0114-KDIP4-3.4012.607.2026.1.DG
Z uwagi na okoliczność, że nabycie przedmiotowych działek nie nastąpiło w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, nie można uznać, że nie przysługiwało Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku VAT bądź, że takie prawo Wnioskodawcy przysługiwało skoro dostawa nie była objęta tym podatkiem.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
1 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. skutków podatkowych dostawy w drodze zamiany działek nr 1, 2, 3, 4 i 5. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Powiat (...) (dalej: Powiat lub Wnioskodawca) jest podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT) zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny.
Powiat jest jednostką samorządu terytorialnego działającą w oparciu o ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (dalej: ustawa o samorządzie powiatowym).
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, Powiat wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Do zadań własnych Powiatu należy wykonywanie określonych ustawami zadań publicznych o charakterze ponadgminnym, w tym w szczególności - zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 10 cyt. ustawy - zadań w zakresie gospodarki nieruchomościami.
Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399; dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami), Starosta (…) (kierownik Powiatu), wykonuje zadania z zakresu administracji rządowej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.
Wnioskodawca planuje dokonać sprzedaży następujących nieruchomości gruntowych, stanowiących własność Skarbu Państwa, tj.:
1. Działki nr 6, położonej w obrębie (…) m. (…). Na nieruchomości zrealizowany został chodnik z kostki brukowej prowadzący do parku, latarnie oraz kosz na śmieci. Przedmiotowe naniesienia nie zostały wybudowane ze środków Skarbu Państwa. Obiekty te powstały w okresie, kiedy Skarb Państwa był już właścicielem tej nieruchomości. Skarb Państwa ani Powiat nie poniósł nakładów na wybudowanie czy ulepszenie przedmiotowych naniesień. Nieruchomość objęta jest w całości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dalej: MPZP) i posiada oznaczenie 2ZPp - tereny zieleni publicznej - park.
2. Działki nr 1, położonej w obrębie (…) m. (…), która stanowi teren niezabudowany. Na przedmiotowej działce nie znajdują się żadne naniesienia w postaci budynków lub budowli. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP. Dla części tej nieruchomości - ok. 4 161 m2 - MPZP przewiduje oznaczenie 2ZPp - tereny zieleni publicznej - park. Dla gruntów z takim oznaczeniem MPZP dopuszcza uzupełniająco funkcje z zakresu usług kultury w istniejących obiektach kubaturowych, przy jednoczesnym zakazie wprowadzania nowej zabudowy. Jednocześnie MPZP przewiduje nakaz wprowadzenia jednakowych elementów wyposażenia parku, takich jak ławki, latarnie czy kosze na śmieci oraz MPZP dopuszcza lokalizację ulic wewnętrznych i infrastrukturę obsługi technicznej terenu. Dla niewielkiej części działki - ok. 13 m2 - MPZP przewiduje oznaczenie 8KD-D - tereny komunikacji publicznej - tereny ulic dojazdowych, dla którego dopuszczona jest realizacja drogi gminnej.
3. Działki nr 2, położonej w obrębie (…) m. (…), która stanowi teren niezabudowany. Na przedmiotowej działce nie znajdują się żadne naniesienia w postaci budynków lub budowli. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP, przy czym jej część położona jest na terenie oznaczonym symbolem 7KD-D - tereny komunikacji publicznej - tereny ulic dojazdowych, a pozostała część na terenie oznaczonym symbolem 3I-W - tereny obiektów i urządzeń zaopatrzenia w wodę.
4. Działki nr 7, położonej w obrębie (…) m. (…). Działka jest ogrodzona oraz znajduje się na niej ujęcie głębinowe wody oraz teren ochrony bezpośredniej ujęcia wody podziemnej. Przedmiotowe naniesienia nie zostały wybudowane ze środków Skarbu Państwa. Obiekty te powstały w okresie, kiedy Skarb Państwa był już właścicielem tej nieruchomości. Skarb Państwa ani Powiat nie poniósł nakładów na wybudowanie czy ulepszenie przedmiotowych naniesień. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP i posiada oznaczenie 1I-Wu - tereny urządzeń inżynieryjnych - ujęcie wody.
