.848.2021.3.DM.

Postanowienie doręczono Państwu 5 kwietnia 2022 r.

12 kwietnia 2022 r. złożyli Państwo zażalenie na to postanowienie. Uzupełnili je Państwo pismem 27 maja 2022 r. (wpływ 30 maja 2022 r.).

13 czerwca 2022 r. wydałem postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia znak 0114-KDIP4-3.4012.848.2021.4.DM/WH.

Postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia doręczono Państwu 20 czerwca 2022 r.

Skarga na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o pozostawieniu wniosku ORD-IN bez rozpatrzenia

20 lipca 2022 r. wnieśli Państwo skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła do mnie 22 lipca 2022 r.

Wnieśli Państwo o uchylenie postanowienia II i przekazanie do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie - wyrokiem z 21 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1900/22.

Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 9 stycznia 2026 r. sygn. akt I FSK 390/23 oddalił skargę kasacyjną Organu.

Wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1900/22, który uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, stał się prawomocny od 9 stycznia 2026 r.

Odpis prawomocnego wyroku WSA w Warszawie wpłynął 20 maja 2026 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku 

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

        uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny
w ww. wyrokach;

        ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Należy zaznaczyć, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania pierwotnego rozstrzygnięcia, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1900/22 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2026 r. sygn. akt I FSK 390/23.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Zatem w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle przedstawionych powyżej przepisów, zarówno grunty, jak i budowle lub ich części spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Tym samym, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, zbycie nieruchomości stanowi dostawę towarów.

Z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ustawy, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy jest ona wykonywana odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 ustawy).

Odpłatność oznacza wykonanie czynności za wynagrodzeniem. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towaru do żądania od nabywcy towaru lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Należy podkreślić jednak, że nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Należy zaznaczyć, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że przedmiotem Państwa przeważającej działalności jest „Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek”. Działalność ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Państwo są zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT.

17 października 2018 r. kupili Państwo od Gminy na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, działkę gruntu 1. Nieruchomość zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest symbolem 1U - podstawowe przeznaczenie terenu: zabudowa handlowo-usługowa.

Sprzedaż przedmiotowej Nieruchomości nastąpiła w stanie istniejącego na niej uzbrojenia podziemnego i nadziemnego terenu, składającego się z:

        kolektora deszczowego kd 500,

        kolektora sanitarnego ks 200 (sieć kanalizacji sanitarnej),

        gazociągu gn 225c,

        kabli energetycznych eSc, eNc, oraz

        kabli telekomunikacyjnych tc i kt.

Kolektor deszczowy kd 500 stanowi własność Gminy i jest elementem miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. Jest to zbiorczy kolektor deszczowy, który odbiera wody z części ulicy (…) wraz z zabudową mieszkaniową i handlową oraz z nieruchomości przy ul. (…). Inwestorem budowy kolektora deszczowego była Gmina i został on wykonany w ramach budowy ul. (…), na podstawie decyzji nr (…) z dnia 30 września 2010 r.

Kolektor sanitarny ks 200 jest własnością Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w (…).

Gazociąg gn 225c został zrealizowany przez A. sp. z o.o. Zakład w (…) i stanowi własność A. sp. z o.o. Gazociąg pozostaje w zarządzie Oddziału Zakładu (…).

Kable energetyczne eSc i eNc były realizowane przez (...) S.A. z siedzibą w (…) Oddział w (…) i są własnością powyższej spółki.

Kable telekomunikacyjne tc i kt są własnością spółek: 1 S.A., 2 S.A. oraz 3 S.A.

Nie mogą Państwo rozporządzać ww. elementami uzbrojenia terenu jak właściciel, pozostają one w zarządzie ww. gestorów sieci.

Na Nieruchomości, w momencie zakupu nie było innych zabudowań niż powyżej wymienione sieci uzbrojenia podziemnego i nadziemnego.

Uzbrojenia podziemne i nadziemne znajdujące się na działce 1 stanowią budowle bądź ich części, w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo budowlane.