5. Działki nr 3, położonej w obrębie (…) m. (…), która stanowi teren niezabudowany. Na przedmiotowej działce nie znajdują się żadne naniesienia w postaci budynków lub budowli. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP. Dla części tej nieruchomości - ok. 402 m2 - MPZP przewiduje oznaczenie 1ZPc/WS - tereny zieleni częściowo urządzonej i wód powierzchniowych śródlądowych. Głównym przeznaczeniem terenu jest zieleń częściowo urządzona oraz wody powierzchniowe śródlądowe. MPZP dopuszcza uzupełniająco realizację ciągów pieszych i ścieżek rowerowych, przy jednoczesnym zakazie wprowadzania innego przeznaczenia. Jednocześnie plan przewiduje nakaz wprowadzenia estetycznych elementów małej architektury, takich jak ławki czy kosze na śmieci. Dla niewielkiej części działki - ok. 42 m2 - MPZP przewiduje oznaczenie 1U - teren nieuciążliwych usług, dla którego dopuszczona jest zabudowa.
6. Działki nr 8, położonej w obrębie (…). Działka zagospodarowana jest w zasadniczej części jako teren rekreacyjny z elementami małej architektury i alejkami, częściowo zajęta jest również pod drogę, chodnik oraz ścieżkę rowerową. Przedmiotowe naniesienia nie zostały wybudowane ze środków Skarbu Państwa. Obiekty te powstały w okresie, kiedy Skarb Państwa był już właścicielem tej nieruchomości. Skarb Państwa ani Powiat nie poniósł nakładów na wybudowanie czy ulepszenie przedmiotowych naniesień. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP i posiada oznaczenia: 6ZP - tereny zieleni urządzonej, 54KDpr - tereny dróg publicznych, ciągi pieszo-rowerowe, 1KDZ - tereny dróg publicznych klasy drogi zbiorczej, 4KDL - droga dojazdowa lokalna.
7. Działki nr 9, położonej w obrębie (…). Działka zagospodarowana jest w zasadniczej części jako teren rekreacyjny z elementami małej architektury i alejkami, częściowo zabudowana jest również urządzeniami przepompowni ścieków wraz z utwardzeniami. Przedmiotowe naniesienia nie zostały wybudowane ze środków Skarbu Państwa. Obiekty te powstały w okresie kiedy Skarb Państwa był już właścicielem tej nieruchomości. Skarb Państwa ani Powiat nie poniósł nakładów na wybudowanie czy ulepszenie przedmiotowych naniesień. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP, przy czym jej część położona jest na terenie oznaczonym symbolem WS - teren wód powierzchniowych śródlądowych, a pozostała część na terenie oznaczonym symbolem 6ZP - tereny zieleni urządzonej.
8. Działki nr 4, położonej w obrębie (…), która stanowi teren niezabudowany. Na przedmiotowej działce nie znajdują się żadne naniesienia w postaci budynków lub budowli. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP i posiada oznaczenie KK - tereny kolejowe. Jest to teren zamknięty, wykorzystywany do obsługi ruchu turystycznego, rekreacyjnego, wycieczkowego i organizacji imprez oraz obsługi komunikacyjnej dla mieszkańców w systemie okresowym w godzinach szczytu komunikacyjnego. MPZP dla tego terenu nie wprowadza zakazu zabudowy.
9. Działki nr 5, położonej w obrębie (…), która stanowi teren niezabudowany. Na przedmiotowej działce nie znajdują się żadne naniesienia w postaci budynków lub budowli. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP i posiada oznaczenie KK - tereny kolejowe. Jest to teren zamknięty, wykorzystywany do obsługi ruchu turystycznego, rekreacyjnego, wycieczkowego i organizacji imprez oraz obsługi komunikacyjnej dla mieszkańców w systemie okresowym w godzinach szczytu komunikacyjnego. MPZP dla tego terenu nie wprowadza zakazu zabudowy.
Skarb Państwa zamierza dokonać z Gminą (...) (dalej: Gmina) zamiany opisanych nieruchomości w trybie art. 14 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. bez obowiązku dokonywania dopłat, pomimo różnej wartości zamienianych nieruchomości.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że w przypadku działek nr 6, nr 7, nr 8 oraz nr 9 wartość naniesień oraz urządzeń posadowionych na gruncie, nie będzie objęta rozliczeniem w ramach planowanej zamiany i nie będzie stanowiła elementu świadczenia wzajemnego należnego Skarbowi Państwa.
Rzeczoznawca dokonał wyceny każdej z nieruchomości odrębnie, przy czym w odniesieniu do działek niezabudowanych o zróżnicowanym przeznaczeniu wynikającym z MPZP - działki nr 1 oraz działki nr 3 - wartości zostały określone dla całych działek, bez wyodrębniania wartości dla ich poszczególnych części, gdyż nie było możliwe określenie wartości tych części według przypisanego im przeznaczenia, a jednocześnie - ze względu na znaczną liczbę nieruchomości objętych planowaną zamianą pomiędzy Skarbem Państwa a Gminą - Powiat nie zamierza dokonywać ponownej wyceny przedmiotowych działek.
Wnioskodawca wskazuje ponadto, że prawo własności przedmiotowych nieruchomości zostało nabyte przez Skarb Państwa na następujących podstawach prawnych:
- w odniesieniu do działek nr 6, nr 2 i nr 1, położonych w obrębie (…) m. (…), jak również działek nr 7 i nr 3, położonych w obrębie (…) m. (…) - na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej;
- w odniesieniu do działek nr 4 oraz nr 5, położonych w obrębie (….)- na podstawie orzeczenia o przejęciu na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstw komunikacyjnych (Monitor Polski Nr 122, poz. 775);
- w odniesieniu do działek nr 8 oraz nr 9 - na podstawie decyzji wywłaszczeniowej.
W konsekwencji, Skarb Państwa nabył własność wszystkich ww. działek na podstawie tytułów publicznoprawnych, a nabycie to nie zostało udokumentowane fakturami VAT z wykazanym podatkiem.
Pytania (numeracja zachowana wg wniosku)
2. Czy planowana przez Powiat transakcja dostawy (w trybie zamiany) działek nr 2, nr 4 oraz nr 5 będzie stanowiła po stronie Wnioskodawcy czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania?
3. Czy planowana przez Powiat dostawa (w trybie zamiany) działek nr 1 oraz nr 3 będzie stanowiła po stronie Wnioskodawcy czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania?
Państwa stanowisko w sprawie (numeracja zachowana wg wniosku)
2. Planowana przez Powiat transakcja dostawy działek nr 2, nr 4 oraz nr 5 będzie stanowiła po stronie Wnioskodawcy czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania.
3. Planowana przez Powiat transakcja dostawy działek nr 1 oraz nr 3 będzie stanowiła po stronie Wnioskodawcy czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania.
Uzasadnienie stanowiska
W ocenie Wnioskodawcy, planowana zamiana nieruchomości będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu VAT. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju, zaś w myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Jednocześnie, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, grunty stanowią towary na gruncie tej ustawy, a tym samym ich przeniesienie co do zasady mieści się w zakresie przedmiotowym opodatkowania VAT.
W analizowanej sprawie planowana czynność będzie miała postać zamiany nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa a Gminą, dokonywanej w trybie art. 14 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na gruncie VAT zamiana ma charakter odpłatny, ponieważ każda ze stron przenosi własność określonego składnika majątkowego w zamian za świadczenie wzajemne w postaci innej nieruchomości. Odpłatność na gruncie VAT nie jest bowiem uzależniona od dokonania wyłącznie zapłaty pieniężnej, lecz od istnienia ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego. Okoliczność, że w rozpatrywanym przypadku - z uwagi na treść art. 14 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami - zamiana ma nastąpić bez obowiązku dopłat mimo różnej wartości zamienianych nieruchomości, nie pozbawia tej czynności odpłatnego charakteru na gruncie ustawy o VAT.