Gmina wystawiła na Państwa rzecz fakturę w przedmiocie sprzedaży Nieruchomości. Transakcja nabycia Nieruchomości była opodatkowana podatkiem VAT - nie była czynnością niepodlegającą opodatkowaniu ani zwolnioną od tego podatku. Z wystawionej faktury wynikał podatek VAT do odliczenia.

Państwa wątpliwości dotyczą sposobu opodatkowania nabycia Nieruchomości i w konsekwencji, prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z jej nabyciem.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W świetle tego przepisu:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)  nabycia towarów i usług,

b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usług.

Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Aby odpowiedzieć na Państwa pytanie, w pierwszej kolejności należy przenalizować, czy transakcja nabycia przez Państwa Nieruchomości stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W kwestii sposobu opodatkowania nieruchomości niezabudowanych przywołać należy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zgodnie z którym:

Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Oznacza to, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym itp.

Na podstawie art. 2 pkt 33 ustawy:

Przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli tereny przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W tym miejscu należy również zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945):

Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy.

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Ponadto, w myśl art. 15 ust. 2 pkt 1, 6 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

W planie miejscowym określa się obowiązkowo:

1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;

6) zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów;

9) szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy.

O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - jako akt indywidualny prawa administracyjnego.

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Tak więc charakter danego terenu wyznacza ww. plan miejscowy, wskazując czy teren jest budowlany, czy też szerzej - przeznaczony pod zabudowę.

W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen - „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

W związku z tym, ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu niezabudowanego wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy.

Analiza powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) innych niż tereny budowlane. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane.

Wskazali Państwo, że sprzedaż Nieruchomości nastąpiła w stanie istniejącego na niej uzbrojenia podziemnego i nadziemnego terenu, składającego się z kolektora deszczowego kd 500, kolektora sanitarnego ks 200 (sieć kanalizacji sanitarnej), gazociągu gn 225c, kabli energetycznych eSc, eNc, oraz kabli telekomunikacyjnych tc i kt. Nie mogą Państwo rozporządzać ww. elementami uzbrojenia terenu jak właściciel, pozostają one w zarządzie wskazanych gestorów sieci. Ponadto, na Nieruchomości, w momencie zakupu nie było innych zabudowań niż wymienione sieci uzbrojenia podziemnego i nadziemnego. Wskazali Państwo również, że uzbrojenia podziemne i nadziemne znajdujące się na działce 1 stanowią budowle bądź ich części, w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo budowlane.

W tym miejscu należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia budowli czy urządzenia budowlanego. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.

W myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Stosownie zaś do art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie liniowym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.

Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.):

Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 47 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.

Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.

Zgodnie z art. 48 Kodeksu cywilnego:

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.

Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.

Stosownie do art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego:

Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Z powyższego przepisu wynika, że jeśli znajdujące się na działce części infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, ciepłowniczej czy elektrycznej są przyłączone np. do przedsiębiorstw świadczących usługi wodociągowe oraz elektroenergetyczne, to stanowią one własność tych przedsiębiorstw.

Z punktu widzenia prawa cywilnego właściciel gruntu jest również właścicielem wzniesionych na nim budynków i budowli. Przedmiotem sprzedaży zawsze jest grunt wraz ze wszystkimi budynkami i budowlami trwale z tym gruntem związanymi - ale jeśli przebiegające przez działkę np. sieci infrastruktury technicznej są przyłączone do przedsiębiorstw przesyłowych to stanowią własność tych przedsiębiorstw.

Pojęcie „dostawa towarów” w ustawie o VAT nie odwołuje się do cywilistycznych pojęć sprzedaży, czy też przeniesienia prawa własności. Zatem nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego. Właściwa interpretacja pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” uwzględnia, że dotyczy ono czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest przeniesienie prawa własności, zatem wyrażenia „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”.

Powyższe tezy znajdują potwierdzenie zarówno w orzecznictwie krajowym (wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I FSK 310/12), jak również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenie z 8 lutego 1990 r. w sprawie C-320/88 Staatssecretaris van Financiën przeciwko Shipping and Forwarding Enterprise Safe). W orzeczeniu tym TSUE stwierdził, że:

„Wyrażenie «dostawa towarów» w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym” (pkt 1).