Jednocześnie, zdaniem Wnioskodawcy, w ramach planowanej czynności Powiat - działający za Skarb Państwa przez Starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa - będzie występował w charakterze podatnika VAT. Wynika to z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnikami są podmioty wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, przy czym art. 15 ust. 6 tej ustawy wyłącza z grona podatników organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy wyłącznie w zakresie realizowanych zadań publicznych, z wyjątkiem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Skoro planowane przeniesienie własności nieruchomości nastąpi w ramach czynności cywilnoprawnej, wyłączenie to nie znajdzie zastosowania.
Dla oceny skutków podatkowych planowanej dostawy kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy poszczególne grunty będące przedmiotem zamiany mogą korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Jednocześnie, stosownie do art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że o charakterze gruntu dla potrzeb art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT decydują ustalenia obowiązującego MPZP, przy czym dla tej oceny istotne jest podstawowe, dominujące przeznaczenie terenu.
Ponadto, zgodnie z art. 43 ust 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Jednocześnie, stosownie do art. 43 ust 1 pkt 10a ustawy o VAT, zwolnieniu z opodatkowania podlega również dostawa budynków, budowli lub ich części nieobjęta zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a. w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b. dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
W przypadku sprzedaży nieruchomości zabudowanych należy mieć również na uwadze przepis art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Oznacza to, iż w przypadku sprzedaży nieruchomości zabudowanej, stawkę VAT właściwą dla opodatkowania budynku lub budowli należy zastosować również w odniesieniu do dostawy gruntu, na którym posadowione są te obiekty budowlane. Innymi słowy, dla gruntu trwale związanego z budynkiem czy budowlą należy zastosować taka samą stawkę jaka znajduje zastosowanie dla dostawy danego budynku lub budowli.
Ponadto, należy zwrócić uwagę, iż przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęć budynku, budowli czy obiektu budowlanego. Zarówno w praktyce organów podatkowych, orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się w tym zakresie definicje z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.; dalej: Prawo budowlane).
Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Stosownie natomiast do art. 3 pkt 2 tej ustawy, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Jak wynika z kolei z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Ad 2.
Planowana dostawa działek nr 2, nr 4 oraz nr 5, zdaniem Powiatu będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania.
Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, działki te są niezabudowane, jednak zgodnie z ustaleniami MPZP są przeznaczone pod zabudowę, wobec czego stanowią tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. W przypadku działki nr 2, której część objęta jest symbolem 7KD-D - tereny komunikacji publicznej - tereny ulic dojazdowych, a pozostała część symbolem 3I-W - tereny obiektów i urządzeń zaopatrzenia w wodę oba te przeznaczenia należy uznać za przeznaczenie pod określone obiekty i urządzenia infrastrukturalne. Analogicznie, działki nr 4 oraz nr 5, oznaczone w MPZP jako tereny kolejowe, również powinny zostać uznane za tereny budowlane, skoro plan miejscowy wiąże je z określoną funkcją komunikacyjną i infrastrukturą kolejową. Ponadto, MPZP dla tego terenu nie wprowadza zakazu zabudowy.
Skoro zatem obowiązujące akty planistyczne przesądzają o przeznaczeniu tych nieruchomości pod zabudowę lub pod infrastrukturę o charakterze budowlanym, brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia przewidzianego dla terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
W konsekwencji planowana dostawa działek nr 2, nr 4 oraz nr 5 nie będzie korzystała ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, lecz będzie stanowiła czynność opodatkowaną VAT.
Ad 3.