Jednak jednocześnie Trybunał zastrzegł, że:

„Zadaniem sądu krajowego jest określenie w każdym przypadku, na podstawie stanu rzeczy, czy przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy, miało miejsce” (pkt 2).

Gdy przedmiotem sprzedaży jest grunt, na którym posadowiona jest budowla należąca do gestorów sieci i niebędąca przedmiotem zbycia, to w świetle prawa cywilnego ten obiekt budowlany stanowi część składową nieruchomości. Natomiast w świetle ustawy o VAT nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tym obiektem jak właściciel (zarówno w sensie ekonomicznym, jak i w sensie prawnym), a zatem przedmiotem dostawy jest w takim przypadku tylko sam grunt (jako grunt zabudowany).

Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika, że przez teren Nieruchomości przebiegają sieci, które nie były przedmiotem sprzedaży. Wskazali Państwo jednoznacznie, że nie mogą Państwo rozporządzać wskazanymi elementami uzbrojenia terenu jak właściciel, pozostają one w zarządzie wskazanych w opisie gestorów sieci.

Odnosząc się do kwestii objętej zakresem wniosku należy wskazać, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją zbycia Nieruchomości, na której znajdują się naniesienia (budowle) należące do gestorów sieci. Wobec tak przedstawionego opisu sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa należy stwierdzić, że skoro znajdujące się na ww. Nieruchomości naniesienia należą do określonych gestorów sieci, to przedmiotem dostawy był wyłącznie sam grunt.

W konsekwencji należy stwierdzić, że dostawa Nieruchomości nie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, gdyż przepis ten stosuje się tylko do dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane, a w przedstawionej sytuacji Nieruchomość była już zabudowana budowlami (tj. kolektorem deszczowym kd 500, kolektorem sanitarnym ks 200 (sieć kanalizacji sanitarnej), gazociągiem gn 225c, kablami energetycznymi eSc, eNc, oraz kablami telekomunikacyjnymi tc i kt.).

Wskazać należy, że w art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w przepisach warunki.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powołanego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest generalnie zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Stosownie do art. 2 pkt 14 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku, budowli lub ich części oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika - bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

Jak wynika z powołanych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków czy budowli, jeżeli w stosunku do nich doszło do pierwszego zasiedlenia, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy stanie się bezzasadne.

Jednocześnie, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że co do zasady grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki lub budowle bądź ich części na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku, również sprzedaż gruntu będzie korzystała ze zwolnienia od podatku.

W analizowanej sprawie nie znajdą także zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy - dotyczące zwolnienia od podatku m.in. dostaw budowli, ponieważ dostawa budowli nie miała tu miejsca – budowle nie były przedmiotem sprzedaży.

W konsekwencji, dostawa Nieruchomości nie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 i 10a ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że nabyli Państwo Nieruchomość od Gminy. Wskazali Państwo jednoznacznie, że Gmina wystawiła na Państwa rzecz fakturę w przedmiocie sprzedaży Nieruchomości. Transakcja nabycia Nieruchomości była opodatkowana podatkiem VAT - nie była czynnością niepodlegającą opodatkowaniu ani zwolnioną od tego podatku. Z wystawionej faktury wynikał podatek VAT do odliczenia.

Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem tej Nieruchomości wskazać należy, że z wniosku wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Przedmiotem Państwa przeważającej działalności jest „Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek”. Działalność ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wskazali Państwo również, że działka nr 1 służy Państwu do wykonywania wyłącznie czynności opodatkowanych VAT.

Jak wykazano wyżej dostawa Nieruchomości nie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 ani pkt 10a ustawy i została udokumentowana fakturą. Wobec tego, w analizowanej sprawie spełnione były przesłanki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, warunkujące prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z nabyciem Nieruchomości. Prawo to przysługiwało Państwu o ile nie zaistniały przesłanki negatywne, o których mowa w art. 88 ustawy.

Państwa stanowisko należało uznać zatem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym, Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 243 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.