W odniesieniu do działek nr 1 oraz nr 3 Wnioskodawca stoi na stanowisku, że planowana dostawa tych nieruchomości będzie w całości podlegała opodatkowaniu VAT i nie będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania.
Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, działki te objęte są MPZP, który dla ich części przewiduje przeznaczenie pod zabudowę, a dla części oznaczonych w MPZP jako 2ZPp - tereny zieleni publicznej (dz. nr 1) oraz 1ZPc/WS - tereny zieleni częściowo urządzonej (dz. nr 3) MPZP dopuszcza lokalizację ulic wewnętrznych i infrastrukturę obsługi technicznej terenu, w tym parkingi. W ocenie Wnioskodawcy okoliczność, że dla części nieruchomości MPZP przewiduje odmienne przeznaczenia, nie uzasadnia różnicowania skutków podatkowych w odniesieniu do jednej nieruchomości będącej przedmiotem jednej czynności dostawy.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem planowanej transakcji będą wyodrębnione geodezyjnie działki gruntu, które stanowią jednorodne przedmioty obrotu. Dla potrzeb planowanej zamiany nie dojdzie ani do prawnego, ani ekonomicznego wyodrębnienia części tych nieruchomości, w szczególności nie dojdzie do określenia odrębnych wartości dla ich poszczególnych części według przeznaczenia wynikającego z MPZP.
W tym kontekście należy wskazać, że przedmiotem dostawy będzie każdorazowo jedna nieruchomość stanowiąca odrębny przedmiot obrotu, dla której - na potrzeby planowanej transakcji - nie dochodzi do wyodrębnienia poszczególnych części ani przypisania im odrębnych wartości. Okoliczność zróżnicowanego przeznaczenia wynikającego z MPZP pozostaje bez wpływu na sposób określenia przedmiotu dostawy.
Jednocześnie, zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, o uznaniu gruntu za teren budowlany decyduje jego przeznaczenie pod zabudowę wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji całość działek nr 1 oraz nr 3 należy traktować jako tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, co wyklucza zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 tej ustawy.
W konsekwencji planowana dostawa działki nr 1, jak i działki nr 3 nie będzie korzystała ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, lecz będzie stanowiła czynność opodatkowaną VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja została wydana wyłącznie w zakresie skutków podatkowych dostawy działek nr 1, 2, 3, 4 i 5 (pytania oznaczone we wniosku nr 2 i 3).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy „dostawa” oznacza zatem wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamianę, darowiznę, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Należy podkreślić, że co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zauważyć należy, że z przywołanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy regulacji nie wynika, że odpłatność za czynność dostawy towarów lub świadczenia usług powinna mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (towar lub usługa otrzymana jako zapłata), albo mieszaną - zapłata w części pieniężna a w części rzeczowa. Zatem dla uznania czynności za odpłatną, musi zaistnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego, stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.
W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
W myśl art. 603 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.
W myśl zaś art. 604 Kodeksu cywilnego,
Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.
Na gruncie regulacji ustawy Kodeks cywilny, w wyniku umowy zamiany następuje zatem przeniesienie własności rzeczy o charakterze odpłatnym, bowiem w wyniku rozporządzenia prawem własności na rzecz drugiej strony następuje wzajemne rozporządzenie prawem własności innej rzeczy stanowiące o odpłatnym charakterze zawartej umowy. Zatem w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy. Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. Zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.
Na mocy art. 158 Kodeksu cywilnego:
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.
Zatem umowa przeniesienia własności nieruchomości (również w drodze zamiany) jest czynnością cywilnoprawną. Z uwagi na powyższe przepisy należy stwierdzić, że umowa zamiany towarów na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów. W konsekwencji, przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy zamiany stanowi odpłatną dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.
Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Bowiem tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1684 ze zm.):
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie gospodarki nieruchomościami.
Z powyższych konstrukcji prawnych jednoznacznie wynika, że powiat, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Planują Państwo zbyć m.in nieruchomości gruntowe, tj.:
1) Działkę nr 1, położoną w obrębie (…) m. (…), która stanowi teren niezabudowany. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP. Dla części tej nieruchomości MPZP przewiduje oznaczenie 2ZPp - tereny zieleni publicznej - park. Dla gruntów z takim oznaczeniem MPZP dopuszcza uzupełniająco funkcje z zakresu usług kultury w istniejących obiektach kubaturowych, przy jednoczesnym zakazie wprowadzania nowej zabudowy. Jednocześnie MPZP przewiduje nakaz wprowadzenia jednakowych elementów wyposażenia parku, takich jak ławki, latarnie czy kosze na śmieci oraz MPZP dopuszcza lokalizację ulic wewnętrznych i infrastrukturę obsługi technicznej terenu. Dla niewielkiej części działki MPZP przewiduje oznaczenie 8KD-D - tereny komunikacji publicznej - tereny ulic dojazdowych, dla którego dopuszczona jest realizacja drogi gminnej.
2) Działkę nr 2, położona w obrębie (…) m. (…), która stanowi teren niezabudowany. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP, przy czym jej część położona jest na terenie oznaczonym symbolem 7KD-D - tereny komunikacji publicznej - tereny ulic dojazdowych, a pozostała część na terenie oznaczonym symbolem 3I-W - tereny obiektów i urządzeń zaopatrzenia w wodę.
3) Działkę nr 3, położoną w obrębie (… ) m. (…), która stanowi teren niezabudowany. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP. Dla części MPZP przewiduje oznaczenie 1ZPc/WS - tereny zieleni częściowo urządzonej i wód powierzchniowych śródlądowych. Głównym przeznaczeniem terenu jest zieleń częściowo urządzona oraz wody powierzchniowe śródlądowe. MPZP dopuszcza uzupełniająco realizację ciągów pieszych i ścieżek rowerowych, przy jednoczesnym zakazie wprowadzania innego przeznaczenia. Jednocześnie plan przewiduje nakaz wprowadzenia estetycznych elementów małej architektury, takich jak ławki czy kosze na śmieci. Dla niewielkiej części działki MPZP przewiduje oznaczenie 1U - teren nieuciążliwych usług, dla którego dopuszczona jest zabudowa.
4) Działkę nr 4, położoną w obrębie (…), która stanowi teren niezabudowany. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP i posiada oznaczenie KK - tereny kolejowe. Jest to teren zamknięty, wykorzystywany do obsługi ruchu turystycznego, rekreacyjnego, wycieczkowego i organizacji imprez oraz obsługi komunikacyjnej dla mieszkańców w systemie okresowym w godzinach szczytu komunikacyjnego. MPZP dla tego terenu nie wprowadza zakazu zabudowy.
5) Działkę nr 5, położoną w obrębie (…), która stanowi teren niezabudowany. Nieruchomość objęta jest w całości MPZP i posiada oznaczenie KK - tereny kolejowe. Jest to teren zamknięty, wykorzystywany do obsługi ruchu turystycznego, rekreacyjnego, wycieczkowego i organizacji imprez oraz obsługi komunikacyjnej dla mieszkańców w systemie okresowym w godzinach szczytu komunikacyjnego. MPZP dla tego terenu nie wprowadza zakazu zabudowy.
Prawo własności przedmiotowych nieruchomości nabyli Państwo na podstawie tytułów publicznoprawnych, a nabycie to nie zostało udokumentowane fakturami VAT z wykazanym podatkiem.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy dostawa ww. działek (w trybie zamiany) będzie mogła korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT.
W analizowanej sprawie dokonując dostawy nieruchomości w drodze zamiany (tj. czynności, która ma charakter cywilnoprawny), będą Państwo występować dla tej transakcji w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Tym samym, powyższa czynność zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Należy zauważyć, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W kwestii sposobu opodatkowania nieruchomości niezabudowanych przywołać należy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zgodnie z którym:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.
W myśl art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o terenach budowlanych - rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy, pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane - są zwolnione od podatku.
Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U z 2026 r. poz. 538 ze zm.):
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. ustawy:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Natomiast, w myśl art. 4 ust. 2 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku, decyzja o warunkach zabudowy - jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen - „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
W związku z tym, ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.
Analiza powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) innych niż tereny budowlane. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane.
Z opisu sprawy wynika, że działka 1 jest niezabudowana i jest w całości objęta MPZP, zgodnie z którym położona jest w części na terenie oznaczonym 2ZPP i w części na terenie oznaczonym symbolem 8KD-D. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części oznaczonej 2ZPp dopuszcza lokalizację ulic wewnętrznych i infrastrukturę obsługi technicznej terenu, natomiast oznaczenie 8KD-D przewiduje - tereny komunikacji publicznej - tereny ulic dojazdowych, dla którego dopuszczona jest realizacja drogi gminnej.
Działka nr 2 jest niezabudowana i jest w całości objęta MPZP, zgodnie z którym położona jest w części na terenie oznaczonym symbolem 7KD-D - tereny komunikacji publicznej - tereny ulic dojazdowych, a pozostała część położona jest na terenie oznaczonym symbolem 3I-W - tereny obiektów i urządzeń zaopatrzenia w wodę.
Działka 3 jest niezabudowana i jest w całości objęta MPZP, zgodnie z którym położona jest w części na terenie oznaczonym 1ZPc/WS i w części na terenie oznaczonym 1U. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części oznaczonej 1ZPc/WS dopuszcza realizację ciągów pieszych i ścieżek rowerowych oraz jednocześnie przewiduje nakaz wprowadzania estetycznych elementów małej architektury, natomiast oznaczenie 1U przewiduje - teren nieuciążliwych usług, dla którego dopuszczona jest zabudowa.
Działki nr 4 i 5 są niezabudowane i w całości objęte MPZP, zgodnie z którym w całości położone są na terenie oznaczonym symbolem KK - tereny kolejowe. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wprowadza zakazu zabudowy.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zatem dla działek nr 1, 2, 3, 4 i 5 zabudowę, a więc działki te stanowią teren budowlany zdefiniowany w art. 2 pkt 33 ustawy. Tym samym, w rozpatrywanej sprawie do dostawy ww. działek nie będzie miał zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, gdyż przepis ten stosuje się tylko do dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli przy zbyciu nieruchomości wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, to należy przeanalizować możliwość zwolnienia dostawy w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów - zarówno nieruchomości, jak i ruchomości - przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych - niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) - wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powołanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że:
„Zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok TSUE z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał.”
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia od podatku VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.
Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Z opisu sprawy wynika, że prawo własności przedmiotowych nieruchomości nabyli Państwo na podstawie tytułów publicznoprawnych, a nabycie to nie zostało udokumentowane fakturami VAT z wykazanym podatkiem.
Z uwagi na okoliczność, że nabycie przedmiotowych działek nie nastąpiło w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, nie można uznać, że nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT bądź, że takie prawo Państwu przysługiwało skoro dostawa nie była objęta tym podatkiem.
Wobec tego, w omawianej sytuacji, zwolnienie od podatku VAT na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie będzie miało miejsca, z uwagi na fakt, iż nie zostanie spełniony już jeden z warunków zawartych w tym przepisie. Zatem w przedmiotowej sprawie, dostawa działek nr 1, 2, 3, 4 i 5 nie będzie mogła korzystać także ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu.
W konsekwencji, skoro nie można zastosować zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ani 2 ustawy do dostawy działek nr 1, 2, 3, 4 i 5 w drodze zamiany, transakcja ta będzie podlegać opodatkowaniu jako odpłatna dostawa towarów, przy zastosowaniu właściwej stawki podatku VAT.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja rozstrzyga w zakresie opodatkowania dostawy działek nr 1, 2, 3, 4 i 5. W zakresie opodatkowania dostawy działek nr 6, 7, 8 i 9 zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów